參【登录】

ok8.org > 汉字/字典 > 參

简(jiǎn )体(tǐ )参(cān )字(zì )的(de )笔(bǐ )画(huà ):8画(huà );繁(fán )體(tǐ )參(cān )字(zì )筆(bǐ )畫(huà ):11畫(huà )。

(参(cān ),参(cān ))

I

shēn

ㄕㄣ

〔《广(guǎng )韵(yùn )》所(suǒ )今(jīn )切(qiē ),平(píng )侵(qīn ),生(shēng )。〕

1.星(xīng )名(míng ),二(èr )十(shí )八(bā )宿(xiǔ )之(zhī )一(yī )。

《左(zuǒ )传(chuán )·昭(zhāo )公(gōng )元(yuán )年(nián )》:“迁(qiān )实(shí )沉(chén )于(yú )大(dà )夏(xià ),主(zhǔ )参(cān )。”

唐(táng )杨(yáng )炯(jiǒng )《浑(hún )天(tiān )赋(fù )》:“奎(kuí )为(wéi )封(fēng )豕(shǐ ),参(cān )为(wéi )白(bái )虎(hǔ )。”

宋(sòng )李(lǐ )石(shí )《续(xù )博(bó )物(wù )志(zhì )》卷(juàn )一(yī ):“《周(zhōu )官(guān )》天(tiān )星(xīng )皆(jiē )有(yǒu )分(fèn )野(yě )……昴(mǎo )、毕(bì ),冀(jì )州(zhōu );觜(zī )、蠵(xī )、参(cān ),益(yì )州(zhōu )。”参(cān )见(jiàn )“参(cān )星(xīng )”、“参(cān )宿(xiǔ )”。

2.中(zhōng )药(yào )名(míng )。

《急(jí )就(jiù )篇(piān )》卷(juàn )四(sì ):“远(yuǎn )志(zhì )续(xù )断(duàn )参(cān )土(tǔ )瓜(guā )。”

颜(yán )师(shī )古(gǔ )注(zhù ):“参(cān )谓(wèi )人(rén )参(cān )、丹(dān )参(cān )、紫(zǐ )参(cān )、玄(xuán )参(cān )、沙(shā )参(cān )、苦(kǔ )参(cān )也(yě )。”

3.通(tōng )常(cháng )指(zhǐ )人(rén )参(cān )。

曹(cáo )禺(yú )《北(běi )京(jīng )人(rén )》第(dì )一(yī )幕(mù ):“把(bǎ )这(zhè )碗(wǎn )参(cān )汤(tāng )喝(hē )了(le )它(tā ),你(nǐ )爹(diē )不(bú )喝(hē )了(le )。”

4.见(jiàn )“参(cān )参(cān )”。

II

cēn

ㄘㄣ

〔《广(guǎng )韵(yùn )》楚(chǔ )簪(zān )切(qiē ),平(píng )侵(qīn ),初(chū )。〕

见(jiàn )“参(cān )差(chà )”。

III

cān

ㄘㄢ

〔《广(guǎng )韵(yùn )》仓(cāng )含(hán )切(qiē ),平(píng )覃(tán ),清(qīng )。〕

1.罗(luó )列(liè );并(bìng )立(lì )。

《书(shū )·西(xī )伯(bó )戡(kān )黎(lí )》:“乃(nǎi )罪(zuì )多(duō )参(cān )在(zài )上(shàng ),乃(nǎi )能(néng )责(zé )命(mìng )于(yú )天(tiān )。”

孔(kǒng )传(chuán ):“言(yán )汝(rǔ )罪(zuì )恶(è )众(zhòng )多(duō ),参(cān )列(liè )于(yú )上(shàng )天(tiān )。”

《论(lùn )语(yǔ )·卫(wèi )灵(líng )公(gōng )》:“立(lì )则(zé )见(jiàn )其(qí )参(cān )于(yú )前(qián )也(yě ),在(zài )舆(yú )则(zé )见(jiàn )其(qí )倚(yǐ )于(yú )衡(héng )也(yě ),夫(fū )然(rán )后(hòu )行(háng )。”

晋(jìn )皇(huáng )甫(fǔ )谧(mì )《高(gāo )士(shì )传(chuán )·贽(zhì )恂(xún )》:“恂(xún )行(háng )侔(móu )颜(yán )闵(mǐn ),学(xué )拟(nǐ )仲(zhòng )舒(shū ),文(wén )参(cān )长(zhǎng )卿(qīng ),才(cái )同(tóng )贾(jiǎ )谊(yì )。”

