澤【登录】

ok8.org > 汉字/字典 > 澤

简(jiǎn )体(tǐ )泽(zé )字(zì )的(de )笔(bǐ )画(huà ):8画(huà );繁(fán )體(tǐ )澤(zé )字(zì )筆(bǐ )畫(huà ):16畫(huà )。

(泽(zé ),泽(zé ))

I

zé

ㄗㄜˊ

〔《广(guǎng )韵(yùn )》场(chǎng )伯(bó )切(qiē ),入(rù )陌(mò ),澄(chéng )。〕

“睾(gāo )”的(de )被(bèi )通(tōng )假(jiǎ )字(zì )。亦(yì )作(zuò )“滜(gāo )”。

1.水(shuǐ )聚(jù )汇(huì )处(chù )。

《书(shū )·禹(yǔ )贡(gòng )》:“九(jiǔ )川(chuān )涤(dí )源(yuán ),九(jiǔ )泽(zé )既(jì )陂(bēi )。”

《礼(lǐ )记(jì )·月(yuè )令(lìng )》:“﹝仲(zhòng )冬(dōng )之(zhī )月(yuè )﹞山(shān )林(lín )薮(sǒu )泽(zé ),有(yǒu )能(néng )取(qǔ )蔬(shū )食(shí )田(tián )猎(liè )禽(qín )兽(shòu )者(zhě ),野(yě )虞(yú )教(jiāo )导(dǎo )之(zhī )。”

孔(kǒng )颖(yǐng )达(dá )疏(shū ):“有(yǒu )水(shuǐ )之(zhī )处(chù )谓(wèi )之(zhī )泽(zé )。”

宋(sòng )陆(lù )游(yóu )《楚(chǔ )宫(gōng )行(háng )》:“忽(hū )闻(wén )命(mìng )驾(jià )游(yóu )七(qī )泽(zé ),万(wàn )骑(qí )动(dòng )地(dì )如(rú )雷(léi )霆(tíng )。”

2.称(chēng )水(shuǐ )草(cǎo )丛(cóng )杂(zá )之(zhī )地(dì )。

汉(hàn )应(yīng )劭(shào )《风(fēng )俗(sú )通(tōng )·山(shān )泽(zé )·泽(zé )》:“水(shuǐ )草(cǎo )交(jiāo )厝(cuò ),名(míng )之(zhī )为(wéi )泽(zé )。”

3.雨(yǔ )露(lù )。

《管(guǎn )子(zǐ )·治(zhì )国(guó )》:“耕(gēng )耨(nòu )者(zhě )有(yǒu )时(shí ),而(ér )泽(zé )不(bú )必(bì )足(zú )。”

宋(sòng )司(sī )马(mǎ )光(guāng )《诸(zhū )庙(miào )祈(qí )雪(xuě )文(wén )》:“今(jīn )者(zhě )自(zì )秋(qiū )徂(cú )冬(dōng ),天(tiān )泽(zé )未(wèi )浃(jiā ),麰(móu )麦(mài )既(jì )寡(guǎ ),又(yòu )将(jiāng )藁(gǎo )枯(kū )。”

4.特(tè )指(zhǐ )土(tǔ )壤(rǎng )所(suǒ )含(hán )的(de )水(shuǐ )分(fèn )。

北(běi )魏(wèi )贾(jiǎ )思(sī )勰(xié )《齐(qí )民(mín )要(yào )术(shù )·耕(gēng )田(tián )》:“谚(yàn )曰(yuē ):‘耕(gēng )而(ér )不(bú )劳(láo ),不(bú )如(rú )作(zuò )暴(bào )。’盖(gài )言(yán )泽(zé )难(nán )遇(yù ),喜(xǐ )天(tiān )时(shí )故(gù )也(yě )。”

石(shí )声(shēng )汉(hàn )注(zhù ):“泽(zé ),土(tǔ )壤(rǎng )水(shuǐ )分(fèn ),包(bāo )括(kuò )降(jiàng )水(shuǐ )和(hé )灌(guàn )溉(gài )水(shuǐ )。”

5.湿(shī )润(rùn );滋(zī )润(rùn )。

《素(sù )问(wèn )·经(jīng )络(luò )论(lùn )》:“热(rè )多(duō )则(zé )淖(nào )泽(zé ),淖(nào )泽(zé )则(zé )黄(huáng )赤(chì )。”

王(wáng )冰(bīng )注(zhù ):“淖(nào ),湿(shī )也(yě );泽(zé ),润(rùn )液(yè )也(yě )。”按(àn ),“液(yè )”字(zì )疑(yí )衍(yǎn )。

