厲【登录】

ok8.org > 汉字/字典 > 厲

简(jiǎn )体(tǐ )厉(lì )字(zì )的(de )笔(bǐ )画(huà ):5画(huà );繁(fán )體(tǐ )厲(lì )字(zì )筆(bǐ )畫(huà ):14畫(huà )。

(厉(lì ),厉(lì ))

I

lì

ㄌ〡ˋ

〔《广(guǎng )韵(yùn )》力(lì )制(zhì )切(qiē ),去(qù )祭(jì ),来(lái )。〕

1.“砺(lì )”的(de )古(gǔ )字(zì )。粗(cū )磨(mó )石(shí )。

《诗(shī )·大(dà )雅(yǎ )·公(gōng )刘(liú )》:“涉(shè )渭(wèi )为(wéi )乱(luàn ),取(qǔ )厉(lì )取(qǔ )锻(duàn )。”

陆(lù )德(dé )明(míng )《经(jīng )典(diǎn )释(shì )文(wén )》:“厉(lì ),本(běn )又(yòu )作(zuò )砺(lì )。”

《史(shǐ )记(jì )·高(gāo )祖(zǔ )功(gōng )臣(chén )侯(hóu )者(zhě )年(nián )表(biǎo )序(xù )》:“使(shǐ )河(hé )如(rú )带(dài ),泰(tài )山(shān )若(ruò )厉(lì )。”

裴(péi )駰(yīn )集(jí )解(jiě ):“厉(lì ),砥(dǐ )石(shí )也(yě )。”

2.磨(mó )砺(lì )。

《左(zuǒ )传(chuán )·哀(āi )公(gōng )十(shí )六(liù )年(nián )》:“胜(shèng )自(zì )厉(lì )剑(jiàn )。”

《荀(xún )子(zǐ )·性(xìng )恶(è )》:“钝(dùn )金(jīn )必(bì )将(jiāng )待(dài )砻(lóng )厉(lì )然(rán )后(hòu )利(lì )。”

杨(yáng )倞(liàng )注(zhù ):“砻(lóng )、厉(lì ),皆(jiē )磨(mó )也(yě )。厉(lì )与(yǔ )砺(lì )同(tóng )。”

南(nán )朝(cháo )宋(sòng )鲍(bào )照(zhào )《芜(wú )城(chéng )赋(fù )》:“飢(jī )鹰(yīng )厉(lì )吻(wěn ),寒(hán )鸱(chī )吓(xià )雏(chú )。”

宋(sòng )孔(kǒng )平(píng )仲(zhòng )《续(xù )世(shì )说(shuō )·汰(tài )侈(chǐ )》:“宫(gōng )墙(qiáng )高(gāo )五(wǔ )仞(rèn ),其(qí )坚(jiān )可(kě )以(yǐ )厉(lì )刀(dāo )斧(fǔ )。”

3.揣(chuāi )摩(mó );鑽(zuàn )研(yán )。

《孙(sūn )子(zǐ )·九(jiǔ )地(dì )》:“厉(lì )于(yú )廊(láng )庙(miào )之(zhī )上(shàng ),以(yǐ )诛(zhū )其(qí )事(shì )。”

杜(dù )牧(mù )注(zhù ):“厉(lì ),揣(chuāi )厉(lì )也(yě )。”

南(nán )朝(cháo )梁(liáng )任(rèn )昉(fǎng )《为(wéi )范(fàn )尚(shàng )书(shū )让(ràng )吏(lì )部(bù )封(fēng )侯(hóu )第(dì )一(yī )表(biǎo )》:“固(gù )尝(cháng )鑽(zuàn )厉(lì )求(qiú )学(xué ),而(ér )一(yī )经(jīng )不(bú )治(zhì )。”

4.操(cāo )练(liàn );整(zhěng )饬(chì )。

《墨(mò )子(zǐ )·杂(zá )守(shǒu )》:“选(xuǎn )厉(lì )锐(ruì )卒(zú ),慎(shèn )无(wú )使(shǐ )顾(gù )。”

《北(běi )齐(qí )书(shū )·莫(mò )多(duō )娄(lóu )贷(dài )文(wén )传(chuán )》:“周(zhōu )文(wén )帝(dì )军(jūn )出(chū )函(hán )谷(gǔ ),景(jǐng )与(yǔ )高(gāo )昂(áng )议(yì )整(zhěng )旅(lǚ )厉(lì )卒(zú ),以(yǐ )待(dài )其(qí )至(zhì )。”

清(qīng )魏(wèi )源(yuán )《圣(shèng )武(wǔ )记(jì )》卷(juàn )十(shí )四(sì ):“穰(ráng )苴(jū )斩(zhǎn )贵(guì )臣(chén )以(yǐ )肃(sù )军(jūn ),孙(sūn )武(wǔ )斩(zhǎn )宠(chǒng )姬(jī )以(yǐ )厉(lì )女(nǚ )戎(róng )。”

