宅【登录】

ok8.org > 汉字/字典 > 宅

宅(zhái )字(zì )的(de )笔(bǐ )画(huà ):6画(huà );

I

zhái

ㄓㄞˊ

〔《广(guǎng )韵(yùn )》场(chǎng )伯(bó )切(qiē ),入(rù )陌(mò ),澄(chéng )。〕

亦(yì )作(zuò )“度(dù )”。

1.开(kāi )闢(pì )为(wéi )居(jū )住(zhù )之(zhī )处(chù );定(dìng )居(jū );居(jū )住(zhù )。

《书(shū )·盘(pán )庚(gēng )上(shàng )》:“我(wǒ )王(wáng )来(lái ),既(jì )爰(yuán )宅(zhái )于(yú )兹(zī )。”

孔(kǒng )传(chuán ):“言(yán )祖(zǔ )乙(yǐ )居(jū )于(yú )此(cǐ )。”

《诗(shī )·商(shāng )颂(sòng )·玄(xuán )鸟(niǎo )》:“天(tiān )命(mìng )玄(xuán )鸟(niǎo ),降(jiàng )而(ér )生(shēng )商(shāng ),宅(zhái )殷(yīn )土(tǔ )芒(máng )芒(máng )。”

郑(zhèng )玄(xuán )笺(jiān ):“自(zì )契(qì )至(zhì )汤(tāng )八(bā )迁(qiān ),始(shǐ )居(jū )亳(bó )之(zhī )殷(yīn )地(dì )。”

三(sān )国(guó )魏(wèi )嵇(jī )康(kāng )《琴(qín )赋(fù )》:“若(ruò )乃(nǎi )春(chūn )兰(lán )被(bèi )其(qí )东(dōng ),沙(shā )棠(táng )殖(zhí )其(qí )西(xī ),涓(juān )子(zǐ )宅(zhái )其(qí )阳(yáng ),玉(yù )醴(lǐ )涌(yǒng )其(qí )前(qián )。”

唐(táng )寒(hán )山(shān )《诗(shī )》之(zhī )十(shí )二(èr ):“鹦(yīng )鹉(wǔ )宅(zhái )西(xī )国(guó ),虞(yú )罗(luó )捕(bǔ )得(dé )归(guī )。”

明(míng )刘(liú )基(jī )《郁(yù )离(lí )子(zǐ )·千(qiān )里(lǐ )马(mǎ )》:“徐(xú )市(shì )无(wú )以(yǐ )应(yīng ),退(tuì )而(ér )私(sī )具(jù )舟(zhōu ),载(zǎi )其(qí )童(tóng )男(nán )女(nǚ )三(sān )千(qiān )人(rén ),宅(zhái )海(hǎi )岛(dǎo )而(ér )国(guó )焉(yān )。”

清(qīng )魏(wèi )源(yuán )《圣(shèng )武(wǔ )记(jì )》卷(juàn )一(yī ):“我(wǒ )朝(cháo )未(wèi )得(dé )辽(liáo )渖(shěn )以(yǐ )前(qián ),四(sì )世(shì )咸(xián )宅(zhái )于(yú )兹(zī )。”

2.居(jū )于(yú )某(mǒu )一(yī )职(zhí )位(wèi );任(rèn )职(zhí );居(jū )官(guān )。

《书(shū )·舜(shùn )典(diǎn )》:“舜(shùn )曰(yuē ):‘咨(zī )四(sì )岳(yuè ),有(yǒu )能(néng )奋(fèn )庸(yōng )熙(xī )帝(dì )之(zhī )载(zǎi ),使(shǐ )宅(zhái )百(bǎi )揆(kuí )。’”孔(kǒng )传(chuán ):“求(qiú )其(qí )人(rén )使(shǐ )居(jū )百(bǎi )揆(kuí )之(zhī )官(guān )。”

《书(shū )·大(dà )禹(yǔ )谟(mó )》:“格(gé )汝(rǔ )禹(yǔ ),朕(zhèn )宅(zhái )帝(dì )位(wèi )三(sān )十(shí )有(yǒu )三(sān )载(zǎi ),耄(mào )期(qī )倦(juàn )于(yú )勤(qín ),汝(rǔ )惟(wéi )不(bú )怠(dài ),总(zǒng )朕(zhèn )师(shī )。”

唐(táng )柳(liǔ )宗(zōng )元(yuán )《分(fèn )宁(níng )进(jìn )奏(zòu )院(yuàn )记(jì )》:“皇(huáng )帝(dì )宅(zhái )位(wèi )十(shí )一(yī )载(zǎi )。”