《孔(kǒng )丛(cóng )子(zǐ )·论(lùn )书(shū )》:“阴(yīn )阳(yáng )和(hé )合(hé ),雨(yǔ )露(lù )之(zhī )泽(zé ),万(wàn )物(wù )以(yǐ )成(chéng ),百(bǎi )姓(xìng )咸(xián )飨(xiǎng )。”

南(nán )朝(cháo )梁(liáng )刘(liú )勰(xié )《文(wén )心(xīn )凋(diāo )龙(lóng )·诸(zhū )子(zǐ )》:“情(qíng )辨(biàn )以(yǐ )泽(zé ),文(wén )子(zǐ )擅(shàn )其(qí )能(néng )。”

宋(sòng )曾(céng )巩(gǒng )《福(fú )州(zhōu )鳝(shàn )溪(xī )祷(dǎo )雨(yǔ )文(wén )》:“萎(wěi )能(néng )起(qǐ )之(zhī ),藁(gǎo )能(néng )泽(zé )之(zhī )。”

6.光(guāng )亮(liàng );润(rùn )泽(zé )。

《左(zuǒ )传(chuán )·襄(xiāng )公(gōng )二(èr )十(shí )八(bā )年(nián )》:“﹝庆(qìng )封(fēng )﹞献(xiàn )车(chē )于(yú )季(jì )武(wǔ )子(zǐ ),美(měi )泽(zé )可(kě )以(yǐ )鑑(jiàn )。”

《左(zuǒ )传(chuán )·襄(xiāng )公(gōng )二(èr )十(shí )八(bā )年(nián )》:“车(chē )甚(shèn )泽(zé ),人(rén )必(bì )瘁(cuì )。”

《楚(chǔ )辞(cí )·离(lí )骚(sāo )》:“芳(fāng )与(yǔ )泽(zé )其(qí )杂(zá )糅(róu )兮(xī ),惟(wéi )昭(zhāo )质(zhì )其(qí )犹(yóu )未(wèi )亏(kuī )。”

王(wáng )逸(yì )注(zhù ):“泽(zé ),质(zhì )之(zhī )润(rùn )也(yě )。”

宋(sòng )王(wáng )安(ān )石(shí )《祭(jì )韩(hán )钦(qīn )圣(shèng )学(xué )士(shì )文(wén )》:“嗟(jiē )为(wéi )君(jūn )兮(xī )邦(bāng )之(zhī )特(tè ),目(mù )扬(yáng )秀(xiù )兮(xī )颜(yán )髮(fà )泽(zé )。”

7.化(huà )妆(zhuāng )用(yòng )的(de )脂(zhī )膏(gāo )。

《楚(chǔ )辞(cí )·大(dà )招(zhāo )》:“粉(fěn )白(bái )黛(dài )黑(hēi ),施(shī )芳(fāng )泽(zé )只(zhī )。”

蒋(jiǎng )骥(jì )注(zhù ):“泽(zé ),膏(gāo )脂(zhī )也(yě )。”

北(běi )魏(wèi )贾(jiǎ )思(sī )勰(xié )《齐(qí )民(mín )要(yào )术(shù )·荏(rěn )蓼(liǎo )》:“然(rán )荏(rěn )油(yóu )不(bú )可(kě )为(wéi )泽(zé )。”

石(shí )声(shēng )汉(hàn )注(zhù ):“泽(zé ),这(zhè )里(lǐ )作(zuò )‘润(rùn )髮(fà )油(yóu )’讲(jiǎng )。”

《管(guǎn )子(zǐ )·小(xiǎo )称(chēng )》“泽(zé )之(zhī )身(shēn )则(zé )存(cún ),去(qù )之(zhī )身(shēn )则(zé )辱(rǔ )”唐(táng )尹(yǐn )知(zhī )章(zhāng )注(zhù )::“恭(gōng )逊(xùn )敬(jìng )爱(ài ),身(shēn )之(zhī )粉(fěn )泽(zé )也(yě )。”

郭(guō )沫(mò )若(ruò )《王(wáng )昭(zhāo )君(jūn )》第(dì )二(èr )幕(mù ):“你(nǐ )这(zhè )脸(liǎn )上(shàng )还(hái )有(yǒu )她(tā )的(de )馀(yú )惠(huì )留(liú )着(zhe )呢(ne ),你(nǐ )让(ràng )我(wǒ )来(lái )分(fèn )你(nǐ )一(yī )些(xiē )香(xiāng )泽(zé )吧(ba )!”

