射【登录】

ok8.org > 汉字/字典 > 射

射(shè )字(zì )的(de )笔(bǐ )画(huà ):10画(huà );

I

shè

ㄕㄜˋ

〔《广(guǎng )韵(yùn )》神(shén )夜(yè )切(qiē ),去(qù )禡(mà ),船(chuán )。〕

〔《广(guǎng )韵(yùn )》食(shí )亦(yì )切(qiē ),入(rù )昔(xī ),船(chuán )。〕

1.射(shè )箭(jiàn )。

《易(yì )·解(jiě )》:“公(gōng )用(yòng )射(shè )隼(sǔn )于(yú )高(gāo )墉(yōng )之(zhī )上(shàng ),获(huò )之(zhī ),无(wú )不(bú )利(lì )。”

《诗(shī )·齐(qí )风(fēng )·猗(yī )嗟(jiē )》:“巧(qiǎo )趋(qū )跄(qiāng )兮(xī ),射(shè )则(zé )藏(cáng )兮(xī )。”

《左(zuǒ )传(chuán )·成(chéng )公(gōng )十(shí )六(liù )年(nián )》:“潘(pān )尪(wāng )之(zhī )党(dǎng )与(yǔ )养(yǎng )由(yóu )基(jī )蹲(dūn )甲(jiǎ )而(ér )射(shè )之(zhī ),彻(chè )七(qī )札(zhá )焉(yān )。”

《论(lùn )语(yǔ )·述(shù )而(ér )》:“子(zǐ )钓(diào )而(ér )不(bú )纲(gāng ),弋(yì )不(bú )射(shè )宿(xiǔ )。”

《晋(jìn )书(shū )·魏(wèi )舒(shū )传(chuán )》:“吾(wú )之(zhī )不(bú )足(zú )以(yǐ )尽(jìn )卿(qīng )才(cái ),有(yǒu )如(rú )此(cǐ )射(shè )矣(yǐ ),岂(qǐ )一(yī )事(shì )哉(zāi )!”

2.泛(fàn )指(zhǐ )用(yòng )推(tuī )力(lì )、压(yā )力(lì )或(huò )弹(dàn )力(lì )送(sòng )出(chū )。参(cān )见(jiàn )“射(shè )门(mén )”、“射(shè )弹(dàn )”、“射(shè )击(jī )”。

3.射(shè )箭(jiàn )的(de )技(jì )术(shù )。古(gǔ )代(dài )六(liù )艺(yì )之(zhī )一(yī )。

《周(zhōu )礼(lǐ )·地(dì )官(guān )·大(dà )司(sī )徒(tú )》:“三(sān )曰(yuē )六(liù )艺(yì ):礼(lǐ ),乐(lè ),射(shè ),御(yù ),书(shū ),数(shù )。”

《礼(lǐ )记(jì )·射(shè )义(yì )》:“是(shì )故(gù )古(gǔ )者(zhě )天(tiān )子(zǐ ),以(yǐ )射(shè )选(xuǎn )诸(zhū )侯(hóu )、卿(qīng )、大(dà )夫(fū )、士(shì )。射(shè )者(zhě ),男(nán )子(zǐ )之(zhī )事(shì )也(yě )。”

《汉(hàn )书(shū )·李(lǐ )广(guǎng )传(chuán )》:“广(guǎng )世(shì )世(shì )受(shòu )射(shè )。”

颜(yán )师(shī )古(gǔ )注(zhù ):“受(shòu )射(shè )法(fǎ )。”

4.乡(xiāng )射(shè )礼(lǐ )。

《仪(yí )礼(lǐ )·乡(xiāng )射(shè )礼(lǐ )》:“宾(bīn )主(zhǔ )人(rén )射(shè ),则(zé )司(sī )射(shè )摈(bìn )升(shēng )降(jiàng )。卒(zú )射(shè ),即(jí )席(xí )而(ér )反(fǎn )位(wèi )卒(zú )事(shì )。”

