蹇【登录】

ok8.org > 汉字/字典 > 蹇

蹇(jiǎn )字(zì )的(de )笔(bǐ )画(huà ):17画(huà );

I

ji·n

ㄐ〡ㄢˇ

〔《广(guǎng )韵(yùn )》九(jiǔ )辇(niǎn )切(qiē ),上(shàng )獮(xiǎn ),见(jiàn )。〕

〔《广(guǎng )韵(yùn )》居(jū )偃(yǎn )切(qiē ),上(shàng )阮(ruǎn ),见(jiàn )。〕

“楗(jiàn )”的(de )被(bèi )通(tōng )假(jiǎ )字(zì )。

1.跛(bǒ )行(háng );行(háng )动(dòng )迟(chí )缓(huǎn )。

《庄(zhuāng )子(zǐ )·达(dá )生(shēng )》:“汝(rǔ )得(dé )全(quán )而(ér )形(xíng )躯(qū ),具(jù )而(ér )九(jiǔ )窍(qiào ),无(wú )中(zhōng )道(dào )夭(yāo )于(yú )聋(lóng )盲(máng )跛(bǒ )蹇(jiǎn )而(ér )比(bǐ )于(yú )人(rén )数(shù ),亦(yì )幸(xìng )矣(yǐ )。”

《汉(hàn )书(shū )·韩(hán )安(ān )国(guó )传(chuán )》:“安(ān )国(guó )行(háng )丞(chéng )相(xiàng )事(shì ),引(yǐn )堕(duò )车(chē ),蹇(jiǎn )。”

颜(yán )师(shī )古(gǔ )注(zhù )引(yǐn )如(rú )淳(chún )曰(yuē ):“为(wéi )天(tiān )子(zǐ )导(dǎo )引(yǐn ),而(ér )堕(duò )车(chē )跛(bǒ )蹇(jiǎn )也(yě )。”

唐(táng )李(lǐ )绰(chāo )《尚(shàng )书(shū )故(gù )实(shí )》:“今(jīn )延(yán )英(yīng )殿(diàn ),灵(líng )芝(zhī )殿(diàn )也(yě ),谓(wèi )之(zhī )小(xiǎo )延(yán )英(yīng )。

苗(miáo )韩(hán )公(gōng )居(jū )相(xiàng )位(wèi ),以(yǐ )足(zú )疾(jí )步(bù )骤(zhòu )微(wēi )蹇(jiǎn ),上(shàng )每(měi )于(yú )此(cǐ )待(dài )之(zhī )。”

张(zhāng )天(tiān )翼(yì )《谭(tán )九(jiǔ )先(xiān )生(shēng )的(de )工(gōng )作(zuò )》:“为(wéi )了(le )怕(pà )那(nà )些(xiē )隔(gé )得(dé )远(yuǎn )一(yī )点(diǎn )的(de )茶(chá )座(zuò )上(shàng )没(méi )听(tīng )清(qīng )这(zhè )些(xiē )消(xiāo )息(xī ),他(tā )赶(gǎn )紧(jǐn )放(fàng )下(xià )水(shuǐ )烟(yān )袋(dài )蹇(jiǎn )进(jìn )去(qù )了(le )。”

2.劣(liè )马(mǎ )或(huò )跛(bǒ )驴(lǘ )。

《汉(hàn )书(shū )·叙(xù )传(chuán )上(shàng )》:“是(shì )故(gù )驽(nú )蹇(jiǎn )之(zhī )乘(chéng ),不(bú )骋(chěng )千(qiān )里(lǐ )之(zhī )涂(tú );燕(yàn )雀(què )之(zhī )畴(chóu ),不(bú )奋(fèn )六(liù )翮(hé )之(zhī )用(yòng )。”

元(yuán )白(bái )朴(pǔ )《天(tiān )净(jìng )沙(shā )·春(chūn )》曲(qǔ ):“挈(qiè )榼(kē )携(xié )童(tóng )跨(kuà )蹇(jiǎn ),溪(xī )山(shān )佳(jiā )处(chù ),好(hǎo )将(jiāng )春(chūn )事(shì )留(liú )连(lián )。”

