原【登录】

ok8.org > 汉字/字典 > 原

原(yuán )字(zì )的(de )笔(bǐ )画(huà ):10画(huà );

I

yuán

ㄩㄢˊ

〔《广(guǎng )韵(yùn )》愚(yú )袁(yuán )切(qiē ),平(píng )元(yuán ),疑(yí )。〕

“邍(yuán )”的(de )今(jīn )字(zì )。

1.“源(yuán )”的(de )古(gǔ )字(zì )。水(shuǐ )源(yuán )。

《左(zuǒ )传(chuán )·昭(zhāo )公(gōng )九(jiǔ )年(nián )》:“犹(yóu )衣(yī )服(fú )之(zhī )有(yǒu )冠(guàn )冕(miǎn ),木(mù )水(shuǐ )之(zhī )有(yǒu )本(běn )原(yuán )。”

《荀(xún )子(zǐ )·君(jūn )道(dào )》:“官(guān )人(rén )守(shǒu )数(shù ),君(jūn )子(zǐ )养(yǎng )原(yuán );原(yuán )清(qīng )则(zé )流(liú )清(qīng ),原(yuán )浊(zhuó )则(zé )流(liú )浊(zhuó )。”

《汉(hàn )书(shū )·西(xī )域(yù )传(chuán )上(shàng )》:“南(nán )北(běi )有(yǒu )大(dà )山(shān ),中(zhōng )央(yāng )有(yǒu )河(hé )……其(qí )河(hé )有(yǒu )两(liǎng )原(yuán ):一(yī )出(chū )葱(cōng )岭(lǐng )山(shān ),一(yī )出(chū )于(yú )阗(tián )。”

宋(sòng )司(sī )马(mǎ )光(guāng )《初(chū )除(chú )中(zhōng )丞(chéng )札(zhá )子(zǐ )》:“臣(chén )闻(wén )澄(chéng )其(qí )原(yuán )则(zé )流(liú )清(qīng ),固(gù )其(qí )本(běn )则(zé )末(mò )茂(mào )。”

清(qīng )俞(yú )樾(yuè )《群(qún )经(jīng )平(píng )议(yì )·周(zhōu )易(yì )一(yī )》“原(yuán )筮(shì )元(yuán )永(yǒng )贞(zhēn )无(wú )咎(jiù )”:“原(yuán )之(zhī )本(běn )义(yì ),水(shuǐ )泉(quán ),本(běn )也(yě )。今(jīn )俗(sú )加(jiā )‘水(shuǐ )’作(zuò )‘源(yuán )’,即(jí )‘其(qí )’字(zì )也(yě )。”

2.本(běn )原(yuán );根(gēn )本(běn )。

《荀(xún )子(zǐ )·非(fēi )十(shí )二(èr )子(zǐ )》:“佚(yì )而(ér )不(bú )惰(duò ),劳(láo )而(ér )不(bú )僈(mán ),宗(zōng )原(yuán )应(yīng )变(biàn ),曲(qǔ )得(dé )其(qí )宜(yí ),如(rú )是(shì )然(rán )后(hòu )圣(shèng )人(rén )也(yě )。”

王(wáng )先(xiān )谦(qiān )集(jí )解(jiě ):“宗(zōng )原(yuán )者(zhě ),以(yǐ )本(běn )原(yuán )为(wéi )宗(zōng )也(yě )。”

《汉(hàn )书(shū )·叙(xù )传(chuán )上(shàng )》:“《诗(shī )》《书(shū )》淫(yín )乱(luàn )之(zhī )戒(jiè ),其(qí )原(yuán )皆(jiē )在(zài )于(yú )酒(jiǔ )。”

唐(táng )韩(hán )愈(yù )《送(sòng )王(wáng )秀(xiù )才(cái )序(xù )》:“故(gù )学(xué )焉(yān )而(ér )皆(jiē )得(dé )其(qí )性(xìng )之(zhī )所(suǒ )近(jìn )。其(qí )后(hòu )离(lí )散(sàn ),分(fèn )处(chù )诸(zhū )侯(hóu )之(zhī )国(guó ),又(yòu )各(gè )以(yǐ )所(suǒ )能(néng )授(shòu )弟(dì )子(zǐ ),原(yuán )远(yuǎn )而(ér )末(mò )益(yì )分(fèn )。”

