宣【登录】

ok8.org > 汉字/字典 > 宣

宣(xuān )字(zì )的(de )笔(bǐ )画(huà ):9画(huà );

xuān

ㄒㄩㄢ

〔《广(guǎng )韵(yùn )》须(xū )缘(yuán )切(qiē ), 平(píng )仙(xiān ), 心(xīn )。 〕

1.古(gǔ )代(dài )帝(dì )王(wáng )的(de )大(dà )室(shì )。

《说(shuō )文(wén )·宀(bǎo )部(bù )》: “宣(xuān ), 天(tiān )子(zǐ )宣(xuān )室(shì )也(yě )。”

段(duàn )玉(yù )裁(cái )注(zhù ): “盖(gài )谓(wèi )大(dà )室(shì )。 如(rú )璧(bì )大(dà )谓(wèi )之(zhī )‘瑄(xuān )’也(yě )。”

2.广(guǎng );大(dà )。

汉(hàn )焦(jiāo )赣(gàn )《易(yì )林(lín )·井(jǐng )之(zhī )恒(héng )》: “方(fāng )喙(huì )宣(xuān )口(kǒu ), 圣(shèng )智(zhì )仁(rén )厚(hòu ), 释(shì )解(jiě )倒(dǎo )悬(xuán ), 国(guó )家(jiā )大(dà )安(ān )。”按(àn ), 同(tóng )书(shū )《小(xiǎo )畜(chù )之(zhī )噬(shì )嗑(kē )》作(zuò )“方(fāng )喙(huì )广(guǎng )口(kǒu )”。

3.引(yǐn )申(shēn )为(wéi )侈(chǐ )大(dà );骄(jiāo )纵(zòng )。 参(cān )见(jiàn )“宣(xuān )骄(jiāo )”。

4.周(zhōu )遍(biàn ), 普(pǔ )遍(biàn )。

《诗(shī )·大(dà )雅(yǎ )·公(gōng )刘(liú )》: “笃(dǔ )公(gōng )刘(liú ), 于(yú )胥(xū )斯(sī )原(yuán )。 既(jì )庶(shù )既(jì )繁(fán ), 既(jì )顺(shùn )迺(nǎi )宣(xuān ), 而(ér )无(wú )永(yǒng )歎(tàn )。”

毛(máo )传(chuán ): “宣(xuān ), 遍(biàn )也(yě )。”

《管(guǎn )子(zǐ )·小(xiǎo )匡(kuāng )》: “公(gōng )宣(xuān )问(wèn )其(qí )乡(xiāng )里(lǐ )而(ér )有(yǒu )考(kǎo )验(yàn )。 乃(nǎi )召(zhào )而(ér )与(yǔ )之(zhī )坐(zuò ), 省(shěng )相(xiàng )其(qí )质(zhì ), 以(yǐ )参(cān )其(qí )成(chéng )功(gōng )成(chéng )事(shì )。”

尹(yǐn )知(zhī )章(zhāng )注(zhù ): “宣(xuān ), 遍(biàn )也(yě )。 遍(biàn )问(wèn )其(qí )乡(xiāng )里(lǐ )之(zhī )人(rén )。”

《楚(chǔ )辞(cí )·王(wáng )褒(bāo )〈九(jiǔ )怀(huái )·通(tōng )路(lù )〉》: “宣(xuān )游(yóu )兮(xī )列(liè )宿(xiǔ ), 顺(shùn )极(jí )兮(xī )彷(páng )徉(yáng )。”

王(wáng )逸(yì )注(zhù ): “遍(biàn )历(lì )六(liù )合(hé )视(shì )众(zhòng )星(xīng )也(yě )。”

明(míng )戴(dài )良(liáng )《题(tí )刘(liú )凝(níng )之(zhī )骑(qí )牛(niú )图(tú )》诗(shī ): “刘(liú )公(gōng )作(zuò )令(lìng )天(tiān )圣(shèng )间(jiān ), 民(mín )物(wù )熙(xī )熙(xī )德(dé )化(huà )宣(xuān )。”

5.宣(xuān )布(bù );传(chuán )布(bù );公(gōng )开(kāi )说(shuō )出(chū )。

《书(shū )·皋(gāo )陶(táo )谟(mó )》: “日(rì )宣(xuān )三(sān )德(dé ), 夙(sù )夜(yè )浚(xùn )明(míng )有(yǒu )家(jiā )。”

