民【登录】

ok8.org > 汉字/字典 > 民

民(mín )字(zì )的(de )笔(bǐ )画(huà ):5画(huà );

I

mín

ㄇ〡ㄣˊ

〔《广(guǎng )韵(yùn )》弥(mí )邻(lín )切(qiē ),平(píng )真(zhēn ),明(míng )。〕

1.人(rén )。泛(fàn )指(zhǐ )人(rén )类(lèi )。

《诗(shī )·大(dà )雅(yǎ )·生(shēng )民(mín )》:“厥(jué )初(chū )生(shēng )民(mín ),时(shí )维(wéi )姜(jiāng )嫄(yuán )。生(shēng )民(mín )如(rú )何(hé ),克(kè )禋(yīn )克(kè )祀(sì )。”

朱(zhū )熹(xī )集(jí )传(chuán ):“民(mín ),人(rén )也(yě )。”

《左(zuǒ )传(chuán )·成(chéng )公(gōng )十(shí )三(sān )年(nián )》:“民(mín )受(shòu )天(tiān )地(dì )之(zhī )中(zhōng )以(yǐ )生(shēng )。”

孔(kǒng )颖(yǐng )达(dá )疏(shū ):“民(mín )者(zhě ),人(rén )也(yě )。”

《论(lùn )语(yǔ )·季(jì )氏(shì )》:“困(kùn )而(ér )不(bú )学(xué ),民(mín )斯(sī )为(wéi )下(xià )矣(yǐ )。”

南(nán )朝(cháo )梁(liáng )刘(liú )勰(xié )《文(wén )心(xīn )凋(diāo )龙(lóng )·原(yuán )道(dào )》:“天(tiān )文(wén )斯(sī )观(guān ),民(mín )胥(xū )以(yǐ )傚(xiào )。”

唐(táng )韩(hán )愈(yù )《送(sòng )浮(fú )屠(tú )文(wén )畅(chàng )师(shī )序(xù )》:“民(mín )之(zhī )初(chū )生(shēng ),固(gù )若(ruò )禽(qín )兽(shòu )夷(yí )狄(dí )然(rán )。”

2.平(píng )民(mín ),百(bǎi )姓(xìng ),人(rén )民(mín )。与(yǔ )君(jūn )、官(guān )对(duì )称(chēng )。

《易(yì )·繫(jì )辞(cí )下(xià )》:“上(shàng )古(gǔ )结(jié )绳(shéng )而(ér )治(zhì ),后(hòu )世(shì )圣(shèng )人(rén )易(yì )之(zhī )以(yǐ )书(shū )契(qì ),百(bǎi )官(guān )以(yǐ )治(zhì ),万(wàn )民(mín )以(yǐ )察(chá ),盖(gài )取(qǔ )诸(zhū )夬(guài )。”

《诗(shī )·大(dà )雅(yǎ )·假(jiǎ )乐(lè )》:“宜(yí )民(mín )宜(yí )人(rén ),受(shòu )禄(lù )于(yú )天(tiān )。”

朱(zhū )熹(xī )集(jí )传(chuán ):“民(mín ),庶(shù )民(mín )也(yě )。”

《国(guó )语(yǔ )·周(zhōu )语(yǔ )上(shàng )》:“防(fáng )民(mín )之(zhī )口(kǒu ),甚(shèn )于(yú )防(fáng )川(chuān ),川(chuān )壅(yōng )而(ér )溃(kuì ),伤(shāng )人(rén )必(bì )多(duō ),民(mín )亦(yì )如(rú )之(zhī )。”

《文(wén )选(xuǎn )·张(zhāng )衡(héng )〈东(dōng )京(jīng )赋(fù )〉》:“民(mín )忘(wàng )其(qí )劳(láo ),乐(lè )输(shū )其(qí )财(cái )。”

薛(xuē )综(zōng )注(zhù ):“民(mín ),谓(wèi )百(bǎi )姓(xìng )也(yě )。言(yán )民(mín )不(bú )以(yǐ )力(lì )役(yì )为(wéi )劳(láo )苦(kǔ ),不(bú )以(yǐ )财(cái )赋(fù )为(wéi )损(sǔn )费(fèi )。”

