直【登录】

ok8.org > 汉字/字典 > 直

直(zhí )字(zì )的(de )笔(bǐ )画(huà ):8画(huà );

zhí

ㄓˊ

〔《广(guǎng )韵(yùn )》除(chú )力(lì )切(qiē ), 入(rù )职(zhí ), 澄(chéng )。 〕

1.不(bú )弯(wān )曲(qǔ )。

《诗(shī )·小(xiǎo )雅(yǎ )·大(dà )东(dōng )》: “周(zhōu )道(dào )如(rú )砥(dǐ ), 其(qí )直(zhí )如(rú )矢(shǐ )。”

南(nán )朝(cháo )宋(sòng )谢(xiè )灵(líng )运(yùn )《平(píng )原(yuán )侯(hóu )植(zhí )》诗(shī ): “平(píng )衢(qú )脩(yǒu )且(qiě )直(zhí ), 白(bái )杨(yáng )信(xìn )袅(niǎo )袅(niǎo )。”

宋(sòng )林(lín )逋(bū )《杂(zá )兴(xìng )》诗(shī )之(zhī )三(sān ): “梯(tī )斜(xié )晚(wǎn )树(shù )收(shōu )红(hóng )柿(shì ), 筒(tǒng )直(zhí )寒(hán )流(liú )得(dé )白(bái )鱼(yú )。”

2.挺(tǐng )直(zhí );伸(shēn )直(zhí )。

《孟(mèng )子(zǐ )·滕(téng )文(wén )公(gōng )下(xià )》: “且(qiě )夫(fū )枉(wǎng )尺(chǐ )而(ér )直(zhí )寻(xún )者(zhě ), 以(yǐ )利(lì )言(yán )也(yě )。 如(rú )以(yǐ )利(lì ), 则(zé )枉(wǎng )寻(xún )直(zhí )尺(chǐ )而(ér )利(lì ), 亦(yì )可(kě )为(wéi )与(yǔ )?”

《儿(ér )女(nǚ )英(yīng )雄(xióng )传(chuán )》第(dì )三(sān )回(huí ): “那(nà )华(huá )忠(zhōng )应(yīng )了(le )一(yī )声(shēng )进(jìn )来(lái ), 只(zhī )见(jiàn )他(tā )脸(liǎn )上(shàng )发(fā )青(qīng ), 摸(mō )了(le )摸(mō )手(shǒu )足(zú )冰(bīng )冷(lěng ), 连(lián )说(shuō )话(huà )都(dōu )没(méi )些(xiē )气(qì )力(lì ), 一(yī )会(huì )儿(ér )便(biàn )手(shǒu )足(zú )乱(luàn )动(dòng ), 直(zhí )着(zhe )脖(bó )子(zǐ )喊(hǎn )叫(jiào )起(qǐ )来(lái )。”

老(lǎo )舍(shě )《四(sì )世(shì )同(tóng )堂(táng )》六(liù )一(yī ): “老(lǎo )人(rén )说(shuō )完(wán ), 直(zhí )起(qǐ )腰(yāo )来(lái ), 看(kàn )了(le )看(kàn )两(liǎng )棵(kē )柳(liǔ )树(shù ), 看(kàn )了(le )看(kàn )两(liǎng )边(biān )的(de )坟(fén )头(tóu )儿(ér )。”

3.正(zhèng ), 不(bú )歪(wāi )斜(xié )。

《晏(yàn )子(zǐ )春(chūn )秋(qiū )·杂(zá )上(shàng )二(èr )五(wǔ )》: “客(kè )退(tuì ),晏(yàn )子(zǐ )直(zhí )席(xí )而(ér )坐(zuò ), 废(fèi )朝(cháo )移(yí )时(shí )。”

张(zhāng )纯(chún )一(yī )校(xiào )注(zhù ): “直(zhí ), 正(zhèng )也(yě )。”

4.公(gōng )正(zhèng );正(zhèng )直(zhí )。

《书(shū )·舜(shùn )典(diǎn )》: “夙(sù )夜(yè )惟(wéi )寅(yín ), 直(zhí )哉(zāi )惟(wéi )清(qīng )。”

