佚【登录】

ok8.org > 汉字/字典 > 佚

佚(yì )字(zì )的(de )笔(bǐ )画(huà ):7画(huà );

I

yì

〡ˋ

〔《广(guǎng )韵(yùn )》夷(yí )质(zhì )切(qiē ),入(rù )质(zhì ),以(yǐ )。〕

1.隐(yǐn )遁(dùn );不(bú )为(wéi )世(shì )用(yòng )。

《孟(mèng )子(zǐ )·公(gōng )孙(sūn )丑(chǒu )上(shàng )》:“遗(yí )佚(yì )而(ér )不(bú )怨(yuàn ),阨(è )穷(qióng )而(ér )不(bú )悯(mǐn )。”

《荀(xún )子(zǐ )·宥(yòu )坐(zuò )》:“故(gù )居(jū )不(bú )隐(yǐn )者(zhě )思(sī )不(bú )远(yuǎn ),身(shēn )不(bú )佚(yì )者(zhě )志(zhì )不(bú )广(guǎng )。”

《说(shuō )文(wén )·人(rén )部(bù )》:“佚(yì ),佚(yì )民(mín )也(yě )。”

段(duàn )玉(yù )裁(cái )注(zhù ):“《论(lùn )语(yǔ )·微(wēi )子(zǐ )篇(piān )》:‘逸(yì )民(mín ):伯(bó )夷(yí )叔(shū )齐(qí )虞(yú )仲(zhòng )夷(yí )逸(yì )朱(zhū )张(zhāng )柳(liǔ )下(xià )惠(huì )少(shǎo )连(lián )。’按(àn )许(xǔ )作(zuò )‘佚(yì )民(mín )’,正(zhèng )字(zì )也(yě )。作(zuò )‘逸(yì )民(mín )’者(zhě )假(jiǎ )借(jiè )字(zì )。”

2.奔(bēn )逸(yì );逃(táo )亡(wáng )。

《公(gōng )羊(yáng )传(chuán )·成(chéng )公(gōng )二(èr )年(nián )》:“﹝逢(féng )丑(chǒu )父(fù )﹞代(dài )顷(qǐng )公(gōng )当(dāng )左(zuǒ ),使(shǐ )顷(qǐng )公(gōng )取(qǔ )饮(yǐn ),顷(qǐng )公(gōng )操(cāo )饮(yǐn )而(ér )至(zhì ),曰(yuē ):‘革(gé )取(qǔ )清(qīng )者(zhě )。’顷(qǐng )公(gōng )用(yòng )是(shì )佚(yì )而(ér )不(bú )反(fǎn )。”

汉(hàn )枚(méi )乘(chéng )《七(qī )发(fā )》:“此(cǐ )两(liǎng )人(rén )者(zhě ),马(mǎ )佚(yì )能(néng )止(zhǐ )之(zhī ),车(chē )覆(fù )能(néng )起(qǐ )之(zhī )。”

《孔(kǒng )子(zǐ )家(jiā )语(yǔ )·颜(yán )回(huí )》:“鲁(lǔ )定(dìng )公(gōng )问(wèn )于(yú )颜(yán )回(huí )曰(yuē ):‘子(zǐ )亦(yì )闻(wén )东(dōng )野(yě )毕(bì )之(zhī )善(shàn )御(yù )乎(hū )?’对(duì )曰(yuē ):‘善(shàn )则(zé )善(shàn )矣(yǐ ),虽(suī )然(rán ),其(qí )马(mǎ )必(bì )将(jiāng )佚(yì )。’”

《新(xīn )唐(táng )书(shū )·宋(sòng )务(wù )光(guāng )传(chuán )》:“马(mǎ )困(kùn )斯(sī )佚(yì ),人(rén )穷(qióng )斯(sī )诈(zhà )。”

3.指(zhǐ )使(shǐ )奔(bēn )逸(yì );使(shǐ )逃(táo )亡(wáng )。

《书(shū )·酒(jiǔ )诰(gào )》:“群(qún )饮(yǐn ),汝(rǔ )勿(wù )佚(yì ),予(yǔ )其(qí )杀(shā )。”

孔(kǒng )传(chuán ):“民(mín )群(qún )聚(jù )饮(yǐn )酒(jiǔ )不(bú )用(yòng )上(shàng )命(mìng ),则(zé )汝(rǔ )收(shōu )捕(bǔ )之(zhī ),勿(wù )令(lìng )失(shī )也(yě )。”