5.“励(lì )”的(de )古(gǔ )字(zì )。劝(quàn )勉(miǎn )。

《左(zuǒ )传(chuán )·哀(āi )公(gōng )十(shí )一(yī )年(nián )》:“宗(zōng )子(zǐ )阳(yáng )与(yǔ )闾(lǘ )丘(qiū )明(míng )相(xiàng )厉(lì )也(yě )。”

杜(dù )预(yù )注(zhù ):“相(xiàng )劝(quàn )厉(lì )。”

《汉(hàn )书(shū )·儒(rú )林(lín )传(chuán )序(xù )》:“太(tài )常(cháng )议(yì ),予(yǔ )博(bó )士(shì )弟(dì )子(zǐ ),崇(chóng )乡(xiāng )里(lǐ )之(zhī )化(huà ),以(yǐ )厉(lì )贤(xián )材(cái )焉(yān )。”

宋(sòng )曾(céng )巩(gǒng )《虞(yú )部(bù )郎(láng )中(zhōng )戚(qī )公(gōng )墓(mù )志(zhì )铭(míng )》:“其(qí )操(cāo )义(yì )风(fēng )概(gài ),有(yǒu )以(yǐ )厉(lì )天(tiān )下(xià )。”

严(yán )复(fù )《原(yuán )强(qiáng )》:“其(qí )教(jiāo )人(rén )也(yě ),以(yǐ )濬(xùn )知(zhī )慧(huì ),练(liàn )体(tǐ )力(lì ),厉(lì )德(dé )行(háng )三(sān )者(zhě )为(wéi )之(zhī )纲(gāng )。”

6.指(zhǐ )讽(fěng )劝(quàn )。

《文(wén )选(xuǎn )·张(zhāng )华(huá )〈女(nǚ )史(shǐ )箴(zhēn )〉》:“卫(wèi )女(nǚ )矫(jiǎo )桓(huán ),耳(ěr )忘(wàng )和(hé )音(yīn )”李(lǐ )善(shàn )注(zhù )引(yǐn )汉(hàn )班(bān )昭(zhāo )曰(yuē ):“卫(wèi )国(guó )作(zuò )淫(yín )泆(yì )之(zhī )音(yīn ),卫(wèi )姬(jī )嫉(jí )桓(huán )公(gōng )之(zhī )好(hǎo ),是(shì )故(gù )不(bú )听(tīng ),以(yǐ )厉(lì )桓(huán )公(gōng )也(yě )。”

《资(zī )治(zhì )通(tōng )鉴(jiàn )·汉(hàn )平(píng )帝(dì )元(yuán )始(shǐ )三(sān )年(nián )》:“莽(mǎng )召(zhào )明(míng )礼(lǐ )少(shǎo )府(fǔ )宗(zōng )伯(bó )凤(fèng )入(rù )说(shuō )为(wéi )人(rén )后(hòu )之(zhī )谊(yì ),白(bái )令(lìng )公(gōng )卿(qīng )、将(jiāng )军(jūn )、侍(shì )中(zhōng )、朝(cháo )臣(chén )并(bìng )听(tīng ),欲(yù )以(yǐ )内(nèi )厉(lì )天(tiān )子(zǐ )而(ér )外(wài )塞(sāi )百(bǎi )姓(xìng )之(zhī )议(yì )。”

胡(hú )三(sān )省(shěng )注(zhù ):“厉(lì ),讽(fěng )厉(lì )也(yě )。”

7.振(zhèn )奋(fèn )。

《管(guǎn )子(zǐ )·七(qī )法(fǎ )》:“兵(bīng )弱(ruò )而(ér )士(shì )不(bú )厉(lì ),则(zé )战(zhàn )不(bú )胜(shèng )而(ér )守(shǒu )不(bú )固(gù )。”

金(jīn )王(wáng )若(ruò )虚(xū )《李(lǐ )仲(zhòng )和(hé )墓(mù )碣(jié )铭(míng )》:“然(rán )志(zhì )愈(yù )厉(lì ),气(qì )不(bú )少(shǎo )衰(shuāi )。”

8.指(zhǐ )鞭(biān )打(dǎ )、扬(yáng )(鞭(biān ))。

三(sān )国(guó )魏(wèi )曹(cáo )植(zhí )《白(bái )马(mǎ )篇(piān )》:“羽(yǔ )檄(xí )从(cóng )北(běi )来(lái ),厉(lì )马(mǎ )登(dēng )高(gāo )隄(dī )。”

宋(sòng )宋(sòng )祁(qí )《宋(sòng )景(jǐng )文(wén )杂(zá )说(shuō )》:“造(zào )父(fù )亡(wáng )辔(pèi ),马(mǎ )颠(diān )于(yú )跬(kuǐ ),庸(yōng )人(rén )厉(lì )策(cè ),马(mǎ )为(wéi )尽(jìn )力(lì )。”

9.振(zhèn )(翅(chì ));奋(fèn )起(qǐ )。

三(sān )国(guó )魏(wèi )曹(cáo )植(zhí )《赠(zèng )白(bái )马(mǎ )王(wáng )彪(biāo )》诗(shī ):“归(guī )鸟(niǎo )赴(fù )乔(qiáo )林(lín ),翩(piān )翩(piān )厉(lì )羽(yǔ )翼(yì )。”