清(qīng )方(fāng )苞(bāo )《左(zuǒ )未(wèi )生(shēng )墓(mù )志(zhì )铭(míng )》:“子(zǐ )忧(yōu )吾(wú )老(lǎo )乎(hū )?吾(wú )策(cè )蹇(jiǎn )行(háng )数(shù )十(shí )里(lǐ ),腰(yāo )嵴(jí )不(bú )异(yì )少(shǎo )时(shí )。”

3.《易(yì )》卦(guà )名(míng )。六(liù )十(shí )四(sì )卦(guà )之(zhī )一(yī )。卦(guà )象(xiàng )为(wéi )艮(gèn )下(xià )坎(kǎn )上(shàng )。

《易(yì )·蹇(jiǎn )》:“象(xiàng )曰(yuē ):山(shān )上(shàng )有(yǒu )水(shuǐ ),蹇(jiǎn )。”

王(wáng )弼(bì )注(zhù ):“山(shān )上(shàng )有(yǒu )水(shuǐ ),蹇(jiǎn )难(nán )之(zhī )象(xiàng )。”

4.困(kùn )苦(kǔ );困(kùn )厄(è );不(bú )顺(shùn )利(lì )。

《易(yì )·蹇(jiǎn )》:“彖(tuàn )曰(yuē ):蹇(jiǎn ),难(nán )也(yě ),险(xiǎn )在(zài )前(qián )也(yě )。”

前(qián )蜀(shǔ )韦(wéi )庄(zhuāng )《寄(jì )江(jiāng )南(nán )诸(zhū )弟(dì )》诗(shī ):“性(xìng )拙(zhuō )唯(wéi )多(duō )蹇(jiǎn ),家(jiā )贫(pín )半(bàn )为(wéi )慵(yōng )。”

清(qīng )戴(dài )名(míng )世(shì )《〈缪(miù )太(tài )翁(wēng )遗(yí )稿(gǎo )〉序(xù )》:“运(yùn )蹇(jiǎn )困(kùn )顿(dùn ),年(nián )亦(yì )不(bú )满(mǎn )五(wǔ )十(shí )。”

陈(chén )毅(yì )《孟(mèng )良(liáng )崮(gù )战(zhàn )役(yì )》诗(shī ):“暴(bào )戾(lì )蒋(jiǎng )朝(cháo )嗟(jiē )命(mìng )蹇(jiǎn ),凄(qī )凉(liáng )美(měi )帝(dì )怨(yuàn )心(xīn )劳(láo )。”

5.凝(níng )滞(zhì );留(liú )滞(zhì )。

《管(guǎn )子(zǐ )·水(shuǐ )地(dì )》:“凝(níng )蹇(jiǎn )而(ér )为(wéi )人(rén ),而(ér )九(jiǔ )窍(qiào )五(wǔ )虑(lǜ )出(chū )焉(yān )。”

尹(yǐn )知(zhī )章(zhāng )注(zhù ):“蹇(jiǎn ),停(tíng )也(yě )。言(yán )精(jīng )液(yè )凝(níng )停(tíng )则(zé )为(wéi )人(rén )也(yě )。”

赵(zhào )守(shǒu )正(zhèng )注(zhù ):“蹇(jiǎn ),停(tíng )留(liú ),留(liú )滞(zhì )。”

6.阻(zǔ )塞(sāi ),不(bú )流(liú )利(lì )。

《医(yī )宗(zōng )金(jīn )鉴(jiàn )·四(sì )诊(zhěn )心(xīn )法(fǎ )要(yào )诀(jué )上(shàng )》:“三(sān )言(yán )三(sān )止(zhǐ ),言(yán )蹇(jiǎn )为(wéi )风(fēng )。”注(zhù ):“言(yán )蹇(jiǎn )不(bú )能(néng )言(yán )者(zhě ),风(fēng )病(bìng )也(yě )。”