4.安(ān )逸(yì );安(ān )乐(lè )。

《墨(mò )子(zǐ )·尚(shàng )同(tóng )中(zhōng )》:“夫(fū )建(jiàn )国(guó )设(shè )都(dōu ),乃(nǎi )作(zuò )后(hòu )王(wáng )君(jūn )公(gōng ),否(fǒu )用(yòng )泰(tài )也(yě );卿(qīng )大(dà )夫(fū )师(shī )长(zhǎng ),否(fǒu )用(yòng )佚(yì )也(yě )。”

《文(wén )选(xuǎn )·陈(chén )琳(lín )〈檄(xí )吴(wú )将(jiāng )校(xiào )部(bù )曲(qǔ )文(wén )〉》:“是(shì )以(yǐ )大(dà )雅(yǎ )君(jūn )子(zǐ )于(yú )安(ān )思(sī )危(wēi ),以(yǐ )远(yuǎn )咎(jiù )悔(huǐ ),小(xiǎo )人(rén )临(lín )祸(huò )怀(huái )佚(yì ),以(yǐ )待(dài )死(sǐ )亡(wáng )。”

张(zhāng )铣(xǐ )注(zhù ):“佚(yì ),乐(lè )也(yě )。”

宋(sòng )洪(hóng )适(shì )《赐(cì )赵(zhào )密(mì )致(zhì )仕(shì )不(bú )允(yǔn )诏(zhào )》:“久(jiǔ )奉(fèng )祠(cí )而(ér )均(jūn )佚(yì ),忽(hū )贡(gòng )牍(dú )以(yǐ )遗(yí )荣(róng )。”

清(qīng )魏(wèi )源(yuán )《圣(shèng )武(wǔ )记(jì )》卷(juàn )十(shí )四(sì ):“邀(yāo )其(qí )归(guī )路(lù )而(ér )截(jié )之(zhī ),诱(yòu )其(qí )近(jìn )城(chéng )而(ér )取(qǔ )之(zhī ),佚(yì )能(néng )劳(láo )之(zhī ),饱(bǎo )能(néng )饥(jī )之(zhī )。”

5.指(zhǐ )使(shǐ )安(ān )逸(yì );使(shǐ )安(ān )乐(lè )。

《庄(zhuāng )子(zǐ )·大(dà )宗(zōng )师(shī )》:“夫(fū )大(dà )块(kuài )载(zǎi )我(wǒ )以(yǐ )形(xíng ),劳(láo )我(wǒ )以(yǐ )生(shēng ),佚(yì )我(wǒ )以(yǐ )老(lǎo ),息(xī )我(wǒ )以(yǐ )死(sǐ ),故(gù )善(shàn )吾(wú )生(shēng )者(zhě ),乃(nǎi )所(suǒ )以(yǐ )善(shàn )吾(wú )死(sǐ )也(yě )。”

成(chéng )玄(xuán )英(yīng )疏(shū ):“老(lǎo )既(jì )无(wú )能(néng ),暂(zàn )时(shí )閒(jiān )逸(yì )。”

宋(sòng )苏(sū )轼(shì )《志(zhì )林(lín )》卷(juàn )四(sì ):“是(shì )圃(pǔ )之(zhī )构(gòu )堂(táng ),将(jiāng )以(yǐ )佚(yì )子(zǐ )之(zhī )身(shēn )也(yě );是(shì )堂(táng )之(zhī )绘(huì )雪(xuě ),将(jiāng )以(yǐ )佚(yì )子(zǐ )之(zhī )心(xīn )也(yě )。”

6.放(fàng )逸(yì );恣(zì )纵(zòng )。

《国(guó )语(yǔ )·周(zhōu )语(yǔ )下(xià )》:“若(ruò )视(shì )听(tīng )不(bú )和(hé )而(ér )有(yǒu )震(zhèn )眩(xuàn ),则(zé )味(wèi )入(rù )不(bú )精(jīng ),不(bú )精(jīng )则(zé )气(qì )佚(yì ),气(qì )佚(yì )则(zé )不(bú )和(hé )。”

韦(wéi )昭(zhāo )注(zhù ):“味(wèi )入(rù )不(bú )精(jīng )美(měi ),则(zé )气(qì )放(fàng )佚(yì ),不(bú )行(háng )于(yú )身(shēn )体(tǐ )。”