《礼(lǐ )记(jì )·射(shè )义(yì )》:“古(gǔ )者(zhě )诸(zhū )侯(hóu )之(zhī )射(shè )也(yě ),必(bì )先(xiān )行(háng )燕(yàn )礼(lǐ );卿(qīng )大(dà )夫(fū )之(zhī )射(shè )也(yě ),必(bì )先(xiān )行(háng )乡(xiāng )饮(yǐn )酒(jiǔ )之(zhī )礼(lǐ )。”

宋(sòng )范(fàn )仲(zhòng )淹(yān )《阳(yáng )礼(lǐ )教(jiāo )让(ràng )赋(fù )》:“睹(dǔ )射(shè )饮(yǐn )之(zhī )斯(sī )在(zài ),知(zhī )政(zhèng )教(jiāo )之(zhī )所(suǒ )由(yóu )。”

5.用(yòng )以(yǐ )指(zhǐ )投(tóu )壶(hú )。

清(qīng )姚(yáo )鼐(nài )《又(yòu )示(shì )客(kè )》诗(shī ):“已(yǐ )识(shí )西(xī )堂(táng )合(hé )射(shè )艰(jiān ),况(kuàng )教(jiāo )口(kǒu )腹(fù )累(lèi )人(rén )间(jiān )。”

6.射(shè )宫(gōng )。

《礼(lǐ )记(jì )·燕(yàn )义(yì )》:“春(chūn )合(hé )诸(zhū )学(xué ),秋(qiū )合(hé )诸(zhū )射(shè ),以(yǐ )考(kǎo )其(qí )艺(yì )而(ér )进(jìn )退(tuì )之(zhī )。”

郑(zhèng )玄(xuán )注(zhù ):“射(shè ),射(shè )宫(gōng )也(yě )。”

7.圭(guī )墇(zhàng )上(shàng )端(duān )锐(ruì )出(chū )的(de )部(bù )分(fèn )。

《周(zhōu )礼(lǐ )·考(kǎo )工(gōng )记(jì )·玉(yù )人(rén )》:“大(dà )璋(zhāng )、中(zhōng )璋(zhāng )九(jiǔ )寸(cùn ),边(biān )璋(zhāng )七(qī )寸(cùn ),射(shè )四(sì )寸(cùn ),厚(hòu )寸(cùn )。”

郑(zhèng )玄(xuán )注(zhù ):“射(shè ),琰(yǎn )出(chū )者(zhě )也(yě )。”

孙(sūn )诒(yí )让(ràng )正(zhèng )义(yì ):“琰(yǎn )与(yǔ )剡(yǎn )同(tóng )。谓(wèi )三(sān )璋(zhāng )上(shàng )半(bàn )所(suǒ )剡(yǎn )既(jì )多(duō ),角(jiǎo )尤(yóu )鑯(jiān )锐(ruì ),若(ruò )芒(máng )刺(cì )上(shàng )出(chū ),以(yǐ )达(dá )于(yú )耑(zhuān )也(yě )。”

《周(zhōu )礼(lǐ )·考(kǎo )工(gōng )记(jì )·玉(yù )人(rén )》:“大(dà )琮(cóng )十(shí )有(yǒu )二(èr )寸(cùn ),射(shè )四(sì )寸(cùn ),厚(hòu )寸(cùn )。”

贾(jiǎ )公(gōng )彦(yàn )疏(shū ):“言(yán )射(shè )四(sì )寸(cùn )者(zhě ),据(jù )角(jiǎo )各(gè )出(chū )二(èr )寸(cùn ),两(liǎng )相(xiàng )并(bìng )四(sì )寸(cùn )。”

8.猜(cāi )度(dù )。

《荀(xún )子(zǐ )·解(jiě )蔽(bì )》:“其(qí )为(wéi )人(rén )也(yě ),善(shàn )射(shè )以(yǐ )好(hǎo )思(sī )。”

俞(yú )樾(yuè )《诸(zhū )子(zǐ )平(píng )议(yì )·荀(xún )子(zǐ )三(sān )》:“此(cǐ )‘射(shè )’字(zì )乃(nǎi )‘射(shè )策(cè )’、‘射(shè )覆(fù )’之(zhī )射(shè )。”