《韩(hán )非(fēi )子(zǐ )·解(jiě )老(lǎo )》: “所(suǒ )谓(wèi )直(zhí )者(zhě ), 义(yì )必(bì )公(gōng )正(zhèng ), 公(gōng )心(xīn )不(bú )偏(piān )党(dǎng )也(yě )。”

《新(xīn )唐(táng )书(shū )·李(lǐ )夷(yí )简(jiǎn )传(chuán )》: “夷(yí )简(jiǎn )致(zhì )位(wèi )显(xiǎn )处(chù ), 以(yǐ )直(zhí )自(zì )闲(xián ), 未(wèi )尝(cháng )苟(gǒu )辞(cí )气(qì )悦(yuè )人(rén )。”

5.指(zhǐ )公(gōng )平(píng )正(zhèng )直(zhí )的(de )人(rén )。

《论(lùn )语(yǔ )·为(wéi )政(zhèng )》: “举(jǔ )直(zhí )错(cuò )诸(zhū )枉(wǎng ), 则(zé )民(mín )服(fú );举(jǔ )枉(wǎng )错(cuò )诸(zhū )直(zhí ), 则(zé )民(mín )不(bú )服(fú )。”

宋(sòng )魏(wèi )泰(tài )《东(dōng )轩(xuān )笔(bǐ )录(lù )》卷(juàn )四(sì ): “举(jǔ )直(zhí )错(cuò )枉(wǎng ), 古(gǔ )之(zhī )善(shàn )政(zhèng );服(fú )谗(chán )蒐(sōu )慝(tè ), 义(yì )所(suǒ )当(dāng )诛(zhū )。”

6.有(yǒu )理(lǐ );正(zhèng )义(yì )。

《国(guó )语(yǔ )·周(zhōu )语(yǔ )中(zhōng )》: “夫(fū )君(jūn )臣(chén )无(wú )狱(yù ), 今(jīn )元(yuán )咺(xuān )虽(suī )直(zhí ), 不(bú )可(kě )听(tīng )也(yě )。”

晋(jìn )干(gàn )宝(bǎo )《搜(sōu )神(shén )记(jì )》卷(juàn )二(èr ): “﹝扶(fú )南(nán )王(wáng )范(fàn )寻(xún )﹞又(yòu )尝(cháng )煮(zhǔ )水(shuǐ )令(lìng )沸(fèi ), 以(yǐ )金(jīn )指(zhǐ )环(huán )投(tóu )汤(tāng )中(zhōng ), 然(rán )后(hòu )以(yǐ )手(shǒu )探(tàn )汤(tāng ): 其(qí )直(zhí )者(zhě ), 手(shǒu )不(bú )烂(làn );有(yǒu )罪(zuì )者(zhě ), 入(rù )汤(tāng )即(jí )焦(jiāo )。”

《续(xù )资(zī )治(zhì )通(tōng )鉴(jiàn )·元(yuán )顺(shùn )帝(dì )至(zhì )正(zhèng )二(èr )十(shí )一(yī )年(nián )》: “师(shī )直(zhí )为(wéi )壮(zhuàng ), 今(jīn )我(wǒ )直(zhí )而(ér )彼(bǐ )曲(qǔ ), 焉(yān )有(yǒu )不(bú )克(kè )!”伍(wǔ )修(xiū )权(quán )《生(shēng )死(sǐ )攸(yōu )关(guān )的(de )历(lì )史(shǐ )转(zhuǎn )折(shé )》: “这(zhè )时(shí )他(tā )已(yǐ )经(jīng )理(lǐ )不(bú )直(zhí )、气(qì )不(bú )壮(zhuàng )了(le )。”

7.谓(wèi )以(yǐ )……为(wéi )有(yǒu )理(lǐ ), 以(yǐ )……为(wéi )正(zhèng )义(yì )。

汉(hàn )荀(xún )悦(yuè )《汉(hàn )纪(jì )·武(wǔ )帝(dì )纪(jì )二(èr )》: “至(zhì )灌(guàn )夫(fū )事(shì ), 上(shàng )不(bú )直(zhí )蚡(fén ), 以(yǐ )太(tài )后(hòu )故(gù )屈(qū )。”