晋(jìn )袁(yuán )宏(hóng )《后(hòu )汉(hàn )纪(jì )·章(zhāng )帝(dì )纪(jì )下(xià )》:“﹝贾(jiǎ )逵(kuí )﹞性(xìng )佚(yì ),不(bú )修(xiū )小(xiǎo )节(jiē ),当(dāng )世(shì )以(yǐ )此(cǐ )讥(jī )焉(yān ),故(gù )不(bú )至(zhì )大(dà )官(guān )。”

《晋(jìn )书(shū )·裴(péi )頠(wěi )传(chuán )》:“故(gù )欲(yù )衍(yǎn )则(zé )速(sù )祸(huò ),情(qíng )佚(yì )则(zé )怨(yuàn )博(bó )。”

7.过(guò )失(shī );错(cuò )误(wù )。

《文(wén )选(xuǎn )·颜(yán )延(yán )之(zhī )〈赭(zhě )白(bái )马(mǎ )赋(fù )〉》:“车(chē )有(yǒu )重(zhòng )轮(lún )之(zhī )安(ān ),马(mǎ )无(wú )泛(fàn )驾(jià )之(zhī )佚(yì )。”

张(zhāng )铣(xǐ )注(zhù ):“佚(yì ),过(guò )也(yě )。”参(cān )见(jiàn )“佚(yì )罚(fá )”。

8.失(shī )落(luò );散(sàn )失(shī )。

郑(zhèng )振(zhèn )铎(duó )《取(qǔ )火(huǒ )者(zhě )的(de )逮(dǎi )捕(bǔ )序(xù )》:“他(tā )的(de )第(dì )一(yī )部(bù )曲(qǔ )‘PrometheustheFireBearer’已(yǐ )佚(yì ),所(suǒ )叙(xù )为(wéi )何(hé ),非(fēi )我(wǒ )们(men )所(suǒ )能(néng )知(zhī )。”参(cān )见(jiàn )“佚(yì )文(wén )”。

9.淫(yín )。参(cān )见(jiàn )“佚(yì )女(nǚ )”、“佚(yì )乱(luàn )”。

10.通(tōng )“轶(yì )”。超(chāo )越(yuè ),超(chāo )过(guò )。

汉(hàn )贾(jiǎ )谊(yì )《新(xīn )书(shū )·劝(quàn )学(xué )》:“今(jīn )夫(fū )子(zǐ )之(zhī )达(dá )佚(yì )乎(hū )老(lǎo )聃(dān )。”

《文(wén )选(xuǎn )·鲍(bào )照(zhào )〈芜(wú )城(chéng )赋(fù )〉》:“才(cái )力(lì )雄(xióng )富(fù ),士(shì )马(mǎ )精(jīng )妍(yán )。故(gù )能(néng )奓(zhà )秦(qín )法(fǎ ),佚(yì )周(zhōu )令(lìng )。”

李(lǐ )善(shàn )注(zhù ):“穫(hù )《声(shēng )类(lèi )》曰(yuē ):‘奓(zhà ),侈(chǐ )字(zì )也(yě )。轶(yì ),过(guò )也(yě )。佚(yì )与(yǔ )轶(yì )通(tōng )。’”

11.迅(xùn )疾(jí )貌(mào )。

12.通(tōng )“昳(yì )”。美(měi )。参(cān )见(jiàn )“佚(yì )女(nǚ )”。

13.通(tōng )“佾(yì )”。古(gǔ )代(dài )乐(lè )舞(wǔ )的(de )行(háng )列(liè )。

14.姓(xìng )。

春(chūn )秋(qiū )有(yǒu )佚(yì )之(zhī )孤(gū )。见(jiàn )《左(zuǒ )传(chuán )·僖(xī )公(gōng )三(sān )十(shí )年(nián )》。

II

dié

ㄉ〡ㄝˊ

〔《集(jí )韵(yùn )》徒(tú )结(jié )切(qiē ),入(rù )屑(xiè ),定(dìng )。〕

1.见(jiàn )“佚(yì )宕(dàng )”、“佚(yì )荡(dàng )”。

2.通(tōng )“迭(dié )”。更(gèng )迭(dié );轮(lún )流(liú )。

《史(shǐ )记(jì )·十(shí )二(èr )诸(zhū )侯(hóu )年(nián )表(biǎo )序(xù )》:“四(sì )海(hǎi )佚(yì )兴(xìng ),更(gèng )为(wéi )伯(bó )主(zhǔ )。”

阅读:2668

●佚(简体版)

©2015-2026 ok8.org 文学库