正【登录】

ok8.org > 汉字/字典 > 正

正(zhèng )字(zì )的(de )笔(bǐ )画(huà ):5画(huà );

I

zhèng

ㄓㄥˋ

〔《广(guǎng )韵(yùn )》之(zhī )盛(shèng )切(qiē ),去(qù )劲(jìn ),章(zhāng )。〕

1.当(dāng )中(zhōng );不(bú )偏(piān )。

《文(wén )选(xuǎn )·张(zhāng )衡(héng )〈东(dōng )京(jīng )赋(fù )〉》:“及(jí )至(zhì )农(nóng )祥(xiáng )晨(chén )正(zhèng ),土(tǔ )膏(gāo )脉(mò )起(qǐ ),乘(chéng )銮(luán )辂(lù )而(ér )驾(jià )苍(cāng )龙(lóng ),介(jiè )驭(yù )问(wèn )以(yǐ )剡(yǎn )耜(sì )。”

薛(xuē )综(zōng )注(zhù ):“农(nóng )祥(xiáng ),天(tiān )驷(sì ),即(jí )房(fáng )星(xīng )也(yě )。晨(chén )时(shí )正(zhèng )中(zhōng )也(yě )。”

张(zhāng )铣(xǐ )注(zhù ):“房(fáng )星(xīng )正(zhèng )月(yuè )中(zhōng )晨(chén )现(xiàn )南(nán )方(fāng ),农(nóng )之(zhī )祥(xiáng )候(hòu )也(yě )。是(shì )时(shí )土(tǔ )脉(mò )润(rùn )起(qǐ ),可(kě )以(yǐ )耕(gēng )也(yě )。”

2.直(zhí ),不(bú )弯(wān )曲(qǔ )。

《书(shū )·说(shuō )命(mìng )上(shàng )》:“惟(wéi )木(mù )从(cóng )绳(shéng )则(zé )正(zhèng )。”

孔(kǒng )传(chuán ):“言(yán )木(mù )以(yǐ )绳(shéng )直(zhí )。”

3.端(duān )正(zhèng ),不(bú )斜(xié )不(bú )歪(wāi )。

《论(lùn )语(yǔ )·乡(xiāng )党(dǎng )》:“席(xí )不(bú )正(zhèng )不(bú )坐(zuò )。”

清(qīng )龚(gōng )自(zì )珍(zhēn )《病(bìng )梅(méi )馆(guǎn )记(jì )》:“梅(méi )以(yǐ )曲(qǔ )为(wéi )美(měi ),直(zhí )则(zé )无(wú )姿(zī );以(yǐ )欹(yī )为(wéi )美(měi ),正(zhèng )则(zé )无(wú )景(jǐng )。”

巴(bā )金(jīn )《寒(hán )夜(yè )》十(shí )二(èr ):“同(tóng )事(shì )们(men )的(de )笑(xiào )声(shēng )惊(jīng )醒(xǐng )了(le )他(tā ),他(tā )连(lián )忙(máng )坐(zuò )正(zhèng )。”

4.正(zhèng )直(zhí ),正(zhèng )派(pài )。

《管(guǎn )子(zǐ )·权(quán )修(xiū )》:“凡(fán )牧(mù )民(mín )者(zhě ),欲(yù )民(mín )之(zhī )正(zhèng )也(yě )。欲(yù )民(mín )之(zhī )正(zhèng ),则(zé )微(wēi )邪(xié )不(bú )可(kě )不(bú )禁(jìn )也(yě )。”

《后(hòu )汉(hàn )书(shū )·荀(xún )彧(yù )传(chuán )》:“田(tián )丰(fēng )刚(gāng )而(ér )犯(fàn )上(shàng ),许(xǔ )攸(yōu )贪(tān )而(ér )不(bú )正(zhèng )。”

唐(táng )韩(hán )愈(yù )《祭(jì )郴(chēn )州(zhōu )李(lǐ )使(shǐ )君(jūn )文(wén )》:“洞(dòng )古(gǔ )往(wǎng )而(ér )高(gāo )观(guān ),固(gù )邪(xié )正(zhèng )之(zhī )相(xiàng )寇(kòu )。”

5.公(gōng )正(zhèng )合(hé )理(lǐ );不(bú )偏(piān )颇(pō )。

汉(hàn )刘(liú )向(xiàng )《列(liè )女(nǚ )传(chuán )·齐(qí )伤(shāng )槐(huái )女(nǚ )》:“刑(xíng )杀(shā )不(bú )正(zhèng ),贼(zéi )民(mín )之(zhī )深(shēn )者(zhě )也(yě )。”

晋(jìn )袁(yuán )准(zhǔn )《刑(xíng )法(fǎ )》:“法(fǎ )出(chū )而(ér )不(bú )正(zhèng ),是(shì )无(wú )法(fǎ )也(yě )。”

《二(èr )刻(kè )拍(pāi )桉(ān )惊(jīng )奇(qí )》卷(juàn )十(shí )六(liù ):“冥(míng )司(sī )道(dào )他(tā )持(chí )论(lùn )甚(shèn )正(zhèng ),放(fàng )教(jiāo )还(hái )魂(hún );仍(réng )追(zhuī )乌(wū )老(lǎo )置(zhì )之(zhī )地(dì )狱(yù )。”

6.正(zhèng )确(què )。

《汉(hàn )书(shū )·郊(jiāo )祀(sì )志(zhì )下(xià )》:“究(jiū )观(guān )方(fāng )士(shì )祠(cí )官(guān )之(zhī )变(biàn ),谷(gǔ )永(yǒng )之(zhī )言(yán ),不(bú )亦(yì )正(zhèng )乎(hū )!不(bú )亦(yì )正(zhèng )乎(hū )!”

7.准(zhǔn )确(què ),无(wú )偏(piān )差(chà )。参(cān )见(jiàn )“正(zhèng )正(zhèng )”。

8.标(biāo )准(zhǔn );准(zhǔn )则(zé )。

《商(shāng )君(jūn )书(shū )·开(kāi )塞(sāi )》:“民(mín )务(wù )胜(shèng )而(ér )力(lì )征(zhēng ),务(wù )胜(shèng )则(zé )争(zhēng ),力(lì )征(zhēng )则(zé )讼(sòng ),讼(sòng )而(ér )无(wú )正(zhèng ),则(zé )莫(mò )得(dé )其(qí )性(xìng )也(yě )。”

《汉(hàn )书(shū )·刑(xíng )法(fǎ )志(zhì )》:“孝(xiào )文(wén )二(èr )年(nián ),又(yòu )诏(zhào )丞(chéng )相(xiàng )、太(tài )尉(wèi )、御(yù )史(shǐ ):‘法(fǎ )者(zhě ),治(zhì )之(zhī )正(zhèng ),所(suǒ )以(yǐ )禁(jìn )暴(bào )而(ér )卫(wèi )善(shàn )人(rén )也(yě )。’”宋(sòng )晁(cháo )说(shuō )之(zhī )《晁(cháo )氏(shì )客(kè )语(yǔ )》:“人(rén )臣(chén )事(shì )君(jūn ),当(dāng )以(yǐ )王(wáng )陵(líng )为(wéi )正(zhèng )。”

9.合(hé )乎(hū )法(fǎ )度(dù )、规(guī )律(lǜ )或(huò )常(cháng )情(qíng )。

《孟(mèng )子(zǐ )·滕(téng )文(wén )公(gōng )上(shàng )》:“夫(fū )仁(rén )政(zhèng ),必(bì )自(zì )经(jīng )界(jiè )始(shǐ )。经(jīng )界(jiè )不(bú )正(zhèng ),井(jǐng )地(dì )不(bú )钧(jūn ),穀(yù )禄(lù )不(bú )平(píng ),是(shì )故(gù )暴(bào )君(jūn )污(wū )吏(lì )必(bì )慢(màn )其(qí )经(jīng )界(jiè )。”