三(sān )国(guó )魏(wèi )嵇(jī )康(kāng )《幽(yōu )愤(fèn )诗(shī )》:“雍(yōng )雍(yōng )鸣(míng )雁(yàn ),厉(lì )翼(yì )北(běi )游(yóu )。”

10.疾(jí )飞(fēi );疾(jí )驰(chí )。

《汉(hàn )书(shū )·息(xī )夫(fū )躬(gōng )传(chuán )》:“鹰(yīng )隼(sǔn )横(héng )厉(lì ),鸾(luán )俳(pái )佪(huái )兮(xī )!”颜(yán )师(shī )古(gǔ )注(zhù ):“厉(lì ),疾(jí )飞(fēi )也(yě )。”

《后(hòu )汉(hàn )书(shū )·马(mǎ )融(róng )传(chuán )》:“狗(gǒu )马(mǎ )角(jiǎo )逐(zhú ),鹰(yīng )鸇(zhān )竞(jìng )鸷(zhì ),骁(xiāo )骑(qí )旁(páng )佐(zuǒ ),轻(qīng )车(chē )横(héng )厉(lì ),相(xiàng )与(yǔ )陆(lù )梁(liáng ),聿(yù )皇(huáng )于(yú )中(zhōng )原(yuán )。”

汉(hàn )王(wáng )粲(càn )《杂(zá )诗(shī )》之(zhī )一(yī ):“方(fāng )轨(guǐ )策(cè )良(liáng )马(mǎ ),并(bìng )驱(qū )厉(lì )中(zhōng )原(yuán )。”

晋(jìn )潘(pān )岳(yuè )《关(guān )中(zhōng )诗(shī )》:“亲(qīn )奉(fèng )成(chéng )规(guī ),稜(léng )威(wēi )遐(xiá )厉(lì )。”

11.踊(yǒng )起(qǐ );飞(fēi )升(shēng );到(dào )达(dá )。

《管(guǎn )子(zǐ )·地(dì )员(yuán )》:“五(wǔ )沙(shā )之(zhī )状(zhuàng ),粟(sù )焉(yān )如(rú )屑(xiè )尘(chén )厉(lì )。”

尹(yǐn )知(zhī )章(zhāng )注(zhù ):“厉(lì ),踊(yǒng )起(qǐ )也(yě )。”

汉(hàn )班(bān )固(gù )《西(xī )都(dōu )赋(fù )》:“声(shēng )激(jī )越(yuè ),謍(yīng )厉(lì )天(tiān )。”

北(běi )齐(qí )颜(yán )之(zhī )推(tuī )《颜(yán )氏(shì )家(jiā )训(xùn )·文(wén )章(zhāng )》:“神(shén )厉(lì )九(jiǔ )霄(xiāo ),志(zhì )凌(líng )千(qiān )载(zǎi )。”

《〈老(lǎo )残(cán )游(yóu )记(jì )〉续(xù )集(jí )遗(yí )稿(gǎo )·自(zì )序(xù )》:“非(fēi )若(ruò )梦(mèng )为(wéi )鸟(niǎo )而(ér )厉(lì )乎(hū )天(tiān ),觉(jiào )则(zé )鸟(niǎo )与(yǔ )天(tiān )俱(jù )失(shī )也(yě )。”

12.威(wēi )勐(měng );勐(měng )烈(liè );激(jī )烈(liè )。

《左(zuǒ )传(chuán )·定(dìng )公(gōng )十(shí )二(èr )年(nián )》:“与(yǔ )其(qí )素(sù )厉(lì ),宁(níng )为(wéi )无(wú )勇(yǒng )。”

杜(dù )预(yù )注(zhù ):“厉(lì ),勐(měng )也(yě )。”

晋(jìn )左(zuǒ )思(sī )《蜀(shǔ )都(dōu )赋(fù )》:“凉(liáng )风(fēng )厉(lì ),白(bái )露(lù )凝(níng ),微(wēi )霜(shuāng )结(jié )。”

唐(táng )韩(hán )愈(yù )《张(zhāng )君(jūn )墓(mù )志(zhì )铭(míng )》:“知(zhī )死(sǐ )不(bú )失(shī )名(míng ),得(dé )勐(měng )厉(lì )也(yě )。”

傅(fù )尃(bù )《辛(xīn )亥(hài )夏(xià )日(rì )述(shù )怀(huái )》诗(shī ):“少(shǎo )时(shí )壮(zhuàng )且(qiě )厉(lì ),勐(měng )气(qì )冲(chōng )长(zhǎng )缨(yīng )。”参(cān )见(jiàn )“厉(lì )服(fú )”、“厉(lì )饬(chì )”。

13.谓(wèi )声(shēng )音(yīn )高(gāo )而(ér )急(jí )。

汉(hàn )马(mǎ )融(róng )《长(zhǎng )笛(dí )赋(fù )》:“激(jī )朗(lǎng )清(qīng )厉(lì ),隋(suí )光(guāng )之(zhī )介(jiè )也(yě )。”

