意【登录】

ok8.org > 汉字/字典 > 意

意(yì )字(zì )的(de )笔(bǐ )画(huà ):13画(huà );

I

yì

〡ˋ

〔《广(guǎng )韵(yùn )》于(yú )记(jì )切(qiē ),去(qù )志(zhì ),影(yǐng )。〕

1.意(yì )志(zhì );愿(yuàn )望(wàng )。亦(yì )引(yǐn )申(shēn )为(wéi )志(zhì )向(xiàng )。

《吕(lǚ )氏(shì )春(chūn )秋(qiū )·长(zhǎng )见(jiàn )》:“申(shēn )侯(hóu )伯(bó )善(shàn )持(chí )养(yǎng )吾(wú )意(yì ),吾(wú )所(suǒ )欲(yù )则(zé )先(xiān )我(wǒ )为(wéi )之(zhī )。”

高(gāo )诱(yòu )注(zhù ):“意(yì ),志(zhì )也(yě )。”

汉(hàn )贾(jiǎ )谊(yì )《过(guò )秦(qín )论(lùn )上(shàng )》:“有(yǒu )席(xí )卷(juàn )天(tiān )下(xià ),包(bāo )举(jǔ )宇(yǔ )内(nèi ),囊(náng )括(kuò )四(sì )海(hǎi )之(zhī )意(yì ),并(bìng )吞(tūn )八(bā )荒(huāng )之(zhī )心(xīn )。”

《三(sān )国(guó )志(zhì )·魏(wèi )志(zhì )·杜(dù )畿(jī )传(chuán )》:“郡(jùn )中(zhōng )奇(qí )其(qí )年(nián )少(shǎo )而(ér )有(yǒu )大(dà )意(yì )也(yě )。”

宋(sòng )王(wáng )安(ān )石(shí )《江(jiāng )上(shàng )》诗(shī )之(zhī )一(yī ):“迟(chí )回(huí )自(zì )负(fù )平(píng )生(shēng )意(yì ),岂(qǐ )是(shì )明(míng )时(shí )惜(xī )一(yī )毛(máo )。”

梁(liáng )启(qǐ )超(chāo )《暴(bào )动(dòng )与(yǔ )外(wài )国(guó )干(gàn )涉(shè )》:“自(zì )兹(zī )以(yǐ )往(wǎng ),一(yī )惟(wéi )外(wài )人(rén )之(zhī )意(yì ),而(ér )中(zhōng )国(guó )遂(suí )永(yǒng )成(chéng )埃(āi )及(jí )矣(yǐ )。”

2.意(yì )思(sī );见(jiàn )解(jiě )。

《易(yì )·繫(jì )辞(cí )上(shàng )》:“书(shū )不(bú )尽(jìn )言(yán ),言(yán )不(bú )尽(jìn )意(yì )。”

唐(táng )柳(liǔ )宗(zōng )元(yuán )《桐(tóng )叶(yè )封(fēng )弟(dì )辩(biàn )》:“吾(wú )意(yì )不(bú )然(rán )。”

《红(hóng )楼(lóu )梦(mèng )》第(dì )二(èr )回(huí ):“子(zǐ )兴(xìng )道(dào ):‘依(yī )你(nǐ )说(shuō ),“成(chéng )则(zé )公(gōng )侯(hóu )败(bài )则(zé )贼(zéi )”了(le )?’雨(yǔ )村(cūn )道(dào ):‘正(zhèng )是(shì )这(zhè )意(yì )。’”

3.指(zhǐ )念(niàn )头(tóu ),想(xiǎng )法(fǎ )。

柳(liǔ )青(qīng )《创(chuàng )业(yè )史(shǐ )》第(dì )一(yī )部(bù )第(dì )八(bā )章(zhāng ):“你(nǐ )啥(shá )时(shí )候(hòu )起(qǐ )了(le )这(zhè )意(yì )?”