《汉(hàn )书(shū )·严(yán )安(ān )传(chuán )》:“刑(xíng )罚(fá )少(shǎo ),则(zé )阴(yīn )阳(yáng )和(hé ),四(sì )时(shí )正(zhèng ),风(fēng )雨(yǔ )时(shí )……民(mín )不(bú )夭(yāo )厉(lì ),和(hé )之(zhī )至(zhì )也(yě )。”

宋(sòng )孙(sūn )奕(yì )《履(lǚ )斋(zhāi )示(shì )儿(ér )编(biān )·文(wén )说(shuō )·作(zuò )文(wén )法(fǎ )》:“文(wén )贵(guì )乎(hū )正(zhèng ),过(guò )于(yú )正(zhèng )则(zé )朴(pǔ ),故(gù )济(jì )之(zhī )以(yǐ )葩(pā )。”

《老(lǎo )残(cán )游(yóu )记(jì )续(xù )集(jí )遗(yí )稿(gǎo )》第(dì )二(èr )回(huí ):“男(nán )女(nǚ )相(xiàng )爱(ài ),本(běn )是(shì )人(rén )情(qíng )之(zhī )正(zhèng ),被(bèi )情(qíng )丝(sī )繫(jì )缚(fù ),也(yě )是(shì )有(yǒu )的(de )。”

茅(máo )盾(dùn )《子(zǐ )夜(yè )》十(shí )四(sì ):“他(tā )看(kàn )着(zhe )吴(wú )荪(sūn )甫(fǔ )的(de )脸(liǎn ),也(yě )觉(jiào )得(dé )气(qì )色(sè )不(bú )正(zhèng )。”

10.整(zhěng )齐(qí )。参(cān )见(jiàn )“正(zhèng )正(zhèng )”。

11.纯(chún )一(yī )不(bú )杂(zá )。

《汉(hàn )书(shū )·广(guǎng )陵(líng )厉(lì )王(wáng )刘(liú )胥(xū )传(chuán )》:“胥(xū )宫(gōng )园(yuán )中(zhōng )枣(zǎo )树(shù )十(shí )馀(yú )茎(jīng ),茎(jīng )正(zhèng )赤(chì ),叶(yè )白(bái )如(rú )素(sù )。”

汉(hàn )应(yīng )劭(shào )《风(fēng )俗(sú )通(tōng )·怪(guài )神(shén )·世(shì )间(jiān )多(duō )有(yǒu )精(jīng )物(wù )妖(yāo )怪(guài )百(bǎi )端(duān )》:“老(lǎo )狸(lí )正(zhèng )赤(chì ),略(luè )无(wú )衣(yī )毛(máo )。”

宋(sòng )之(zhī )的(de )《草(cǎo )地(dì )颂(sòng )歌(gē )》:“雪(xuě )梨(lí )年(nián )产(chǎn )量(liàng )是(shì )三(sān )百(bǎi )六(liù )十(shí )万(wàn )斤(jīn ),特(tè )点(diǎn )是(shì ):皮(pí )薄(báo )、水(shuǐ )多(duō )、核(hé )小(xiǎo )、滋(zī )味(wèi )正(zhèng )。”

12.真(zhēn )诚(chéng )。

《孟(mèng )子(zǐ )·万(wàn )章(zhāng )下(xià )》:“王(wáng )问(wèn )臣(chén ),臣(chén )不(bú )敢(gǎn )不(bú )以(yǐ )正(zhèng )对(duì )。”

《史(shǐ )记(jì )·汲(jí )郑(zhèng )列(liè )传(chuán )》:“然(rán )御(yù )史(shǐ )大(dà )夫(fū )张(zhāng )汤(tāng )智(zhì )足(zú )以(yǐ )拒(jù )谏(jiàn ),诈(zhà )足(zú )以(yǐ )饰(shì )非(fēi ),务(wù )巧(qiǎo )佞(nìng )之(zhī )语(yǔ ),辩(biàn )数(shù )之(zhī )辞(cí ),非(fēi )肯(kěn )正(zhèng )为(wéi )天(tiān )下(xià )言(yán )。”

13.正(zhèng )式(shì )的(de );主(zhǔ )要(yào )的(de )。

《隋(suí )书(shū )·经(jīng )籍(jí )志(zhì )一(yī )》:“于(yú )祕(bì )书(shū )内(nèi )补(bǔ )续(xù )残(cán )缺(quē ),为(wéi )正(zhèng )副(fù )二(èr )本(běn ),藏(cáng )于(yú )宫(gōng )中(zhōng )。”参(cān )见(jiàn )“正(zhèng )职(zhí )”。

14.正(zhèng )当(dāng )的(de ),正(zhèng )经(jīng )的(de )。

杨(yáng )朔(shuò )《三(sān )千(qiān )里(lǐ )江(jiāng )山(shān )》第(dì )三(sān )段(duàn ):“他(tā )早(zǎo )忌(jì )了(le )酒(jiǔ ),也(yě )不(bú )再(zài )使(shǐ )性(xìng )子(zǐ ),他(tā )的(de )力(lì )量(liàng )都(dōu )发(fā )挥(huī )到(dào )正(zhèng )处(chù )。”

15.指(zhǐ )正(zhèng )面(miàn )。同(tóng )“背(bèi )”、“侧(cè )”、“正(zhèng )房(fáng )”。

16.指(zhǐ )图(tú )形(xíng )的(de )各(gè )个(gè )边(biān )的(de )长(zhǎng )度(dù )和(hé )各(gè )个(gè )角(jiǎo )的(de )大(dà )小(xiǎo )都(dōu )相(xiàng )等(děng )。如(rú ):正(zhèng )方(fāng )形(xíng ),正(zhèng )六(liù )角(jiǎo )形(xíng )。

17.严(yán )肃(sù ),严(yán )正(zhèng )。

《孙(sūn )子(zǐ )·九(jiǔ )地(dì )》:“将(jiāng )军(jūn )之(zhī )事(shì ),静(jìng )以(yǐ )幽(yōu ),正(zhèng )以(yǐ )治(zhì )。”

18.使(shǐ )庄(zhuāng )重(zhòng )严(yán )肃(sù )。

《礼(lǐ )记(jì )·曲(qǔ )礼(lǐ )上(shàng )》:“正(zhèng )尔(ěr )容(róng ),听(tīng )必(bì )恭(gōng )。”

《再(zài )生(shēng )缘(yuán )》第(dì )六(liù )二(èr )回(huí ):“无(wú )戏(xì )谑(xuè ),正(zhèng )容(róng )颜(yán ),教(jiāo )一(yī )回(huí )时(shí )问(wèn )一(yī )番(fān )。”

19.辨(biàn )别(bié )是(shì )非(fēi ),判(pàn )定(dìng )正(zhèng )误(wù )。

三(sān )国(guó )魏(wèi )刘(liú )劭(shào )《人(rén )物(wù )志(zhì )·材(cái )理(lǐ )》:“夫(fū )辩(biàn )有(yǒu )理(lǐ )胜(shèng ),有(yǒu )辞(cí )胜(shèng ),理(lǐ )胜(shèng )者(zhě )正(zhèng )白(bái )黑(hēi )以(yǐ )广(guǎng )论(lùn ),释(shì )微(wēi )妙(miào )而(ér )通(tōng )之(zhī )。”

晋(jìn )袁(yuán )宏(hóng )《后(hòu )汉(hàn )纪(jì )·光(guāng )武(wǔ )帝(dì )纪(jì )三(sān )》:“民(mín )有(yǒu )事(shì )争(zhēng )讼(sòng ),为(wéi )正(zhèng )曲(qǔ )直(zhí ),此(cǐ )大(dà )功(gōng )也(yě )。”

宋(sòng )曾(céng )巩(gǒng )《祭(jì )宋(sòng )龙(lóng )图(tú )文(wén )》:“公(gōng )在(zài )太(tài )史(shǐ ),维(wéi )僚(liáo )与(yǔ )属(shǔ ),正(zhèng )缪(miù )辨(biàn )讹(é ),公(gōng )为(wéi )耳(ěr )目(mù )。”