《续(xù )资(zī )治(zhì )通(tōng )鉴(jiàn )·元(yuán )世(shì )祖(zǔ )至(zhì )元(yuán )三(sān )十(shí )年(nián )》:“天(tiān )地(dì )有(yǒu )所(suǒ )不(bú )能(néng )者(zhě ),人(rén )则(zé )为(wéi )之(zhī ),此(cǐ )人(rén )所(suǒ )以(yǐ )与(yǔ )天(tiān )地(dì )参(cān )也(yě )。”

2.参(cān )与(yǔ );参(cān )加(jiā )。

《后(hòu )汉(hàn )书(shū )·班(bān )彪(biāo )传(chuán )》:“所(suǒ )上(shàng )奏(zòu )章(zhāng ),谁(shuí )与(yǔ )参(cān )之(zhī )?”唐(táng )杜(dù )甫(fǔ )《到(dào )村(cūn )》诗(shī ):“老(lǎo )去(qù )参(cān )戎(róng )幕(mù ),归(guī )来(lái )散(sàn )马(mǎ )蹄(tí )。”

宋(sòng )陆(lù )游(yóu )《老(lǎo )学(xué )庵(ān )笔(bǐ )记(jì )》卷(juàn )四(sì ):“予(yǔ )参(cān )成(chéng )都(dōu )议(yì )幙(mù ),摄(shè )事(shì )汉(hàn )嘉(jiā )。”

3.旧(jiù )时(shí )下(xià )级(jí )按(àn )一(yī )定(dìng )的(de )礼(lǐ )节(jiē )晋(jìn )见(jiàn )上(shàng )级(jí )。

唐(táng )贾(jiǎ )岛(dǎo )《上(shàng )杜(dù )驸(fù )马(mǎ )》诗(shī ):“鸳(yuān )鸯(yāng )殿(diàn )里(lǐ )参(cān )皇(huáng )后(hòu ),龙(lóng )凤(fèng )堂(táng )前(qián )贺(hè )至(zhì )尊(zūn )。”

清(qīng )李(lǐ )渔(yú )《慎(shèn )鸾(luán )交(jiāo )·拒(jù )托(tuō )》:“二(èr )位(wèi )免(miǎn )参(cān ),只(zhī )是(shì )行(háng )常(cháng )礼(lǐ )吧(ba )。”参(cān )见(jiàn )“参(cān )拜(bài )”。

4.犹(yóu )问(wèn )候(hòu )。

《南(nán )史(shǐ )·齐(qí )巴(bā )陵(líng )王(wáng )子(zǐ )伦(lún )传(chuán )》:“西(xī )阳(yáng )王(wáng )子(zǐ )明(míng )欲(yù )送(sòng )书(shū )参(cān )侍(shì )读(dú )鲍(bào )僎(zhuàn )病(bìng ),典(diǎn )籤(qiān )吴(wú )脩(yǒu )之(zhī )不(bú )许(xǔ )。”

《资(zī )治(zhì )通(tōng )鉴(jiàn )·陈(chén )宣(xuān )帝(dì )太(tài )建(jiàn )二(èr )年(nián )》:“士(shì )开(kāi )威(wēi )权(quán )日(rì )盛(shèng )……尝(cháng )有(yǒu )一(yī )人(rén )士(shì )参(cān )士(shì )开(kāi )疾(jí ),值(zhí )医(yī )云(yún ):‘王(wáng )伤(shāng )寒(hán )极(jí )重(zhòng ),应(yīng )服(fú )黄(huáng )龙(lóng )汤(tāng )。’士(shì )开(kāi )有(yǒu )难(nán )色(sè )。人(rén )士(shì )曰(yuē ):‘此(cǐ )物(wù )甚(shèn )易(yì )服(fú ),王(wáng )不(bú )须(xū )疑(yí ),请(qǐng )为(wéi )王(wáng )先(xiān )尝(cháng )之(zhī )。’一(yī )举(jǔ )而(ér )尽(jìn )。”

5.检(jiǎn )验(yàn );考(kǎo )索(suǒ )验(yàn )证(zhèng )。

《荀(xún )子(zǐ )·劝(quàn )学(xué )》:“君(jūn )子(zǐ )博(bó )学(xué )而(ér )日(rì )参(cān )省(shěng )乎(hū )己(jǐ ),则(zé )知(zhī )明(míng )而(ér )行(háng )无(wú )过(guò )矣(yǐ )。”