宋(sòng )王(wáng )安(ān )石(shí )《杂(zá )着(zhe )·夔(kuí )》:“﹝舜(shùn )﹞将(jiāng )有(yǒu )治(zhì )于(yú )天(tiān )下(xià ),则(zé )可(kě )以(yǐ )无(wú )相(xiàng )乎(hū )?故(gù )命(mìng )禹(yǔ )以(yǐ )宅(zhái )百(bǎi )揆(kuí )也(yě )。”

3.泛(fàn )指(zhǐ )居(jū )于(yú ),处(chù )于(yú )。

明(míng )宋(sòng )濂(lián )《浙(zhè )东(dōng )行(háng )省(shěng )右(yòu )丞(chéng )李(lǐ )公(gōng )武(wǔ )功(gōng )记(jì )》:“公(gōng )将(jiāng )虎(hǔ )旅(lǚ ),宅(zhái )其(qí )中(zhōng )坚(jiān )。气(qì )通(tōng )脉(mò )联(lián ),势(shì )如(rú )率(lǜ )然(rán )。”

李(lǐ )大(dà )钊(zhāo )《国(guó )民(mín )之(zhī )薪(xīn )胆(dǎn )》:“前(qián )此(cǐ )四(sì )千(qiān )馀(yú )年(nián ),吾(wú )民(mín )族(zú )既(jì )于(yú )天(tiān )演(yǎn )之(zhī )中(zhōng ),宅(zhái )优(yōu )胜(shèng )之(zhī )位(wèi )置(zhì ),天(tiān )道(dào )未(wèi )改(gǎi ),种(zhǒng )性(xìng )犹(yóu )存(cún ),胡(hú )竟(jìng )昔(xī )荣(róng )而(ér )今(jīn )枯(kū ),昔(xī )畅(chàng )而(ér )今(jīn )萎(wěi )?”参(cān )见(jiàn )“宅(zhái )忧(yōu )”。

4.犹(yóu )言(yán )包(bāo )笼(lóng );囊(náng )括(kuò )。

三(sān )国(guó )魏(wèi )刘(liú )劭(shào )《人(rén )物(wù )志(zhì )·英(yīng )雄(xióng )》:“英(yīng )分(fèn )多(duō ),故(gù )群(qún )雄(xióng )服(fú )之(zhī ),英(yīng )材(cái )归(guī )之(zhī )。两(liǎng )得(dé )其(qí )用(yòng ),故(gù )能(néng )吞(tūn )秦(qín )破(pò )楚(chǔ ),宅(zhái )有(yǒu )天(tiān )下(xià )。”

《新(xīn )唐(táng )书(shū )·李(lǐ )渤(bó )传(chuán )》:“昔(xī )舜(shùn )禹(yǔ )以(yǐ )匹(pǐ )夫(fū )宅(zhái )四(sì )海(hǎi ),其(qí )烈(liè )如(rú )彼(bǐ );今(jīn )以(yǐ )五(wǔ )圣(shèng )营(yíng )太(tài )平(píng ),其(qí )难(nán )如(rú )此(cǐ )。”

宋(sòng )王(wáng )禹(yǔ )偁(chēng )《〈东(dōng )观(guān )集(jí )〉序(xù )》:“企(qǐ )及(jí )三(sān )代(dài ),其(qí )惟(wéi )圣(shèng )朝(cháo ),我(wǒ )法(fǎ )天(tiān )崇(chóng )道(dào )皇(huáng )帝(dì )之(zhī )宅(zhái )天(tiān )下(xià )也(yě ),守(shǒu )尧(yáo )之(zhī )仁(rén ),躬(gōng )禹(yǔ )之(zhī )勤(qín ),奋(fèn )成(chéng )汤(tāng )之(zhī )武(wǔ ),阐(chǎn )姬(jī )昌(chāng )之(zhī )文(wén )。”

5.任(rèn )用(yòng );处(chù )置(zhì )。

《书(shū )·立(lì )政(zhèng )》:“谋(móu )面(miàn ),用(yòng )丕(pī )训(xùn )德(dé ),则(zé )乃(nǎi )宅(zhái )人(rén ),兹(zī )乃(nǎi )三(sān )宅(zhái )无(wú )义(yì )民(mín )。”

孔(kǒng )颖(yǐng )达(dá )疏(shū ):“乃(nǎi )能(néng )居(jū )贤(xián )人(rén )于(yú )官(guān ),贤(xián )人(rén )在(zài )官(guān )职(zhí ),事(shì )修(xiū )理(lǐ ),乃(nǎi )能(néng )三(sān )处(chù )居(jū )无(wú )义(yì )之(zhī )民(mín )。”

宋(sòng )沉(chén )括(kuò )《除(chú )翰(hàn )林(lín )学(xué )士(shì )笏(hù )记(jì )》:“此(cǐ )盖(gài )伏(fú )遇(yù )皇(huáng )帝(dì )陛(bì )下(xià ),深(shēn )图(tú )宅(zhái )俊(jùn ),兼(jiān )逮(dǎi )刍(chú )莱(lái )。”