8.恩(ēn )德(dé ),恩(ēn )惠(huì )。

《书(shū )·多(duō )士(shì )》:“殷(yīn )王(wáng )亦(yì )罔(wǎng )敢(gǎn )失(shī )帝(dì ),罔(wǎng )不(bú )配(pèi )天(tiān )其(qí )泽(zé )。”

唐(táng )柳(liǔ )宗(zōng )元(yuán )《答(dá )元(yuán )饶(ráo )州(zhōu )论(lùn )政(zhèng )理(lǐ )书(shū )》:“是(shì )泽(zé )不(bú )下(xià )流(liú ),而(ér )人(rén )无(wú )所(suǒ )告(gào )诉(sù ),其(qí )为(wéi )不(bú )安(ān )亦(yì )大(dà )矣(yǐ )。”

清(qīng )梁(liáng )章(zhāng )钜(jù )《归(guī )田(tián )琐(suǒ )记(jì )·松(sōng )文(wén )清(qīng )公(gōng )》:“节(jiē )钺(yuè )所(suǒ )莅(lì ),无(wú )人(rén )不(bú )被(bèi )其(qí )泽(zé )而(ér )饮(yǐn )其(qí )和(hé )。”

赵(zhào )朴(pǔ )初(chū )《读(dú )唐(táng )人(rén )送(sòng )金(jīn )城(chéng )公(gōng )主(zhǔ )诗(shī )次(cì )韵(yùn )》之(zhī )一(yī ):“甥(shēng )舅(jiù )姻(yīn )亲(qīn )重(zhòng ),琴(qín )书(shū )化(huà )泽(zé )长(zhǎng )。”

9.指(zhǐ )施(shī )恩(ēn )德(dé )。

宋(sòng )苏(sū )舜(shùn )钦(qīn )《上(shàng )三(sān )司(sī )副(fù )使(shǐ )段(duàn )公(gōng )书(shū )》:“道(dào )与(yǔ )义(yì )泽(zé )于(yú )物(wù )而(ér )后(hòu )已(yǐ ),至(zhì )是(shì )则(zé )斯(sī )为(wéi )不(bú )朽(xiǔ )矣(yǐ )。”

《续(xù )资(zī )治(zhì )通(tōng )鉴(jiàn )·宋(sòng )神(shén )宗(zōng )元(yuán )丰(fēng )八(bā )年(nián )》:“先(xiān )皇(huáng )帝(dì )临(lín )御(yù )十(shí )有(yǒu )九(jiǔ )年(nián ),建(jiàn )立(lì )政(zhèng )事(shì )以(yǐ )泽(zé )天(tiān )下(xià )。”

10.影(yǐng )响(xiǎng )。

《孟(mèng )子(zǐ )·离(lí )娄(lóu )下(xià )》:“君(jūn )子(zǐ )之(zhī )泽(zé ),五(wǔ )世(shì )而(ér )斩(zhǎn );小(xiǎo )人(rén )之(zhī )泽(zé ),五(wǔ )世(shì )而(ér )斩(zhǎn )。”

朱(zhū )熹(xī )集(jí )注(zhù ):“泽(zé ),犹(yóu )流(liú )风(fēng )馀(yú )韵(yùn )也(yě )。”

鲁(lǔ )迅(xùn )《集(jí )外(wài )集(jí )拾(shí )遗(yí )补(bǔ )编(biān )·破(pò )恶(è )声(shēng )论(lùn )》:“矧(shěn )欧(ōu )西(xī )艺(yì )文(wén ),多(duō )蒙(méng )其(qí )泽(zé )。”

11.俸(fèng )禄(lù );禄(lù )位(wèi )。

《孟(mèng )子(zǐ )·公(gōng )孙(sūn )丑(chǒu )下(xià )》:“识(shí )其(qí )不(bú )可(kě ),然(rán )且(qiě )至(zhì ),则(zé )是(shì )干(gàn )泽(zé )也(yě )。”

赵(zhào )岐(qí )注(zhù ):“干(gàn ),求(qiú )也(yě );泽(zé ),禄(lù )也(yě )。”

12.搓(cuō )揉(róu );摩(mó )挲(suō )。

《礼(lǐ )记(jì )·少(shǎo )仪(yí )》:“运(yùn )笏(hù ),泽(zé )剑(jiàn )首(shǒu )。”

