矣【登录】

ok8.org > 汉字/字典 > 矣

矣(yǐ )字(zì )的(de )笔(bǐ )画(huà ):7画(huà );

y·

〡ˇ

〔《广(guǎng )韵(yùn )》于(yú )纪(jì )切(qiē ),上(shàng )止(zhǐ ),云(yún )。〕

1.语(yǔ )气(qì )助(zhù )词(cí )。表(biǎo )已(yǐ )然(rán )之(zhī )事(shì ),与(yǔ )“了(le )”相(xiàng )当(dāng )。

《论(lùn )语(yǔ )·雍(yōng )也(yě )》:“有(yǒu )颜(yán )回(huí )者(zhě )好(hǎo )学(xué ),不(bú )迁(qiān )怒(nù ),不(bú )贰(èr )过(guò ),不(bú )幸(xìng )短(duǎn )命(mìng )死(sǐ )矣(yǐ )。”

《史(shǐ )记(jì )·老(lǎo )子(zǐ )韩(hán )非(fēi )列(liè )传(chuán )》:“秦(qín )王(wáng )后(hòu )悔(huǐ )之(zhī ),使(shǐ )人(rén )赦(shè )之(zhī ),非(fēi )已(yǐ )死(sǐ )矣(yǐ )。”

南(nán )朝(cháo )梁(liáng )任(rèn )昉(fǎng )《天(tiān )监(jiān )三(sān )年(nián )策(cè )秀(xiù )才(cái )文(wén )》:“朕(zhèn )立(lì )谏(jiàn )鼓(gǔ ),设(shè )谤(bàng )木(mù ),于(yú )兹(zī )三(sān )年(nián )矣(yǐ )。”

2.语(yǔ )气(qì )助(zhù )词(cí )。表(biǎo )将(jiāng )然(rán )之(zhī )事(shì ),与(yǔ )“了(le )”相(xiàng )当(dāng )。

《论(lùn )语(yǔ )·阳(yáng )货(huò )》:“孔(kǒng )子(zǐ )曰(yuē ):‘诺(nuò ),吾(wú )将(jiāng )仕(shì )矣(yǐ )。’”

《史(shǐ )记(jì )·孟(mèng )尝(cháng )君(jūn )列(liè )传(chuán )》:“木(mù )禺(yú )人(rén )曰(yuē ):‘天(tiān )雨(yǔ ),子(zǐ )将(jiāng )败(bài )矣(yǐ )。’”

3.语(yǔ )气(qì )助(zhù )词(cí )。表(biǎo )肯(kěn )定(dìng )或(huò )判(pàn )断(duàn )。与(yǔ )“也(yě )”相(xiàng )当(dāng )。

《论(lùn )语(yǔ )·学(xué )而(ér )》:“虽(suī )曰(yuē )未(wèi )学(xué ),吾(wú )必(bì )谓(wèi )之(zhī )学(xué )矣(yǐ )。”

《史(shǐ )记(jì )·游(yóu )侠(xiá )列(liè )传(chuán )》:“吴(wú )楚(chǔ )反(fǎn )时(shí ),条(tiáo )侯(hóu )为(wéi )太(tài )尉(wèi ),乘(chéng )传(chuán )车(chē )将(jiāng )至(zhì )河(hé )南(nán ),得(dé )剧(jù )孟(mèng ),喜(xǐ )曰(yuē ):‘吴(wú )楚(chǔ )举(jǔ )大(dà )事(shì )而(ér )不(bú )求(qiú )孟(mèng ),吾(wú )知(zhī )其(qí )无(wú )能(néng )为(wéi )已(yǐ )矣(yǐ )。’”

4.语(yǔ )气(qì )助(zhù )词(cí )。表(biǎo )命(mìng )令(lìng )。

《史(shǐ )记(jì )·滑(huá )稽(jī )列(liè )传(chuán )》:“豹(bào )曰(yuē ):‘廷(tíng )掾(yuàn )起(qǐ )矣(yǐ ),状(zhuàng )河(hé )伯(bó )留(liú )客(kè )之(zhī )久(jiǔ ),若(ruò )皆(jiē )罢(bà )去(qù )归(guī )矣(yǐ )!’”

《史(shǐ )记(jì )·商(shāng )君(jūn )列(liè )传(chuán )》:“王(wáng )许(xǔ )我(wǒ ),汝(rǔ )可(kě )疾(jí )去(qù )矣(yǐ )。”

5.语(yǔ )气(qì )助(zhù )词(cí )。表(biǎo )停(tíng )顿(dùn ),以(yǐ )起(qǐ )下(xià )文(wén )。犹(yóu )“也(yě )”。

《诗(shī )·周(zhōu )南(nán )·汉(hàn )广(guǎng )》:“汉(hàn )之(zhī )广(guǎng )矣(yǐ ),不(bú )可(kě )泳(yǒng )思(sī );江(jiāng )之(zhī )永(yǒng )矣(yǐ ),不(bú )可(kě )方(fāng )思(sī )。”

《吕(lǚ )氏(shì )春(chūn )秋(qiū )·有(yǒu )度(dù )》:“则(zé )人(rén )之(zhī )易(yì )欺(qī )矣(yǐ ),可(kě )惶(huáng )矣(yǐ ),可(kě )恐(kǒng )矣(yǐ ),可(kě )喜(xǐ )矣(yǐ ),知(zhī )之(zhī )不(bú )审(shěn )也(yě )。”