明(míng )李(lǐ )东(dōng )阳(yáng )《明(míng )故(gù )兵(bīng )部(bù )武(wǔ )选(xuǎn )员(yuán )外(wài )郎(láng )郭(guō )君(jūn )墓(mù )表(biǎo )》:“予(yǔ )固(gù )歎(tàn )夫(fū )宅(zhái )材(cái )者(zhě ),苟(gǒu )处(chù )非(fēi )其(qí )职(zhí ),鲜(xiān )有(yǒu )能(néng )尽(jìn )其(qí )用(yòng )者(zhě )也(yě )。”

6.安(ān )定(dìng )。

《书(shū )·康(kāng )诰(gào )》:“亦(yì )惟(wéi )助(zhù )王(wáng )宅(zhái )天(tiān )命(mìng )。”

蔡(cài )沉(chén )集(jí )传(chuán ):“安(ān )定(dìng )天(tiān )命(mìng )。”

《礼(lǐ )记(jì )·郊(jiāo )特(tè )牲(shēng )》:“土(tǔ )反(fǎn )其(qí )宅(zhái )。”

孔(kǒng )颖(yǐng )达(dá )疏(shū ):“宅(zhái ),安(ān )也(yě ),土(tǔ )归(guī )其(qí )安(ān ),则(zé )得(dé )不(bú )崩(bēng )。”

7.住(zhù )宅(zhái );住(zhù )所(suǒ )。

《诗(shī )·大(dà )雅(yǎ )·崧(sōng )高(gāo )》:“于(yú )邑(yì )于(yú )谢(xiè ),南(nán )国(guó )是(shì )式(shì )。王(wáng )命(mìng )召(zhào )伯(bó ),定(dìng )申(shēn )伯(bó )之(zhī )宅(zhái )。”

《孟(mèng )子(zǐ )·梁(liáng )惠(huì )王(wáng )上(shàng )》:“五(wǔ )亩(mǔ )之(zhī )宅(zhái ),树(shù )之(zhī )以(yǐ )桑(sāng ),五(wǔ )十(shí )者(zhě )可(kě )以(yǐ )衣(yī )帛(bó )矣(yǐ )。”

汉(hàn )王(wáng )充(chōng )《论(lùn )衡(héng )·诘(jié )术(shù )》:“夫(fū )人(rén )之(zhī )在(zài )天(tiān )地(dì )之(zhī )间(jiān )也(yě ),万(wàn )物(wù )之(zhī )贵(guì )者(zhě )耳(ěr )。其(qí )有(yǒu )宅(zhái )也(yě ),犹(yóu )鸟(niǎo )之(zhī )有(yǒu )巢(cháo ),兽(shòu )之(zhī )有(yǒu )穴(xué )也(yě )。”

唐(táng )沉(chén )既(jì )济(jì )《任(rèn )氏(shì )传(chuán )》:“郑(zhèng )子(zǐ )随(suí )之(zhī )东(dōng ),至(zhì )乐(lè )游(yóu )园(yuán ),已(yǐ )昏(hūn )黑(hēi )矣(yǐ )。见(jiàn )一(yī )宅(zhái ),土(tǔ )垣(yuán )车(chē )门(mén ),室(shì )宇(yǔ )甚(shèn )严(yán )。”

《水(shuǐ )浒(hǔ )传(chuán )》第(dì )五(wǔ )二(èr )回(huí ):“不(bú )一(yī )日(rì ),来(lái )到(dào )高(gāo )唐(táng )州(zhōu ),入(rù )城(chéng )直(zhí )至(zhì )柴(chái )皇(huáng )城(chéng )宅(zhái )前(qián )下(xià )马(mǎ ),留(liú )李(lǐ )逵(kuí )和(hé )从(cóng )人(rén )在(zài )外(wài )面(miàn )厅(tīng )房(fáng )内(nèi )。”

曹(cáo )禺(yú )《北(běi )京(jīng )人(rén )》第(dì )一(yī )幕(mù ):“中(zhōng )秋(qiū )节(jiē ),将(jiāng )近(jìn )正(zhèng )午(wǔ )的(de )光(guāng )景(jǐng ),在(zài )北(běi )平(píng )曾(céng )家(jiā )旧(jiù )宅(zhái )的(de )小(xiǎo )花(huā )厅(tīng )里(lǐ ),一(yī )切(qiē )都(dōu )是(shì )静(jìng )幽(yōu )幽(yōu )的(de )。”

