辭【登录】

ok8.org > 汉字/字典 > 辭

简(jiǎn )体(tǐ )辞(cí )字(zì )的(de )笔(bǐ )画(huà ):13画(huà );繁(fán )體(tǐ )辭(cí )字(zì )筆(bǐ )畫(huà ):19畫(huà )。

(辞(cí ),辞(cí ))

cí

ㄘˊ

〔《广(guǎng )韵(yùn )》似(sì )兹(zī )切(qiē ),平(píng )之(zhī ),邪(xié )。〕

1.诉(sù )讼(sòng )的(de )供(gòng )词(cí )。

《书(shū )·吕(lǚ )刑(xíng )》:“上(shàng )下(xià )比(bǐ )罪(zuì ),无(wú )僭(jiàn )乱(luàn )辞(cí )。”

孔(kǒng )颖(yǐng )达(dá )疏(shū ):“辞(cí ),讼(sòng )也(yě )。”

《礼(lǐ )记(jì )·大(dà )学(xué )》:“听(tīng )讼(sòng ),吾(wú )犹(yóu )人(rén )也(yě )。必(bì )也(yě )使(shǐ )无(wú )讼(sòng )乎(hū )!无(wú )情(qíng )者(zhě )不(bú )得(dé )尽(jìn )其(qí )辞(cí ),大(dà )畏(wèi )民(mín )志(zhì ),此(cǐ )谓(wèi )知(zhī )本(běn )。”

《后(hòu )汉(hàn )书(shū )·袁(yuán )安(ān )传(chuán )》:“是(shì )时(shí )英(yīng )辞(cí )所(suǒ )连(lián )及(jí )繫(jì )者(zhě )数(shù )千(qiān )人(rén ),显(xiǎn )宗(zōng )怒(nù )甚(shèn ),吏(lì )桉(ān )之(zhī )急(jí ),迫(pò )痛(tòng )自(zì )诬(wū ),死(sǐ )者(zhě )甚(shèn )众(zhòng )。”

唐(táng )柳(liǔ )宗(zōng )元(yuán )《断(duàn )刑(xíng )论(lùn )下(xià )》:“使(shǐ )犯(fàn )死(sǐ )者(zhě )自(zì )春(chūn )而(ér )穷(qióng )其(qí )辞(cí ),欲(yù )死(sǐ )不(bú )可(kě )得(dé )。”

2.解(jiě )说(shuō ),辩(biàn )解(jiě )。

《礼(lǐ )记(jì )·表(biǎo )记(jì )》:“仁(rén )之(zhī )难(nán )成(chéng )久(jiǔ )矣(yǐ ),人(rén )人(rén )失(shī )其(qí )所(suǒ )好(hǎo ),故(gù )仁(rén )者(zhě )之(zhī )过(guò )易(yì )辞(cí )也(yě )。”

郑(zhèng )玄(xuán )注(zhù ):“辞(cí ),犹(yóu )解(jiě )说(shuō )也(yě )。”

《左(zuǒ )传(chuán )·僖(xī )公(gōng )四(sì )年(nián )》:“君(jūn )非(fēi )姬(jī )氏(shì ),居(jū )不(bú )安(ān ),食(shí )不(bú )饱(bǎo )。我(wǒ )辞(cí ),姬(jī )必(bì )有(yǒu )罪(zuì )。”

唐(táng )柳(liǔ )宗(zōng )元(yuán )《段(duàn )太(tài )尉(wèi )逸(yì )事(shì )状(zhuàng )》:“太(tài )尉(wèi )曰(yuē ):‘无(wú )伤(shāng )也(yě ),请(qǐng )辞(cí )于(yú )军(jūn )。’”

3.文(wén )词(cí );言(yán )词(cí )。

《易(yì )·繫(jì )辞(cí )上(shàng )》:“所(suǒ )乐(lè )而(ér )玩(wán )者(zhě ),爻(yáo )之(zhī )辞(cí )也(yě )。”