孔(kǒng )传(chuán ): “宣(xuān ), 布(bù )。”

晋(jìn )木(mù )华(huá )《海(hǎi )赋(fù )》: “若(ruò )乃(nǎi )偏(piān )荒(huāng )速(sù )告(gào ), 王(wáng )命(mìng )急(jí )宣(xuān )……一(yī )越(yuè )三(sān )千(qiān ), 不(bú )终(zhōng )朝(cháo )而(ér )济(jì )所(suǒ )届(jiè )。”

唐(táng )韩(hán )愈(yù )《顺(shùn )宗(zōng )实(shí )录(lù )一(yī )》: “二(èr )十(shí )四(sì )日(rì )宣(xuān )遗(yí )诏(zhào ), 上(shàng )縗(shuāi )服(fú )见(jiàn )百(bǎi )寮(liáo )。 二(èr )十(shí )六(liù )日(rì )即(jí )位(wèi )。”

明(míng )李(lǐ )贽(zhì )《豫(yù )约(yuē )·早(zǎo )晚(wǎn )钟(zhōng )鼓(gǔ )》: “号(hào )令(lìng )一(yī )宣(xuān ), 则(zé )百(bǎi )万(wàn )齐(qí )声(shēng ), 山(shān )川(chuān )震(zhèn )沸(fèi )。”

《红(hóng )楼(lóu )梦(mèng )》第(dì )一(yī )○三(sān )回(huí ): “赵(zhào )堂(táng )官(guān )便(biàn )转(zhuǎn )过(guò )一(yī )副(fù )脸(liǎn )来(lái ), 回(huí )王(wáng )爷(yé )道(dào ): ‘请(qǐng )爷(yé )宣(xuān )旨(zhǐ )意(yì ), 就(jiù )好(hǎo )动(dòng )手(shǒu )。 ’”如(rú ): 心(xīn )照(zhào )不(bú )宣(xuān )。

6.显(xiǎn )示(shì );宣(xuān )扬(yáng )。

《书(shū )·顾(gù )命(mìng )》: “昔(xī )君(jūn )文(wén )王(wáng )武(wǔ )王(wáng ), 宣(xuān )重(zhòng )光(guāng ), 奠(diàn )丽(lì )陈(chén )教(jiāo ), 则(zé )肄(yì )肄(yì )不(bú )违(wéi ), 用(yòng )克(kè )达(dá )殷(yīn ), 集(jí )大(dà )命(mìng )。”

孔(kǒng )传(chuán ): “言(yán )昔(xī )先(xiān )君(jūn )文(wén )武(wǔ ), 布(bù )其(qí )重(zhòng )光(guāng )。”

孙(sūn )星(xīng )衍(yǎn )疏(shū ): “宣(xuān )者(zhě ), 《诗(shī )·淇(qí )澳(ào )》释(shì )文(wén )引(yǐn )《韩(hán )诗(shī )》云(yún ): 显(xiǎn )也(yě )。”

汉(hàn )班(bān )固(gù )《〈两(liǎng )都(dōu )赋(fù )〉序(xù )》: “或(huò )以(yǐ )抒(shū )下(xià )情(qíng )而(ér )通(tōng )讽(fěng )谕(yù );或(huò )以(yǐ )宣(xuān )上(shàng )德(dé )而(ér )尽(jìn )忠(zhōng )孝(xiào )。”

唐(táng )韩(hán )愈(yù )《顺(shùn )宗(zōng )实(shí )录(lù )三(sān )》: “佩(pèi )诗(shī )礼(lǐ )之(zhī )明(míng )训(xùn ), 宣(xuān )忠(zhōng )孝(xiào )之(zhī )弘(hóng )规(guī )。”

7.显(xiǎn )明(míng );彰(zhāng )明(míng )。

《荀(xún )子(zǐ )·解(jiě )蔽(bì )》: “宣(xuān )而(ér )成(chéng ), 隐(yǐn )而(ér )败(bài ), 闇(ān )君(jūn )无(wú )之(zhī )有(yǒu )也(yě )。”