4.胸(xiōng )怀(huái );内(nèi )心(xīn )。

《汉(hàn )书(shū )·高(gāo )帝(dì )纪(jì )上(shàng )》:“宽(kuān )仁(rén )爱(ài )人(rén ),意(yì )豁(huō )如(rú )也(yě )。”

《玉(yù )台(tái )新(xīn )咏(yǒng )·古(gǔ )诗(shī )〈为(wéi )焦(jiāo )仲(zhòng )卿(qīng )妻(qī )作(zuò )〉》:“吾(wú )意(yì )久(jiǔ )怀(huái )忿(fèn ),汝(rǔ )岂(qǐ )得(dé )自(zì )由(yóu )。”

《清(qīng )平(píng )山(shān )堂(táng )话(huà )本(běn )·快(kuài )嘴(zuǐ )李(lǐ )翠(cuì )莲(lián )记(jì )》:“爷(yé )开(kāi )怀(huái ),娘(niáng )放(fàng )意(yì ),哥(gē )宽(kuān )心(xīn ),嫂(sǎo )莫(mò )虑(lǜ )。”

5.情(qíng )意(yì );感(gǎn )情(qíng )。

《汉(hàn )书(shū )·萧(xiāo )望(wàng )之(zhī )传(chuán )》:“望(wàng )之(zhī )见(jiàn )纳(nà )朋(péng ),接(jiē )待(dài )以(yǐ )意(yì )。”

唐(táng )韩(hán )愈(yù )《答(dá )吕(lǚ )毉(yī )山(shān )人(rén )书(shū )》:“吾(wú )待(dài )足(zú )下(xià ),虽(suī )未(wèi )尽(jìn )宾(bīn )主(zhǔ )之(zhī )道(dào ),不(bú )可(kě )谓(wèi )无(wú )意(yì )者(zhě )。”

宋(sòng )王(wáng )安(ān )石(shí )《舟(zhōu )夜(yè )即(jí )事(shì )》诗(shī ):“山(shān )泉(quán )如(rú )有(yǒu )意(yì ),枕(zhěn )上(shàng )送(sòng )潺(chán )湲(yuán )。”

柳(liǔ )青(qīng )《创(chuàng )业(yè )史(shǐ )》第(dì )一(yī )部(bù )第(dì )八(bā )章(zhāng ):“因(yīn )此(cǐ )上(shàng )我(wǒ )说(shuō ):他(tā )有(yǒu )情(qíng )来(lái )咱(zán )有(yǒu )意(yì )。”

6.意(yì )味(wèi ),情(qíng )趣(qù )。

南(nán )朝(cháo )梁(liáng )江(jiāng )淹(yān )《卧(wò )疾(jí )怨(yuàn )别(bié )长(zhǎng )史(shǐ )》诗(shī ):“始(shǐ )怀(huái )未(wèi )及(jí )叹(tàn ),春(chūn )意(yì )秋(qiū )方(fāng )惊(jīng )。”

金(jīn )元(yuán )好(hǎo )问(wèn )《王(wáng )黄(huáng )华(huá )墨(mò )竹(zhú )》诗(shī ):“亦(yì )有(yǒu )文(wén )湖(hú )州(zhōu ),画(huà )意(yì )不(bú )画(huà )形(xíng )。”

马(mǎ )南(nán )村(cūn )《燕(yàn )山(shān )夜(yè )话(huà )·三(sān )分(fèn )诗(shī )七(qī )分(fèn )读(dú )》:“如(rú )果(guǒ )没(méi )有(yǒu )什(shí )么(me )诗(shī )意(yì ),就(jiù )连(lián )三(sān )分(fèn )诗(shī )也(yě )不(bú )像(xiàng )了(le )。”

7.意(yì )气(qì );气(qì )势(shì )。

三(sān )国(guó )魏(wèi )曹(cáo )操(cāo )《让(ràng )县(xiàn )自(zì )明(míng )本(běn )志(zhì )令(lìng )》:“多(duō )兵(bīng )意(yì )盛(shèng ),与(yǔ )彊(jiāng )敌(dí )争(zhēng ),倘(tǎng )更(gèng )为(wéi )祸(huò )始(shǐ )。”

《隋(suí )书(shū )·达(dá )奚(xī )长(zhǎng )儒(rú )传(chuán )》:“兵(bīng )皆(jiē )力(lì )战(zhàn ),虏(lǔ )意(yì )大(dà )沮(jǔ )。”