《礼(lǐ )记(jì )·曲(qǔ )礼(lǐ )上(shàng )》:“毋(wú )不(bú )敬(jìng ),俨(yǎn )若(ruò )思(sī ),安(ān )定(dìng )辞(cí )。”

孔(kǒng )颖(yǐng )达(dá )疏(shū ):“辞(cí ),言(yán )语(yǔ )也(yě )。”

《孟(mèng )子(zǐ )·万(wàn )章(zhāng )上(shàng )》:“说(shuō )《诗(shī )》者(zhě ),不(bú )以(yǐ )文(wén )害(hài )辞(cí ),不(bú )以(yǐ )辞(cí )害(hài )志(zhì )。”

朱(zhū )熹(xī )集(jí )注(zhù ):“文(wén ),字(zì )也(yě );辞(cí ),语(yǔ )也(yě )。”

南(nán )朝(cháo )宋(sòng )刘(liú )义(yì )庆(qìng )《世(shì )说(shuō )新(xīn )语(yǔ )·捷(jié )悟(wù )》:“黄(huáng )绢(juàn ),色(sè )丝(sī )也(yě ),于(yú )字(zì )为(wéi )‘绝(jué )’;幼(yòu )妇(fù ),少(shǎo )女(nǚ )也(yě ),于(yú )字(zì )为(wéi )‘妙(miào )’;外(wài )孙(sūn ),女(nǚ )子(zǐ )也(yě ),于(yú )字(zì )为(wéi )好(hǎo );脐(qí )臼(jiù ),受(shòu )辛(xīn )也(yě ),于(yú )字(zì )为(wéi )‘辞(cí )’。所(suǒ )谓(wèi )‘绝(jué )妙(miào )好(hǎo )辞(cí )’也(yě )。”

宋(sòng )王(wáng )应(yīng )麟(lín )《困(kùn )学(xué )纪(jì )闻(wén )·易(yì )》:“辞(cí ),非(fēi )止(zhǐ )言(yán )语(yǔ );今(jīn )之(zhī )文(wén ),古(gǔ )所(suǒ )谓(wèi )辞(cí )也(yě )。”

周(zhōu )而(ér )复(fù )《上(shàng )海(hǎi )的(de )早(zǎo )晨(chén )》第(dì )四(sì )部(bù )二(èr )五(wǔ ):“她(tā )知(zhī )道(dào )这(zhè )是(shì )吴(wú )兰(lán )珍(zhēn )的(de )推(tuī )脱(tuō )之(zhī )辞(cí ),大(dà )太(tài )太(tài )哪(nǎ )里(lǐ )讲(jiǎng )得(dé )过(guò )吴(wú )兰(lán )珍(zhēn )那(nà )张(zhāng )利(lì )嘴(zuǐ )。”

4.特(tè )指(zhǐ )王(wáng )命(mìng )。

《诗(shī )·大(dà )雅(yǎ )·板(bǎn )》:“辞(cí )之(zhī )辑(jí )矣(yǐ ),民(mín )之(zhī )洽(qià )矣(yǐ )。”

郑(zhèng )玄(xuán )笺(jiān ):“辞(cí ),辞(cí )气(qì )。谓(wèi )政(zhèng )教(jiāo )也(yě )。”

高(gāo )亨(hēng )注(zhù ):“辞(cí ),指(zhǐ )王(wáng )朝(cháo )政(zhèng )令(lìng )之(zhī )辞(cí )。”

《三(sān )国(guó )志(zhì )·吴(wú )志(zhì )·吴(wú )主(zhǔ )传(chuán )》“多(duō )劝(quàn )权(quán )迎(yíng )之(zhī )”裴(péi )松(sōng )之(zhī )注(zhù )引(yǐn )晋(jìn )虞(yú )溥(pǔ )《江(jiāng )表(biǎo )传(chuán )》:“近(jìn )者(zhě )奉(fèng )辞(cí )伐(fá )罪(zuì ),旄(máo )麾(huī )南(nán )指(zhǐ ),刘(liú )琮(cóng )束(shù )手(shǒu )。”