三(sān )国(guó )魏(wèi )曹(cáo )植(zhí )《赠(zèng )徐(xú )干(gàn )》诗(shī ): “亮(liàng )怀(huái )璵(yú )璠(fán )美(měi ), 积(jī )久(jiǔ )德(dé )愈(yù )宣(xuān )。”

清(qīng )章(zhāng )学(xué )诚(chéng )《与(yǔ )朱(zhū )少(shǎo )白(bái )论(lùn )文(wén )》: “道(dào )隐(yǐn )晦(huì )而(ér )难(nán )宣(xuān ), 故(gù )须(xū )文(wén )辞(cí )以(yǐ )达(dá )之(zhī )。”

8.疏(shū )通(tōng );疏(shū )导(dǎo )。

《诗(shī )·大(dà )雅(yǎ )·绵(mián )》: “迺(nǎi )疆(jiāng )迺(nǎi )理(lǐ ), 迺(nǎi )宣(xuān )迺(nǎi )亩(mǔ )。”

《左(zuǒ )传(chuán )·昭(zhāo )公(gōng )元(yuán )年(nián )》: “台(tái )骀(dài )能(néng )业(yè )其(qí )官(guān ), 宣(xuān )汾(fén )洮(táo ), 障(zhàng )大(dà )泽(zé ), 以(yǐ )处(chù )大(dà )原(yuán )。”

杜(dù )预(yù )注(zhù ): “宣(xuān ), 犹(yóu )通(tōng )也(yě )。”

《国(guó )语(yǔ )·周(zhōu )语(yǔ )上(shàng )》: “川(chuān )壅(yōng )而(ér )溃(kuì ), 伤(shāng )人(rén )必(bì )多(duō ), 民(mín )亦(yì )如(rú )之(zhī )。 是(shì )故(gù )为(wéi )川(chuān )者(zhě )决(jué )之(zhī )使(shǐ )导(dǎo ), 为(wéi )民(mín )者(zhě )宣(xuān )之(zhī )使(shǐ )言(yán )。”

宋(sòng )曾(céng )慥(zào )《类(lèi )说(shuō )·修(xiū )真(zhēn )秘(mì )诀(jué )》: “若(ruò )解(jiě )风(fēng )寒(hán ), 宣(xuān )血(xuè )脉(mò ), 消(xiāo )邪(xié )气(qì ), 引(yǐn )药(yào )势(shì ), 不(bú )过(guò )于(yú )酒(jiǔ )也(yě )。”

9.谓(wèi )发(fā )散(sàn );疏(shū )散(sàn )。

《左(zuǒ )传(chuán )·昭(zhāo )公(gōng )元(yuán )年(nián )》: “于(yú )是(shì )乎(hū )节(jiē )宣(xuān )其(qí )气(qì )。”

杜(dù )预(yù )注(zhù ): “宣(xuān ), 散(sàn )也(yě )。”

唐(táng )韩(hán )愈(yù )《与(yǔ )华(huá )州(zhōu )李(lǐ )尚(shàng )书(shū )书(shū )》: “亲(qīn )近(jìn )药(yào )物(wù )方(fāng )书(shū ), 动(dòng )作(zuò )步(bù )趋(qū ), 以(yǐ )致(zhì )和(hé )宣(xuān )滞(zhì ), 为(wéi )国(guó )自(zì )爱(ài ), 副(fù )鄙(bǐ )陋(lòu )拳(quán )拳(quán )之(zhī )心(xīn )。”

10.宣(xuān )泄(xiè );抒(shū )发(fā )。

汉(hàn )刘(liú )桢(zhēn )《赠(zèng )徐(xú )干(gàn )》诗(shī ): “谁(shuí )谓(wèi )相(xiàng )去(qù )远(yuǎn ), 隔(gé )此(cǐ )西(xī )掖(yè )垣(yuán )。 拘(jū )限(xiàn )清(qīng )切(qiē )禁(jìn ), 中(zhōng )情(qíng )无(wú )由(yóu )宣(xuān )。”

宋(sòng )苏(sū )轼(shì )《次(cì )韵(yùn )答(dá )王(wáng )定(dìng )国(guó )》: “每(měi )得(dé )君(jūn )诗(shī )如(rú )得(dé )书(shū ), 宣(xuān )心(xīn )写(xiě )妙(miào )书(shū )不(bú )如(rú )。”