《资(zī )治(zhì )通(tōng )鉴(jiàn )·周(zhōu )赧(nǎn )王(wáng )五(wǔ )十(shí )九(jiǔ )年(nián )》: “楚(chǔ )怀(huái )王(wáng )发(fā )病(bìng ), 薨(hōng )于(yú )秦(qín ),秦(qín )人(rén )归(guī )其(qí )丧(sàng )。

楚(chǔ )人(rén )皆(jiē )怜(lián )之(zhī ), 如(rú )悲(bēi )亲(qīn )戚(qī )。 诸(zhū )侯(hóu )由(yóu )是(shì )不(bú )直(zhí )秦(qín )。”

清(qīng )顾(gù )炎(yán )武(wǔ )《书(shū )吴(wú )潘(pān )二(èr )子(zǐ )事(shì )》: “之(zhī )荣(róng )告(gào )诸(zhū )大(dà )吏(lì ), 大(dà )吏(lì )右(yòu )庄(zhuāng )氏(shì ), 不(bú )直(zhí )之(zhī )荣(róng )。”

孙(sūn )中(zhōng )山(shān )《要(yào )靠(kào )党(dǎng )员(yuán )成(chéng )功(gōng )不(bú )专(zhuān )靠(kào )军(jūn )队(duì )成(chéng )功(gōng )》: “当(dāng )宋(sòng )教(jiāo )仁(rén )被(bèi )杀(shā )时(shí ), 全(quán )国(guó )舆(yú )论(lùn )皆(jiē )甚(shèn )愤(fèn )激(jī ), 即(jí )外(wài )国(guó )亦(yì )不(bú )直(zhí )袁(yuán )氏(shì )所(suǒ )为(wéi )。”

8.胜(shèng )诉(sù )。

《国(guó )语(yǔ )·晋(jìn )语(yǔ )九(jiǔ )》: “士(shì )景(jǐng )伯(bó )如(rú )楚(chǔ ),叔(shū )鱼(yú )为(wéi )赞(zàn )理(lǐ )。

邢(xíng )侯(hóu )与(yǔ )雍(yōng )子(zǐ )争(zhēng )田(tián ),雍(yōng )子(zǐ )纳(nà )其(qí )女(nǚ )于(yú )叔(shū )鱼(yú )以(yǐ )求(qiú )直(zhí )。”

晋(jìn )葛(gě )洪(hóng )《抱(bào )朴(pǔ )子(zǐ )·汉(hàn )过(guò )》: “进(jìn )官(guān )则(zé )非(fēi )多(duō )财(cái )者(zhě )不(bú )达(dá )也(yě ), 狱(yù )讼(sòng )则(zé )非(fēi )厚(hòu )货(huò )者(zhě )不(bú )直(zhí )也(yě )。”

清(qīng )张(zhāng )元(yuán )赓(gēng )《张(zhāng )氏(shì )卮(zhī )言(yán )·藕(ǒu )丝(sī )帐(zhàng )》: “观(guān )海(hǎi )之(zhī )曾(céng )孙(sūn )宁(níng )人(rén ), 与(yǔ )南(nán )阳(yáng )搆(gōu )讼(sòng ), 将(jiāng )不(bú )直(zhí ), 贿(huì )于(yú )当(dāng )事(shì )。”

9.伸(shēn )雪(xuě );平(píng )反(fǎn )。

唐(táng )韩(hán )愈(yù )《唐(táng )故(gù )江(jiāng )南(nán )西(xī )道(dào )观(guān )察(chá )使(shǐ )太(tài )原(yuán )王(wáng )公(gōng )神(shén )道(dào )碑(bēi )铭(míng )》: “友(yǒu )人(rén )得(dé )罪(zuì )斥(chì )逐(zhú )后(hòu ), 其(qí )家(jiā )亲(qīn )知(zhī )过(guò )门(mén ), 缩(suō )颈(jǐng )不(bú )敢(gǎn )视(shì )。 公(gōng )独(dú )省(shěng )问(wèn ), 为(wéi )计(jì )度(dù )论(lùn )议(yì ), 直(zhí )其(qí )冤(yuān )。”

《新(xīn )唐(táng )书(shū )·袁(yuán )滋(zī )传(chuán )》: “部(bù )官(guān )以(yǐ )盗(dào )金(jīn )下(xià )狱(yù ),滋(zī )直(zhí )其(qí )冤(yuān ),御(yù )史(shǐ )中(zhōng )丞(chéng )韦(wéi )贞(zhēn )伯(bó )闻(wén )之(zhī ), 表(biǎo )为(wéi )侍(shì )御(yù )史(shǐ )。”