明(míng )陈(chén )鱣(shàn )《对(duì )策(cè )》卷(juàn )五(wǔ ):“溯(sù )厥(jué )字(zì )原(yuán ),广(guǎng )其(qí )音(yīn )训(xùn ),《尔(ěr )雅(yǎ )》之(zhī )间(jiān ),是(shì )其(qí )权(quán )舆(yú );《说(shuō )文(wén )》为(wéi )词(cí ),乃(nǎi )其(qí )解(jiě )诂(gǔ )。”

严(yán )复(fù )《原(yuán )强(qiáng )》:“其(qí )论(lùn )一(yī )事(shì ),持(chí )一(yī )说(shuō ),必(bì )根(gēn )据(jù )理(lǐ )极(jí ),引(yǐn )其(qí )端(duān )于(yú )至(zhì )真(zhēn )之(zhī )原(yuán ),究(jiū )其(qí )极(jí )于(yú )不(bú )遁(dùn )之(zhī )效(xiào )。”

3.指(zhǐ )来(lái )源(yuán )或(huò )起(qǐ )因(yīn )。

《史(shǐ )记(jì )·老(lǎo )子(zǐ )韩(hán )非(fēi )列(liè )传(chuán )论(lùn )》:“皆(jiē )原(yuán )于(yú )道(dào )德(dé )之(zhī )意(yì ),而(ér )老(lǎo )子(zǐ )深(shēn )远(yuǎn )矣(yǐ )。”

明(míng )李(lǐ )东(dōng )阳(yáng )《修(xiū )建(jiàn )广(guǎng )平(píng )府(fǔ )庙(miào )学(xué )记(jì )》:“圣(shèng )人(rén )之(zhī )道(dào )原(yuán )于(yú )人(rén )心(xīn )之(zhī )同(tóng )。”

阿(ā )英(yīng )《重(zhòng )读(dú )殷(yīn )夫(fū )遗(yí )稿(gǎo )〈写(xiě )给(gěi )一(yī )个(gè )哥(gē )哥(gē )的(de )回(huí )信(xìn )〉》:“他(tā )和(hé )哥(gē )哥(gē )的(de )决(jué )裂(liè ),所(suǒ )以(yǐ )拖(tuō )得(dé )那(nà )么(me )久(jiǔ )才(cái )解(jiě )决(jué ),就(jiù )是(shì )原(yuán )于(yú )对(duì )母(mǔ )亲(qīn )的(de )爱(ài )。”

4.推(tuī )究(jiū );考(kǎo )究(jiū );研(yán )究(jiū )。

《荀(xún )子(zǐ )·儒(rú )效(xiào )》:“俄(é )而(ér )原(yuán )仁(rén )义(yì ),分(fèn )是(shì )非(fēi ),图(tú )回(huí )天(tiān )下(xià )于(yú )掌(zhǎng )上(shàng )而(ér )辨(biàn )白(bái )黑(hēi ),岂(qǐ )不(bú )愚(yú )而(ér )知(zhī )矣(yǐ )哉(zāi )!”

《汉(hàn )书(shū )·刘(liú )向(xiàng )传(chuán )》:“原(yuán )其(qí )所(suǒ )以(yǐ )然(rán )者(zhě ),谗(chán )邪(xié )并(bìng )进(jìn )也(yě )。”

唐(táng )韩(hán )愈(yù )《应(yīng )所(suǒ )在(zài )典(diǎn )贴(tiē )良(liáng )人(rén )男(nán )女(nǚ )等(děng )状(zhuàng )》:“原(yuán )其(qí )本(běn )末(mò ),或(huò )因(yīn )水(shuǐ )旱(hàn )不(bú )熟(shú ),或(huò )因(yīn )公(gōng )私(sī )债(zhài )负(fù ),遂(suí )相(xiàng )典(diǎn )帖(tiē ),渐(jiàn )以(yǐ )成(chéng )风(fēng )。”

宋(sòng )沉(chén )括(kuò )《梦(mèng )溪(xī )笔(bǐ )谈(tán )·杂(zá )志(zhì )一(yī )》:“磁(cí )石(shí )之(zhī )指(zhǐ )南(nán ),犹(yóu )柏(bǎi )之(zhī )指(zhǐ )西(xī ),莫(mò )可(kě )原(yuán )其(qí )理(lǐ )。”

明(míng )何(hé )景(jǐng )明(míng )《应(yīng )诏(zhào )陈(chén )言(yán )治(zhì )安(ān )疏(shū )》:“臣(chén )上(shàng )原(yuán )天(tiān )意(yì ),下(xià )究(jiū )民(mín )心(xīn )。”