8.墓(mù )地(dì );墓(mù )穴(xué )。

《礼(lǐ )记(jì )·杂(zá )记(jì )上(shàng )》:“大(dà )夫(fū )卜(bo )宅(zhái )与(yǔ )葬(zàng )日(rì )。”

郑(zhèng )玄(xuán )注(zhù ):“宅(zhái ),葬(zàng )地(dì )也(yě )。”

《仪(yí )礼(lǐ )·士(shì )丧(sàng )礼(lǐ )》:“筮(shì )宅(zhái ),冢(zhǒng )人(rén )营(yíng )之(zhī )。”

郑(zhèng )玄(xuán )注(zhù ):“宅(zhái ),葬(zàng )居(jū )也(yě )。”

《荀(xún )子(zǐ )·礼(lǐ )论(lùn )》:“月(yuè )朝(cháo )卜(bo )日(rì ),月(yuè )夕(xī )卜(bo )宅(zhái ),然(rán )后(hòu )葬(zàng )也(yě )。”

《云(yún )笈(jí )七(qī )籤(qiān )》卷(juàn )三(sān )九(jiǔ ):“第(dì )七(qī )十(shí )七(qī )戒(jiè ),不(bú )为(wéi )人(rén )图(tú )山(shān )塚(zhǒng )宅(zhái )起(qǐ )屋(wū )。”

清(qīng )姚(yáo )鼐(nài )《兵(bīng )部(bù )侍(shì )郎(láng )巡(xún )抚(fǔ )贵(guì )州(zhōu )陈(chén )公(gōng )墓(mù )志(zhì )铭(míng )》:“锺(zhōng )山(shān )东(dōng )北(běi ),卜(bo )维(wéi )公(gōng )宅(zhái )。植(zhí )保(bǎo )松(sōng )柏(bǎi ),载(zǎi )词(cí )藏(cáng )石(shí )。”

9.寄(jì )托(tuō )之(zhī )所(suǒ )。

《庄(zhuāng )子(zǐ )·大(dà )宗(zōng )师(shī )》:“且(qiě )彼(bǐ )有(yǒu )骇(hài )形(xíng )而(ér )无(wú )损(sǔn )心(xīn ),有(yǒu )旦(dàn )宅(zhái )而(ér )无(wú )情(qíng )死(sǐ )。”

成(chéng )玄(xuán )英(yīng )疏(shū ):“宅(zhái )者(zhě ),神(shén )之(zhī )舍(shě )也(yě )。”

南(nán )朝(cháo )齐(qí )王(wáng )琰(yǎn )《冥(míng )祥(xiáng )记(jì )》:“协(xié )云(yún ):‘五(wǔ )脏(zāng )与(yǔ )肉(ròu ),乃(nǎi )复(fù )异(yì )耶(yē )?’答(dá )曰(yuē ):‘心(xīn )者(zhě ),善(shàn )神(shén )之(zhī )宅(zhái )也(yě )。’”

II

zhà

ㄓㄚˋ

〔《集(jí )韵(yùn )》陟(zhì )嫁(jià )切(qiē ),去(qù )禡(mà ),知(zhī )。〕

通(tōng )“吒(zhà )”。

奠(diàn )酒(jiǔ )爵(jué )。

III

chè

ㄔㄜˋ

〔《集(jí )韵(yùn )》耻(chǐ )格(gé )切(qiē ),入(rù )陌(mò ),彻(chè )。〕

通(tōng )“坼(chè )”。

裂(liè )开(kāi )。一(yī )说(shuō )为(wéi )草(cǎo )木(mù )的(de )根(gēn )。

《文(wén )选(xuǎn )·左(zuǒ )思(sī )〈蜀(shǔ )都(dōu )赋(fù )〉》:“百(bǎi )果(guǒ )甲(jiǎ )宅(zhái ),异(yì )色(sè )同(tóng )荣(róng )。”

李(lǐ )善(shàn )注(zhù ):“百(bǎi )果(guǒ )草(cǎo )木(mù )皆(jiē )甲(jiǎ )坼(chè )……皮(pí )曰(yuē )甲(jiǎ ),根(gēn )曰(yuē )宅(zhái )。”

《易(yì )·解(jiě )》“雷(léi )雨(yǔ )作(zuò ),而(ér )百(bǎi )果(guǒ )草(cǎo )木(mù )皆(jiē )甲(jiǎ )坼(chè )”唐(táng )陆(lù )德(dé )明(míng )释(shì )文(wén ):“坼(chè ),《说(shuō )文(wén )》云(yún ):裂(liè )也(yě )。

《广(guǎng )雅(yǎ )》云(yún ):分(fèn )也(yě )。

马(mǎ )陆(lù )作(zuò )‘宅(zhái )’,云(yún ):根(gēn )也(yě )。”

阅读:1868

●宅(简体版)

©2015-2026 ok8.org 文学库