章(zhāng )炳(bǐng )麟(lín )《复(fù )仇(chóu )是(shì )非(fēi )论(lùn )》: “平(píng )不(bú )平(píng )以(yǐ )使(shǐ )平(píng )者(zhě ), 斯(sī )谓(wèi )复(fù )仇(chóu ), 箸(zhù )者(zhě )乃(nǎi )有(yǒu )亲(qīn )属(shǔ )反(fǎn )兵(bīng )之(zhī )事(shì ), 报(bào )之(zhī )得(dé )直(zhí ), 固(gù )无(wú )可(kě )非(fēi )也(yě )。”

10.坦(tǎn )率(lǜ );爽(shuǎng )快(kuài )。

陈(chén )残(cán )云(yún )《山(shān )谷(gǔ )风(fēng )烟(yān )》第(dì )四(sì )十(shí )章(zhāng ): “刘(liú )二(èr )柱(zhù )笑(xiào )道(dào ): ‘你(nǐ )嘴(zuǐ )巴(bā )很(hěn )直(zhí ), 便(biàn )是(shì )骂(mà )我(wǒ )一(yī )顿(dùn ), 我(wǒ )也(yě )不(bú )见(jiàn )怪(guài )。 ’”

11.特(tè )指(zhǐ )文(wén )意(yì )率(lǜ )直(zhí )。

《后(hòu )汉(hàn )书(shū )·班(bān )固(gù )传(chuán )论(lùn )》: “迁(qiān )文(wén )直(zhí )而(ér )事(shì )覈(hé ),固(gù )文(wén )赡(shàn )而(ér )事(shì )详(xiáng )。”

夏(xià )衍(yǎn )《也(yě )谈(tán )戏(xì )剧(jù )语(yǔ )言(yán )》: “有(yǒu )人(rén )批(pī )评(píng )说(shuō ), 我(wǒ )们(men )的(de )台(tái )辞(cí )太(tài )露(lù )、太(tài )直(zhí )、太(tài )多(duō )。”

12.纵(zòng );竖(shù )。 与(yǔ )“横(héng )”相(xiàng )对(duì )。

《山(shān )海(hǎi )经(jīng )·大(dà )荒(huāng )北(běi )经(jīng )》: “﹝章(zhāng )尾(wěi )山(shān )﹞有(yǒu )神(shén ), 人(rén )面(miàn )蛇(shé )身(shēn )而(ér )赤(chì ), 直(zhí )目(mù )正(zhèng )乘(chéng )……是(shì )谓(wèi )烛(zhú )龙(lóng )。”

郭(guō )璞(pú )注(zhù ): “直(zhí )目(mù ), 目(mù )从(cóng )也(yě )。”

鲁(lǔ )迅(xùn )《朝(cháo )花(huā )夕(xī )拾(shí )·无(wú )常(cháng )》: “在(zài )正(zhèng )面(miàn ), 就(jiù )是(shì )遗(yí )老(lǎo )遗(yí )少(shǎo )们(men )所(suǒ )戴(dài )瓜(guā )皮(pí )小(xiǎo )帽(mào )的(de )缀(zhuì )一(yī )粒(lì )珠(zhū )子(zǐ )或(huò )一(yī )块(kuài )宝(bǎo )石(shí )的(de )地(dì )方(fāng ), 直(zhí )写(xiě )着(zhe )四(sì )个(gè )字(zì )道(dào ): ‘一(yī )见(jiàn )有(yǒu )喜(xǐ )。 ’”

13.指(zhǐ )竖(shù )起(qǐ )。

宋(sòng )魏(wèi )泰(tài )《东(dōng )轩(xuān )笔(bǐ )录(lù )》卷(juàn )四(sì ): “御(yù )史(shǐ )有(yǒu )阍(hūn )吏(lì )……每(měi )声(shēng )诺(nuò )之(zhī )时(shí ), 以(yǐ )所(suǒ )执(zhí )之(zhī )梃(tǐng ), 视(shì )中(zhōng )丞(chéng )之(zhī )贤(xián )否(fǒu ), 中(zhōng )丞(chéng )贤(xián )则(zé )横(héng )其(qí )梃(tǐng ), 中(zhōng )丞(chéng )不(bú )贤(xián )则(zé )直(zhí )其(qí )梃(tǐng )。”