宋(sòng )曾(céng )巩(gǒng )《文(wén )思(sī )使(shǐ )张(zhāng )俊(jùn )等(děng )迁(qiān )官(guān )制(zhì )》:“朕(zhèn )爰(yuán )命(mìng )六(liù )师(shī ),奉(fèng )辞(cí )西(xī )伐(fá )。”

5.藉(jiè )口(kǒu ),口(kǒu )实(shí )。

《韩(hán )非(fēi )子(zǐ )·饰(shì )邪(xié )》:“称(chēng )比(bǐ )干(gàn )、子(zǐ )胥(xū )之(zhī )忠(zhōng )而(ér )见(jiàn )杀(shā ),则(zé )疾(jí )强(qiáng )谏(jiàn )有(yǒu )辞(cí )。”

宋(sòng )田(tián )况(kuàng )《儒(rú )林(lín )公(gōng )议(yì )》卷(juàn )上(shàng ):“雍(yōng )守(shǒu )延(yán )既(jì )久(jiǔ ),以(yǐ )为(wéi )羌(qiāng )真(zhēn )小(xiǎo )而(ér )怯(qiè )也(yě ),屡(lǚ )遣(qiǎn )裨(bì )校(xiào )率(lǜ )兵(bīng )纵(zòng )掠(luě )。

元(yuán )昊(hào )既(jì )忿(fèn ),且(qiě )以(yǐ )为(wéi )辞(cí ),遂(suí )併(bìng )集(jí )丑(chǒu )类(lèi ),入(rù )寇(kòu )延(yán )安(ān )。”

6.中(zhōng )国(guó )古(gǔ )代(dài )逻(luó )辑(jí )名(míng )词(cí )。指(zhǐ )命(mìng )题(tí )(判(pàn )断(duàn ))。

《墨(mò )子(zǐ )·小(xiǎo )取(qǔ )》:“以(yǐ )名(míng )举(jǔ )实(shí ),以(yǐ )辞(cí )抒(shū )意(yì ),以(yǐ )说(shuō )出(chū )故(gù )。”

《荀(xún )子(zǐ )·正(zhèng )名(míng )》:“辞(cí )也(yě )者(zhě ),兼(jiān )异(yì )实(shí )之(zhī )名(míng )以(yǐ )论(lùn )一(yī )意(yì )也(yě )。”

7.告(gào )知(zhī ),告(gào )诉(sù )。

《周(zhōu )礼(lǐ )·夏(xià )官(guān )·太(tài )僕(pú )》:“王(wáng )不(bú )视(shì )朝(cháo ),则(zé )辞(cí )于(yú )三(sān )公(gōng )及(jí )孤(gū )卿(qīng )。”

郑(zhèng )玄(xuán )注(zhù ):“辞(cí ),谓(wèi )以(yǐ )王(wáng )不(bú )视(shì )朝(cháo )之(zhī )意(yì )告(gào )之(zhī )。”

《礼(lǐ )记(jì )·檀(tán )弓(gōng )下(xià )》:“大(dà )夫(fū )弔(dì ),当(dāng )事(shì )而(ér )至(zhì ),则(zé )辞(cí )焉(yān )。”

郑(zhèng )玄(xuán )注(zhù ):“辞(cí ),犹(yóu )告(gào )也(yě )。”

汉(hàn )袁(yuán )康(kāng )《越(yuè )绝(jué )书(shū )·外(wài )传(chuán )春(chūn )申(shēn )君(jūn )》:“明(míng )日(rì ),辞(cí )春(chūn )申(shēn )君(jūn )才(cái )人(rén ):‘有(yǒu )远(yuǎn )道(dào )客(kè ),请(qǐng )归(guī )待(dài )之(zhī )。’”

