燕【登录】

ok8.org > 汉字/字典 > 燕

燕(yàn )字(zì )的(de )笔(bǐ )画(huà ):16画(huà );

(参(cān )见(jiàn )讌(yàn ),醼(yàn ),鷰(yàn ))

I

yàn

〡ㄢˋ

〔《广(guǎng )韵(yùn )》于(yú )甸(diàn )切(qiē ),去(qù )霰(xiàn ),影(yǐng )。〕

亦(yì )作(zuò )“觾(yàn )”。

1.鸟(niǎo )纲(gāng )燕(yàn )科(kē )各(gè )种(zhǒng )类(lèi )的(de )通(tōng )称(chēng )。体(tǐ )型(xíng )小(xiǎo ),翅(chì )膀(bǎng )尖(jiān )而(ér )长(zhǎng ),尾(wěi )巴(bā )分(fèn )叉(chā )像(xiàng )剪(jiǎn )刀(dāo )。飞(fēi )行(háng )时(shí )捕(bǔ )食(shí )昆(kūn )虫(chóng ),对(duì )农(nóng )作(zuò )物(wù )有(yǒu )益(yì )。属(shǔ )候(hòu )鸟(niǎo )。常(cháng )见(jiàn )的(de )有(yǒu )家(jiā )燕(yàn )。

《诗(shī )·邶(bèi )风(fēng )·燕(yàn )燕(yàn )》:“燕(yàn )燕(yàn )于(yú )飞(fēi ),差(chà )池(chí )其(qí )羽(yǔ )。”

孔(kǒng )颖(yǐng )达(dá )疏(shū ):“此(cǐ )燕(yàn )即(jí )今(jīn )之(zhī )燕(yàn )也(yě ),古(gǔ )人(rén )重(zhòng )言(yán )之(zhī )。”

唐(táng )温(wēn )庭(tíng )筠(jūn )《菩(pú )萨(sà )蛮(mán )》词(cí ):“杨(yáng )柳(liǔ )色(sè )依(yī )依(yī ),燕(yàn )归(guī )君(jūn )不(bú )归(guī )。”

郭(guō )沫(mò )若(ruò )《咏(yǒng )梅(méi )二(èr )绝(jué )有(yǒu )怀(huái )梅(méi )兰(lán )芳(fāng )同(tóng )志(zhì )》之(zhī )二(èr ):“仙(xiān )姿(zī )香(xiāng )韵(yùn )领(lǐng )群(qún )芳(fāng ),燕(yàn )剪(jiǎn )莺(yīng )簧(huáng )共(gòng )绕(rào )梁(liáng )。”

2.白(bái )颈(jǐng )鸦(yā )。

《尔(ěr )雅(yǎ )·释(shì )鸟(niǎo )》:“燕(yàn ),白(bái )脰(dòu )乌(wū )。”

郝(hǎo )懿(yì )行(háng )义(yì )疏(shū ):“《小(xiǎo )尔(ěr )雅(yǎ )》云(yún ):‘白(bái )项(xiàng )而(ér )群(qún )飞(fēi )者(zhě )谓(wèi )之(zhī )燕(yàn )乌(wū )。’今(jīn )此(cǐ )乌(wū )大(dà )于(yú )雅(yǎ )乌(wū )而(ér )小(xiǎo )于(yú )慈(cí )乌(wū )。”

3.安(ān )宁(níng );安(ān )逸(yì )。

《易(yì )·中(zhōng )孚(fú )》:“初(chū )九(jiǔ ),虞(yú )吉(jí ),有(yǒu )它(tā )不(bú )燕(yàn )。”

孔(kǒng )颖(yǐng )达(dá )疏(shū ):“燕(yàn ),安(ān )也(yě )。”

高(gāo )亨(hēng )注(zhù ):“有(yǒu )意(yì )外(wài )之(zhī )患(huàn )则(zé )不(bú )安(ān )也(yě )。”

宋(sòng )陈(chén )师(shī )道(dào )《二(èr )亭(tíng )记(jì )》:“故(gù )宫(gōng )室(shì )苑(yuàn )囿(yòu )以(yǐ )燕(yàn )其(qí )居(jū ),车(chē )马(mǎ )器(qì )服(fú )以(yǐ )效(xiào )其(qí )用(yòng )。”