20.纠(jiū )正(zhèng ),修(xiū )正(zhèng )。指(zhǐ )将(jiāng )歪(wāi )斜(xié )不(bú )正(zhèng )或(huò )有(yǒu )偏(piān )差(chà )、谬(miù )误(wù )的(de )事(shì )物(wù )改(gǎi )正(zhèng )过(guò )来(lái )。

唐(táng )韩(hán )愈(yù )《东(dōng )都(dōu )遇(yù )春(chūn )》诗(shī ):“坐(zuò )疲(pí )都(dōu )忘(wàng )起(qǐ ),冠(guàn )侧(cè )懒(lǎn )复(fù )正(zhèng )。”

宋(sòng )曾(céng )巩(gǒng )《本(běn )朝(cháo )政(zhèng )要(yào )策(cè )·历(lì )》:“周(zhōu )世(shì )宗(zōng )用(yòng )王(wáng )朴(pǔ ),有(yǒu )钦(qīn )天(tiān )之(zhī )曆(lì )。当(dāng )朴(pǔ )之(zhī )成(chéng )曆(lì )也(yě ),王(wáng )处(chù )讷(nè )谓(wèi )之(zhī )曰(yuē ):‘此(cǐ )曆(lì )可(kě )且(qiě )行(háng ),久(jiǔ )则(zé )差(chà )矣(yǐ )。’既(jì )而(ér )果(guǒ )然(rán )。

宋(sòng )兴(xìng ),命(mìng )处(chù )纳(nà )正(zhèng )之(zhī )。”参(cān )见(jiàn )“正(zhèng )席(xí )”。

21.特(tè )指(zhǐ )在(zài )政(zhèng )治(zhì )、道(dào )德(dé )、思(sī )想(xiǎng )、言(yán )论(lùn )、礼(lǐ )仪(yí )等(děng )方(fāng )面(miàn ),将(jiāng )违(wéi )反(fǎn )原(yuán )则(zé )、标(biāo )准(zhǔn )或(huò )规(guī )定(dìng )的(de )匡(kuāng )正(zhèng )过(guò )来(lái )。

《荀(xún )子(zǐ )·王(wáng )霸(bà )》:“礼(lǐ ),之(zhī )所(suǒ )以(yǐ )正(zhèng )国(guó )也(yě )。譬(pì )之(zhī )犹(yóu )衡(héng )之(zhī )于(yú )轻(qīng )重(zhòng )也(yě ),犹(yóu )绳(shéng )墨(mò )之(zhī )于(yú )曲(qǔ )直(zhí )也(yě )。”

汉(hàn )荀(xún )悦(yuè )《汉(hàn )纪(jì )·惠(huì )帝(dì )纪(jì )》:“秦(qín )承(chéng )其(qí )弊(bì ),不(bú )能(néng )正(zhèng )其(qí )制(zhì ),以(yǐ )求(qiú )其(qí )中(zhōng ),而(ér )遂(suí )废(fèi )诸(zhū )侯(hóu ),改(gǎi )为(wéi )郡(jùn )县(xiàn )。”

北(běi )齐(qí )颜(yán )之(zhī )推(tuī )《颜(yán )氏(shì )家(jiā )训(xùn )·省(shěng )事(shì )》:“谏(jiàn )诤(zhèng )之(zhī )徒(tú ),以(yǐ )正(zhèng )人(rén )君(jūn )之(zhī )失(shī ),尔(ěr )必(bì )在(zài )得(dé )言(yán )之(zhī )地(dì ),当(dāng )尽(jìn )匡(kuāng )赞(zàn )之(zhī )规(guī ),不(bú )容(róng )苟(gǒu )免(miǎn )偷(tōu )安(ān ),垂(chuí )头(tóu )塞(sāi )耳(ěr )。”

宋(sòng )叶(yè )适(shì )《故(gù )枢(shū )密(mì )参(cān )政(zhèng )汪(wāng )公(gōng )墓(mù )志(zhì )铭(míng )》:“又(yòu )言(yán ):‘新(xīn )学(xué )初(chū )建(jiàn ),科(kē )场(chǎng )适(shì )开(kāi ),万(wàn )方(fāng )趋(qū )向(xiàng )于(yú )是(shì )乎(hū )卜(bo )。学(xué )者(zhě )不(bú )粹(cuì )然(rán )一(yī )出(chū )于(yú )孔(kǒng )氏(shì ),而(ér )以(yǐ )专(zhuān )门(mén )曲(qǔ )学(xué )乱(luàn )之(zhī ),可(kě )乎(hū )?’上(shàng )曰(yuē ):‘此(cǐ )所(suǒ )以(yǐ )正(zhèng )人(rén )心(xīn )也(yě )。’”

22.治(zhì )理(lǐ )。

《易(yì )·蹇(jiǎn )》:“当(dāng )位(wèi )贞(zhēn )吉(jí ),以(yǐ )正(zhèng )邦(bāng )也(yě )。”

《商(shāng )君(jūn )书(shū )·农(nóng )战(zhàn )》:“圣(shèng )人(rén )知(zhī )治(zhì )国(guó )之(zhī )要(yào ),故(gù )令(lìng )民(mín )归(guī )心(xīn )于(yú )农(nóng )。归(guī )心(xīn )于(yú )农(nóng ),则(zé )民(mín )朴(pǔ )而(ér )可(kě )正(zhèng )也(yě )。”

三(sān )国(guó )魏(wèi )刘(liú )劭(shào )《人(rén )物(wù )志(zhì )·流(liú )业(yè )》:“兼(jiān )有(yǒu )三(sān )才(cái ),三(sān )才(cái )皆(jiē )备(bèi ),其(qí )德(dé )足(zú )以(yǐ )厉(lì )风(fēng )俗(sú ),其(qí )法(fǎ )足(zú )以(yǐ )正(zhèng )天(tiān )下(xià ),其(qí )术(shù )足(zú )以(yǐ )谋(móu )庙(miào )胜(shèng ),是(shì )谓(wèi )国(guó )体(tǐ ),伊(yī )尹(yǐn )吕(lǚ )望(wàng )是(shì )也(yě )。”

23.谓(wèi )治(zhì )罪(zuì )。

《书(shū )·汤(tāng )誓(shì )》:“夏(xià )氏(shì )有(yǒu )罪(zuì ),予(yǔ )畏(wèi )上(shàng )帝(dì ),不(bú )敢(gǎn )不(bú )正(zhèng )。”

孔(kǒng )传(chuán ):“不(bú )敢(gǎn )不(bú )正(zhèng )桀(jié )罪(zuì )诛(zhū )之(zhī )。”

《后(hòu )汉(hàn )书(shū )·张(zhāng )酺(pú )传(chuán )》:“酺(pú )部(bù )吏(lì )杨(yáng )章(zhāng )穷(qióng )究(jiū ),正(zhèng )海(hǎi )罪(zuì ),徙(xǐ )朔(shuò )方(fāng )。”

宋(sòng )曾(céng )巩(gǒng )《尚(shàng )书(shū )都(dōu )官(guān )员(yuán )外(wài )郎(láng )陈(chén )君(jūn )墓(mù )志(zhì )铭(míng )》:“余(yú )尝(cháng )闻(wén )繁(fán )昌(chāng )有(yǒu )大(dà )姓(xìng )杀(shā )人(rén ),州(zhōu )县(xiàn )不(bú )能(néng )正(zhèng )其(qí )罪(zuì )。”

《二(èr )刻(kè )拍(pāi )桉(ān )惊(jīng )奇(qí )》卷(juàn )三(sān )一(yī ):“今(jīn )世(shì )名(míng )不(bú )烦(fán )官(guān )法(fǎ ),手(shǒu )刃(rèn )其(qí )人(rén ),以(yǐ )报(bào )父(fù )仇(chóu ),特(tè )来(lái )投(tóu )到(dào )请(qǐng )死(sǐ ),乞(qǐ )正(zhèng )世(shì )名(míng )擅(shàn )杀(shā )之(zhī )罪(zuì )。”

24.止(zhǐ ),制(zhì )止(zhǐ )。

《诗(shī )·邶(bèi )风(fēng )·终(zhōng )风(fēng )序(xù )》:“见(jiàn )侮(wǔ )慢(màn )而(ér )不(bú )能(néng )正(zhèng )也(yě )。”