三(sān )国(guó )魏(wèi )曹(cáo )植(zhí )《洛(luò )神(shén )赋(fù )》:“超(chāo )长(zhǎng )吟(yín )以(yǐ )咏(yǒng )慕(mù )兮(xī ),声(shēng )哀(āi )厉(lì )而(ér )弥(mí )长(zhǎng )。”

《文(wén )选(xuǎn )·潘(pān )岳(yuè )〈河(hé )阳(yáng )县(xiàn )作(zuò )诗(shī )〉》:“鸣(míng )蝉(chán )厉(lì )寒(hán )音(yīn ),时(shí )菊(jú )耀(yào )秋(qiū )华(huá )。”

李(lǐ )善(shàn )注(zhù ):“谓(wèi )高(gāo )而(ér )急(jí )也(yě )。”

宋(sòng )吕(lǚ )祖(zǔ )谦(qiān )《卧(wò )游(yóu )录(lù )》:“佐(zuǒ )吏(lì )殷(yīn )浩(hào )、王(wáng )胡(hú )之(zhī )之(zhī )徒(tú ),登(dēng )南(nán )楼(lóu )理(lǐ )咏(yǒng ),音(yīn )调(diào )始(shǐ )遒(qiú ),闻(wén )函(hán )道(dào )中(zhōng )有(yǒu )屐(jī )声(shēng )甚(shèn )厉(lì )。”

清(qīng )吴(wú )骞(qiān )《扶(fú )风(fēng )传(chuán )信(xìn )录(lù )》:“翠(cuì )云(yún )秋(qiū )鸿(hóng )同(tóng )至(zhì )观(guān )灯(dēng ),与(yǔ )二(èr )妇(fù )人(rén )并(bìng )坐(zuò ),谈(tán )甚(shèn )乐(lè ),俄(é )闻(wén )户(hù )外(wài )人(rén )声(shēng )甚(shèn )厉(lì ),不(bú )悦(yuè )而(ér )去(qù )。”

14.高(gāo )。

《文(wén )选(xuǎn )·曹(cáo )植(zhí )〈七(qī )启(qǐ )〉》:“然(rán )主(zhǔ )上(shàng )犹(yóu )以(yǐ )沉(chén )恩(ēn )之(zhī )未(wèi )广(guǎng ),惧(jù )声(shēng )教(jiāo )之(zhī )未(wèi )厉(lì ),采(cǎi )英(yīng )奇(qí )于(yú )仄(zè )陋(lòu ),宣(xuān )皇(huáng )明(míng )于(yú )岩(yán )穴(xué )。”

李(lǐ )善(shàn )注(zhù )引(yǐn )《广(guǎng )雅(yǎ )》:“厉(lì ),高(gāo )也(yě )。”

晋(jìn )张(zhāng )华(huá )《女(nǚ )史(shǐ )箴(zhēn )》:“樊(fán )姬(jī )感(gǎn )庄(zhuāng ),不(bú )食(shí )鲜(xiān )禽(qín );卫(wèi )女(nǚ )矫(jiǎo )桓(huán ),耳(ěr )忘(wàng )和(hé )音(yīn );志(zhì )厉(lì )义(yì )高(gāo ),而(ér )二(èr )主(zhǔ )易(yì )心(xīn )。”

唐(táng )韩(hán )愈(yù )《山(shān )南(nán )郑(zhèng )相(xiàng )公(gōng )樊(fán )员(yuán )外(wài )酬(chóu )答(dá )为(wéi )诗(shī )其(qí )末(mò )咸(xián )有(yǒu )见(jiàn )及(jí )语(yǔ )樊(fán )封(fēng )以(yǐ )示(shì )愈(yù )依(yī )赋(fù )十(shí )四(sì )韵(yùn )以(yǐ )献(xiàn )》:“梁(liáng )维(wéi )西(xī )南(nán )屏(píng ),山(shān )厉(lì )水(shuǐ )刻(kè )屈(qū )。”参(cān )见(jiàn )“厉(lì )高(gāo )”。

15.严(yán )肃(sù );严(yán )厉(lì )。

《论(lùn )语(yǔ )·述(shù )而(ér )》:“子(zǐ )温(wēn )而(ér )厉(lì ),威(wēi )而(ér )不(bú )勐(měng ),恭(gōng )而(ér )安(ān )。”

唐(táng )韩(hán )愈(yù )《答(dá )尉(wèi )迟(chí )生(shēng )书(shū )》:“行(háng )峻(jùn )而(ér )言(yán )厉(lì ),心(xīn )醇(chún )而(ér )气(qì )和(hé )。”

清(qīng )蒲(pú )松(sōng )龄(líng )《聊(liáo )斋(zhāi )志(zhì )异(yì )·嫦(cháng )娥(é )》:“颠(diān )当(dāng )惧(jù ),释(shì )口(kǒu )投(tóu )地(dì )。

嫦(cháng )娥(é )又(yòu )厉(lì )责(zé )之(zhī ),众(zhòng )不(bú )解(jiě )。”