清(qīng )厉(lì )鹗(è )《题(tí )嶰(jiè )谷(gǔ )所(suǒ )藏(cáng )郭(guō )河(hé )阳(yáng )寒(hán )风(fēng )密(mì )雪(xuě )图(tú )》诗(shī ):“熙(xī )宁(níng )天(tiān )子(zǐ )多(duō )清(qīng )燕(yàn ),诏(zhào )遣(qiǎn )从(cóng )容(róng )埽(sào )东(dōng )绢(juàn )。”

4.指(zhǐ )安(ān )息(xī );闲(xián )居(jū )。

《晏(yàn )子(zǐ )春(chūn )秋(qiū )·谏(jiàn )下(xià )十(shí )六(liù )》:“日(rì )晏(yàn )矣(yǐ ),君(jūn )不(bú )若(ruò )脱(tuō )服(fú )就(jiù )燕(yàn )。”

吴(wú )则(zé )虞(yú )集(jí )释(shì ):“《御(yù )览(lǎn )》……‘燕(yàn )’作(zuò )‘晏(yàn )’。晏(yàn ),息(xī )也(yě )。”

《汉(hàn )书(shū )·万(wàn )石(shí )君(jūn )传(chuán )》:“子(zǐ )孙(sūn )胜(shèng )冠(guàn )者(zhě )在(zài )侧(cè ),虽(suī )燕(yàn )必(bì )冠(guàn ),申(shēn )申(shēn )如(rú )也(yě )。”

5.对(duì )环(huán )境(jìng )或(huò )事(shì )物(wù )感(gǎn )到(dào )安(ān )适(shì )满(mǎn )足(zú )。参(cān )见(jiàn )“燕(yàn )安(ān )”。

6.接(jiē )近(jìn );亲(qīn )近(jìn )。

《韩(hán )非(fēi )子(zǐ )·难(nán )三(sān )》:“士(shì )之(zhī )用(yòng )不(bú )在(zài )近(jìn )远(yuǎn ),而(ér )俳(pái )优(yōu )侏(zhū )儒(rú ),固(gù )人(rén )主(zhǔ )之(zhī )所(suǒ )与(yǔ )燕(yàn )也(yě )。”

陈(chén )奇(qí )猷(yóu )集(jí )释(shì ):“燕(yàn ),谓(wèi )燕(yàn )处(chù ),言(yán )相(xiàng )近(jìn )也(yě )。”

汉(hàn )贾(jiǎ )谊(yì )《新(xīn )书(shū )·保(bǎo )傅(fù )》:“保(bǎo ),保(bǎo )其(qí )身(shēn )体(tǐ );傅(fù ),傅(fù )之(zhī )德(dé )义(yì )……于(yú )是(shì )为(wéi )置(zhì )三(sān )少(shǎo ),皆(jiē )上(shàng )大(dà )夫(fū )也(yě ),曰(yuē )少(shǎo )保(bǎo )、少(shǎo )傅(fù )、少(shǎo )师(shī ),是(shì )与(yǔ )太(tài )子(zǐ )燕(yàn )者(zhě )也(yě )。”

7.亵(xiè )渎(dú );轻(qīng )慢(màn )。

宋(sòng )苏(sū )轼(shì )《题(tí )杨(yáng )次(cì )公(gōng )春(chūn )兰(lán )》诗(shī ):“丹(dān )青(qīng )写(xiě )真(zhēn )色(sè ),欲(yù )补(bǔ )《离(lí )骚(sāo )》传(chuán )。对(duì )之(zhī )如(rú )灵(líng )均(jūn ),冠(guàn )佩(pèi )不(bú )敢(gǎn )燕(yàn )。”参(cān )见(jiàn )“燕(yàn )朋(péng )”。

8.通(tōng )“宴(yàn )”。宴(yàn )饮(yǐn );宴(yàn )请(qǐng )。

《诗(shī )·小(xiǎo )雅(yǎ )·南(nán )有(yǒu )嘉(jiā )鱼(yú )》:“君(jūn )子(zǐ )有(yǒu )酒(jiǔ ),嘉(jiā )宾(bīn )式(shì )燕(yàn )以(yǐ )乐(lè )。”

郑(zhèng )玄(xuán )笺(jiān ):“用(yòng )酒(jiǔ )与(yǔ )贤(xián )者(zhě )燕(yàn )饮(yǐn )而(ér )乐(lè )也(yě )。”