11.协(xié )和(hé );协(xié )调(diào )。

《书(shū )·盘(pán )庚(gēng )》: “汝(rǔ )不(bú )忧(yōu )朕(zhèn )心(xīn )之(zhī )攸(yōu )困(kùn ), 乃(nǎi )咸(xián )大(dà )不(bú )宣(xuān )乃(nǎi )心(xīn ), 钦(qīn )念(niàn )以(yǐ )忱(chén ), 动(dòng )予(yǔ )一(yī )人(rén )。”

孙(sūn )星(xīng )衍(yǎn )疏(shū ): “宣(xuān )乃(nǎi )心(xīn )谓(wèi )和(hé )乃(nǎi )心(xīn )也(yě )……汝(rǔ )大(dà )不(bú )和(hé )衷(zhōng )敬(jìng )思(sī )以(yǐ )诚(chéng )信(xìn )感(gǎn )动(dòng )我(wǒ )也(yě )。”一(yī )说(shuō ), 谓(wèi )宣(xuān )布(bù )。 见(jiàn )孔(kǒng )传(chuán )及(jí )蔡(cài )沉(chén )集(jí )传(chuán )。

汉(hàn )马(mǎ )融(róng )《长(zhǎng )笛(dí )赋(fù )》: “箫(xiāo )管(guǎn )备(bèi )举(jǔ ), 金(jīn )石(shí )并(bìng )隆(lóng );无(wú )相(xiàng )夺(duó )伦(lún ), 以(yǐ )宣(xuān )八(bā )风(fēng )。”

晋(jìn )陆(lù )机(jī )《文(wén )赋(fù )》: “其(qí )会(huì )意(yì )也(yě )尚(shàng )巧(qiǎo ), 其(qí )遣(qiǎn )言(yán )也(yě )贵(guì )妍(yán );暨(jì )音(yīn )声(shēng )之(zhī )迭(dié )代(dài ), 若(ruò )五(wǔ )色(sè )之(zhī )相(xiàng )宣(xuān )。”

唐(táng )韩(hán )愈(yù )《送(sòng )权(quán )秀(xiù )才(cái )序(xù )》: “权(quán )生(shēng )之(zhī )貌(mào ), 固(gù )若(ruò )常(cháng )人(rén )耳(ěr ), 其(qí )文(wén )辞(cí )引(yǐn )物(wù )连(lián )类(lèi ), 穷(qióng )情(qíng )尽(jìn )变(biàn ), 宫(gōng )商(shāng )相(xiàng )宣(xuān ), 金(jīn )石(shí )谐(xié )和(hé )。”

12.指(zhǐ )帝(dì )王(wáng )的(de )诏(zhào )书(shū ), 命(mìng )令(lìng )或(huò )旨(zhǐ )意(yì )。

《敦(dūn )煌(huáng )变(biàn )文(wén )集(jí )·韩(hán )擒(qín )虎(hǔ )话(huà )本(běn )》: “后(hòu )(候(hòu ))杨(yáng )素(sù )到(dào )来(lái ), 别(bié )有(yǒu )宣(xuān )至(zhì )。

衾(qīn )虎(hǔ )拜(bài )舞(wǔ )谢(xiè )恩(ēn ), 走(zǒu )出(chū )朝(cháo )门(mén ), 私(sī )宅(zhái )憩(qì )歇(xiē )。”

13.指(zhǐ )枢(shū )密(mì )院(yuàn )所(suǒ )行(háng )的(de )文(wén )书(shū )。

《资(zī )治(zhì )通(tōng )鉴(jiàn )·后(hòu )唐(táng )潞(lù )王(wáng )清(qīng )太(tài )元(yuán )年(nián )》: “己(jǐ )卯(mǎo ), 徙(xǐ )成(chéng )德(dé )节(jiē )度(dù )使(shǐ )范(fàn )延(yán )光(guāng )为(wéi )天(tiān )雄(xióng )节(jiē )度(dù )使(shǐ ), 代(dài )汉(hàn )琼(qióng );徙(xǐ )潞(lù )王(wáng )从(cóng )珂(kē )为(wéi )河(hé )东(dōng )节(jiē )度(dù )使(shǐ ), 兼(jiān )北(běi )都(dōu )留(liú )守(shǒu );徙(xǐ )石(shí )敬(jìng )瑭(táng )为(wéi )成(chéng )德(dé )节(jiē )度(dù )使(shǐ )。 皆(jiē )不(bú )降(jiàng )制(zhì )书(shū ), 但(dàn )各(gè )遣(qiǎn )使(shǐ )臣(chén )持(chí )宣(xuān )监(jiān )送(sòng )赴(fù )镇(zhèn )。”