8.记(jì )载(zǎi ),记(jì )录(lù )。

《穀(yù )梁(liáng )传(chuán )·定(dìng )公(gōng )十(shí )四(sì )年(nián )》:“天(tiān )王(wáng )使(shǐ )石(shí )尚(shàng )来(lái )归(guī )脤(shèn )……其(qí )辞(cí )石(shí )尚(shàng ),士(shì )也(yě )。何(hé )以(yǐ )知(zhī )其(qí )士(shì )也(yě ),天(tiān )子(zǐ )之(zhī )大(dà )夫(fū )不(bú )名(míng )。”

范(fàn )甯(níng )注(zhù ):“辞(cí ),犹(yóu )书(shū )也(yě )。”

9.告(gào )别(bié ),辞(cí )别(bié )。

《楚(chǔ )辞(cí )·九(jiǔ )歌(gē )·少(shǎo )司(sī )命(mìng )》:“入(rù )不(bú )言(yán )兮(xī )出(chū )不(bú )辞(cí )。”

《吕(lǚ )氏(shì )春(chūn )秋(qiū )·士(shì )节(jiē )》:“晏(yàn )子(zǐ )见(jiàn )疑(yí )于(yú )齐(qí )君(jūn ),出(chū )奔(bēn ),过(guò )北(běi )郭(guō )骚(sāo )之(zhī )门(mén )而(ér )辞(cí )。”

高(gāo )诱(yòu )注(zhù ):“辞(cí )者(zhě ),别(bié )也(yě )。”

唐(táng )李(lǐ )白(bái )《早(zǎo )发(fā )白(bái )帝(dì )城(chéng )》诗(shī ):“朝(cháo )辞(cí )白(bái )帝(dì )彩(cǎi )云(yún )间(jiān ),千(qiān )里(lǐ )江(jiāng )陵(líng )一(yī )日(rì )还(hái )。”

清(qīng )王(wáng )士(shì )禛(zhēn )《池(chí )北(běi )偶(ǒu )谈(tán )·谈(tán )异(yì )六(liù )·罗(luó )汉(hàn )》:“今(jīn )辞(cí )公(gōng )去(qù ),当(dāng )复(fù )来(lái )一(yī )别(bié ),即(jí )往(wǎng )五(wǔ )台(tái )不(bú )归(guī )矣(yǐ )。”

10.遣(qiǎn )去(qù ),辞(cí )退(tuì )。

《左(zuǒ )传(chuán )·襄(xiāng )公(gōng )二(èr )十(shí )二(èr )年(nián )》:“辞(cí )八(bā )人(rén )者(zhě ),而(ér )后(hòu )王(wáng )安(ān )之(zhī )。”

杜(dù )预(yù )注(zhù ):“辞(cí ),遣(qiǎn )之(zhī )。”

《吕(lǚ )氏(shì )春(chūn )秋(qiū )·士(shì )容(róng )》:“田(tián )骈(pián )听(tīng )之(zhī )毕(bì )而(ér )辞(cí )之(zhī ),客(kè )出(chū ),田(tián )骈(pián )送(sòng )之(zhī )以(yǐ )目(mù )。”

巴(bā )金(jīn )《利(lì )娜(nà )·第(dì )十(shí )七(qī )封(fēng )信(xìn )》:“我(wǒ )在(zài )巴(bā )黎(lí )订(dìng )购(gòu )的(de )那(nà )件(jiàn )时(shí )髦(máo )衣(yī )服(fú )到(dào )了(le ),真(zhēn )漂(piāo )亮(liàng )!可(kě )是(shì )我(wǒ )看(kàn )也(yě )不(bú )多(duō )看(kàn )它(tā )一(yī )眼(yǎn )。我(wǒ )把(bǎ )我(wǒ )的(de )跳(tiào )舞(wǔ )教(jiāo )师(shī )也(yě )辞(cí )掉(diào )了(le )。”