高(gāo )亨(hēng )注(zhù ):“燕(yàn ),通(tōng )‘宴(yàn )’。”

《汉(hàn )书(shū )·五(wǔ )行(háng )志(zhì )中(zhōng )之(zhī )上(shàng )》:“昭(zhāo )公(gōng )十(shí )五(wǔ )年(nián ),晋(jìn )籍(jí )谈(tán )如(rú )周(zhōu )葬(zàng )穆(mù )后(hòu ),既(jì )除(chú )丧(sàng )而(ér )燕(yàn )。”

颜(yán )师(shī )古(gǔ )注(zhù ):“燕(yàn )与(yǔ )宴(yàn )同(tóng )。”

宋(sòng )王(wáng )谠(dǎng )《唐(táng )语(yǔ )林(lín )·赏(shǎng )誉(yù )》:“玄(xuán )宗(zōng )燕(yàn )诸(zhū )学(xué )士(shì )于(yú )便(biàn )殿(diàn )。”

清(qīng )恽(yùn )敬(jìng )《重(zhòng )修(xiū )瑞(ruì )金(jīn )县(xiàn )署(shǔ )记(jì )》:“二(èr )堂(táng )之(zhī )西(xī )曰(yuē )华(huá )厅(tīng ),以(yǐ )燕(yàn )宾(bīn )。”

9.指(zhǐ )宴(yàn )席(xí );宴(yàn )会(huì )。

《梁(liáng )书(shū )·贺(hè )琛(chēn )传(chuán )》:“积(jī )果(guǒ )如(rú )山(shān )岳(yuè ),列(liè )肴(yáo )同(tóng )绮(qǐ )绣(xiù ),露(lù )台(tái )之(zhī )产(chǎn ),不(bú )周(zhōu )一(yī )燕(yàn )之(zhī )资(zī )。”

宋(sòng )王(wáng )明(míng )清(qīng )《玉(yù )照(zhào )新(xīn )志(zhì )》卷(juàn )一(yī ):“上(shàng )命(mìng )设(shè )燕(yàn )禁(jìn )中(zhōng ),令(lìng )廷(tíng )臣(chén )赋(fù )诗(shī ),以(yǐ )宠(chǒng )其(qí )行(háng )。”一(yī )本(běn )作(zuò )“宴(yàn )”。

《清(qīng )史(shǐ )稿(gǎo )·选(xuǎn )举(jǔ )志(zhì )一(yī )》:“礼(lǐ )成(chéng ),赐(cì )燕(yàn )礼(lǐ )部(bù ),恩(ēn )赉(lài )有(yǒu )加(jiā )。”

10.指(zhǐ )燕(yàn )礼(lǐ )。

《礼(lǐ )记(jì )·射(shè )义(yì )》:“以(yǐ )燕(yàn )以(yǐ )射(shè )。”

孔(kǒng )颖(yǐng )达(dá )疏(shū ):“谓(wèi )先(xiān )行(háng )燕(yàn )礼(lǐ )而(ér )后(hòu )射(shè )也(yě )。”

明(míng )何(hé )景(jǐng )明(míng )《乡(xiāng )射(shè )礼(lǐ )直(zhí )节(jiē )序(xù )例(lì )》:“古(gǔ )者(zhě )饮(yǐn )毕(bì )而(ér )射(shè )。射(shè )之(zhī )司(sī )马(mǎ ),燕(yàn )之(zhī )司(sī )正(zhèng )也(yě )。此(cǐ )礼(lǐ )久(jiǔ )不(bú )行(háng ),而(ér )其(qí )文(wén )具(jù )《仪(yí )礼(lǐ )》。”

金(jīn )松(sōng )岑(cén )《文(wén )学(xué )上(shàng )之(zhī )美(měi )术(shù )观(guān )》:“儒(rú )者(zhě )不(bú )知(zhī )音(yīn ),瞽(gǔ )师(shī )不(bú )知(zhī )义(yì ),故(gù )乐(lè )府(fǔ )立(lì )而(ér )风(fēng )雅(yǎ )合(hé ),四(sì )始(shǐ )不(bú )明(míng ),辟(pì )雍(yōng )享(xiǎng )燕(yàn )溷(hùn )而(ér )雅(yǎ )颂(sòng )通(tōng )、人(rén )神(shén )杂(zá )。”自(zì )注(zhù ):“享(xiǎng ),大(dà )礼(lǐ )也(yě );燕(yàn ),私(sī )礼(lǐ )也(yě )。”