《吕(lǚ )氏(shì )春(chūn )秋(qiū )·重(zhòng )言(yán )》:“﹝成(chéng )公(gōng )贾(jiǎ )﹞对(duì )曰(yuē ):‘有(yǒu )鸟(niǎo )止(zhǐ )于(yú )南(nán )方(fāng )之(zhī )阜(fù ),三(sān )年(nián )不(bú )动(dòng )不(bú )飞(fēi )不(bú )鸣(míng ),是(shì )何(hé )鸟(niǎo )也(yě )?’王(wáng )射(shè )之(zhī )曰(yuē ):‘有(yǒu )鸟(niǎo )止(zhǐ )于(yú )南(nán )方(fāng )之(zhī )阜(fù ),其(qí )三(sān )年(nián )不(bú )动(dòng ),将(jiāng )以(yǐ )定(dìng )志(zhì )意(yì )也(yě )。’”明(míng )马(mǎ )愈(yù )《马(mǎ )氏(shì )日(rì )抄(chāo )·破(pò )靴(xuē )令(lìng )》:“时(shí )彦(yàn )曰(yuē ):‘予(yǔ )有(yǒu )隐(yǐn )语(yǔ ),乞(qǐ )诸(zhū )君(jūn )射(shè )之(zhī )。’”

《二(èr )十(shí )年(nián )目(mù )睹(dǔ )之(zhī )怪(guài )现(xiàn )状(zhuàng )》第(dì )七(qī )四(sì )回(huí ):“我(wǒ )已(yǐ )经(jīng )射(shè )着(zhe )好(hǎo )几(jǐ )条(tiáo )了(le )。”

9.指(zhǐ )打(dǎ )赌(dǔ )。

汉(hàn )枚(méi )乘(chéng )《七(qī )发(fā )》:“于(yú )是(shì )使(shǐ )射(shè )千(qiān )镒(yì )之(zhī )重(zhòng ),争(zhēng )千(qiān )里(lǐ )之(zhī )逐(zhú )。”

10.逐(zhú )取(qǔ );谋(móu )求(qiú )。

汉(hàn )桓(huán )宽(kuān )《盐(yán )铁(tiě )论(lùn )·除(chú )狭(xiá )》:“富(fù )者(zhě )以(yǐ )财(cái )贾(jiǎ )官(guān ),勇(yǒng )者(zhě )以(yǐ )死(sǐ )射(shè )功(gōng )。”

《南(nán )史(shǐ )·沉(chén )约(yuē )传(chuán )》:“﹝沉(chén )约(yuē )﹞自(zì )负(fù )高(gāo )才(cái ),昧(mèi )于(yú )荣(róng )利(lì ),乘(chéng )时(shí )射(shè )势(shì ),颇(pō )累(lèi )清(qīng )谈(tán )。”

明(míng )宋(sòng )应(yīng )星(xīng )《天(tiān )工(gōng )开(kāi )物(wù )·造(zào )竹(zhú )纸(zhǐ )》:“若(ruò )铅(qiān )山(shān )诸(zhū )邑(yì )所(suǒ )造(zào )柬(jiǎn )纸(zhǐ ),则(zé )全(quán )用(yòng )细(xì )竹(zhú )料(liào )厚(hòu )质(zhì )荡(dàng )成(chéng ),以(yǐ )射(shè )重(zhòng )价(jià )。”

11.投(tóu )合(hé )。

《孔(kǒng )丛(cóng )子(zǐ )·抗(kàng )志(zhì )》:“是(shì )故(gù )竟(jìng )求(qiú )射(shè )君(jūn )之(zhī )心(xīn ),而(ér )莫(mò )敢(gǎn )有(yǒu )非(fēi )君(jūn )之(zhī )非(fēi )者(zhě )。”

《魏(wèi )书(shū )·阉(yān )官(guān )传(chuán )·刘(liú )腾(téng )暹(xiān )》:“姦(jiān )谋(móu )有(yǒu )馀(yú ),善(shàn )射(shè )人(rén )意(yì )。”