汉(hàn )董(dǒng )仲(zhòng )舒(shū )《春(chūn )秋(qiū )繁(fán )露(lù )·立(lì )元(yuán )神(shén )》:“察(chá )其(qí )好(hǎo )恶(è )以(yǐ )参(cān )忠(zhōng )佞(nìng ),考(kǎo )其(qí )往(wǎng )行(háng )验(yàn )之(zhī )于(yú )今(jīn )。”

宋(sòng )赵(zhào )彦(yàn )卫(wèi )《云(yún )麓(lù )漫(màn )钞(chāo )》卷(juàn )八(bā ):“前(qián )辈(bèi )尝(cháng )以(yǐ )《邵(shào )氏(shì )闻(wén )见(jiàn )录(lù )》与(yǔ )《石(shí )林(lín )避(bì )暑(shǔ )燕(yàn )居(jū )录(lù )》等(děng ),以(yǐ )岁(suì )月(yuè )参(cān )之(zhī ),皆(jiē )不(bú )合(hé )。”

清(qīng )陈(chén )鱣(shàn )《对(duì )策(cè )》卷(juàn )四(sì ):“正(zhèng )史(shǐ )之(zhī )外(wài ),有(yǒu )杂(zá )史(shǐ )、通(tōng )史(shǐ )、霸(bà )史(shǐ )、伪(wěi )史(shǐ )诸(zhū )类(lèi ),所(suǒ )以(yǐ )资(zī )洽(qià )闻(wén )、参(cān )直(zhí )笔(bǐ )也(yě )。”

6.领(lǐng )悟(wù );琢(zhuó )磨(mó )。

元(yuán )关(guān )汉(hàn )卿(qīng )《谢(xiè )天(tiān )香(xiāng )》第(dì )四(sì )摺(zhé ):“相(xiàng )公(gōng )意(yì ),难(nán )参(cān )透(tòu )。”

《水(shuǐ )浒(hǔ )传(chuán )》第(dì )九(jiǔ )十(shí )回(huí ):“此(cǐ )乃(nǎi )禅(chán )机(jī )隐(yǐn )语(yǔ ),汝(rǔ )宜(yí )自(zì )参(cān ),不(bú )可(kě )明(míng )说(shuō )。”

《警(jǐng )世(shì )通(tōng )言(yán )·王(wáng )安(ān )石(shí )三(sān )难(nán )苏(sū )学(xué )士(shì )》:“读(dú )不(bú )尽(jìn )者(zhě ),天(tiān )下(xià )之(zhī )书(shū ),参(cān )不(bú )尽(jìn )者(zhě ),天(tiān )下(xià )之(zhī )理(lǐ )。”

鲁(lǔ )迅(xùn )《华(huá )盖(gài )集(jí )续(xù )编(biān )·记(jì )“发(fā )薪(xīn )”》:“身(shēn )历(lì )其(qí )境(jìng )的(de )小(xiǎo )事(shì ),尚(shàng )且(qiě )参(cān )不(bú )透(tòu ),说(shuō )不(bú )清(qīng ),更(gèng )何(hé )况(kuàng )那(nà )些(xiē )高(gāo )尚(shàng )伟(wěi )大(dà ),不(bú )甚(shèn )了(le )然(rán )的(de )事(shì )业(yè )?”

7.弹(dàn )劾(hé )。

三(sān )国(guó )魏(wèi )曹(cáo )操(cāo )《与(yǔ )和(hé )洽(qià )辩(biàn )毛(máo )玠(jiè )谤(bàng )毁(huǐ )令(lìng )》:“和(hé )侍(shì )中(zhōng )比(bǐ )求(qiú )实(shí )之(zhī ),所(suǒ )以(yǐ )不(bú )听(tīng ),欲(yù )重(zhòng )参(cān )之(zhī )耳(ěr )。”

《红(hóng )楼(lóu )梦(mèng )》第(dì )二(èr )回(huí ):“虽(suī )才(cái )干(gàn )优(yōu )长(zhǎng ),未(wèi )免(miǎn )贪(tān )酷(kù ),且(qiě )恃(shì )才(cái )侮(wǔ )上(shàng ),那(nà )同(tóng )寅(yín )皆(jiē )侧(cè )目(mù )而(ér )视(shì ),不(bú )到(dào )一(yī )年(nián ),便(biàn )被(bèi )上(shàng )司(sī )参(cān )了(le )一(yī )本(běn )。”