11.指(zhǐ )燕(yàn )射(shè )。

《周(zhōu )礼(lǐ )·考(kǎo )工(gōng )记(jì )·梓(zǐ )人(rén )》:“张(zhāng )兽(shòu )侯(hóu ),则(zé )王(wáng )以(yǐ )息(xī )燕(yàn )。”

郑(zhèng )玄(xuán )注(zhù ):“燕(yàn )谓(wèi )劳(láo )使(shǐ )臣(chén )若(ruò )与(yǔ )群(qún )臣(chén )閒(jiān )暇(xiá )饮(yǐn )酒(jiǔ )而(ér )射(shè )。”

II

yān

〡ㄢ

〔《广(guǎng )韵(yùn )》乌(wū )前(qián )切(qiē ),平(píng )先(xiān ),影(yǐng )。〕

亦(yì )作(zuò )“觾(yàn )”。

1.古(gǔ )国(guó )名(míng )。(1)周(zhōu )代(dài )诸(zhū )侯(hóu )国(guó )。又(yòu )称(chēng )北(běi )燕(yàn )。

姬(jī )姓(xìng ),周(zhōu )公(gōng )奭(shì )之(zhī )后(hòu ),在(zài )今(jīn )河(hé )北(běi )省(shěng )北(běi )部(bù )和(hé )辽(liáo )宁(níng )省(shěng )西(xī )端(duān ),建(jiàn )都(dōu )蓟(jì )(今(jīn )北(běi )京(jīng )城(chéng )西(xī )南(nán )隅(yú ))。

战(zhàn )国(guó )时(shí )为(wéi )七(qī )雄(xióng )之(zhī )一(yī ),后(hòu )为(wéi )秦(qín )所(suǒ )灭(miè )。

《孟(mèng )子(zǐ )·梁(liáng )惠(huì )王(wáng )下(xià )》:“齐(qí )人(rén )伐(fá )燕(yàn ),胜(shèng )之(zhī )。”

《史(shǐ )记(jì )·燕(yàn )召(zhào )公(gōng )世(shì )家(jiā )》:“周(zhōu )武(wǔ )王(wáng )之(zhī )灭(miè )纣(zhòu ),封(fēng )召(zhào )公(gōng )于(yú )北(běi )燕(yàn )。”

裴(péi )駰(yīn )集(jí )解(jiě ):“《世(shì )本(běn )》曰(yuē ):‘居(jū )北(běi )燕(yàn )。’宋(sòng )忠(zhōng )曰(yuē ):‘有(yǒu )南(nán )燕(yàn ),故(gù )云(yún )北(běi )燕(yàn )。’”(2)周(zhōu )代(dài )诸(zhū )侯(hóu )国(guó )。又(yòu )称(chēng )南(nán )燕(yàn )。

姞(jí )姓(xìng ),相(xiàng )传(chuán )为(wéi )黄(huáng )帝(dì )之(zhī )后(hòu ),在(zài )今(jīn )河(hé )南(nán )省(shěng )延(yán )津(jīn )县(xiàn )东(dōng )北(běi )部(bù )。

《左(zuǒ )传(chuán )·隐(yǐn )公(gōng )五(wǔ )年(nián )》:“卫(wèi )人(rén )以(yǐ )燕(yàn )师(shī )伐(fá )郑(zhèng )。”

杜(dù )预(yù )注(zhù ):“南(nán )燕(yàn )国(guó ),今(jīn )东(dōng )郡(jùn )燕(yàn )县(xiàn )。”

孔(kǒng )颖(yǐng )达(dá )疏(shū ):“燕(yàn )有(yǒu )二(èr )国(guó ),一(yī )称(chēng )北(běi )燕(yàn ),故(gù )此(cǐ )注(zhù )言(yán )南(nán )燕(yàn )以(yǐ )别(bié )之(zhī )。

《世(shì )本(běn )》:‘燕(yàn )国(guó ),姞(jí )姓(xìng )。’《地(dì )理(lǐ )志(zhì )》:‘东(dōng )郡(jùn )燕(yàn )县(xiàn ),南(nán )燕(yàn )国(guó ),姞(jí )姓(xìng ),黄(huáng )帝(dì )之(zhī )后(hòu )也(yě )。’”