郑(zhèng )玄(xuán )注(zhù ):“正(zhèng ),犹(yóu )止(zhǐ )也(yě )。”

《孟(mèng )子(zǐ )·公(gōng )孙(sūn )丑(chǒu )上(shàng )》:“必(bì )有(yǒu )事(shì )焉(yān )而(ér )勿(wù )正(zhèng ),心(xīn )勿(wù )忘(wàng ),勿(wù )助(zhù )长(zhǎng )也(yě )。”

孙(sūn )奭(shì )疏(shū ):“谓(wèi )必(bì )有(yǒu )事(shì )于(yú )集(jí )义(yì )而(ér )不(bú )可(kě )止(zhǐ )也(yě )。”

25.登(dēng )位(wèi );就(jiù )职(zhí )。

《东(dōng )观(guān )汉(hàn )记(jì )·下(xià )邳(pī )惠(huì )王(wáng )衍(yǎn )传(chuán )》:“惟(wéi )王(wáng )与(yǔ )下(xià )邳(pī )王(wáng )恩(ēn )义(yì )至(zhì )亲(qīn ),正(zhèng )此(cǐ )国(guó )嗣(sì ),非(fēi )王(wáng )而(ér )谁(shuí )?”

《后(hòu )汉(hàn )书(shū )·皇(huáng )甫(fǔ )规(guī )传(chuán )》:“伏(fú )见(jiàn )中(zhōng )郎(láng )将(jiāng )张(zhāng )奂(huàn ),才(cái )略(luè )兼(jiān )优(yōu ),宜(yí )正(zhèng )元(yuán )帅(shuài ),以(yǐ )从(cóng )众(zhòng )望(wàng )。”

宋(sòng )曾(céng )巩(gǒng )《移(yí )沧(cāng )州(zhōu )过(guò )阙(què )上(shàng )殿(diàn )札(zhá )子(zǐ )》:“自(zì )践(jiàn )东(dōng )朝(cháo ),渊(yuān )默(mò )恭(gōng )慎(shèn )……及(jí )正(zhèng )南(nán )面(miàn ),勤(qín )劳(láo )庶(shù )政(zhèng )。”

清(qīng )恽(yùn )敬(jìng )《〈顾(gù )命(mìng )〉辨(biàn )下(xià )》:“始(shǐ )死(sǐ ),正(zhèng )嗣(sì )子(zǐ )之(zhī )位(wèi ),全(quán )乎(hū )子(zǐ )者(zhě )也(yě )。”参(cān )见(jiàn )“正(zhèng )位(wèi )”。

26.决(jué )定(dìng );确(què )定(dìng )。

《诗(shī )·大(dà )雅(yǎ )·文(wén )王(wáng )有(yǒu )声(shēng )》:“考(kǎo )卜(bo )维(wéi )王(wáng ),宅(zhái )是(shì )镐(gǎo )京(jīng ),维(wéi )龟(guī )正(zhèng )之(zhī ),武(wǔ )王(wáng )成(chéng )之(zhī )。”

高(gāo )亨(hēng )注(zhù ):“正(zhèng ),定(dìng )也(yě )。”

《周(zhōu )礼(lǐ )·天(tiān )官(guān )·宰(zǎi )夫(fū )》:“岁(suì )终(zhōng ),则(zé )令(lìng )群(qún )吏(lì )正(zhèng )岁(suì )会(huì );月(yuè )终(zhōng ),则(zé )令(lìng )正(zhèng )月(yuè )要(yào )。”

郑(zhèng )玄(xuán )注(zhù ):“正(zhèng )犹(yóu )定(dìng )也(yě )。”

27.预(yù )定(dìng )。

《公(gōng )羊(yáng )传(chuán )·僖(xī )公(gōng )二(èr )十(shí )六(liù )年(nián )》:“师(shī )出(chū )不(bú )正(zhèng )反(fǎn ),战(zhàn )不(bú )正(zhèng )胜(shèng )也(yě )。”

王(wáng )引(yǐn )之(zhī )《经(jīng )义(yì )述(shù )闻(wén )·春(chūn )秋(qiū )公(gōng )羊(yáng )传(chuán )》:“言(yán )师(shī )之(zhī )出(chū )也(yě ),不(bú )能(néng )预(yù )定(dìng )其(qí )反(fǎn );其(qí )战(zhàn )也(yě ),不(bú )能(néng )预(yù )定(dìng )其(qí )得(dé )胜(shèng )。”

28.敕(chì )令(lìng ),命(mìng )令(lìng )。

《汉(hàn )书(shū )·燕(yàn )灵(líng )王(wáng )刘(liú )建(jiàn )传(chuán )》:“纪(jì )太(tài )后(hòu )欲(yù )其(qí )家(jiā )重(zhòng )宠(chǒng ),令(lìng )其(qí )长(zhǎng )女(nǚ )纪(jì )翁(wēng )主(zhǔ )入(rù )王(wáng )宫(gōng ),正(zhèng )其(qí )后(hòu )宫(gōng )无(wú )令(lìng )得(dé )近(jìn )王(wáng ),欲(yù )令(lìng )爱(ài )纪(jì )氏(shì )女(nǚ )。”

南(nán )朝(cháo )梁(liáng )刘(liú )勰(xié )《文(wén )心(xīn )凋(diāo )龙(lóng )·诏(zhào )策(cè )》:“敕(chì )者(zhě ),正(zhèng )也(yě )。”

29.嫡(dí )。与(yǔ )“庶(shù )”相(xiàng )对(duì )。

《穀(yù )梁(liáng )传(chuán )·隐(yǐn )公(gōng )四(sì )年(nián )》:“诸(zhū )侯(hóu )与(yǔ )正(zhèng )而(ér )不(bú )与(yǔ )贤(xián )也(yě )。”

《公(gōng )羊(yáng )传(chuán )·哀(āi )公(gōng )六(liù )年(nián )》:“夫(fū )千(qiān )乘(chéng )之(zhī )主(zhǔ ),将(jiāng )废(fèi )正(zhèng )而(ér )立(lì )不(bú )正(zhèng ),必(bì )杀(shā )正(zhèng )者(zhě )。”此(cǐ )指(zhǐ )嫡(dí )长(zhǎng )子(zǐ )。

《晋(jìn )书(shū )·武(wǔ )帝(dì )纪(jì )》:“自(zì )今(jīn )以(yǐ )后(hòu ),皆(jiē )不(bú )得(dé )登(dēng )用(yòng )妾(qiè )媵(yìng )以(yǐ )为(wéi )嫡(dí )正(zhèng )。”

清(qīng )李(lǐ )渔(yú )《怜(lián )香(xiāng )伴(bàn )·盟(méng )谑(xuè )》:“只(zhī )说(shuō )大(dà )娘(niáng )情(qíng )愿(yuàn )做(zuò )小(xiǎo ),要(yào )取(qǔ )奴(nú )家(jiā )作(zuò )正(zhèng )。”此(cǐ )指(zhǐ )嫡(dí )妻(qī )。

30.君(jūn )长(zhǎng )。

《老(lǎo )子(zǐ )》:“清(qīng )静(jìng )为(wéi )天(tiān )下(xià )正(zhèng )。”

《吕(lǚ )氏(shì )春(chūn )秋(qiū )·君(jūn )守(shǒu )》:“天(tiān )之(zhī )大(dà )静(jìng ),既(jì )静(jìng )而(ér )又(yòu )宁(níng ),可(kě )以(yǐ )为(wéi )天(tiān )下(xià )正(zhèng )。”

高(gāo )诱(yòu )注(zhù ):“正(zhèng ),主(zhǔ )。”

31.指(zhǐ )君(jūn )临(lín ),统(tǒng )治(zhì )。

《墨(mò )子(zǐ )·节(jiē )用(yòng )中(zhōng )》:“古(gǔ )者(zhě )明(míng )王(wáng )圣(shèng )人(rén )其(qí )所(suǒ )以(yǐ )王(wáng )天(tiān )下(xià )正(zhèng )诸(zhū )侯(hóu )者(zhě ),此(cǐ )也(yě )。”