8.思(sī )念(niàn );放(fàng )在(zài )心(xīn )上(shàng )。

《诗(shī )·小(xiǎo )雅(yǎ )·正(zhèng )月(yuè )》:“终(zhōng )踰(yáo )绝(jué )险(xiǎn ),曾(céng )是(shì )不(bú )意(yì )?”郑(zhèng )玄(xuán )笺(jiān ):“女(nǚ )不(bú )曾(céng )以(yǐ )是(shì )为(wéi )意(yì )乎(hū )?”朱(zhū )执(zhí )信(xìn )《德(dé )意(yì )志(zhì )社(shè )会(huì )革(gé )命(mìng )家(jiā )小(xiǎo )传(chuán )·绪(xù )言(yán )》:“其(qí )始(shǐ )事(shì )之(zhī )际(jì )……颠(diān )沛(pèi )败(bài )亡(wáng ),壹(yī )不(bú )为(wéi )意(yì ),乃(nǎi )稍(shāo )稍(shāo )得(dé )集(jí )。”

9.意(yì )料(liào );猜(cāi )测(cè )。

《孙(sūn )子(zǐ )·计(jì )》:“攻(gōng )其(qí )无(wú )备(bèi ),出(chū )其(qí )不(bú )意(yì )。”

《新(xīn )唐(táng )书(shū )·尉(wèi )迟(chí )敬(jìng )德(dé )传(chuán )》:“众(zhòng )人(rén )意(yì )公(gōng )必(bì )叛(pàn )。”

明(míng )王(wáng )守(shǒu )仁(rén )《大(dà )学(xué )问(wèn )》:“大(dà )人(rén )之(zhī )能(néng )以(yǐ )天(tiān )地(dì )万(wàn )物(wù )为(wéi )一(yī )体(tǐ )也(yě ),非(fēi )意(yì )之(zhī )也(yě ),其(qí )心(xīn )之(zhī )仁(rén )本(běn )若(ruò )是(shì )。”

汪(wāng )东(dōng )《革(gé )命(mìng )今(jīn )势(shì )论(lùn )》二(èr ):“吾(wú )意(yì )虏(lǔ )廷(tíng )亦(yì )将(jiāng )择(zé )二(èr )三(sān )细(xì )事(shì ),以(yǐ )吹(chuī )嘘(xū )吐(tǔ )煦(xù )之(zhī )。”

10.怀(huái )疑(yí )。

《韩(hán )非(fēi )子(zǐ )·存(cún )韩(hán )》:“为(wéi )计(jì )而(ér )使(shǐ )诸(zhū )侯(hóu )有(yǒu )意(yì )我(wǒ )之(zhī )心(xīn ),至(zhì )殆(dài )也(yě )。”

《汉(hàn )书(shū )·梁(liáng )孝(xiào )王(wáng )刘(liú )武(wǔ )传(chuán )》:“于(yú )是(shì )天(tiān )子(zǐ )意(yì )梁(liáng ),逐(zhú )贼(zéi ),果(guǒ )梁(liáng )使(shǐ )之(zhī )。”

颜(yán )师(shī )古(gǔ )注(zhù ):“意(yì ),疑(yí )也(yě )。”

《新(xīn )唐(táng )书(shū )·窦(dòu )建(jiàn )德(dé )传(chuán )》:“郡(jùn )县(xiàn )意(yì )建(jiàn )德(dé )与(yǔ )贼(zéi )通(tōng ),捕(bǔ )族(zú )其(qí )家(jiā )。”

11.记(jì )忆(yì ),回(huí )忆(yì )。后(hòu )多(duō )作(zuò )“忆(yì )”。

《素(sù )问(wèn )·宣(xuān )明(míng )五(wǔ )气(qì )篇(piān )》:“脾(pí )藏(cáng )意(yì )。”

王(wáng )冰(bīng )注(zhù ):“意(yì ),记(jì )而(ér )不(bú )忘(wàng )者(zhě )也(yě )。

《灵(líng )枢(shū )经(jīng )》曰(yuē ):‘心(xīn )有(yǒu )所(suǒ )忆(yì )谓(wèi )之(zhī )意(yì )。’”唐(táng )韩(hán )愈(yù )《顺(shùn )宗(zōng )实(shí )录(lù )四(sì )》:“德(dé )宗(zōng )意(yì )延(yán )龄(líng )前(qián )言(yán ),即(jí )迴(huí )马(mǎ )而(ér )归(guī )。”