宋(sòng )叶(yè )适(shì )《纪(jì )纲(gāng )一(yī )》:“丞(chéng )相(xiàng )、御(yù )史(shǐ )虽(suī )统(tǒng )摄(shè )天(tiān )下(xià ),刺(cì )史(shǐ )、司(sī )隶(lì )虽(suī )督(dū )察(chá )郡(jùn )国(guó ),而(ér )守(shǒu )、相(xiàng )皆(jiē )得(dé )自(zì )为(wéi )。兵(bīng )其(qí )兵(bīng )也(yě ),民(mín )其(qí )民(mín )也(yě ),财(cái )其(qí )财(cái )也(yě ),极(jí )其(qí )所(suǒ )治(zhì ),无(wú )不(bú )可(kě )者(zhě ),有(yǒu )进(jìn )而(ér )授(shòu )首(shǒu ),无(wú )退(tuì )而(ér )掣(chè )肘(zhǒu )。”

章(zhāng )炳(bǐng )麟(lín )《参(cān )议(yì )员(yuán )论(lùn )》:“议(yì )员(yuán )者(zhě ),其(qí )实(shí )非(fēi )民(mín )之(zhī )代(dài )表(biǎo )也(yě ),不(bú )受(shòu )僦(jiù )费(fèi )于(yú )民(mín ),而(ér )受(shòu )月(yuè )俸(fèng )于(yú )政(zhèng )府(fǔ ),此(cǐ )特(tè )民(mín )选(xuǎn )之(zhī )议(yì )郎(láng )耳(ěr ),犹(yóu )官(guān )吏(lì )属(shǔ )也(yě )。”

3.上(shàng )古(gǔ )指(zhǐ )臣(chén ),在(zài )官(guān )位(wèi )者(zhě )。

《易(yì )·繫(jì )辞(cí )下(xià )》:“阳(yáng ),一(yī )君(jūn )而(ér )二(èr )民(mín ),君(jūn )子(zǐ )之(zhī )道(dào )也(yě )。阴(yīn ),二(èr )君(jūn )而(ér )一(yī )民(mín ),小(xiǎo )人(rén )之(zhī )道(dào )也(yě )。”

韩(hán )康(kāng )伯(bó )注(zhù ):“《经(jīng )》云(yún )民(mín )而(ér )注(zhù )云(yún )臣(chén )者(zhě ),臣(chén )则(zé )民(mín )也(yě )。

《经(jīng )》中(zhōng )对(duì )君(jūn )故(gù )称(chēng )民(mín )。”

《墨(mò )子(zǐ )·尚(shàng )贤(xián )中(zhōng )》:“今(jīn )王(wáng )公(gōng )大(dà )人(rén ),亦(yì )欲(yù )效(xiào )人(rén ),以(yǐ )尚(shàng )贤(xián )使(shǐ )能(néng )为(wéi )政(zhèng ),高(gāo )予(yǔ )之(zhī )爵(jué )而(ér )禄(lù )不(bú )从(cóng )也(yě )。夫(fū )高(gāo )爵(jué )而(ér )无(wú )禄(lù ),民(mín )不(bú )信(xìn )也(yě )。”

4.指(zhǐ )从(cóng )事(shì )某(mǒu )种(zhǒng )职(zhí )业(yè )的(de )人(rén )。

《书(shū )·周(zhōu )官(guān )》:“司(sī )空(kōng )掌(zhǎng )邦(bāng )土(tǔ ),居(jū )四(sì )民(mín ),时(shí )地(dì )利(lì )。”

《穀(yù )梁(liáng )传(chuán )·成(chéng )公(gōng )元(yuán )年(nián )》:“古(gǔ )者(zhě )有(yǒu )四(sì )民(mín ):有(yǒu )士(shì )民(mín ),有(yǒu )商(shāng )民(mín ),有(yǒu )农(nóng )民(mín ),有(yǒu )工(gōng )民(mín )。”

《国(guó )语(yǔ )·齐(qí )语(yǔ )》:“四(sì )民(mín )者(zhě ),勿(wù )使(shǐ )杂(zá )处(chù )……处(chù )工(gōng ),就(jiù )官(guān )府(fǔ )。处(chù )商(shāng ),就(jiù )市(shì )井(jǐng )。处(chù )农(nóng ),就(jiù )田(tián )野(yě )。令(lìng )夫(fū )士(shì ),群(qún )萃(cuì )而(ér )州(zhōu )处(chù )。”