《吕(lǚ )氏(shì )春(chūn )秋(qiū )·顺(shùn )民(mín )》:“昔(xī )者(zhě ),汤(tāng )克(kè )夏(xià )而(ér )正(zhèng )天(tiān )下(xià ),天(tiān )大(dà )旱(hàn ),五(wǔ )年(nián )不(bú )收(shōu ),汤(tāng )乃(nǎi )以(yǐ )身(shēn )祷(dǎo )于(yú )桑(sāng )林(lín )。”

陈(chén )奇(qí )猷(yóu )校(xiào )释(shì )引(yǐn )王(wáng )念(niàn )孙(sūn )曰(yuē ):“正(zhèng )天(tiān )下(xià ),君(jūn )天(tiān )下(xià )也(yě )。”

32.泛(fàn )指(zhǐ )官(guān )长(zhǎng )。

《书(shū )·多(duō )方(fāng )》:“尔(ěr )乃(nǎi )自(zì )作(zuò )不(bú )典(diǎn ),图(tú )忱(chén )于(yú )正(zhèng )。”

孙(sūn )星(xīng )衍(yǎn )疏(shū ):“乃(nǎi )自(zì )为(wéi )不(bú )法(fǎ ),谋(móu )取(qǔ )信(xìn )于(yú )正(zhèng )长(zhǎng )。”

《国(guó )语(yǔ )·周(zhōu )语(yǔ )中(zhōng )》:“其(qí )贵(guì )国(guó )之(zhī )宾(bīn )至(zhì ),则(zé )以(yǐ )班(bān )加(jiā )一(yī )等(děng ),益(yì )虔(qián )。至(zhì )于(yú )王(wáng )吏(lì ),则(zé )皆(jiē )官(guān )正(zhèng )莅(lì )事(shì ),上(shàng )卿(qīng )监(jiān )之(zhī )。”

韦(wéi )昭(zhāo )注(zhù ):“正(zhèng ),长(zhǎng )也(yě )。”

《礼(lǐ )记(jì )·王(wáng )制(zhì )》:“成(chéng )狱(yù )辞(cí ),史(shǐ )以(yǐ )狱(yù )成(chéng )告(gào )于(yú )正(zhèng )。”

《资(zī )治(zhì )通(tōng )鉴(jiàn )·陈(chén )宣(xuān )帝(dì )太(tài )建(jiàn )九(jiǔ )年(nián )》:“周(zhōu )初(chū )行(háng )《刑(xíng )书(shū )要(yào )制(zhì )》:群(qún )盗(dào )赃(zāng )一(yī )匹(pǐ ),及(jí )正(zhèng )、长(zhǎng )隐(yǐn )五(wǔ )丁(dīng )若(ruò )地(dì )顷(qǐng )以(yǐ )上(shàng ),皆(jiē )死(sǐ )。”

胡(hú )三(sān )省(shěng )注(zhù ):“隋(suí )因(yīn )周(zhōu )制(zhì ),制(zhì )人(rén )五(wǔ )家(jiā )为(wéi )保(bǎo ),保(bǎo )有(yǒu )长(zhǎng );保(bǎo )五(wǔ )为(wéi )闾(lǘ ),闾(lǘ )四(sì )为(wéi )族(zú ),皆(jiē )有(yǒu )正(zhèng )。”

33.古(gǔ )官(guān )名(míng )。军(jūn )官(guān )名(míng )。

《逸(yì )周(zhōu )书(shū )·武(wǔ )顺(shùn )》:“三(sān )伯(bó )一(yī )长(zhǎng )曰(yuē )‘佐(zuǒ )’,三(sān )佐(zuǒ )一(yī )长(zhǎng )曰(yuē )‘右(yòu )’,三(sān )右(yòu )一(yī )长(zhǎng )曰(yuē )‘正(zhèng )’。”

34.古(gǔ )官(guān )名(míng )。行(háng )政(zhèng )长(zhǎng )官(guān )名(míng )。

汉(hàn )蔡(cài )邕(yōng )《独(dú )断(duàn )》:“守(shǒu )者(zhě ),秦(qín )制(zhì )也(yě )。

秦(qín )兼(jiān )天(tiān )下(xià ),置(zhì )三(sān )川(chuān )守(shǒu )……世(shì )祖(zǔ )都(dōu )洛(luò ),改(gǎi )曰(yuē )‘正(zhèng )’。”

《南(nán )史(shǐ )·江(jiāng )革(gé )传(chuán )》:“﹝江(jiāng )革(gé )﹞后(hòu )为(wéi )建(jiàn )康(kāng )正(zhèng ),频(pín )迁(qiān )秣(mò )陵(líng )、建(jiàn )康(kāng )令(lìng ),为(wéi )政(zhèng )明(míng )肃(sù ),豪(háo )强(qiáng )惮(dàn )之(zhī )。”

35.“正(zhèng )书(shū )”、“正(zhèng )楷(kǎi )”的(de )简(jiǎn )称(chēng )。

宋(sòng )陈(chén )师(shī )道(dào )《后(hòu )山(shān )谈(tán )丛(cóng )》卷(juàn )三(sān ):“世(shì )传(chuán )张(zhāng )长(zhǎng )史(shǐ )学(xué )吴(wú )画(huà )不(bú )成(chéng )而(ér )为(wéi )草(cǎo ),颜(yán )鲁(lǔ )公(gōng )学(xué )张(zhāng )草(cǎo )不(bú )成(chéng )而(ér )为(wéi )正(zhèng ),世(shì )岂(qǐ )知(zhī )其(qí )然(rán )哉(zāi )?”

36.副(fù )词(cí )。正(zhèng )在(zài )。表(biǎo )示(shì )动(dòng )作(zuò )的(de )进(jìn )行(háng )或(huò )状(zhuàng )态(tài )的(de )持(chí )续(xù )。

《史(shǐ )记(jì )·五(wǔ )帝(dì )本(běn )纪(jì )》:“我(wǒ )思(sī )舜(shùn ),正(zhèng )鬱(yù )陶(táo )。”

唐(táng )韩(hán )愈(yù )《送(sòng )李(lǐ )六(liù )协(xié )律(lǜ )归(guī )荆(jīng )南(nán )》诗(shī ):“柳(liǔ )花(huā )还(hái )漠(mò )漠(mò ),江(jiāng )燕(yàn )正(zhèng )飞(fēi )飞(fēi )。”

《红(hóng )楼(lóu )梦(mèng )》第(dì )七(qī )回(huí ):“见(jiàn )王(wáng )夫(fū )人(rén )正(zhèng )和(hé )薛(xuē )姨(yí )妈(mā )长(zhǎng )篇(piān )大(dà )套(tào )的(de )说(shuō )些(xiē )家(jiā )务(wù )人(rén )情(qíng )话(huà )。”

魏(wèi )巍(wēi )《东(dōng )方(fāng )》第(dì )六(liù )部(bù )第(dì )一(yī )章(zhāng ):“他(tā )们(men )正(zhèng )酝(yùn )酿(niàng )着(zhe )一(yī )个(gè )大(dà )阴(yīn )谋(móu )。”

37.副(fù )词(cí )。正(zhèng )好(hǎo ),恰(qià )好(hǎo )。

《史(shǐ )记(jì )·樗(chū )里(lǐ )子(zǐ )甘(gān )茂(mào )列(liè )传(chuán )》:“至(zhì )汉(hàn )兴(xìng ),长(zhǎng )乐(lè )宫(gōng )在(zài )其(qí )东(dōng ),未(wèi )央(yāng )宫(gōng )在(zài )其(qí )西(xī ),武(wǔ )库(kù )正(zhèng )值(zhí )其(qí )墓(mù )。”