清(qīng )李(lǐ )渔(yú )《巧(qiǎo )团(tuán )圆(yuán )·原(yuán )梦(mèng )》:“当(dāng )初(chū )那(nà )箇(gè )奇(qí )梦(mèng )被(bèi )我(wǒ )原(yuán )出(chū )来(lái )了(le )。”

5.原(yuán )本(běn );起(qǐ )初(chū )。

《醒(xǐng )世(shì )恒(héng )言(yán )·赫(hè )大(dà )卿(qīng )遗(yí )恨(hèn )鸳(yuān )鸯(yāng )絛(tāo )》:“他(tā )原(yuán )是(shì )个(gè )真(zhēn )念(niàn )佛(fó ),假(jiǎ )修(xiū )行(háng ),爱(ài )风(fēng )月(yuè ),嫌(xián )冷(lěng )静(jìng ),怨(yuàn )恨(hèn )出(chū )家(jiā )的(de )主(zhǔ )儿(ér )。”

《红(hóng )楼(lóu )梦(mèng )》第(dì )八(bā )五(wǔ )回(huí ):“他(tā )原(yuán )该(gāi )来(lái )的(de ),只(zhī )因(yīn )无(wú )人(rén )看(kàn )家(jiā ),所(suǒ )以(yǐ )不(bú )来(lái )。”

鲁(lǔ )迅(xùn )《书(shū )信(xìn )集(jí )·致(zhì )刘(liú )岘(xiàn )》:“欧(ōu )洲(zhōu )木(mù )刻(kè ),在(zài )十(shí )九(jiǔ )世(shì )纪(jì )中(zhōng )叶(yè ),原(yuán )是(shì )画(huà )者(zhě )一(yī )人(rén ),刻(kè )者(zhě )又(yòu )是(shì )一(yī )人(rén ),自(zì )画(huà )自(zì )刻(kè ),仅(jǐn )是(shì )近(jìn )来(lái )的(de )事(shì )。”

6.原(yuán )样(yàng ),老(lǎo )样(yàng )。

《水(shuǐ )浒(hǔ )传(chuán )》第(dì )六(liù )回(huí ):“鲁(lǔ )智(zhì )深(shēn )见(jiàn )了(le )包(bāo )裹(guǒ ),依(yī )原(yuán )背(bèi )了(le )。”

鲁(lǔ )迅(xùn )《孔(kǒng )乙(yǐ )己(jǐ )》:“涨(zhǎng )红(hóng )的(de )脸(liǎn )色(sè )渐(jiàn )渐(jiàn )复(fù )了(le )原(yuán )。”

7.依(yī )旧(jiù )。

《西(xī )游(yóu )补(bǔ )》第(dì )十(shí )四(sì )回(huí ):“沙(shā )僧(sēng )道(dào ):‘如(rú )今(jīn )又(yòu )不(bú )做(zuò )丞(chéng )相(xiàng )了(le );另(lìng )从(cóng )一(yī )个(gè )师(shī )父(fù ),原(yuán )到(dào )西(xī )方(fāng )。’”

《海(hǎi )上(shàng )花(huā )列(liè )传(chuán )》第(dì )十(shí )四(sì )回(huí ):“﹝赵(zhào )朴(pǔ )斋(zhāi )﹞心(xīn )想(xiǎng )陆(lù )秀(xiù )宝(bǎo )如(rú )此(cǐ )无(wú )情(qíng ),倒(dǎo )不(bú )如(rú )原(yuán )和(hé )王(wáng )阿(ā )二(èr )溷(hùn )溷(hùn ),未(wèi )始(shǐ )不(bú )妙(miào )。”

洪(hóng )深(shēn )《香(xiāng )稻(dào )米(mǐ )》第(dì )二(èr )幕(mù ):“承(chéng )蒙(méng )你(nǐ )胡(hú )先(xiān )生(shēng )的(de )好(hǎo )意(yì ),来(lái )买(mǎi )我(wǒ )们(men )穀(yù )子(zǐ ),每(měi )担(dān )多(duō )出(chū )两(liǎng )角(jiǎo )钱(qián ),可(kě )是(shì )定(dìng )要(yào )用(yòng )漕(cáo )法(fǎ )秤(chèng ),比(bǐ )公(gōng )秤(chèng )大(dà )得(dé )多(duō ),教(jiāo )我(wǒ )们(men )在(zài )称(chēng )头(tóu )上(shàng )原(yuán )要(yào )吃(chī )亏(kuī )!”

