先天【登录】

ok8.org > 词典 > 先天

1.谓(wèi )先(xiān )于(yú )天(tiān )时(shí )而(ér )行(háng )事(shì ),有(yǒu )先(xiān )见(jiàn )之(zhī )明(míng )。

《易(yì )·乾(qián )》:“夫(fū )大(dà )人(rén )者(zhě ),与(yǔ )天(tiān )地(dì )合(hé )其(qí )德(dé );与(yǔ )日(rì )月(yuè )合(hé )其(qí )明(míng ),与(yǔ )四(sì )时(shí )合(hé )其(qí )序(xù ),与(yǔ )鬼(guǐ )神(shén )合(hé )其(qí )吉(jí )凶(xiōng ),先(xiān )天(tiān )而(ér )天(tiān )弗(fú )违(wéi ),后(hòu )天(tiān )而(ér )奉(fèng )天(tiān )时(shí )。”

孔(kǒng )颖(yǐng )达(dá )疏(shū ):“先(xiān )天(tiān )而(ér )天(tiān )弗(fú )违(wéi )者(zhě ),若(ruò )在(zài )天(tiān )时(shí )之(zhī )先(xiān )行(háng )事(shì ),天(tiān )乃(nǎi )在(zài )后(hòu )不(bú )违(wéi ),是(shì )天(tiān )合(hé )大(dà )人(rén )也(yě )。”

晋(jìn )陆(lù )机(jī )《皇(huáng )太(tài )子(zǐ )宴(yàn )玄(xuán )圃(pǔ )有(yǒu )令(lìng )赋(fù )诗(shī )》:“三(sān )正(zhèng )迭(dié )绍(shào ),洪(hóng )圣(shèng )启(qǐ )运(yùn );自(zì )昔(xī )哲(zhé )王(wáng ),先(xiān )天(tiān )而(ér )顺(shùn );群(qún )辟(pì )崇(chóng )替(tì ),降(jiàng )及(jí )近(jìn )古(gǔ )。”

唐(táng )白(bái )居(jū )易(yì )《贺(hè )雨(yǔ )》诗(shī ):“顺(shùn )人(rén )人(rén )心(xīn )悦(yuè ),先(xiān )天(tiān )天(tiān )意(yì )从(cóng )。”

2.谓(wèi )与(yǔ )生(shēng )俱(jù )来(lái ),先(xiān )于(yú )感(gǎn )觉(jiào )经(jīng )验(yàn )和(hé )直(zhí )接(jiē )实(shí )践(jiàn )。

《高(gāo )子(zǐ )遗(yí )书(shū )·会(huì )语(yǔ )六(liù )一(yī )》:“命(mìng )之(zhī )所(suǒ )有(yǒu ),先(xiān )天(tiān )也(yě );人(rén )之(zhī )肯(kěn )为(wéi ),后(hòu )天(tiān )也(yě )。无(wú )先(xiān )天(tiān )不(bú )起(qǐ )后(hòu )天(tiān ),无(wú )后(hòu )天(tiān )不(bú )成(chéng )先(xiān )天(tiān )。”

明(míng )陈(chén )汝(rǔ )元(yuán )《金(jīn )莲(lián )记(jì )·构(gòu )衅(xìn )》:“窗(chuāng )前(qián )草(cǎo )色(sè )悟(wù )惺(xīng )惺(xīng ),完(wán )却(què )先(xiān )天(tiān )一(yī )点(diǎn )灵(líng )。碧(bì )绿(lǜ )满(mǎn )山(shān )皆(jiē )意(yì )趣(qù ),春(chūn )风(fēng )沂(yí )水(shuǐ )伴(bàn )《西(xī )铭(míng )》。”

柳(liǔ )青(qīng )《狠(hěn )透(tòu )铁(tiě )》:“他(tā )们(men )说(shuō )老(lǎo )汉(hàn )精(jīng )神(shén )上(shàng )有(yǒu )一(yī )种(zhǒng )先(xiān )天(tiān )的(de )质(zhì )素(sù ),使(shǐ )他(tā )嗅(xiù )出(chū )异(yì )己(jǐ )阶(jiē )级(jí )的(de )味(wèi )道(dào )。”

3.指(zhǐ )人(rén )或(huò )动(dòng )物(wù )诞(dàn )生(shēng )前(qián )的(de )胚(pēi )胎(tāi )时(shí )期(qī )。