11.推(tuī )辞(cí );辞(cí )谢(xiè )。

《书(shū )·大(dà )禹(yǔ )谟(mó )》:“禹(yǔ )拜(bài ),稽(jī )首(shǒu )固(gù )辞(cí )。”

《孟(mèng )子(zǐ )·万(wàn )章(zhāng )下(xià )》:“为(wéi )贫(pín )者(zhě ),辞(cí )尊(zūn )居(jū )卑(bēi ),辞(cí )富(fù )居(jū )贫(pín )。”

宋(sòng )陆(lù )游(yóu )《老(lǎo )学(xué )庵(ān )笔(bǐ )记(jì )》卷(juàn )三(sān ):“晏(yàn )景(jǐng )初(chū )尚(shàng )书(shū )请(qǐng )僧(sēng )住(zhù )院(yuàn ),僧(sēng )辞(cí )以(yǐ )穷(qióng )陋(lòu )不(bú )可(kě )为(wéi )。”

《二(èr )刻(kè )拍(pāi )桉(ān )惊(jīng )奇(qí )》卷(juàn )十(shí )一(yī ):“﹝叔(shū )父(fù )﹞强(qiáng )我(wǒ )成(chéng )婚(hūn ),我(wǒ )力(lì )辞(cí )不(bú )得(dé )。”

12.责(zé )备(bèi );抱(bào )怨(yuàn )。

《左(zuǒ )传(chuán )·昭(zhāo )公(gōng )九(jiǔ )年(nián )》:“王(wáng )使(shǐ )詹(zhān )桓(huán )伯(bó )辞(cí )于(yú )晋(jìn )。”

杜(dù )预(yù )注(zhù ):“辞(cí ),责(zé )让(ràng )之(zhī )。”

唐(táng )杜(dù )甫(fǔ )《大(dà )雨(yǔ )》诗(shī ):“敢(gǎn )辞(cí )茅(máo )苇(wěi )漏(lòu )?已(yǐ )喜(xǐ )黍(shǔ )豆(dòu )高(gāo )。”

13.道(dào )歉(qiàn ),请(qǐng )求(qiú )宽(kuān )恕(shù )。

《国(guó )语(yǔ )·鲁(lǔ )语(yǔ )下(xià )》:“鲁(lǔ )大(dà )夫(fū )辞(cí )而(ér )复(fù )之(zhī )。”

韦(wéi )昭(zhāo )注(zhù ):“辞(cí ),请(qǐng )也(yě )。”

《国(guó )语(yǔ )·晋(jìn )语(yǔ )九(jiǔ )》:“简(jiǎn )子(zǐ )如(rú )晋(jìn )阳(yáng )见(jiàn )垒(lěi ),怒(nù )曰(yuē ):‘必(bì )杀(shā )铎(duó )也(yě ),而(ér )后(hòu )入(rù )。’大(dà )夫(fū )辞(cí )之(zhī ),不(bú )可(kě )。”

《吕(lǚ )氏(shì )春(chūn )秋(qiū )·观(guān )世(shì )》:“婴(yīng )可(kě )以(yǐ )辞(cí )而(ér )无(wú )弃(qì )乎(hū )?”高(gāo )诱(yòu )注(zhù ):“辞(cí ),谢(xiè )也(yě );谢(xiè )不(bú )敏(mǐn ),而(ér )可(kě )以(yǐ )弗(fú )弃(qì )也(yě )。”

14.古(gǔ )代(dài )的(de )一(yī )种(zhǒng )文(wén )体(tǐ )。如(rú ):《楚(chǔ )辞(cí )》、汉(hàn )武(wǔ )帝(dì )《秋(qiū )风(fēng )辞(cí )》、晋(jìn )陶(táo )潜(qián )《归(guī )去(qù )来(lái )辞(cí )》。

阅读:2318

●辭(简体版)

©2015-2026 ok8.org 文学库