6.语(yǔ )气(qì )助(zhù )词(cí )。表(biǎo )限(xiàn )制(zhì ),犹(yóu )“耳(ěr )”。

《左(zuǒ )传(chuán )·僖(xī )公(gōng )二(èr )十(shí )四(sì )年(nián )》:“献(xiàn )公(gōng )之(zhī )子(zǐ )九(jiǔ )人(rén ),唯(wéi )君(jūn )在(zài )矣(yǐ )。”

《战(zhàn )国(guó )策(cè )·赵(zhào )策(cè )三(sān )》:“则(zé )连(lián )有(yǒu )赴(fù )东(dōng )海(hǎi )而(ér )死(sǐ )矣(yǐ )。”

7.语(yǔ )气(qì )助(zhù )词(cí )。表(biǎo )感(gǎn )叹(tàn ),犹(yóu )“啊(ā )”。

《论(lùn )语(yǔ )·述(shù )而(ér )》:“甚(shèn )矣(yǐ ),吾(wú )衰(shuāi )也(yě )!”

《史(shǐ )记(jì )·封(fēng )禅(chán )书(shū )》:“三(sān )代(dài )邈(miǎo )绝(jué ),远(yuǎn )矣(yǐ )!难(nán )存(cún )。”

唐(táng )韩(hán )愈(yù )《子(zǐ )产(chǎn )不(bú )毁(huǐ )乡(xiāng )校(xiào )颂(sòng )》:“下(xià )塞(sāi )上(shàng )聋(lóng ),邦(bāng )其(qí )倾(qīng )矣(yǐ )。”

8.语(yǔ )气(qì )助(zhù )词(cí )。与(yǔ )句(jù )中(zhōng )疑(yí )问(wèn )词(cí )相(xiàng )呼(hū )应(yīng )表(biǎo )疑(yí )问(wèn ),犹(yóu )“乎(hū )”。

《诗(shī )·王(wáng )风(fēng )·中(zhōng )谷(gǔ )有(yǒu )蓷(tuī )》:“啜(chuò )其(qí )泣(qì )矣(yǐ ),何(hé )嗟(jiē )及(jí )矣(yǐ )?”

《论(lùn )语(yǔ )·季(jì )氏(shì )》:“危(wēi )而(ér )不(bú )持(chí ),颠(diān )而(ér )不(bú )扶(fú ),则(zé )将(jiāng )焉(yān )用(yòng )彼(bǐ )相(xiàng )矣(yǐ )?”宋(sòng )苏(sū )舜(shùn )钦(qīn )《火(huǒ )疏(shū )》:“财(cái )货(huò )耗(hào )于(yú )内(nèi ),征(zhēng )役(yì )劳(láo )于(yú )下(xià ),内(nèi )耗(hào )下(xià )劳(láo ),何(hé )以(yǐ )济(jì )矣(yǐ )?”

9.代(dài )词(cí )。与(yǔ )“之(zhī )”字(zì )相(xiàng )当(dāng )。

《诗(shī )·小(xiǎo )雅(yǎ )·隰(xí )桑(sāng )》:“心(xīn )乎(hū )爱(ài )矣(yǐ ),遐(xiá )不(bú )谓(wèi )矣(yǐ )?中(zhōng )心(xīn )藏(cáng )之(zhī ),何(hé )日(rì )忘(wàng )之(zhī )?”朱(zhū )熹(xī )集(jí )传(chuán ):“遐(xiá ),与(yǔ )何(hé )同(tóng )……谓(wèi ),犹(yóu )告(gào )也(yě )。言(yán )我(wǒ )中(zhōng )心(xīn )诚(chéng )爱(ài )君(jūn )子(zǐ ),而(ér )既(jì )见(jiàn )之(zhī ),则(zé )何(hé )不(bú )遂(suí )以(yǐ )告(gào )之(zhī ),而(ér )但(dàn )中(zhōng )心(xīn )藏(cáng )之(zhī ),将(jiāng )使(shǐ )何(hé )日(rì )而(ér )忘(wàng )之(zhī )也(yě )?”

《孟(mèng )子(zǐ )·尽(jìn )心(xīn )上(shàng )》:“行(háng )之(zhī )而(ér )不(bú )着(zhe )焉(yān ),习(xí )矣(yǐ )而(ér )不(bú )察(chá )焉(yān )。终(zhōng )身(shēn )行(háng )之(zhī ),而(ér )不(bú )知(zhī )其(qí )道(dào )者(zhě ),众(zhòng )也(yě )。”

汉(hàn )贾(jiǎ )谊(yì )《新(xīn )书(shū )·官(guān )人(rén )》:“取(qǔ )侍(shì )御(yù )之(zhī )礼(lǐ ),以(yǐ )令(lìng )至(zhì )焉(yān );取(qǔ )厮(sī )役(yì )之(zhī )礼(lǐ ),以(yǐ )令(lìng )召(zhào )矣(yǐ )。”

阅读:1967

●矣(简体版)

©2015-2026 ok8.org 文学库