郑(zhèng )玄(xuán )注(zhù ):“泽(zé ),谓(wèi )玩(wán )弄(nòng )也(yě )。”

13.指(zhǐ )洗(xǐ )涤(dí )。

清(qīng )顾(gù )炎(yán )武(wǔ )《天(tiān )下(xià )郡(jùn )国(guó )利(lì )病(bìng )书(shū )·云(yún )南(nán )二(èr )》:“江(jiāng )涘(sì )苗(miáo )人(rén )以(yǐ )石(shí )垔(yīn )就(jiù )水(shuǐ )泽(zé )髮(fà )。”

14.汗(hàn )衣(yī ),内(nèi )衣(yī )。后(hòu )作(zuò )“襗(yì )”。

《诗(shī )·秦(qín )风(fēng )·无(wú )衣(yī )》:“岂(qǐ )曰(yuē )无(wú )衣(yī )?与(yǔ )子(zǐ )同(tóng )泽(zé )。”

朱(zhū )熹(xī )集(jí )传(chuán ):“泽(zé ),里(lǐ )衣(yī )也(yě )。以(yǐ )其(qí )亲(qīn )肤(fū ),近(jìn )于(yú )垢(gòu )泽(zé ),故(gù )谓(wèi )之(zhī )泽(zé )。”

15.宫(gōng )名(míng )。

周(zhōu )代(dài )习(xí )射(shè )选(xuǎn )士(shì )之(zhī )处(chù )。

《礼(lǐ )记(jì )·射(shè )义(yì )》:“天(tiān )子(zǐ )将(jiāng )祭(jì ),必(bì )先(xiān )习(xí )射(shè )于(yú )泽(zé )。泽(zé )者(zhě ),所(suǒ )以(yǐ )择(zé )士(shì )也(yě )。”

郑(zhèng )玄(xuán )注(zhù ):“泽(zé ),宫(gōng )名(míng )也(yě )。”

《尚(shàng )书(shū )大(dà )传(chuán )·略(luè )说(shuō )》:“已(yǐ )祭(jì ),取(qǔ )馀(yú )获(huò )陈(chén )于(yú )泽(zé )。”

郑(zhèng )玄(xuán )注(zhù )引(yǐn )郑(zhèng )司(sī )农(nóng )曰(yuē ):“泽(zé ),射(shè )宫(gōng )也(yě ),所(suǒ )以(yǐ )习(xí )射(shè )选(xuǎn )士(shì )之(zhī )处(chù )也(yě )。”

16.指(zhǐ )泽(zé )兰(lán )。

《仪(yí )礼(lǐ )·既(jì )夕(xī )礼(lǐ )》:“茵(yīn )着(zhe )用(yòng )荼(tú ),实(shí )绥(suí )泽(zé )焉(yān )。”

郑(zhèng )玄(xuán )注(zhù ):“泽(zé ),泽(zé )兰(lán )也(yě )。”参(cān )见(jiàn )“泽(zé )兰(lán )”。

17.通(tōng )“择(zé )”。选(xuǎn )择(zé )。

《商(shāng )君(jūn )书(shū )·靳(jìn )令(lìng )》:“民(mín )泽(zé )毕(bì )农(nóng )则(zé )国(guó )富(fù )。”

朱(zhū )师(shī )辙(zhé )解(jiě )诂(gǔ ):“泽(zé )借(jiè )为(wéi )择(zé ),柬(jiǎn )选(xuǎn )也(yě )。民(mín )择(zé )业(yè )尽(jìn )在(zài )于(yú )农(nóng ),则(zé )国(guó )富(fù )。”

18.姓(xìng )。

明(míng )有(yǒu )泽(zé )义(yì )。见(jiàn )《通(tōng )志(zhì )·氏(shì )族(zú )五(wǔ )》。

II

shì

ㄕˋ

〔《集(jí )韵(yùn )》施(shī )只(zhī )切(qiē ),入(rù )昔(xī ),书(shū )。〕

1.通(tōng )“释(shì )”。鬆(sòng )散(sàn ),解(jiě )散(sàn )。

《周(zhōu )礼(lǐ )·考(kǎo )工(gōng )记(jì )·序(xù )官(guān )》:“水(shuǐ )有(yǒu )时(shí )以(yǐ )凝(níng ),有(yǒu )时(shí )以(yǐ )泽(zé )。”

陆(lù )德(dé )明(míng )释(shì )文(wén ):“泽(zé )音(yīn )亦(yì ),李(lǐ )音(yīn )释(shì )。”