16.危(wēi )险(xiǎn )。

《易(yì )·乾(qián )》:“君(jūn )子(zǐ )终(zhōng )日(rì )乾(qián )乾(qián ),夕(xī )惕(tì )若(ruò )厉(lì ),无(wú )咎(jiù )。”

孔(kǒng )颖(yǐng )达(dá )疏(shū ):“厉(lì ),危(wēi )也(yě )。”

《尚(shàng )书(shū )·冏(jiōng )命(mìng )》:“憷(chù )惕(tì )惟(wéi )厉(lì ),中(zhōng )夜(yè )以(yǐ )兴(xìng ),思(sī )免(miǎn )厥(jué )愆(qiān )。”

《穀(yù )梁(liáng )传(chuán )·定(dìng )公(gōng )元(yuán )年(nián )》:“踰(yáo )年(nián )即(jí )位(wèi ),厉(lì )也(yě )。”

范(fàn )宁(níng )注(zhù ):“厉(lì ),危(wēi )也(yě )。”

晋(jìn )陆(lù )机(jī )《谢(xiè )平(píng )原(yuán )内(nèi )史(shǐ )表(biǎo )》:“俛(miǎn )首(shǒu )顿(dùn )膝(xī ),忧(yōu )愧(kuì )若(ruò )厉(lì )。”

17.虐(nuè )害(hài );欺(qī )压(yā )。

《书(shū )·梓(zǐ )材(cái )》:“予(yǔ )罔(wǎng )厉(lì )杀(shā )人(rén )。”

汉(hàn )桓(huán )宽(kuān )《盐(yán )铁(tiě )论(lùn )·疾(jí )贪(tān )》:“长(zhǎng )吏(lì )厉(lì )诸(zhū )小(xiǎo )吏(lì ),小(xiǎo )吏(lì )厉(lì )诸(zhū )百(bǎi )姓(xìng )。”

宋(sòng )陈(chén )亮(liàng )《四(sì )弊(bì )》:“故(gù )官(guān )常(cháng )以(yǐ )民(mín )为(wéi )难(nán )治(zhì ),民(mín )常(cháng )以(yǐ )官(guān )为(wéi )厉(lì )己(jǐ )。”

清(qīng )俞(yú )正(zhèng )燮(xiè )《癸(guǐ )巳(sì )存(cún )稿(gǎo )·宋(sòng )景(jǐng )定(dìng )公(gōng )田(tián )说(shuō )》:“用(yòng )此(cǐ )法(fǎ )以(yǐ )赡(shàn )军(jūn ),亦(yì )不(bú )厉(lì )民(mín )也(yě )。”

18.灾(zāi )祸(huò );祸(huò )患(huàn )。

《诗(shī )·大(dà )雅(yǎ )·瞻(zhān )卬(áng )》:“孔(kǒng )填(tián )不(bú )宁(níng ),降(jiàng )此(cǐ )大(dà )厉(lì )。”

《魏(wèi )书(shū )·礼(lǐ )志(zhì )一(yī )》:“有(yǒu )水(shuǐ )旱(hàn )灾(zāi )厉(lì ),则(zé )牧(mù )守(shǒu )各(gè )随(suí )其(qí )界(jiè )内(nèi )祈(qí )谒(yè ),其(qí )祭(jì )皆(jiē )用(yòng )牲(shēng )。”

《续(xù )资(zī )治(zhì )通(tōng )鉴(jiàn )·元(yuán )仁(rén )宗(zōng )延(yán )祐(yòu )七(qī )年(nián )》:“四(sì )海(hǎi )清(qīng )晏(yàn ),天(tiān )何(hé )遽(jù )降(jiàng )大(dà )厉(lì )!”李(lǐ )劼(jié )人(rén )《死(sǐ )水(shuǐ )微(wēi )澜(lán )》第(dì )二(èr )部(bù )八(bā ):“年(nián )成(chéng )总(zǒng )不(bú )似(sì )以(yǐ )前(qián )好(hǎo ),其(qí )大(dà )原(yuán )因(yīn ),就(jiù )在(zài )洋(yáng )鬼(guǐ )子(zǐ )之(zhī )为(wéi )厉(lì )。”

19.病(bìng )灾(zāi );瘟(wēn )疫(yì )。

《左(zuǒ )传(chuán )·襄(xiāng )公(gōng )三(sān )十(shí )一(yī )年(nián )》:“盗(dào )贼(zéi )公(gōng )行(háng ),而(ér )夭(yāo )厉(lì )不(bú )戒(jiè )。”

梁(liáng )启(qǐ )超(chāo )《论(lùn )自(zì )由(yóu )》:“至(zhì )如(rú )近(jìn )数(shù )年(nián )来(lái )丁(dīng )戊(wù )之(zhī )间(jiān ),举(jǔ )国(guó )慕(mù )西(xī )学(xué )若(ruò )羶(shān );己(jǐ )庚(gēng )之(zhī )间(jiān ),举(jǔ )国(guó )避(bì )西(xī )学(xué )若(ruò )厉(lì )。”