8.指(zhǐ )未(wèi )经(jīng )加(jiā )工(gōng )的(de )。参(cān )见(jiàn )“原(yuán )木(mù )”、“原(yuán )油(yóu )”。

9.宽(kuān )广(guǎng )平(píng )坦(tǎn )之(zhī )地(dì )。

《诗(shī )·大(dà )雅(yǎ )·绵(mián )》:“周(zhōu )原(yuán )膴(wǔ )膴(wǔ ),堇(jǐn )荼(tú )如(rú )饴(yí )。”

郑(zhèng )玄(xuán )笺(jiān ):“广(guǎng )平(píng )曰(yuē )原(yuán )。”

《新(xīn )唐(táng )书(shū )·突(tū )厥(jué )传(chuán )下(xià )》:“贺(hè )鲁(lǔ )先(xiān )击(jī )原(yuán )上(shàng )军(jūn ),三(sān )犯(fàn ),军(jūn )不(bú )动(dòng )。”

明(míng )李(lǐ )东(dōng )阳(yáng )《〈送(sòng )伍(wǔ )广(guǎng )州(zhōu )诗(shī )〉序(xù )》:“广(guǎng )之(zhī )去(qù )京(jīng )师(shī ),其(qí )远(yuǎn )则(zé )数(shù )千(qiān )里(lǐ )也(yě )。或(huò )航(háng )于(yú )波(bō ),或(huò )骑(qí )于(yú )原(yuán ),或(huò )舆(yú )于(yú )山(shān ),其(qí )久(jiǔ )则(zé )数(shù )月(yuè )也(yě )。”

毛(máo )泽(zé )东(dōng )《沁(qìn )园(yuán )春(chūn )·雪(xuě )》词(cí ):“山(shān )舞(wǔ )银(yín )蛇(shé ),原(yuán )驰(chí )蜡(là )象(xiàng ),欲(yù )与(yǔ )天(tiān )公(gōng )试(shì )比(bǐ )高(gāo )。”原(yuán )注(zhù ):“原(yuán )指(zhǐ )高(gāo )原(yuán ),即(jí )秦(qín )晋(jìn )高(gāo )原(yuán )。”

叶(yè )圣(shèng )陶(táo )《登(dēng )雁(yàn )塔(tǎ )》:“回(huí )到(dào )原(yuán )上(shàng )看(kàn ),那(nà )两(liǎng )棵(kē )白(bái )杨(yáng )的(de )上(shàng )截(jié )高(gāo )过(guò )原(yuán )面(miàn )一(yī )丈(zhàng )左(zuǒ )右(yòu )。”

10.宽(kuān )恕(shù );原(yuán )谅(liàng )。

《史(shǐ )记(jì )·高(gāo )祖(zǔ )本(běn )纪(jì )》:“城(chéng )降(jiàng ),令(lìng )出(chū )骂(mà )者(zhě )斩(zhǎn )之(zhī ),不(bú )骂(mà )者(zhě )原(yuán )之(zhī )。”

《三(sān )国(guó )志(zhì )·魏(wèi )志(zhì )·张(zhāng )鲁(lǔ )传(chuán )》:“犯(fàn )法(fǎ )者(zhě ),三(sān )原(yuán ),然(rán )后(hòu )乃(nǎi )行(háng )刑(xíng )。”

明(míng )袁(yuán )宏(hóng )道(dào )《问(wèn )方(fāng )子(zǐ )公(gōng )病(bìng )》诗(shī )之(zhī )二(èr ):“贫(pín )病(bìng )知(zhī )何(hé )极(jí ),高(gāo )天(tiān )也(yě )不(bú )原(yuán )。”

清(qīng )魏(wèi )源(yuán )《圣(shèng )武(wǔ )记(jì )》卷(juàn )二(èr ):“老(lǎo )师(shī )糜(mí )饷(xiǎng ),误(wù )国(guó )病(bìng )民(mín ),情(qíng )罪(zuì )重(zhòng )大(dà ),在(zài )他(tā )人(rén )尚(shàng )不(bú )可(kě )原(yuán ),况(kuàng )王(wáng )、贝(bèi )勒(lè )等(děng )国(guó )家(jiā )同(tóng )休(xiū )戚(qī )之(zhī )人(rén )乎(hū )?”鲁(lǔ )迅(xùn )《书(shū )信(xìn )集(jí )·致(zhì )许(xǔ )寿(shòu )裳(shang )》:“然(rán )据(jù )中(zhōng )以(yǐ )言(yán ),则(zé )此(cǐ )次(cì )风(fēng )涛(tāo ),别(bié )有(yǒu )由(yóu )绪(xù ),学(xué )生(shēng )之(zhī )哄(hǒng ),不(bú )无(wú )可(kě )原(yuán )。”参(cān )见(jiàn )“原(yuán )省(shěng )”。