12.通(tōng )“亿(yì )”。数(shù )词(cí )。引(yǐn )申(shēn )为(wéi )极(jí )多(duō )、满(mǎn )。

《史(shǐ )记(jì )·屈(qū )原(yuán )贾(jiǎ )生(shēng )列(liè )传(chuán )》:“众(zhòng )人(rén )或(huò )或(huò ),好(hǎo )恶(è )积(jī )意(yì )。”

裴(péi )駰(yīn )集(jí )解(jiě )引(yǐn )李(lǐ )奇(qí )曰(yuē ):“所(suǒ )好(hǎo )所(suǒ )恶(è ),积(jī )之(zhī )万(wàn )亿(yì )也(yě )。”

《文(wén )选(xuǎn )·贾(jiǎ )谊(yì )〈鵩(fú )鸟(niǎo )赋(fù )〉》作(zuò )“好(hǎo )恶(è )积(jī )亿(yì )”。参(cān )见(jiàn )“意(yì )变(biàn )”。

13.通(tōng )“抑(yì )”。或(huò )者(zhě )。

《墨(mò )子(zǐ )·明(míng )鬼(guǐ )下(xià )》:“岂(qǐ )女(nǚ )为(wéi )之(zhī )与(yǔ ),意(yì )鲍(bào )为(wéi )之(zhī )与(yǔ )?”孙(sūn )诒(yí )让(ràng )间(jiān )诂(gǔ )引(yǐn )王(wáng )引(yǐn )之(zhī )曰(yuē ):“意(yì ),与(yǔ )抑(yì )同(tóng )。”

《庄(zhuāng )子(zǐ )·盗(dào )跖(zhí )》:“知(zhī )不(bú )足(zú )邪(xié ),意(yì )知(zhī )而(ér )力(lì )不(bú )能(néng )行(háng )邪(xié )?”汉(hàn )刘(liú )向(xiàng )《说(shuō )苑(yuàn )·善(shàn )说(shuō )》:“不(bú )识(shí )世(shì )无(wú )明(míng )君(jūn )乎(hū ),意(yì )先(xiān )生(shēng )之(zhī )道(dào )固(gù )不(bú )通(tōng )乎(hū )?”

14.通(tōng )“懿(yì )”。美(měi )。参(cān )见(jiàn )“意(yì )称(chēng )”。

15.通(tōng )“薏(yì )”。果(guǒ )仁(rén )。

马(mǎ )王(wáng )堆(duī )汉(hàn )墓(mù )帛(bó )书(shū )《经(jīng )法(fǎ )·称(chēng )》:“华(huá )之(zhī )属(shǔ ),必(bì )有(yǒu )覈(hé )(核(hé )),覈(hé )(核(hé ))中(zhōng )必(bì )有(yǒu )意(yì )。”

16.佛(fó )教(jiāo )语(yǔ )。六(liù )根(gēn )之(zhī )一(yī )。参(cān )见(jiàn )“意(yì )根(gēn )”。

17.佛(fó )教(jiāo )语(yǔ )。六(liù )识(shí )之(zhī )一(yī ),意(yì )识(shí )的(de )省(shěng )称(chēng )。

《俱(jù )舍(shě )论(lùn )》卷(juàn )四(sì ):“思(sī )量(liàng )故(gù )名(míng )意(yì )。”参(cān )见(jiàn )“意(yì )识(shí )”。

II

yī

〡

〔《集(jí )韵(yùn )》于(yú )其(qí )切(qiē ),平(píng )之(zhī ),影(yǐng )。〕

同(tóng )“噫(yī )”。

叹(tàn )词(cí )。

《庄(zhuāng )子(zǐ )·天(tiān )道(dào )》:“意(yì ),夫(fū )子(zǐ )乱(luàn )人(rén )之(zhī )性(xìng )也(yě )!”

阅读:4236

●意(简体版)

©2015-2026 ok8.org 文学库