20.指(zhǐ )染(rǎn )疫(yì )而(ér )死(sǐ )。

《管(guǎn )子(zǐ )·五(wǔ )行(háng )》:“旱(hàn )札(zhá ),苗(miáo )死(sǐ ),民(mín )厉(lì )。”

尹(yǐn )知(zhī )章(zhāng )注(zhù ):“厉(lì ),疫(yì )死(sǐ )。”

《素(sù )问(wèn )·至(zhì )真(zhēn )要(yào )大(dà )论(lùn )》:“森(sēn )木(mù )苍(cāng )乾(qián ),毛(máo )虫(chóng )迺(nǎi )厉(lì )。”

王(wáng )冰(bīng )注(zhù ):“厉(lì )谓(wèi )疵(cī )厉(lì )疾(jí )疫(yì )死(sǐ )也(yě )。”

21.指(zhǐ )病(bìng )人(rén )。

《礼(lǐ )记(jì )·檀(tán )弓(gōng )下(xià )》:“古(gǔ )之(zhī )侵(qīn )伐(fá )者(zhě ),不(bú )斩(zhǎn )祀(sì ),不(bú )杀(shā )厉(lì ),不(bú )获(huò )二(èr )毛(máo )。”

22.恶(è )鬼(guǐ )。

《左(zuǒ )传(chuán )·成(chéng )公(gōng )十(shí )年(nián )》:“晋(jìn )侯(hóu )梦(mèng )大(dà )厉(lì ),被(bèi )髮(fà )及(jí )地(dì ),搏(bó )膺(yīng )而(ér )踊(yǒng )。”

汉(hàn )张(zhāng )衡(héng )《东(dōng )京(jīng )赋(fù )》:“尔(ěr )乃(nǎi )卒(zú )岁(suì )大(dà )傩(nuó ),殴(ōu )除(chú )群(qún )厉(lì )。”

《新(xīn )唐(táng )书(shū )·李(lǐ )景(jǐng )略(luè )传(chuán )》:“既(jì )而(ér )若(ruò )有(yǒu )女(nǚ )厉(lì )者(zhě )进(jìn )谢(xiè )廷(tíng )中(zhōng ),如(rú )光(guāng )妻(qī )云(yún )。”

清(qīng )纪(jì )昀(yún )《阅(yuè )微(wēi )草(cǎo )堂(táng )笔(bǐ )记(jì )·槐(huái )西(xī )杂(zá )志(zhì )三(sān )》:“继(jì )妻(qī )本(běn )不(bú )肯(kěn )服(fú )石(shí ),吾(wú )痛(tòng )捶(chuí )使(shǐ )嚥(yàn )尽(jìn ),殁(mò )后(hòu )惧(jù )为(wéi )厉(lì ),又(yòu )贿(huì )巫(wū )斩(zhǎn )殃(yāng )。”

23.恶(è )。

《国(guó )语(yǔ )·齐(qí )语(yǔ )》:“设(shè )之(zhī )以(yǐ )国(guó )家(jiā )之(zhī )患(huàn )而(ér )不(bú )疚(jiù ),退(tuì )问(wèn )之(zhī )其(qí )乡(xiāng ),以(yǐ )观(guān )其(qí )所(suǒ )能(néng ),而(ér )无(wú )大(dà )厉(lì ),升(shēng )以(yǐ )为(wéi )上(shàng )卿(qīng )之(zhī )赞(zàn )。”

韦(wéi )昭(zhāo )注(zhù ):“厉(lì ),恶(è )也(yě )。”

《墨(mò )子(zǐ )·节(jiē )葬(zàng )下(xià )》:“则(zé )惟(wéi )上(shàng )帝(dì )鬼(guǐ )神(shén ),降(jiàng )之(zhī )罪(zuì )厉(lì )之(zhī )祸(huò )罚(fá )而(ér )弃(qì )之(zhī )。”

明(míng )方(fāng )孝(xiào )孺(rú )《王(wáng )子(zǐ )文(wén )字(zì )解(jiě )》:“虺(huī ),虫(chóng )之(zhī )厉(lì )者(zhě )也(yě ),而(ér )仲(zhòng )虺(huī )为(wéi )良(liáng )臣(chén )……灭(miè )恶(è )徵(zhēng )也(yě )。”

24.谥(shì )号(hào )。

《左(zuǒ )传(chuán )·襄(xiāng )公(gōng )十(shí )三(sān )年(nián )》:“所(suǒ )以(yǐ )从(cóng )先(xiān )君(jūn )于(yú )祢(mí )庙(miào )者(zhě ),请(qǐng )为(wéi )灵(líng )若(ruò )厉(lì )。”

杜(dù )预(yù )注(zhù ):“欲(yù )受(shòu )恶(è )谥(shì )以(yǐ )归(guī )先(xiān )君(jūn )也(yě )。乱(luàn )而(ér )不(bú )损(sǔn )曰(yuē )‘灵(líng )’,戮(lù )杀(shā )不(bú )辜(gū )曰(yuē )‘厉(lì )’。”