《史(shǐ )记(jì )·秦(qín )本(běn )纪(jì )》:“宣(xuān )公(gōng )元(yuán )年(nián ),卫(wèi )燕(yàn )伐(fá )周(zhōu ),出(chū )惠(huì )王(wáng ),立(lì )王(wáng )子(zǐ )穨(tuí )。”

张(zhāng )守(shǒu )节(jiē )正(zhèng )义(yì ):“燕(yàn ),南(nán )燕(yàn )也(yě )。”(3)东(dōng )晋(jìn )时(shí ),鲜(xiān )卑(bēi )慕(mù )容(róng )氏(shì )称(chēng )帝(dì ),国(guó )号(hào )燕(yàn ),分(fèn )前(qián )燕(yàn )、后(hòu )燕(yàn )、西(xī )燕(yàn )、南(nán )燕(yàn )。

汉(hàn )人(rén )冯(féng )跋(bá )所(suǒ )建(jiàn )国(guó )亦(yì )名(míng )燕(yàn ),史(shǐ )称(chēng )北(běi )燕(yàn )。见(jiàn )《晋(jìn )书(shū )·载(zǎi )记(jì )》十(shí )、二(èr )三(sān )、二(èr )四(sì )、二(èr )五(wǔ )。(4)隋(suí )末(mò )王(wáng )须(xū )拔(bá )所(suǒ )建(jiàn )国(guó )。

《隋(suí )书(shū )·炀(yáng )帝(dì )纪(jì )下(xià )》:“﹝大(dà )业(yè )十(shí )一(yī )年(nián )二(èr )月(yuè )﹞丙(bǐng )子(zǐ ),上(shàng )谷(gǔ )人(rén )王(wáng )须(xū )拔(bá )反(fǎn ),自(zì )称(chēng )漫(màn )天(tiān )王(wáng ),国(guó )号(hào )燕(yàn )。”(5)指(zhǐ )隋(suí )末(mò )农(nóng )民(mín )起(qǐ )义(yì )军(jūn )将(jiāng )领(lǐng )高(gāo )开(kāi )道(dào )所(suǒ )建(jiàn )立(lì )的(de )燕(yàn )国(guó )。

《旧(jiù )唐(táng )书(shū )·高(gāo )开(kāi )道(dào )传(chuán )》:“﹝武(wǔ )德(dé )﹞三(sān )年(nián ),复(fù )称(chēng )燕(yàn )王(wáng ),建(jiàn )元(yuán ),署(shǔ )置(zhì )百(bǎi )官(guān )……复(fù )称(chēng )燕(yàn )国(guó )。”

2.旧(jiù )时(shí )河(hé )北(běi )省(shěng )的(de )别(bié )称(chēng )。亦(yì )指(zhǐ )河(hé )北(běi )省(shěng )北(běi )部(bù )。

汉(hàn )桓(huán )宽(kuān )《盐(yán )铁(tiě )论(lùn )·本(běn )议(yì )》:“燕(yàn )齐(qí )之(zhī )鱼(yú )盐(yán )旃(zhān )裘(qiú ),兖(yǎn )豫(yù )之(zhī )漆(qī )丝(sī )絺(zhǐ )紵(zhù ),养(yǎng )生(shēng )送(sòng )终(zhōng )之(zhī )具(jù )也(yě )。”

宋(sòng )苏(sū )轼(shì )《次(cì )韵(yùn )孔(kǒng )文(wén )仲(zhòng )推(tuī )官(guān )见(jiàn )赠(zèng )》:“谓(wèi )君(jūn )朝(cháo )发(fā )燕(yàn ),秣(mò )楚(chǔ )日(rì )未(wèi )欹(yī )。”

毛(máo )泽(zé )东(dōng )《浪(làng )淘(táo )沙(shā )·北(běi )戴(dài )河(hé )》词(cí ):“大(dà )雨(yǔ )落(luò )幽(yōu )燕(yàn ),白(bái )浪(làng )滔(tāo )天(tiān )。”

3.姓(xìng )。

春(chūn )秋(qiū )时(shí )有(yǒu )燕(yàn )伋(fán )。见(jiàn )《史(shǐ )记(jì )·仲(zhòng )尼(ní )弟(dì )子(zǐ )列(liè )传(chuán )》。

阅读:7032

●燕(简体版)

©2015-2026 ok8.org 文学库