《红(hóng )楼(lóu )梦(mèng )》第(dì )二(èr )八(bā )回(huí ):“林(lín )妹(mèi )妹(mèi )是(shì )内(nèi )症(zhèng ),先(xiān )天(tiān )生(shēng )的(de )弱(ruò ),所(suǒ )以(yǐ )禁(jìn )不(bú )住(zhù )一(yī )点(diǎn )儿(ér )风(fēng )寒(hán )。”

4.指(zhǐ )宇(yǔ )宙(zhòu )的(de )本(běn )体(tǐ ),万(wàn )物(wù )的(de )本(běn )原(yuán )。

清(qīng )赵(zhào )翼(yì )《静(jìng )观(guān )》诗(shī )之(zhī )一(yī ):“大(dà )《易(yì )》论(lùn )天(tiān )道(dào ),恒(héng )久(jiǔ )而(ér )不(bú )已(yǐ );此(cǐ )从(cóng )后(hòu )天(tiān )观(guān ),未(wèi )究(jiū )先(xiān )天(tiān )始(shǐ )。”

清(qīng )洪(hóng )昇(shēng )《长(zhǎng )生(shēng )殿(diàn )·觅(mì )魂(hún )》:“这(zhè )坛(tán )本(běn )在(zài )虚(xū )空(kōng )闢(pì )建(jiàn ),象(xiàng )涵(hán )太(tài )极(jí )法(fǎ )先(xiān )天(tiān )。”

5.指(zhǐ )伏(fú )羲(xī )所(suǒ )作(zuò )之(zhī )《易(yì )》。

宋(sòng )罗(luó )泌(mì )《路(lù )史(shǐ )·发(fā )挥(huī )一(yī )·论(lùn )三(sān )易(yì )》:“伏(fú )羲(xī )氏(shì )之(zhī )先(xiān )天(tiān ),神(shén )农(nóng )易(yì )之(zhī )为(wéi )中(zhōng )天(tiān );神(shén )农(nóng )之(zhī )中(zhōng )天(tiān ),黄(huáng )帝(dì )易(yì )之(zhī )为(wéi )后(hòu )天(tiān )。岂(qǐ )非(fēi )《易(yì )》道(dào )广(guǎng )大(dà ),变(biàn )通(tōng )不(bú )穷(qióng ),有(yǒu )非(fēi )一(yī )法(fǎ )之(zhī )所(suǒ )能(néng )尽(jìn )?”明(míng )杨(yáng )慎(shèn )《丹(dān )铅(qiān )续(xù )录(lù )·三(sān )易(yì )》:“《周(zhōu )礼(lǐ )·太(tài )卜(bo )》‘掌(zhǎng )三(sān )《易(yì )》之(zhī )法(fǎ )。’干(gàn )令(lìng )升(shēng )注(zhù )云(yún ):‘……伏(fú )羲(xī )之(zhī )《易(yì )》小(xiǎo )成(chéng ),为(wéi )先(xiān )天(tiān );神(shén )农(nóng )之(zhī )《易(yì )》中(zhōng )成(chéng ),为(wéi )中(zhōng )天(tiān );黄(huáng )帝(dì )之(zhī )《易(yì )》大(dà )成(chéng ),为(wéi )后(hòu )天(tiān )。’予(yǔ )按(àn ):邵(shào )康(kāng )节(jiē )之(zhī )《易(yì )》先(xiān )天(tiān )、后(hòu )天(tiān ),其(qí )源(yuán )出(chū )于(yú )此(cǐ )。”

尚(shàng )秉(bǐng )和(hé )《周(zhōu )易(yì )尚(shàng )氏(shì )学(xué )·总(zǒng )论(lùn )》:“先(xiān )天(tiān )方(fāng )位(wèi ),乾(qián )南(nán )坤(kūn )北(běi ),离(lí )东(dōng )坎(kǎn )西(xī ),一(yī )阴(yīn )一(yī )阳(yáng ),相(xiàng )偶(ǒu )相(xiàng )对(duì ),乃(nǎi )天(tiān )地(dì )自(zì )然(rán )之(zhī )法(fǎ )象(xiàng )。”

阅读:1768

●先天(简体版)

©2015-2026 ok8.org 文学库