《孟(mèng )子(zǐ )·离(lí )娄(lóu )上(shàng )》:“暴(bào )其(qí )民(mín )甚(shèn ),则(zé )身(shēn )弑(shì )国(guó )亡(wáng );不(bú )甚(shèn ),则(zé )身(shēn )危(wēi )国(guó )削(xuē ),名(míng )之(zhī )曰(yuē )‘幽(yōu )’‘厉(lì )’。”

汉(hàn )蔡(cài )邕(yōng )《独(dú )断(duàn )》:“暴(bào )虐(nuè )无(wú )亲(qīn )曰(yuē )厉(lì )。”

25.祭(jì )无(wú )人(rén )祭(jì )祀(sì )之(zhī )鬼(guǐ )。

《墨(mò )子(zǐ )·明(míng )鬼(guǐ )下(xià )》:“固(gù )尝(cháng )从(cóng )事(shì )于(yú )厉(lì )。”

孙(sūn )诒(yí )让(ràng )间(jiān )诂(gǔ ):“卢(lú )云(yún ):‘厉(lì ),公(gōng )厉(lì ),泰(tài )厉(lì )之(zhī )属(shǔ )也(yě )’。”参(cān )阅(yuè )《礼(lǐ )记(jì )·祭(jì )法(fǎ )》。

26.河(hé )水(shuǐ )深(shēn )及(jí )腰(yāo )部(bù ),可(kě )以(yǐ )涉(shè )过(guò )之(zhī )处(chù )。

《诗(shī )·卫(wèi )风(fēng )·有(yǒu )狐(hú )》:“有(yǒu )狐(hú )绥(suí )绥(suí ),在(zài )彼(bǐ )淇(qí )厉(lì )。”

郑(zhèng )玄(xuán )笺(jiān ):“厉(lì ),深(shēn )可(kě )厉(lì )之(zhī )者(zhě )。”

27.指(zhǐ )涉(shè )水(shuǐ )。

战(zhàn )国(guó )楚(chǔ )宋(sòng )玉(yù )《大(dà )言(yán )赋(fù )》:“血(xuè )冲(chōng )天(tiān )车(chē ),不(bú )可(kě )以(yǐ )厉(lì )。”

三(sān )国(guó )魏(wèi )嵇(jī )康(kāng )《赠(zèng )秀(xiù )才(cái )入(rù )军(jūn )》诗(shī ):“南(nán )凌(líng )长(zhǎng )阜(fù ),北(běi )厉(lì )清(qīng )渠(qú )。”

宋(sòng )苏(sū )轼(shì )《和(hé )桃(táo )花(huā )源(yuán )诗(shī )》:“高(gāo )山(shān )不(bú )难(nán )越(yuè ),浅(qiǎn )水(shuǐ )何(hé )足(zú )厉(lì )。”

王(wáng )国(guó )维(wéi )《海(hǎi )上(shàng )送(sòng )日(rì )本(běn )内(nèi )藤(téng )博(bó )士(shì )》诗(shī ):“七(qī )十(shí )二(èr )王(wáng )文(wén )字(zì )古(gǔ ),横(héng )厉(lì )泗(sì )水(shuǐ )拜(bài )尼(ní )甫(fǔ )。”参(cān )见(jiàn )“厉(lì )揭(jiē )”。

28.指(zhǐ )桥(qiáo )。

北(běi )魏(wèi )郦(lì )道(dào )元(yuán )《水(shuǐ )经(jīng )注(zhù )·河(hé )水(shuǐ )二(èr )》:“按(àn )段(duàn )国(guó )《沙(shā )州(zhōu )记(jì )》:吐(tǔ )谷(gǔ )浑(hún )于(yú )河(hé )上(shàng )作(zuò )桥(qiáo ),谓(wèi )之(zhī )河(hé )厉(lì )。”

29.藩(fān )界(jiè )。

《周(zhōu )礼(lǐ )·春(chūn )官(guān )·墓(mù )大(dà )夫(fū )》:“帅(shuài )其(qí )属(shǔ )而(ér )巡(xún )墓(mù )厉(lì )。”

郑(zhèng )玄(xuán )注(zhù ):“厉(lì ),茔(yíng )限(xiàn )遮(zhē )列(liè )处(chù )。”

《周(zhōu )礼(lǐ )·地(dì )官(guān )·山(shān )虞(yú )》:“山(shān )虞(yú )掌(zhǎng )山(shān )林(lín )之(zhī )政(zhèng )令(lìng ),物(wù )为(wéi )之(zhī )厉(lì ),而(ér )为(wéi )之(zhī )守(shǒu )禁(jìn )。”

贾(jiǎ )公(gōng )彦(yàn )疏(shū ):“每(měi )物(wù )各(gè )有(yǒu )藩(fān )界(jiè ),设(shè )禁(jìn )亦(yì )不(bú )同(tóng )。”

30.裁(cái )减(jiǎn )。

《穀(yù )梁(liáng )传(chuán )·隐(yǐn )公(gōng )五(wǔ )年(nián )》:“初(chū )献(xiàn )六(liù )羽(yǔ ),始(shǐ )厉(lì )乐(lè )矣(yǐ )。”