胡(hú )三(sān )省(shěng )注(zhù ): “宣(xuān ), 枢(shū )密(mì )院(yuàn )所(suǒ )行(háng )文(wén )书(shū )也(yě )。”参(cān )见(jiàn )“宣(xuān )底(dǐ )”。

14.宣(xuān )召(zhào )。

宋(sòng )王(wáng )明(míng )清(qīng )《挥(huī )麈(zhǔ )三(sān )录(lù )》卷(juàn )二(èr ): “外(wài )祖(zǔ )曾(céng )空(kōng )青(qīng )以(yǐ )江(jiāng )南(nán )转(zhuǎn )运(yùn )使(shǐ )来(lái )摄(shè )府(fǔ )事(shì )应(yīng )办(bàn ), 忽(hū )宣(xuān )至(zhì )行(háng )宫(gōng )。”

《西(xī )游(yóu )记(jì )》第(dì )三(sān )十(shí )回(huí ): “国(guó )王(wáng )准(zhǔn )奏(zòu ), 叫(jiào )宣(xuān ), 把(bǎ )妖(yāo )宣(xuān )至(zhì )金(jīn )阶(jiē )。”京(jīng )剧(jù )《渡(dù )阴(yīn )平(píng )》第(dì )三(sān )场(chǎng ): “大(dà )太(tài )监(jiān ): 启(qǐ )奏(zòu )陛(bì )下(xià ), 左(zuǒ )将(jiāng )军(jūn )张(zhāng )翼(yì )回(huí )朝(cháo ), 午(wǔ )门(mén )候(hòu )旨(zhǐ )。

刘(liú )禅(chán ): 宣(xuān )他(tā )进(jìn )宫(gōng )。”

15.用(yòng )同(tóng )“喧(xuān )”。 声(shēng )音(yīn )大(dà )而(ér )嘈(cáo )杂(zá )。

元(yuán )关(guān )汉(hàn )卿(qīng )《西(xī )蜀(shǔ )梦(mèng )》第(dì )一(yī )摺(zhé ): “一(yī )个(gè )鞭(biān )挑(tiāo )魂(hún )魄(pò )去(qù ), 一(yī )个(gè )人(rén )和(hé )的(de )哭(kū )声(shēng )回(huí )。 宣(xuān )的(de )个(gè )孝(xiào )堂(táng )里(lǐ )关(guān )美(měi )髯(rán ), 纸(zhǐ )播(bō )□汉(hàn )张(zhāng )飞(fēi )。”参(cān )见(jiàn )“宣(xuān )宣(xuān )”。

16.方(fāng )言(yán )。 谓(wèi )质(zhì )地(dì )鬆(sòng )软(ruǎn )或(huò )内(nèi )部(bù )膨(péng )胀(zhàng )。

《医(yī )宗(zōng )金(jīn )鉴(jiàn )·外(wài )科(kē )心(xīn )法(fǎ )要(yào )诀(jué )·齿(chǐ )部(bù )》“齿(chǐ )龋(qǔ )”原(yuán )注(zhù ): “此(cǐ )证(zhèng )由(yóu )风(fēng )热(rè )客(kè )手(shǒu )足(zú )二(èr )经(jīng )而(ér )成(chéng )。 初(chū )起(qǐ )牙(yá )龈(yín )宣(xuān )肿(zhǒng )觉(jiào )痛(tòng ), 遇(yù )风(fēng )痛(tòng )甚(shèn )。”农(nóng )谚(yàn ): 草(cǎo )死(sǐ )苗(miáo )活(huó )地(dì )发(fā )宣(xuān )。 如(rú ): 这(zhè )馒(mán )头(tóu )真(zhēn )宣(xuān )。

17.长(zhǎng )度(dù )单(dān )位(wèi )。 古(gǔ )代(dài )一(yī )尺(chǐ )三(sān )又(yòu )三(sān )分(fèn )之(zhī )一(yī )寸(cùn ), 称(chēng )宣(xuān )。