11.免(miǎn ),蠲(juān )免(miǎn )。

《陈(chén )书(shū )·高(gāo )祖(zǔ )纪(jì )下(xià )》:“晚(wǎn )订(dìng )军(jūn )资(zī )未(wèi )送(sòng )者(zhě )并(bìng )停(tíng ),元(yuán )年(nián )军(jūn )粮(liáng )逋(bū )馀(yú )者(zhě )原(yuán )其(qí )半(bàn )。”

12.再(zài )。

《易(yì )·比(bǐ )》:“吉(jí )。原(yuán )筮(shì ),元(yuán )永(yǒng )贞(zhēn ),无(wú )咎(jiù )。”

《礼(lǐ )记(jì )·文(wén )王(wáng )世(shì )子(zǐ )》:“食(shí )下(xià ),问(wèn )所(suǒ )膳(shàn ),命(mìng )膳(shàn )宰(zǎi )曰(yuē ):‘末(mò )有(yǒu )原(yuán )。’”郑(zhèng )玄(xuán )注(zhù ):“末(mò )犹(yóu )勿(wù )也(yě )。原(yuán ),再(zài )也(yě )。”

《后(hòu )汉(hàn )书(shū )·张(zhāng )衡(héng )传(chuán )》:“曩(nǎng )滞(zhì )日(rì )官(guān ),今(jīn )又(yòu )原(yuán )之(zhī )。”

李(lǐ )贤(xián )注(zhù )引(yǐn )《尔(ěr )雅(yǎ )》:“原(yuán ),再(zài )也(yě )。”

13.古(gǔ )国(guó )名(míng ),姬(jī )姓(xìng )。初(chū )在(zài )今(jīn )山(shān )西(xī )沁(qìn )水(shuǐ ),后(hòu )东(dōng )迁(qiān )至(zhì )今(jīn )河(hé )南(nán )省(shěng )济(jì )源(yuán )县(xiàn )西(xī )北(běi )。

《韩(hán )非(fēi )子(zǐ )·外(wài )储(chǔ )说(shuō )左(zuǒ )上(shàng )》:“晋(jìn )文(wén )公(gōng )攻(gōng )原(yuán )。”

14.通(tōng )“螈(yuán )”。

《周(zhōu )礼(lǐ )·考(kǎo )工(gōng )记(jì )·梓(zǐ )人(rén )》:“以(yǐ )胸(xiōng )鸣(míng )者(zhě )”汉(hàn )郑(zhèng )玄(xuán )注(zhù ):“胸(xiōng )鸣(míng ),荣(róng )原(yuán )属(shǔ )。”

陆(lù )德(dé )明(míng )释(shì )文(wén ):“原(yuán ),亦(yì )作(zuò )螈(yuán )。”

15.通(tōng )“羱(yuán )”。参(cān )见(jiàn )“原(yuán )羊(yáng )”。

16.通(tōng )“騵(yuán )”。参(cān )见(jiàn )“原(yuán )马(mǎ )”。

17.姓(xìng )。

春(chūn )秋(qiū )时(shí )鲁(lǔ )有(yǒu )原(yuán )壤(rǎng )。见(jiàn )《礼(lǐ )记(jì )·檀(tán )弓(gōng )下(xià )》。

II

yuàn

ㄩㄢˋ

〔《字(zì )彙(huì )》虞(yú )怨(yuàn )切(qiē )〕

“愿(yuàn )”的(de )古(gǔ )字(zì )。

谨(jǐn )慎(shèn )老(lǎo )实(shí )。

《论(lùn )语(yǔ )·阳(yáng )货(huò )》:“乡(xiāng )原(yuán ),德(dé )之(zhī )贼(zéi )也(yě )。”

朱(zhū )熹(xī )集(jí )注(zhù ):“原(yuán ),同(tóng )愿(yuàn )。”

阅读:3398

●原(简体版)

©2015-2026 ok8.org 文学库