范(fàn )宁(níng )注(zhù ):“言(yán )时(shí )诸(zhū )侯(hóu )僣(tiě )侈(chǐ )皆(jiē )用(yòng )八(bā )佾(yì ),鲁(lǔ )于(yú )是(shì )能(néng )自(zì )减(jiǎn )厉(lì )而(ér )始(shǐ )用(yòng )六(liù )。”

31.腰(yāo )带(dài )下(xià )垂(chuí )貌(mào )。

《诗(shī )·小(xiǎo )雅(yǎ )·都(dōu )人(rén )士(shì )》:“彼(bǐ )都(dōu )人(rén )士(shì ),垂(chuí )带(dài )而(ér )厉(lì )。”

毛(máo )传(chuán ):“厉(lì ),带(dài )之(zhī )垂(chuí )者(zhě )。”

孔(kǒng )颖(yǐng )达(dá )疏(shū ):“毛(máo )以(yǐ )言(yán )垂(chuí )带(dài )而(ér )厉(lì )为(wéi )绝(jué )句(jù )之(zhī )辞(cí ),则(zé )厉(lì )是(shì )垂(chuí )带(dài )之(zhī )貌(mào ),故(gù )以(yǐ )厉(lì )为(wéi )带(dài )之(zhī )垂(chuí )者(zhě )。”

32.拴(shuān );繫(jì )。

唐(táng )段(duàn )成(chéng )式(shì )《酉(yǒu )阳(yáng )杂(zá )俎(zǔ )·支(zhī )诺(nuò )皋(gāo )中(zhōng )》:“众(zhòng )因(yīn )组(zǔ )衣(yī )断(duàn )蔓(màn ),厉(lì )其(qí )腰(yāo )肋(lèi )出(chū )之(zhī )。”

33.方(fāng )言(yán )。犹(yóu )瞪(dèng )。

欧(ōu )阳(yáng )山(shān )《柳(liǔ )暗(àn )花(huā )明(míng )》八(bā )六(liù ):“陈(chén )文(wén )雄(xióng )拿(ná )眼(yǎn )睛(jīng )厉(lì )了(le )他(tā )一(yī )眼(yǎn )。”

34.月(yuè )在(zài )戊(wù )曰(yuē )厉(lì )。

35.姓(xìng )。

汉(hàn )有(yǒu )义(yì )阳(yáng )侯(hóu )厉(lì )温(wēn )敦(dūn )。见(jiàn )宋(sòng )邓(dèng )名(míng )世(shì )《古(gǔ )今(jīn )姓(xìng )氏(shì )书(shū )辨(biàn )证(zhèng )·厉(lì )》。

II

lài

ㄌㄞˋ

〔《集(jí )韵(yùn )》落(luò )盖(gài )切(qiē ),去(qù )泰(tài ),来(lái )。〕

1.生(shēng )癞(lài )疮(chuāng );癞(lài )疮(chuāng )。

《庄(zhuāng )子(zǐ )·天(tiān )地(dì )》:“厉(lì )之(zhī )人(rén )夜(yè )半(bàn )生(shēng )其(qí )子(zǐ ),遽(jù )取(qǔ )火(huǒ )而(ér )视(shì )之(zhī ),汲(jí )汲(jí )然(rán )唯(wéi )恐(kǒng )其(qí )似(sì )己(jǐ )也(yě )。”

陆(lù )德(dé )明(míng )《经(jīng )典(diǎn )释(shì )文(wén )》:“李(lǐ )音(yīn )赖(lài )。”

《史(shǐ )记(jì )·范(fàn )雎(jū )蔡(cài )泽(zé )列(liè )传(chuán )》:“漆(qī )身(shēn )为(wéi )厉(lì ),披(pī )髮(fà )为(wéi )狂(kuáng ),不(bú )足(zú )以(yǐ )为(wéi )臣(chén )耻(chǐ )。”

司(sī )马(mǎ )贞(zhēn )索(suǒ )引(yǐn ):“厉(lì )音(yīn )赖(lài ),癞(lài )病(bìng )也(yě )。言(yán )漆(qī )涂(tú )身(shēn ),生(shēng )疮(chuāng )如(rú )病(bìng )癞(lài )。”

《明(míng )史(shǐ )·列(liè )女(nǚ )传(chuán )二(èr )·王(wáng )氏(shì )》:“议(yì )婚(hūn )数(shù )年(nián ),伯(bó )燮(xiè )病(bìng )厉(lì ),手(shǒu )挛(luán )髮(fà )秃(tū ),父(fù )母(mǔ )有(yǒu )他(tā )意(yì )。”

2.指(zhǐ )生(shēng )癞(lài )病(bìng )的(de )人(rén )。

晋(jìn )陶(táo )潜(qián )《命(mìng )子(zǐ )》诗(shī ):“厉(lì )夜(yè )生(shēng )子(zǐ ),遽(jù )而(ér )求(qiú )火(huǒ )。”

阅读:2072

●厲(简体版)

©2015-2026 ok8.org 文学库