马(mǎ )王(wáng )堆(duī )汉(hàn )墓(mù )帛(bó )书(shū )乙(yǐ )本(běn )《老(lǎo )子(zǐ )·道(dào )经(jīng )》:“唤(huàn )呵(hē )其(qí )若(ruò )凌(líng )泽(zé ),沌(dùn )呵(hē )其(qí )若(ruò )朴(pǔ )。”按(àn ),今(jīn )本(běn )《老(lǎo )子(zǐ )》作(zuò )“涣(huàn )兮(xī )若(ruò )冰(bīng )之(zhī )将(jiāng )释(shì )。”参(cān )见(jiàn )“泽(zé )泽(zé )”。

2.通(tōng )“舍(shě )”。

《管(guǎn )子(zǐ )·戒(jiè )》:“泽(zé )其(qí )四(sì )经(jīng )而(ér )诵(sòng )学(xué )者(zhě ),是(shì )亡(wáng )其(qí )身(shēn )者(zhě )也(yě )。”

王(wáng )念(niàn )孙(sūn )《读(dú )书(shū )杂(zá )志(zhì )·管(guǎn )子(zǐ )五(wǔ )》:“泽(zé )读(dú )为(wéi )‘舍(shě )其(qí )路(lù )而(ér )弗(fú )由(yóu )’之(zhī )舍(shě )。舍(shě )、释(shì )、泽(zé )三(sān )字(zì ),古(gǔ )同(tóng )声(shēng )而(ér )通(tōng )用(yòng )。”

III

yì

〡ˋ

〔《集(jí )韵(yùn )》夷(yí )益(yì )切(qiē ),入(rù )昔(xī ),以(yǐ )。〕

1.通(tōng )“醳(yì )”。酒(jiǔ )。

《礼(lǐ )记(jì )·郊(jiāo )特(tè )牲(shēng )》:“犹(yóu )明(míng )清(qīng )与(yǔ )醆(zhǎn )酒(jiǔ ),于(yú )旧(jiù )泽(zé )之(zhī )酒(jiǔ )也(yě )。”

郑(zhèng )玄(xuán )注(zhù ):“泽(zé ),读(dú )为(wéi )醳(yì )。”

明(míng )张(zhāng )居(jū )正(zhèng )《学(xué )农(nóng )园(yuán )记(jì )》:“或(huò )幸(xìng )年(nián )穀(yù )顺(shùn )成(chéng ),黄(huáng )云(yún )被(bèi )垄(lǒng ),岁(suì )时(shí )伏(fú )腊(là ),野(yě )老(lǎo )驩(huān )呼(hū ),相(xiàng )与(yǔ )为(wéi )一(yī )日(rì )之(zhī )泽(zé )。”

2.通(tōng )“怿(yì )”。乐(lè )。

《文(wén )选(xuǎn )·司(sī )马(mǎ )相(xiàng )如(rú )〈封(fēng )禅(chán )文(wén )〉》:“昆(kūn )虫(chóng )闓(kǎi )泽(zé )。”

《汉(hàn )书(shū )·司(sī )马(mǎ )相(xiàng )如(rú )传(chuán )下(xià )》作(zuò )“闓(kǎi )怿(yì )”。

颜(yán )师(shī )古(gǔ )注(zhù )引(yǐn )文(wén )颖(yǐng )曰(yuē ):“闓(kǎi )怿(yì ),皆(jiē )乐(lè )也(yě )。”

IV

duó

ㄉㄨㄛˊ

〔《集(jí )韵(yùn )》达(dá )各(gè )切(qiē ),入(rù )铎(duó ),定(dìng )。〕

1.见(jiàn )“格(gé )泽(zé )”。

2.通(tōng )“蘀(tuò )”。草(cǎo )木(mù )脱(tuō )落(luò )的(de )皮(pí )、叶(yè )。

《管(guǎn )子(zǐ )·地(dì )员(yuán )》:“芬(fēn )然(rán )若(ruò )泽(zé )若(ruò )屯(tún )土(tǔ )。”

郭(guō )沫(mò )若(ruò )等(děng )集(jí )校(xiào ):“‘泽(zé )’当(dāng )假(jiǎ )为(wéi )‘蘀(tuò )’。

《说(shuō )文(wén )》:‘草(cǎo )木(mù )凡(fán )皮(pí )叶(yè )落(luò )陊(duò )地(dì )为(wéi )蘀(tuò )。’”

阅读:1833

●澤(简体版)

©2015-2026 ok8.org 文学库