7.骄(jiāo )纵(zòng );不(bú )顺(shùn )服(fú )。

《公(gōng )羊(yáng )传(chuán )·襄(xiāng )公(gōng )十(shí )九(jiǔ )年(nián )》:“或(huò )曰(yuē ):为(wéi )其(qí )骄(jiāo )蹇(jiǎn ),使(shǐ )其(qí )世(shì )子(zǐ )处(chù )乎(hū )诸(zhū )侯(hóu )之(zhī )上(shàng )也(yě )。”

《汉(hàn )书(shū )·淮(huái )南(nán )厉(lì )王(wáng )刘(liú )长(zhǎng )传(chuán )》:“及(jí )孝(xiào )文(wén )初(chū )即(jí )位(wèi ),自(zì )以(yǐ )为(wéi )最(zuì )亲(qīn ),骄(jiāo )蹇(jiǎn ),数(shù )不(bú )奉(fèng )法(fǎ )。”

颜(yán )师(shī )古(gǔ )注(zhù ):“蹇(jiǎn )谓(wèi )不(bú )顺(shùn )也(yě )。”

8.通(tōng )“院(yuàn )”。坚(jiān )硬(yìng )。

《吕(lǚ )氏(shì )春(chūn )秋(qiū )·别(bié )类(lèi )》:“漆(qī )淖(nào )水(shuǐ )淖(nào ),合(hé )两(liǎng )淖(nào )则(zé )为(wéi )蹇(jiǎn ),溼(shī )之(zhī )则(zé )为(wéi )乾(qián )。”

高(gāo )诱(yòu )注(zhù ):“蹇(jiǎn ),彊(jiāng )也(yě )。言(yán )水(shuǐ )漆(qī )相(xiàng )得(dé )则(zé )彊(jiāng )而(ér )坚(jiān )也(yě )。”

陈(chén )奇(qí )猷(yóu )校(xiào )释(shì ):“马(mǎ )叙(xù )伦(lún )曰(yuē ):漆(qī )喜(xǐ )溼(shī ),得(dé )润(rùn )则(zé )易(yì )乾(qián )而(ér )坚(jiān ),故(gù )高(gāo )以(yǐ )坚(jiān )彊(jiāng )释(shì )蹇(jiǎn )字(zì ),然(rán )字(zì )当(dāng )作(zuò )‘院(yuàn )’。

《说(shuō )文(wén )》:‘院(yuàn ),坚(jiān )也(yě )。’《庄(zhuāng )子(zǐ )·秋(qiū )水(shuǐ )篇(piān )》‘与(yǔ )道(dào )天(tiān )蹇(jiǎn )’,崔(cuī )譔(quán )本(běn )‘蹇(jiǎn )’作(zuò )‘浣(huàn )’,此(cǐ )寒(hán )、完(wán )声(shēng )通(tōng )之(zhī )证(zhèng )。

奇(qí )猷(yóu )桉(ān ):……马(mǎ )以(yǐ )‘蹇(jiǎn )’为(wéi )‘院(yuàn )’之(zhī )假(jiǎ )字(zì ),信(xìn )然(rán )。蹇(jiǎn )、院(yuàn )古(gǔ )音(yīn )皆(jiē )隶(lì )元(yuán )部(bù ),自(zì )可(kě )通(tōng )假(jiǎ )。又(yòu )桉(ān ):漆(qī )液(yè )之(zhī )性(xìng ),易(yì )在(zài )溼(shī )空(kōng )气(qì )中(zhōng )凝(níng )固(gù ),故(gù )着(zhe )漆(qī )之(zhī )器(qì )必(bì )置(zhì )潮(cháo )溼(shī )之(zhī )处(chù )或(huò )搁(gē )水(shuǐ )盆(pén )之(zhī )上(shàng )。此(cǐ )文(wén )所(suǒ )言(yán ),即(jí )此(cǐ )物(wù )理(lǐ )现(xiàn )象(xiàng )也(yě )。”

9.通(tōng )“謇(jiǎn )”。口(kǒu )吃(chī )。参(cān )见(jiàn )“蹇(jiǎn )吃(chī )”。

10.通(tōng )“謇(jiǎn )”。正(zhèng )直(zhí ),忠(zhōng )贞(zhēn )。参(cān )见(jiàn )“蹇(jiǎn )士(shì )”、“蹇(jiǎn )犯(fàn )”。