南(nán )朝(cháo )宋(sòng )刘(liú )义(yì )庆(qìng )《世(shì )说(shuō )新(xīn )语(yǔ )·德(dé )行(háng )》:“后(hòu )贼(zéi )追(zhuī )至(zhì ),王(wáng )欲(yù )舍(shě )所(suǒ )携(xié )人(rén ),歆(xīn )曰(yuē ):‘本(běn )所(suǒ )以(yǐ )疑(yí ),正(zhèng )为(wéi )此(cǐ )耳(ěr )。’”唐(táng )韩(hán )愈(yù )《京(jīng )尹(yǐn )不(bú )台(tái )参(cān )答(dá )友(yǒu )人(rén )书(shū )》:“小(xiǎo )人(rén )言(yán )不(bú )可(kě )信(xìn ),类(lèi )如(rú )此(cǐ ),亦(yì )在(zài )大(dà )贤(xián )斟(zhēn )酌(zhuó )而(ér )断(duàn )之(zhī );流(liú )言(yán )止(zhǐ )于(yú )智(zhì )者(zhě ),正(zhèng )谓(wèi )此(cǐ )耳(ěr )。”

清(qīng )黄(huáng )遵(zūn )宪(xiàn )《十(shí )月(yuè )十(shí )九(jiǔ )日(rì )至(zhì )沪(hù )》诗(shī ):“公(gōng )正(zhèng )南(nán )归(guī )吾(wú )北(běi )上(shàng ),欲(yù )论(lùn )国(guó )事(shì )恨(hèn )无(wú )缘(yuán )。”

刘(liú )大(dà )白(bái )《西(xī )风(fēng )诗(shī )》:“风(fēng )不(bú )长(zhǎng )西(xī )……正(zhèng )和(hé )月(yuè )不(bú )长(zhǎng )亏(kuī )一(yī )样(yàng )。”

38.副(fù )词(cí )。偏(piān )偏(piān )。表(biǎo )示(shì )同(tóng )所(suǒ )要(yào )求(qiú )或(huò )所(suǒ )期(qī )望(wàng )的(de )相(xiàng )反(fǎn )。

《后(hòu )汉(hàn )书(shū )·刘(liú )玄(xuán )传(chuán )》:“帝(dì )方(fāng )对(duì )我(wǒ )饮(yǐn ),正(zhèng )用(yòng )此(cǐ )时(shí )持(chí )事(shì )来(lái )乎(hū )?”

39.副(fù )词(cí )。仅(jǐn );只(zhī )。

南(nán )朝(cháo )宋(sòng )刘(liú )义(yì )庆(qìng )《世(shì )说(shuō )新(xīn )语(yǔ )·自(zì )新(xīn )》:“乃(nǎi )自(zì )吴(wú )寻(xún )二(èr )陆(lù ),平(píng )原(yuán )不(bú )在(zài ),正(zhèng )见(jiàn )清(qīng )河(hé )。”

《北(běi )齐(qí )书(shū )·神(shén )武(wǔ )帝(dì )纪(jì )上(shàng )》:“此(cǐ )正(zhèng )可(kě )统(tǒng )三(sān )千(qiān )骑(qí )以(yǐ )还(hái ),堪(kān )代(dài )我(wǒ )主(zhǔ )众(zhòng )者(zhě )唯(wéi )贺(hè )六(liù )浑(hún )耳(ěr )。”

宋(sòng )吴(wú )曾(céng )《能(néng )改(gǎi )斋(zhāi )漫(màn )录(lù )·事(shì )始(shǐ )二(èr )》:“弟(dì )曰(yuē ):‘人(rén )有(yǒu )唾(tuò )面(miàn )者(zhě ),洁(jié )之(zhī )乃(nǎi )已(yǐ )。’师(shī )德(dé )曰(yuē ):‘未(wèi )也(yě ),洁(jié )之(zhī )是(shì )违(wéi )其(qí )怒(nù ),正(zhèng )使(shǐ )其(qí )自(zì )乾(qián )耳(ěr )。’”

40.副(fù )词(cí )。的(de )确(què ),实(shí )在(zài )。表(biǎo )示(shì )肯(kěn )定(dìng )的(de )强(qiáng )调(diào )语(yǔ )气(qì )。

《论(lùn )语(yǔ )·述(shù )而(ér )》:“正(zhèng )唯(wéi )弟(dì )子(zǐ )不(bú )能(néng )学(xué )也(yě )。”

明(míng )沉(chén )德(dé )符(fú )《野(yě )获(huò )编(biān )补(bǔ )遗(yí )·禨(jī )祥(xiáng )·宫(gōng )殿(diàn )被(bèi )灾(zāi )》:“今(jīn )矿(kuàng )税(shuì )流(liú )毒(dú )遍(biàn )满(mǎn )区(qū )宇(yǔ ),动(dòng )以(yǐ )三(sān )殿(diàn )两(liǎng )宫(gōng )大(dà )工(gōng )为(wéi )辞(cí ),且(qiě )云(yún )停(tíng )止(zhǐ )有(yǒu )日(rì ),正(zhèng )不(bú )知(zhī )告(gào )竣(jùn )何(hé )日(rì )也(yě )。”

清(qīng )黄(huáng )宗(zōng )羲(xī )《传(chuán )是(shì )楼(lóu )藏(cáng )书(shū )记(jì )》:“欧(ōu )阳(yáng )公(gōng )云(yún ):‘物(wù )常(cháng )聚(jù )于(yú )所(suǒ )好(hǎo ),而(ér )常(cháng )得(dé )于(yú )有(yǒu )力(lì )之(zhī )强(qiáng ),二(èr )者(zhě )正(zhèng )是(shì )难(nán )兼(jiān )。’”

41.连(lián )词(cí )。纵(zòng )然(rán ),即(jí )使(shǐ )。

《汉(hàn )书(shū )·循(xún )吏(lì )传(chuán )·王(wáng )霸(bà )》:“许(xǔ )丞(chéng )廉(lián )吏(lì ),虽(suī )老(lǎo ),尚(shàng )能(néng )拜(bài )起(qǐ )送(sòng )迎(yíng ),正(zhèng )颇(pō )重(zhòng )听(tīng ),何(hé )伤(shāng )?”晋(jìn )袁(yuán )宏(hóng )《后(hòu )汉(hàn )纪(jì )·光(guāng )武(wǔ )帝(dì )纪(jì )一(yī )》:“今(jīn )北(běi )方(fāng )清(qīng )静(jìng ),振(zhèn )大(dà )兵(bīng )来(lái )攻(gōng )洛(luò )阳(yáng ),正(zhèng )使(shǐ )公(gōng )有(yǒu )连(lián )城(chéng )之(zhī )守(shǒu ),犹(yóu )不(bú )足(zú )当(dāng ),今(jīn )保(bǎo )一(yī )城(chéng ),欲(yù )何(hé )望(wàng )乎(hū )?”清(qīng )黄(huáng )宗(zōng )羲(xī )《五(wǔ )军(jūn )都(dōu )督(dū )府(fǔ )都(dōu )事(shì )佩(pèi )于(yú )李(lǐ )君(jūn )墓(mù )志(zhì )铭(míng )》:“汝(rǔ )不(bú )知(zhī )杨(yáng )大(dà )洪(hóng )先(xiān )生(shēng )乎(hū )?正(zhèng )复(fù )读(dú )书(shū )何(hé )益(yì )。”

42.代(dài )词(cí )。犹(yóu )这(zhè )么(me ),这(zhè )样(yàng )。

《老(lǎo )残(cán )游(yóu )记(jì )》第(dì )十(shí )四(sì )回(huí ):“俺(ǎn )妈(mā )看(kàn )见(jiàn )齐(qí )二(èr )叔(shū ),问(wèn )他(tā ):‘今(jīn )年(nián )怎(zěn )正(zhèng )利(lì )害(hài )?’”