《汉(hàn )书(shū )·食(shí )货(huò )志(zhì )上(shàng )》:“籴(dí )甚(shèn )贵(guì )伤(shāng )民(mín ),甚(shèn )贱(jiàn )伤(shāng )农(nóng )。民(mín )伤(shāng )则(zé )离(lí )散(sàn ),农(nóng )伤(shāng )则(zé )国(guó )贫(pín )。”

颜(yán )师(shī )古(gǔ )注(zhù )引(yǐn )韦(wéi )昭(zhāo )曰(yuē ):“此(cǐ )民(mín )谓(wèi )士(shì )工(gōng )商(shāng )也(yě )。”

清(qīng )龚(gōng )自(zì )珍(zhēn )《己(jǐ )亥(hài )杂(zá )诗(shī )》之(zhī )一(yī )二(èr )三(sān ):“国(guó )赋(fù )三(sān )升(shēng )民(mín )一(yī )斗(dòu ),屠(tú )牛(niú )那(nà )不(bú )胜(shèng )栽(zāi )禾(hé )!”如(rú ):渔(yú )民(mín ),牧(mù )民(mín )。

5.指(zhǐ )民(mín )心(xīn );民(mín )俗(sú )。

《易(yì )·屯(tún )》:“以(yǐ )贵(guì )下(xià )贱(jiàn ),大(dà )得(dé )民(mín )也(yě )。”

孔(kǒng )颖(yǐng )达(dá )疏(shū ):“既(jì )能(néng )以(yǐ )贵(guì )下(xià )贱(jiàn ),所(suǒ )以(yǐ )大(dà )得(dé )民(mín )心(xīn )也(yě )。”

《商(shāng )君(jūn )书(shū )·更(gèng )法(fǎ )》:“圣(shèng )人(rén )不(bú )易(yì )民(mín )而(ér )教(jiāo )者(zhě ),知(zhī )者(zhě )不(bú )变(biàn )法(fǎ )而(ér )治(zhì )。因(yīn )民(mín )而(ér )教(jiāo ),不(bú )劳(láo )而(ér )功(gōng )成(chéng )。”

高(gāo )亨(hēng )注(zhù ):“易(yì )民(mín ),指(zhǐ )改(gǎi )革(gé )人(rén )民(mín )的(de )礼(lǐ )俗(sú )等(děng )。”

6.犹(yóu )我(wǒ )。自(zì )称(chēng )。

南(nán )朝(cháo )宋(sòng )刘(liú )义(yì )庆(qìng )《世(shì )说(shuō )新(xīn )语(yǔ )·言(yán )语(yǔ )》:“崔(cuī )正(zhèng )熊(xióng )诣(yì )都(dōu )郡(jùn )。都(dōu )郡(jùn )将(jiāng )姓(xìng )陈(chén ),问(wèn )正(zhèng )熊(xióng ):‘君(jūn )去(qù )崔(cuī )杼(zhù )几(jǐ )世(shì )?’答(dá )曰(yuē ):‘民(mín )去(qù )崔(cuī )杼(zhù ),如(rú )明(míng )府(fǔ )之(zhī )去(qù )陈(chén )恒(héng )。’”

《魏(wèi )书(shū )·司(sī )马(mǎ )衍(yǎn )传(chuán )》:“峤(qiáo )食(shí )尽(jìn ),贷(dài )于(yú )陶(táo )侃(kǎn )。

侃(kǎn )怒(nù )曰(yuē ):‘……今(jīn )比(bǐ )战(zhàn )皆(jiē )北(běi ),良(liáng )将(jiāng )安(ān )在(zài )?今(jīn )若(ruò )无(wú )食(shí ),民(mín )便(biàn )欲(yù )西(xī )归(guī )。’”