12.照(zhào )射(shè );放(fàng )射(shè )。

晋(jìn )袁(yuán )宏(hóng )《后(hòu )汉(hàn )纪(jì )·光(guāng )武(wǔ )帝(dì )纪(jì )七(qī )》:“上(shàng )令(lìng )从(cóng )门(mén )举(jǔ )火(huǒ )射(shè )帝(dì )面(miàn )。”

宋(sòng )孟(mèng )元(yuán )老(lǎo )《东(dōng )京(jīng )梦(mèng )华(huá )录(lù )·驾(jià )幸(xìng )琼(qióng )林(lín )苑(yuàn )》:“上(shàng )有(yǒu )横(héng )观(guān )层(céng )楼(lóu ),金(jīn )碧(bì )相(xiàng )射(shè )。”

金(jīn )张(zhāng )宇(yǔ )《采(cǎi )莲(lián )》诗(shī ):“兰(lán )舟(zhōu )女(nǚ )郎(láng )红(hóng )玉(yù )春(chūn ),日(rì )射(shè )新(xīn )妆(zhuāng )明(míng )水(shuǐ )底(dǐ )。”

《明(míng )史(shǐ )·文(wén )苑(yuàn )传(chuán )·谢(xiè )榛(zhēn )》:“榛(zhēn )方(fāng )倾(qīng )听(tīng ),王(wáng )命(mìng )姬(jī )出(chū )拜(bài ),光(guāng )华(huá )射(shè )人(rén )。”

13.循(xún )着(zhe ),顺(shùn )着(zhe )。

清(qīng )黄(huáng )宗(zōng )羲(xī )《金(jīn )孺(rú )人(rén )墓(mù )志(zhì )铭(míng )》:“夜(yè )非(fēi )深(shēn )林(lín )荟(huì )丛(cóng ),不(bú )能(néng )藏(cáng )蔽(bì ),每(měi )闻(wén )儿(ér )啼(tí ),即(jí )射(shè )声(shēng )而(ér )至(zhì )。”

14.谓(wèi )瞬(shùn )间(jiān )地(dì )斜(xié )视(shì )。

茅(máo )盾(dùn )《子(zǐ )夜(yè )》十(shí )四(sì ):“吴(wú )荪(sūn )甫(fǔ )的(de )话(huà )里(lǐ )有(yǒu )刺(cì )了(le );又(yòu )冷(lěng )冷(lěng )地(dì )射(shè )了(le )屠(tú )维(wéi )岳(yuè )一(yī )眼(yǎn )。”

15.激(jī );激(jī )荡(dàng )。

唐(táng )元(yuán )稹(zhěn )《永(yǒng )福(fú )寺(sì )石(shí )壁(bì )法(fǎ )华(huá )经(jīng )记(jì )》:“阴(yīn )与(yǔ )阳(yáng )相(xiàng )荡(dàng ),火(huǒ )与(yǔ )风(fēng )相(xiàng )射(shè )。”

宋(sòng )王(wáng )安(ān )石(shí )《复(fù )至(zhì )曹(cáo )娥(é )堰(yàn )寄(jì )剡(yǎn )县(xiàn )丁(dīng )元(yuán )珍(zhēn )》诗(shī ):“溪(xī )水(shuǐ )浑(hún )浑(hún )来(lái )自(zì )北(běi ),千(qiān )山(shān )抱(bào )水(shuǐ )清(qīng )相(xiàng )射(shè )。”

16.拦(lán )阻(zǔ )。

明(míng )张(zhāng )居(jū )正(zhèng )《方(fāng )氏(shì )建(jiàn )水(shuǐ )射(shè )铭(míng )》:“谋(móu )为(wéi )石(shí )岸(àn ),以(yǐ )射(shè )水(shuǐ )势(shì )。”

17.讥(jī )刺(cì )。

鲁(lǔ )迅(xùn )《〈三(sān )闲(xián )集(jí )〉序(xù )言(yán )》:“编(biān )成(chéng )而(ér )名(míng )之(zhī )曰(yuē )《三(sān )闲(xián )集(jí )》,尚(shàng )以(yǐ )射(shè )彷(páng )吾(wú )也(yě )。”