43.古(gǔ )代(dài )指(zhǐ )军(jūn )队(duì )作(zuò )战(zhàn )的(de )常(cháng )法(fǎ )。与(yǔ )“奇(qí )”相(xiàng )对(duì )。其(qí )含(hán )义(yì )甚(shèn )广(guǎng ),如(rú )先(xiān )出(chū )为(wéi )正(zhèng )、后(hòu )出(chū )为(wéi )奇(qí ),正(zhèng )面(miàn )为(wéi )正(zhèng )、侧(cè )翼(yì )为(wéi )奇(qí ),明(míng )战(zhàn )为(wéi )正(zhèng )、暗(àn )攻(gōng )为(wéi )奇(qí ),等(děng )等(děng )。

《孙(sūn )子(zǐ )·势(shì )》:“战(zhàn )势(shì )不(bú )过(guò )奇(qí )正(zhèng ),奇(qí )正(zhèng )之(zhī )变(biàn ),不(bú )可(kě )胜(shèng )穷(qióng )也(yě )。”

晋(jìn )傅(fù )玄(xuán )《古(gǔ )今(jīn )画(huà )赞(zàn )》:“孙(sūn )武(wǔ )论(lùn )兵(bīng ),实(shí )妙(miào )于(yú )神(shén )。奇(qí )正(zhèng )迭(dié )用(yòng ),变(biàn )化(huà )无(wú )形(xíng )。”

宋(sòng )陈(chén )亮(liàng )《酌(zhuó )古(gǔ )论(lùn )·李(lǐ )靖(jìng )》:“敌(dí )坚(jiān )则(zé )用(yòng )正(zhèng ),敌(dí )脆(cuì )则(zé )用(yòng )奇(qí ),正(zhèng )以(yǐ )挫(cuò )之(zhī ),奇(qí )以(yǐ )掩(yǎn )之(zhī ),均(jūn )胜(shèng )之(zhī )道(dào )也(yě )。”

44.古(gǔ )代(dài )用(yòng )的(de )数(shù )目(mù )字(zì ),为(wéi )十(shí )亿(yì )万(wàn )。

明(míng )胡(hú )应(yīng )麟(lín )《少(shǎo )室(shì )山(shān )房(fáng )笔(bǐ )丛(cóng )·双(shuāng )树(shù )幻(huàn )钞(chāo )中(zhōng )》:“古(gǔ )黄(huáng )帝(dì )算(suàn )法(fǎ ),总(zǒng )有(yǒu )二(èr )十(shí )三(sān )数(shù ),谓(wèi )一(yī )、二(èr )、三(sān )、四(sì )、五(wǔ )、六(liù )、七(qī )、八(bā )、九(jiǔ )、十(shí )、百(bǎi )、千(qiān )、万(wàn )、亿(yì )、兆(zhào )、京(jīng )、垓(gāi )、秭(zǐ )、壤(rǎng )、沟(gōu )、涧(jiàn )、正(zhèng )、载(zǎi )。”

45.古(gǔ )代(dài )记(jì )时(shí )术(shù )语(yǔ ),指(zhǐ )“时(shí )”的(de )后(hòu )半(bàn )部(bù )分(fèn )。

清(qīng )钱(qián )大(dà )昕(xīn )《十(shí )驾(jià )斋(zhāi )养(yǎng )新(xīn )录(lù )·二(èr )十(shí )四(sì )时(shí )》:“一(yī )日(rì )分(fèn )十(shí )二(èr )时(shí ),每(měi )时(shí )又(yòu )分(fèn )为(wéi )二(èr ),曰(yuē )初(chū ),曰(yuē )正(zhèng )。是(shì )为(wéi )二(èr )十(shí )四(sì )小(xiǎo )时(shí )。”

46.数(shù )学(xué )上(shàng )指(zhǐ )大(dà )于(yú )零(líng )的(de ),物(wù )理(lǐ )学(xué )上(shàng )指(zhǐ )失(shī )去(qù )电(diàn )子(zǐ )的(de )。与(yǔ )“负(fù )”相(xiàng )对(duì )。如(rú ):正(zhèng )数(shù );正(zhèng )电(diàn )荷(hé )。

47.通(tōng )“政(zhèng )”。政(zhèng )治(zhì );政(zhèng )事(shì )。

《诗(shī )·小(xiǎo )雅(yǎ )·正(zhèng )月(yuè )》:“今(jīn )兹(zī )之(zhī )正(zhèng ),胡(hú )然(rán )厉(lì )矣(yǐ )!”高(gāo )亨(hēng )注(zhù ):“[正(zhèng )]通(tōng )‘政(zhèng )’。”

《战(zhàn )国(guó )策(cè )·秦(qín )策(cè )三(sān )》:“臣(chén )闻(wén )明(míng )主(zhǔ )莅(lì )正(zhèng ),有(yǒu )功(gōng )者(zhě )不(bú )得(dé )不(bú )赏(shǎng ),有(yǒu )能(néng )者(zhě )不(bú )得(dé )不(bú )官(guān )。”

《汉(hàn )书(shū )·陆(lù )贾(jiǎ )传(chuán )》:“夫(fū )秦(qín )失(shī )其(qí )正(zhèng ),诸(zhū )侯(hóu )豪(háo )杰(jié )并(bìng )起(qǐ )。”

颜(yán )师(shī )古(gǔ )注(zhù ):“正(zhèng ),亦(yì )政(zhèng )也(yě )。”

宋(sòng )岳(yuè )珂(kē )《桯(yíng )史(shǐ )·岳(yuè )鄂(è )武(wǔ )穆(mù )王(wáng )本(běn )传(chuán )》:“都(dōu )督(dū )以(yǐ )正(zhèng )问(wèn ),飞(fēi )不(bú )敢(gǎn )不(bú )尽(jìn )其(qí )愚(yú ),岂(qǐ )以(yǐ )得(dé )兵(bīng )为(wéi )念(niàn )邪(xié )?”

48.通(tōng )“证(zhèng )”。凭(píng )证(zhèng )。

《仪(yí )礼(lǐ )·士(shì )昏(hūn )礼(lǐ )》:“女(nǚ )出(chū )于(yú )母(mǔ )左(zuǒ ),父(fù )西(xī )面(miàn )戒(jiè )之(zhī ),必(bì )有(yǒu )正(zhèng )焉(yān ),若(ruò )衣(yī )若(ruò )笄(jī )。”

胡(hú )培(péi )翬(huī )正(zhèng )义(yì )引(yǐn )盛(shèng )世(shì )佐(zuǒ )曰(yuē ):“以(yǐ )物(wù )为(wéi )凭(píng )曰(yuē )正(zhèng )。”

《楚(chǔ )辞(cí )·离(lí )骚(sāo )》:“指(zhǐ )九(jiǔ )天(tiān )以(yǐ )为(wéi )正(zhèng )兮(xī ),夫(fū )唯(wéi )灵(líng )修(xiū )之(zhī )故(gù )也(yě )。”

49.通(tōng )“证(zhèng )”。证(zhèng )实(shí )。

晋(jìn )杜(dù )预(yù )《〈春(chūn )秋(qiū )左(zuǒ )氏(shì )传(chuán )〉序(xù )》:“推(tuī )变(biàn )例(lì )以(yǐ )正(zhèng )褒(bāo )贬(biǎn ),简(jiǎn )二(èr )传(chuán )而(ér )去(qù )异(yì )端(duān ),盖(gài )丘(qiū )明(míng )之(zhī )志(zhì )也(yě )。”

宋(sòng )叶(yè )适(shì )《林(lín )德(dé )秀(xiù )墓(mù )志(zhì )铭(míng )》:“其(qí )于(yú )学(xué ),知(zhī )所(suǒ )谓(wèi )大(dà )者(zhě )而(ér )好(hǎo )之(zhī ),审(shěn )所(suǒ )谓(wèi )疑(yí )者(zhě )而(ér )通(tōng )之(zhī ),求(qiú )所(suǒ )谓(wèi )是(shì )者(zhě )而(ér )正(zhèng )之(zhī )。”

50.通(tōng )“证(zhèng )”。谏(jiàn )。

《晏(yàn )子(zǐ )春(chūn )秋(qiū )·外(wài )篇(piān )上(shàng )三(sān )》:“君(jūn )居(jū )处(chù )无(wú )节(jiē ),衣(yī )服(fú )无(wú )度(dù ),不(bú )听(tīng )正(zhèng )谏(jiàn )。”