7.清(qīng )统(tǒng )治(zhì )者(zhě )对(duì )汉(hàn )族(zú )官(guān )员(yuán )封(fēng )爵(jué )的(de )称(chēng )谓(wèi )。区(qū )别(bié )于(yú )满(mǎn )贵(guì )族(zú )和(hé )旗(qí )籍(jí ),实(shí )为(wéi )一(yī )种(zhǒng )歧(qí )视(shì )。参(cān )见(jiàn )“民(mín )公(gōng )”。

8.旧(jiù )时(shí )户(hù )籍(jí )的(de )类(lèi )别(bié )。

《清(qīng )史(shǐ )稿(gǎo )·食(shí )货(huò )志(zhì )一(yī )》:“其(qí )户(hù )之(zhī )别(bié ),曰(yuē )军(jūn ),曰(yuē )民(mín ),曰(yuē )匠(jiàng ),曰(yuē )灶(zào )。”

9.民(mín )间(jiān )的(de );非(fēi )军(jūn )事(shì )的(de )。参(cān )见(jiàn )“民(mín )谣(yáo )”、“民(mín )俗(sú )”、“民(mín )屯(tún )”。

10.方(fāng )言(yán )。蚊(wén )虫(chóng )。

宋(sòng )高(gāo )似(sì )孙(sūn )《纬(wěi )略(luè )》卷(juàn )一(yī ):“东(dōng )方(fāng )朔(shuò )《蚊(wén )赋(fù )》曰(yuē ):‘长(zhǎng )喙(huì )细(xì )身(shēn ),昼(zhòu )伏(fú )夜(yè )存(cún )。其(qí )属(shǔ )恶(è )烟(yān ),为(wéi )掌(zhǎng )所(suǒ )扪(mén )。臣(chén )朔(shuò )愚(yú )戆(gàng ),名(míng )之(zhī )曰(yuē )民(mín )。’……《潘(pān )子(zǐ )真(zhēn )诗(shī )话(huà )》载(zǎi ):紫(zǐ )姑(gū )神(shén )《蚊(wén )赋(fù )》曰(yuē ):‘其(qí )来(lái )缤(bīn )缤(bīn )纷(fēn )纷(fēn ),如(rú )烟(yān )如(rú )云(yún )。尝(cháng )闻(wén )之(zhī ),秦(qín )谓(wèi )之(zhī )蚋(ruì ),楚(chǔ )谓(wèi )之(zhī )民(mín )。’”

11.通(tōng )“命(mìng )”。

《墨(mò )子(zǐ )·非(fēi )命(mìng )下(xià )》:“允(yǔn )不(bú )着(zhe )惟(wéi )天(tiān )民(mín )不(bú )而(ér )葆(bǎo )。”

于(yú )省(shěng )吾(wú )《双(shuāng )剑(jiàn )誃(yí )诸(zhū )子(zǐ )新(xīn )证(zhèng )·墨(mò )子(zǐ )新(xīn )证(zhèng )二(èr )》:“民(mín ),应(yīng )读(dú )作(zuò )命(mìng ),民(mín )、命(mìng )并(bìng )明(míng )母(mǔ )字(zì )。信(xìn )乎(hū )其(qí )大(dà )显(xiǎn )着(zhe ),惟(wéi )天(tiān )命(mìng )不(bú )能(néng )葆(bǎo )也(yě )。

王(wáng )景(jǐng )羲(xī )亦(yì )疑(yí )天(tiān )民(mín )或(huò )即(jí )天(tiān )命(mìng )之(zhī )声(shēng )讹(é ),是(shì )也(yě )。”

II

mián

ㄇ〡ㄢˊ

〔《正(zhèng )字(zì )通(tōng )》音(yīn )眠(mián )〕

1.参(cān )见(jiàn )“民(mín )民(mín )”。

2.通(tōng )“眠(mián )”。

晋(jìn )杨(yáng )方(fāng )《合(hé )欢(huān )诗(shī )》:“齐(qí )彼(bǐ )蛩(qióng )蛩(qióng )兽(shòu ),举(jǔ )动(dòng )不(bú )相(xiàng )捐(juān )。生(shēng )有(yǒu )同(tóng )穴(xué )好(hǎo ),死(sǐ )成(chéng )併(bìng )棺(guān )民(mín )。”

阅读:3173

●民(简体版)

©2015-2026 ok8.org 文学库