鲁(lǔ )迅(xùn )《朝(cháo )花(huā )夕(xī )拾(shí )·琐(suǒ )记(jì )》:“那(nà )文(wén )章(zhāng )现(xiàn )在(zài )是(shì )一(yī )句(jù )也(yě )不(bú )记(jì )得(dé )了(le ),总(zǒng )之(zhī )是(shì )参(cān )康(kāng )有(yǒu )为(wéi )变(biàn )法(fǎ )的(de )。”

8.选(xuǎn )拔(bá );委(wěi )派(pài )。

唐(táng )韩(hán )愈(yù )《唐(táng )故(gù )相(xiàng )权(quán )公(gōng )墓(mù )碑(bēi )》:“时(shí )天(tiān )子(zǐ )以(yǐ )为(wéi )宰(zǎi )相(xiàng )宜(yí )参(cān )用(yòng )道(dào )德(dé )人(rén ),因(yīn )拜(bài )礼(lǐ )部(bù )尚(shàng )书(shū ),同(tóng )中(zhōng )书(shū )门(mén )下(xià )平(píng )章(zhāng )事(shì )。”

《警(jǐng )世(shì )通(tōng )言(yán )·金(jīn )令(lìng )史(shǐ )美(měi )婢(bì )酬(chóu )秀(xiù )童(tóng )》:“﹝金(jīn )满(mǎn )﹞少(shǎo )时(shí )读(dú )书(shū )不(bú )就(jiù ),将(jiāng )银(yín )援(yuán )例(lì )纳(nà )了(le )个(gè )令(lìng )史(shǐ ),就(jiù )参(cān )在(zài )本(běn )县(xiàn )户(hù )房(fáng )为(wéi )吏(lì )。”

《儒(rú )林(lín )外(wài )史(shǐ )》第(dì )二(èr )回(huí ):“这(zhè )人(rén )姓(xìng )夏(xià ),乃(nǎi )薛(xuē )家(jiā )集(jí )上(shàng )旧(jiù )年(nián )新(xīn )参(cān )的(de )总(zǒng )甲(jiǎ )。”

9.高(gāo )。参(cān )见(jiàn )“参(cān )寥(liáo )”。

10.间(jiān )杂(zá );杂(zá )乱(luàn )。

唐(táng )柳(liǔ )宗(zōng )元(yuán )《同(tóng )刘(liú )二(èr )十(shí )八(bā )院(yuàn )长(zhǎng )寄(jì )张(zhāng )使(shǐ )君(jūn )》诗(shī ):“分(fèn )行(háng )参(cān )瑞(ruì )兽(shòu ),传(chuán )点(diǎn )乱(luàn )宫(gōng )鸦(yā )。”

孙(sūn )汝(rǔ )听(tīng )注(zhù ):“参(cān ),间(jiān )也(yě )。”

唐(táng )刘(liú )希(xī )夷(yí )《蜀(shǔ )城(chéng )怀(huái )古(gǔ )》诗(shī ):“鬼(guǐ )神(shén )清(qīng )汉(hàn )庙(miào ),鸟(niǎo )雀(què )参(cān )秦(qín )仓(cāng )。”

金(jīn )王(wáng )若(ruò )虚(xū )《诸(zhū )史(shǐ )辨(biàn )惑(huò )》:“左(zuǒ )氏(shì )文(wén )章(zhāng )所(suǒ )谓(wèi )毫(háo )髮(fà )无(wú )遗(yí )恨(hèn )者(zhě ),惟(wéi )参(cān )举(jǔ )人(rén )名(míng )字(zì )颇(pō )为(wéi )不(bú )惬(qiè )。如(rú ):邲(bì )之(zhī )战(zhàn ),既(jì )称(chēng )士(shì )会(huì ),复(fù )曰(yuē )随(suí )武(wǔ )子(zǐ ),又(yòu )曰(yuē )随(suí )季(jì ),又(yòu )曰(yuē )士(shì )季(jì )。”

阿(ā )英(yīng )《敌(dí )后(hòu )日(rì )记(jì )摘(zhāi )抄(chāo )》:“烟(yān )过(guò )劣(liè )者(zhě )不(bú )能(néng )入(rù )口(kǒu ),乃(nǎi )购(gòu )金(jīn )字(zì )塔(tǎ ),与(yǔ )快(kuài )马(mǎ )牌(pái )参(cān )食(shí )。”