张(zhāng )纯(chún )一(yī )校(xiào )注(zhù )引(yǐn )王(wáng )念(niàn )孙(sūn )曰(yuē ):“正(zhèng )与(yǔ )证(zhèng )同(tóng )。

《说(shuō )文(wén )》:证(zhèng ),谏(jiàn )也(yě )。”

汉(hàn )刘(liú )向(xiàng )《列(liè )女(nǚ )传(chuán )·晋(jìn )羊(yáng )叔(shū )姬(jī )》:“羊(yáng )舌(shé )子(zǐ )好(hǎo )正(zhèng ),不(bú )容(róng )于(yú )晋(jìn ),去(qù )而(ér )之(zhī )三(sān )室(shì )之(zhī )邑(yì )。”

唐(táng )韩(hán )愈(yù )《唐(táng )故(gù )朝(cháo )散(sàn )大(dà )夫(fū )越(yuè )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )薛(xuē )公(gōng )墓(mù )志(zhì )铭(míng )》:“冕(miǎn )使(shǐ )公(gōng )摄(shè )泉(quán )州(zhōu )。

冕(miǎn )文(wén )书(shū )所(suǒ )条(tiáo )下(xià ),有(yǒu )不(bú )可(kě )者(zhě ),公(gōng )辄(zhé )正(zhèng )之(zhī )。”

51.姓(xìng )。

战(zhàn )国(guó )有(yǒu )正(zhèng )伯(bó )侨(qiáo )。见(jiàn )《史(shǐ )记(jì )·封(fēng )禅(chán )书(shū )》。

II

zhēng

ㄓㄥ

〔《广(guǎng )韵(yùn )》诸(zhū )盈(yíng )切(qiē ),平(píng )清(qīng ),章(zhāng )。〕

1.正(zhèng )月(yuè )。农(nóng )曆(lì )一(yī )年(nián )的(de )第(dì )一(yī )个(gè )月(yuè )。

《书(shū )·舜(shùn )典(diǎn )》:“月(yuè )正(zhèng )元(yuán )日(rì ),舜(shùn )格(gé )于(yú )文(wén )祖(zǔ )。”

孔(kǒng )传(chuán ):“月(yuè )正(zhèng ),正(zhèng )月(yuè )。”

《东(dōng )观(guān )汉(hàn )记(jì )·光(guāng )武(wǔ )帝(dì )纪(jì )》:“自(zì )汉(hàn )草(cǎo )创(chuàng )德(dé )运(yùn ),正(zhèng )朔(shuò )服(fú )色(sè ),未(wèi )有(yǒu )所(suǒ )定(dìng ),高(gāo )祖(zǔ )以(yǐ )十(shí )月(yuè )为(wéi )正(zhèng )。”

《平(píng )山(shān )冷(lěng )燕(yàn )》第(dì )九(jiǔ )回(huí ):“因(yīn )岁(suì )暮(mù ),就(jiù )在(zài )家(jiā )过(guò )了(le )年(nián ),新(xīn )正(zhèng )方(fāng )起(qǐ )身(shēn )上(shàng )任(rèn )。”

2.用(yòng )以(yǐ )代(dài )称(chēng )曆(lì )法(fǎ )。

宋(sòng )孙(sūn )奕(yì )《履(lǚ )斋(zhāi )示(shì )儿(ér )编(biān )·经(jīng )说(shuō )·〈七(qī )月(yuè )〉兼(jiān )夏(xià )周(zhōu )正(zhèng )》:“周(zhōu )公(gōng )作(zuò )《七(qī )月(yuè )》,备(bèi )陈(chén )一(yī )岁(suì )之(zhī )事(shì ),而(ér )正(zhèng )则(zé )迭(dié )用(yòng )夏(xià )周(zhōu )何(hé )也(yě )?意(yì )其(qí )夏(xià )正(zhèng )建(jiàn )寅(yín ),顺(shùn )四(sì )时(shí )之(zhī )序(xù ),便(biàn )于(yú )农(nóng )事(shì ),乃(nǎi )以(yǐ )月(yuè )言(yán );周(zhōu )正(zhèng )建(jiàn )子(zǐ ),明(míng )一(yī )阳(yáng )之(zhī )生(shēng ),以(yǐ )改(gǎi )正(zhèng )朔(shuò ),乃(nǎi )以(yǐ )日(rì )言(yán )。”参(cān )见(jiàn )“正(zhèng )月(yuè )”。

3.箭(jiàn )靶(bǎ )的(de )中(zhōng )心(xīn )位(wèi )置(zhì )。

《诗(shī )·齐(qí )风(fēng )·猗(yī )嗟(jiē )》:“终(zhōng )日(rì )射(shè )侯(hóu ),不(bú )出(chū )正(zhèng )兮(xī )。”

郑(zhèng )玄(xuán )笺(jiān ):“正(zhèng ),所(suǒ )以(yǐ )射(shè )于(yú )侯(hóu )中(zhōng )者(zhě )。”

孔(kǒng )颖(yǐng )达(dá )疏(shū ):“正(zhèng )者(zhě ),侯(hóu )中(zhōng )所(suǒ )射(shè )之(zhī )处(chù )。”

北(běi )周(zhōu )庾(yǔ )信(xìn )《三(sān )月(yuè )三(sān )日(rì )华(huá )林(lín )园(yuán )马(mǎ )射(shè )赋(fù )》:“正(zhèng )绘(huì )五(wǔ )采(cǎi )之(zhī )云(yún ),壶(hú )宁(níng )百(bǎi )福(fú )之(zhī )酒(jiǔ )。”参(cān )见(jiàn )“正(zhèng )鹄(hú )”。

4.见(jiàn )“正(zhèng )营(yíng )”。

5.通(tōng )“征(zhēng )”。赋(fù )税(shuì )。

《周(zhōu )礼(lǐ )·夏(xià )官(guān )·司(sī )勋(xūn )》:“惟(wéi )加(jiā )田(tián )无(wú )国(guó )正(zhèng )。”

郑(zhèng )玄(xuán )注(zhù )引(yǐn )郑(zhèng )司(sī )农(nóng )曰(yuē ):“正(zhèng ),谓(wèi )税(shuì )也(yě )。”

6.通(tōng )“征(zhēng )”。指(zhǐ )徵(zhēng )税(shuì )。

《周(zhōu )礼(lǐ )·地(dì )官(guān )·司(sī )门(mén )》:“几(jǐ )出(chū )入(rù )不(bú )物(wù )者(zhě ),正(zhèng )其(qí )货(huò )贿(huì )。”

郑(zhèng )玄(xuán )注(zhù ):“正(zhèng ),读(dú )为(wéi )‘征(zhēng )’,征(zhēng )税(shuì )也(yě )。”

7.通(tōng )“征(zhēng )”。征(zhēng )伐(fá )。

《诗(shī )·商(shāng )颂(sòng )·玄(xuán )鸟(niǎo )》:“古(gǔ )帝(dì )命(mìng )武(wǔ )汤(tāng ),正(zhèng )域(yù )彼(bǐ )四(sì )方(fāng )。”

高(gāo )亨(hēng )注(zhù ):“此(cǐ )‘正(zhèng )’应(yīng )读(dú )为(wéi )‘征(zhēng )’。”

8.通(tōng )“征(zhēng )”。征(zhēng )役(yì )。

《礼(lǐ )记(jì )·燕(yàn )义(yì )》:“若(ruò )有(yǒu )甲(jiǎ )兵(bīng )之(zhī )事(shì ),则(zé )授(shòu )之(zhī )以(yǐ )车(chē )甲(jiǎ ),合(hé )其(qí )卒(zú )伍(wǔ ),置(zhì )其(qí )有(yǒu )司(sī ),以(yǐ )军(jūn )法(fǎ )治(zhì )之(zhī ),司(sī )马(mǎ )弗(fú )正(zhèng )。”

陆(lù )德(dé )明(míng )释(shì )文(wén ):“正(zhèng ),音(yīn )征(zhēng )。”

孔(kǒng )颖(yǐng )达(dá )疏(shū ):“正(zhèng ),役(yì )也(yě )。”

阅读:4591

●正(简体版)

©2015-2026 ok8.org 文学库