11.通(tōng )“謇(jiǎn )”。语(yǔ )首(shǒu )助(zhù )词(cí )。

《楚(chǔ )辞(cí )·九(jiǔ )歌(gē )·云(yún )中(zhōng )君(jūn )》:“蹇(jiǎn )将(jiāng )憺(dàn )兮(xī )寿(shòu )宫(gōng ),与(yǔ )日(rì )月(yuè )兮(xī )齐(qí )光(guāng )。”

王(wáng )逸(yì )注(zhù ):“蹇(jiǎn ),词(cí )也(yě )。”

王(wáng )夫(fū )之(zhī )通(tōng )释(shì ):“蹇(jiǎn ),楚(chǔ )人(rén )语(yǔ )助(zhù )词(cí )。”

唐(táng )李(lǐ )白(bái )《酬(chóu )岑(cén )勋(xūn )以(yǐ )诗(shī )见(jiàn )招(zhāo )》诗(shī ):“蹇(jiǎn )余(yú )未(wèi )相(xiàng )知(zhī ),茫(máng )茫(máng )绿(lǜ )云(yún )垂(chuí )。”

王(wáng )琦(qí )注(zhù ):“《楚(chǔ )辞(cí )》:蹇(jiǎn )将(jiāng )憺(dàn )兮(xī )寿(shòu )宫(gōng )。”

王(wáng )逸(yì )注(zhù ):“蹇(jiǎn ),词(cí )也(yě )。盖(gài )发(fā )语(yǔ )声(shēng )也(yě )。”

12.姓(xìng )。

春(chūn )秋(qiū )秦(qín )有(yǒu )蹇(jiǎn )叔(shū )。见(jiàn )《史(shǐ )记(jì )·秦(qín )本(běn )纪(jì )》。

II

qiān

ㄑ〡ㄢ

〔《集(jí )韵(yùn )》丘(qiū )虔(qián )切(qiē ),平(píng )仙(xiān ),溪(xī )。〕

1.通(tōng )“褰(qiān )”。揭(jiē );提(tí )起(qǐ )。参(cān )见(jiàn )“蹇(jiǎn )裳(shang )”。

2.通(tōng )“攓(qiān )”、“搴(qiān )”。拔(bá )取(qǔ );得(dé )到(dào )。

《荀(xún )子(zǐ )·赋(fù )》:“忽(hū )兮(xī )其(qí )极(jí )之(zhī )远(yuǎn )也(yě ),攭(lì )兮(xī )其(qí )相(xiàng )逐(zhú )而(ér )反(fǎn )也(yě ),卬(áng )卬(áng )兮(xī )天(tiān )下(xià )之(zhī )咸(xián )蹇(jiǎn )也(yě )。”

杨(yáng )倞(liàng )注(zhù ):“云(yún )高(gāo )而(ér )不(bú )雨(yǔ ),则(zé )天(tiān )下(xià )皆(jiē )蹇(jiǎn )难(nán )也(yě )。”

俞(yú )樾(yuè )《诸(zhū )子(zǐ )平(píng )议(yì )·荀(xún )子(zǐ )二(èr )》:“此(cǐ )注(zhù )非(fēi )是(shì )。蹇(jiǎn )当(dāng )读(dú )为(wéi )攓(qiān ),《方(fāng )言(yán )》:‘攓(qiān ),取(qǔ )也(yě )。’谓(wèi )云(yún )行(háng )雨(yǔ )施(shī ),泽(zé )被(bèi )天(tiān )下(xià ),天(tiān )下(xià )皆(jiē )有(yǒu )取(qǔ )也(yě )。故(gù )曰(yuē )‘卬(áng )卬(áng )兮(xī )天(tiān )下(xià )之(zhī )咸(xián )蹇(jiǎn )也(yě )’。”参(cān )见(jiàn )“蹇(jiǎn )华(huá )”。

阅读:2280

●蹇(简体版)

©2015-2026 ok8.org 文学库