11.古(gǔ )时(shí )重(zhòng )量(liàng )单(dān )位(wèi )。

《礼(lǐ )记(jì )·檀(tán )弓(gōng )上(shàng )》“请(qǐng )班(bān )诸(zhū )兄(xiōng )弟(dì )之(zhī )贫(pín )者(zhě )”唐(táng )孔(kǒng )颖(yǐng )达(dá )疏(shū ):“凡(fán )十(shí )黍(shǔ )为(wéi )一(yī )参(cān ),一(yī )参(cān )为(wéi )一(yī )铢(zhū ),二(èr )十(shí )四(sì )铢(zhū )为(wéi )一(yī )两(liǎng ),故(gù )钱(qián )边(biān )作(zuò )五(wǔ )铢(zhū )字(zì )也(yě )。”

宋(sòng )沉(chén )括(kuò )《梦(mèng )溪(xī )笔(bǐ )谈(tán )·辩(biàn )证(zhèng )二(èr )》:“《唐(táng )书(shū )》‘开(kāi )元(yuán )钱(qián )重(zhòng )二(èr )铢(zhū )四(sì )参(cān )’。今(jīn )蜀(shǔ )郡(jùn )亦(yì )以(yǐ )十(shí )参(cān )为(wéi )一(yī )铢(zhū )。”

12.通(tōng )“骖(cān )”。陪(péi )乘(chéng )或(huò )陪(péi )乘(chéng )的(de )人(rén )。

《商(shāng )君(jūn )书(shū )·境(jìng )内(nèi )》:“爵(jué )五(wǔ )大(dà )夫(fū )有(yǒu )税(shuì )邑(yì )六(liù )百(bǎi )家(jiā )者(zhě ),受(shòu )客(kè );大(dà )将(jiāng )、御(yù )、参(cān )皆(jiē )赐(cì )爵(jué )三(sān )级(jí )。”参(cān )见(jiàn )“参(cān )乘(chéng )”。

IV

sān

ㄙㄢ

〔《广(guǎng )韵(yùn )》苏(sū )甘(gān )切(qiē ),平(píng )谈(tán ),心(xīn )。〕

通(tōng )“三(sān )”。

《左(zuǒ )传(chuán )·隐(yǐn )公(gōng )元(yuán )年(nián )》:“先(xiān )王(wáng )之(zhī )制(zhì ),大(dà )都(dōu )不(bú )过(guò )参(cān )国(guó )之(zhī )一(yī )。”

《史(shǐ )记(jì )·淮(huái )阴(yīn )侯(hóu )列(liè )传(chuán )》:“足(zú )下(xià )与(yǔ )项(xiàng )王(wáng )有(yǒu )故(gù ),何(hé )不(bú )反(fǎn )汉(hàn )与(yǔ )楚(chǔ )连(lián )合(hé ),参(cān )分(fèn )天(tiān )下(xià )王(wáng )之(zhī )?”

《后(hòu )汉(hàn )书(shū )·张(zhāng )衡(héng )传(chuán )》:“参(cān )轮(lún )可(kě )使(shǐ )自(zì )转(zhuǎn ),木(mù )凋(diāo )犹(yóu )能(néng )独(dú )飞(fēi )。”

V

càn

ㄘㄢˋ

〔《广(guǎng )韵(yùn )》七(qī )绀(gàn )切(qiē ),去(qù )勘(kān ),清(qīng )。〕

通(tōng )“掺(chān )”。

鼓(gǔ )曲(qǔ );击(jī )鼓(gǔ )三(sān )下(xià )。参(cān )见(jiàn )“参(cān )挝(wō )”。

VI

s·n

ㄙㄢˇ

〔《集(jí )韵(yùn )》桑(sāng )感(gǎn )切(qiē ),上(shàng )感(gǎn ),心(xīn )。〕

通(tōng )“糁(shēn )”。

杂(zá )乱(luàn )。

《仪(yí )礼(lǐ )·大(dà )射(shè )》:“大(dà )侯(hóu )九(jiǔ )十(shí ),参(cān )七(qī )十(shí )。”

郑(zhèng )玄(xuán )注(zhù ):“‘参(cān )’,读(dú )为(wéi )‘糁(shēn )’。‘糁(shēn )’,杂(zá )也(yě )。”

《商(shāng )君(jūn )书(shū )·禁(jìn )使(shǐ )》:“得(dé )势(shì )之(zhī )至(zhì ),不(bú )参(cān )官(guān )而(ér )洁(jié ),陈(chén )数(shù )而(ér )物(wù )当(dāng )。”

阅读:1617

●參(简体版)

©2015-2026 ok8.org 文学库