《周(zhōu )礼(lǐ )·考(kǎo )工(gōng )记(jì )·车(chē )人(rén )》: “半(bàn )矩(jǔ )谓(wèi )之(zhī )宣(xuān )。”

郑(zhèng )玄(xuán )注(zhù ): “半(bàn )矩(jǔ ), 尺(chǐ )三(sān )寸(cùn )三(sān )分(fèn )寸(cùn )之(zhī )一(yī ), 人(rén )头(tóu )之(zhī )长(zhǎng )也(yě )。”

18.尽(jìn )。

《管(guǎn )子(zǐ )·四(sì )称(chēng )》: “固(gù )其(qí )武(wǔ )力(lì ), 宣(xuān )用(yòng )其(qí )力(lì )。”参(cān )见(jiàn )“宣(xuān )力(lì )”、“宣(xuān )备(bèi )”。

19.谓(wèi )头(tóu )髮(fà )黑(hēi )白(bái )相(xiàng )杂(zá )。

宋(sòng )魏(wèi )了(le )翁(wēng )《临(lín )江(jiāng )仙(xiān )·范(fàn )遂(suí )宁(níng )生(shēng )日(rì )和(hé )所(suǒ )惠(huì )词(cí )韵(yùn )报(bào )之(zhī )》词(cí ): “秋(qiū )风(fēng )吹(chuī )髮(fà )半(bàn )成(chéng )宣(xuān )。”参(cān )见(jiàn )“宣(xuān )髮(fà )”。

20.指(zhǐ )宣(xuān )纸(zhǐ )。 如(rú ): 玉(yù )版(bǎn )宣(xuān );虎(hǔ )皮(pí )宣(xuān )。 参(cān )见(jiàn )“宣(xuān )纸(zhǐ )”。

21.谥(shì )号(hào )用(yòng )字(zì )。

《逸(yì )周(zhōu )书(shū )·谥(shì )法(fǎ )》: “圣(shèng )善(shàn )周(zhōu )闻(wén )曰(yuē )宣(xuān )。”

汉(hàn )蔡(cài )邕(yōng )《独(dú )断(duàn )》卷(juàn )下(xià ): “圣(shèng )善(shàn )同(tóng )文(wén )曰(yuē )宣(xuān )。”

宋(sòng )叶(yè )适(shì )《崇(chóng )国(guó )赵(zhào )公(gōng )谥(shì )宣(xuān )简(jiǎn )议(yì )》: “谨(jǐn )按(àn )谥(shì )法(fǎ ): 善(shàn )问(wèn )周(zhōu )达(dá )曰(yuē )宣(xuān ), 壹(yī )德(dé )不(bú )懈(xiè )曰(yuē )简(jiǎn ), 宜(yí )谥(shì )曰(yuē ): 宣(xuān )简(jiǎn )。”

22.直(zhí )径(jìng )六(liù )寸(cùn )之(zhī )璧(bì )。

《尔(ěr )雅(yǎ )·释(shì )器(qì )》: “璧(bì )大(dà )六(liù )寸(cùn )谓(wèi )之(zhī )宣(xuān )。”

郝(hǎo )懿(yì )行(háng )义(yì )疏(shū ): “宣(xuān )者(zhě ), 《释(shì )文(wén )》云(yún )宣(xuān )如(rú )字(zì ), 本(běn )或(huò )作(zuò )瑄(xuān ), 音(yīn )同(tóng )。

郭(guō )引(yǐn )《汉(hàn )书(shū )·郊(jiāo )祀(sì )志(zhì )》云(yún )‘有(yǒu )司(sī )奉(fèng )瑄(xuān )玉(yù )’。

孟(mèng )康(kāng )注(zhù ): ‘璧(bì )大(dà )六(liù )寸(cùn )谓(wèi )之(zhī )瑄(xuān )。 ’《类(lèi )聚(jù )》引(yǐn )《尔(ěr )雅(yǎ )》正(zhèng )作(zuò )瑄(xuān )。 瑄(xuān )俗(sú )字(zì )也(yě )。”

23.姓(xìng )。

汉(hàn )有(yǒu )宣(xuān )秉(bǐng )。 见(jiàn )《后(hòu )汉(hàn )书(shū )》本(běn )传(chuán )。

阅读:8344

●宣(简体版)

©2015-2026 ok8.org 文学库