18.“榭(xiè )”的(de )古(gǔ )字(zì )。

《春(chūn )秋(qiū )·宣(xuān )公(gōng )十(shí )六(liù )年(nián )》:“夏(xià ),成(chéng )周(zhōu )宣(xuān )榭(xiè )火(huǒ )。”

阮(ruǎn )元(yuán )校(xiào )勘(kān )记(jì ):“古(gǔ )文(wén )榭(xiè )字(zì )作(zuò )‘射(shè )’。”

杨(yáng )伯(bó )峻(jùn )注(zhù ):“盖(gài )字(zì )本(běn )作(zuò )‘射(shè )’,其(qí )后(hòu )加(jiā )偏(piān )旁(páng )作(zuò )‘榭(xiè )’,指(zhǐ )土(tǔ )台(tái )上(shàng )之(zhī )所(suǒ )堂(táng )式(shì )建(jiàn )筑(zhù ),用(yòng )以(yǐ )习(xí )射(shè )讲(jiǎng )武(wǔ )者(zhě )。”

19.通(tōng )“磔(zhé )”。

《韩(hán )非(fēi )子(zǐ )·难(nán )言(yán )》:“关(guān )龙(lóng )逢(féng )斩(zhǎn ),苌(cháng )宏(hóng )分(fèn )胣(chǐ ),尹(yǐn )子(zǐ )阱(jǐng )于(yú )棘(jí ),司(sī )马(mǎ )子(zǐ )期(qī )死(sǐ )而(ér )浮(fú )于(yú )江(jiāng ),田(tián )明(míng )辜(gū )射(shè )。”

王(wáng )先(xiān )慎(shèn )集(jí )释(shì )引(yǐn )俞(yú )樾(yuè )曰(yuē ):“辜(gū )射(shè )即(jí )辜(gū )磔(zhé )。磔(zhé )从(cóng )石(shí )声(shēng ),与(yǔ )射(shè )声(shēng )相(xiàng )近(jìn ),故(gù )得(dé )通(tōng )用(yòng )。”

20.姓(xìng )。

三(sān )国(guó )蜀(shǔ )有(yǒu )射(shè )援(yuán )。见(jiàn )《三(sān )国(guó )志(zhì )·蜀(shǔ )志(zhì )·先(xiān )主(zhǔ )传(chuán )》。

II

yè

〡ㄝˋ

〔《广(guǎng )韵(yùn )》羊(yáng )谢(xiè )切(qiē ),去(qù )禡(mà ),以(yǐ )。〕

见(jiàn )“射(shè )干(gàn )”。“射(shè )2姑(gū )山(shān )”。

III

yì

〡ˋ

〔《广(guǎng )韵(yùn )》羊(yáng )益(yì )切(qiē ),入(rù )昔(xī ),以(yǐ )。〕

“斁(yì )”的(de )古(gǔ )字(zì )。

厌(yàn )弃(qì )。

《尔(ěr )雅(yǎ )·释(shì )诂(gǔ )下(xià )》:“射(shè ),厌(yàn )也(yě )。”

陆(lù )德(dé )明(míng )释(shì )文(wén ):“字(zì )又(yòu )作(zuò )斁(yì ),同(tóng )。”

《诗(shī )·小(xiǎo )雅(yǎ )·车(chē )舝(xiá )》:“式(shì )燕(yàn )且(qiě )誉(yù ),好(hǎo )尔(ěr )无(wú )射(shè )。”

郑(zhèng )玄(xuán )笺(jiān ):“射(shè ),厌(yàn )也(yě )……我(wǒ )爱(ài )好(hǎo )王(wáng )无(wú )有(yǒu )厌(yàn )也(yě )。”

《礼(lǐ )记(jì )·大(dà )传(chuán )》引(yǐn )《诗(shī )》作(zuò )“无(wú )斁(yì )”。

阅读:4294

●射(简体版)

©2015-2026 ok8.org 文学库