14.特(tè )指(zhǐ )汉(hàn )字(zì )由(yóu )上(shàng )到(dào )下(xià )的(de )笔(bǐ )形(xíng ), 也(yě )称(chēng )“努(nǔ )”。

15.长(zhǎng )。 谓(wèi )两(liǎng )端(duān )之(zhī )间(jiān )的(de )距(jù )离(lí )大(dà )。

《礼(lǐ )记(jì )·少(shǎo )仪(yí )》: “性(xìng )之(zhī )直(zhí )者(zhě ), 则(zé )有(yǒu )之(zhī )矣(yǐ )。”

郑(zhèng )玄(xuán )注(zhù ): “有(yǒu )之(zhī ), 有(yǒu )跪(guì )者(zhě )也(yě ), 谓(wèi )受(shòu )授(shòu )于(yú )尊(zūn )者(zhě ), 而(ér )尊(zūn )者(zhě )短(duǎn ), 则(zé )跪(guì ), 不(bú )敢(gǎn )以(yǐ )长(zhǎng )临(lín )之(zhī )。”

清(qīng )俞(yú )樾(yuè )《群(qún )经(jīng )平(píng )议(yì )·礼(lǐ )记(jì )三(sān )》: “直(zhí )训(xùn )为(wéi )长(zhǎng )。 凡(fán )物(wù )曲(qǔ )则(zé )必(bì )短(duǎn ), 直(zhí )则(zé )必(bì )长(zhǎng ), 故(gù )直(zhí )有(yǒu )长(zhǎng )义(yì )。”

16.合(hé ), 合(hé )于(yú )。

《汉(hàn )书(shū )·谷(gǔ )永(yǒng )传(chuán )》: “后(hòu )宫(gōng )女(nǚ )史(shǐ )使(shǐ )令(lìng )有(yǒu )直(zhí )意(yì )者(zhě ), 广(guǎng )求(qiú )于(yú )微(wēi )贱(jiàn )之(zhī )间(jiān ), 以(yǐ )遇(yù )天(tiān )所(suǒ )开(kāi )右(yòu )……则(zé )继(jì )嗣(sì )蕃(fān )滋(zī ), 灾(zāi )异(yì )讫(qì )息(xī )。”

17.当(dāng );对(duì )着(zhe )。

《仪(yí )礼(lǐ )·士(shì )冠(guàn )礼(lǐ )》: “夙(sù )兴(xìng ), 设(shè )洗(xǐ )直(zhí )于(yú )东(dōng )荣(róng ), 南(nán )北(běi )以(yǐ )堂(táng )深(shēn ), 水(shuǐ )在(zài )洗(xǐ )东(dōng )。”

《史(shǐ )记(jì )·樗(chū )里(lǐ )子(zǐ )甘(gān )茂(mào )列(liè )传(chuán )》: “至(zhì )汉(hàn )兴(xìng ),长(zhǎng )乐(lè )宫(gōng )在(zài )其(qí )东(dōng ),未(wèi )央(yāng )宫(gōng )在(zài )其(qí )西(xī ), 武(wǔ )库(kù )正(zhèng )直(zhí )其(qí )墓(mù )。”

司(sī )马(mǎ )贞(zhēn )索(suǒ )隐(yǐn ): “直(zhí )犹(yóu )当(dāng )也(yě )。”

明(míng )方(fāng )孝(xiào )孺(rú )《观(guān )海(hǎi )楼(lóu )记(jì )》: “宁(níng )海(hǎi )陈(chén )君(jūn )与(yǔ )文(wén )所(suǒ )居(jū )直(zhí )海(hǎi )滨(bīn ), 因(yīn )作(zuò )楼(lóu )以(yǐ )据(jù )高(gāo )爽(shuǎng ), 临(lín )溟(míng )渤(bó )。”

清(qīng )戴(dài )名(míng )世(shì )《雁(yàn )荡(dàng )记(jì )》: “灵(líng )岩(yán )直(zhí )灵(líng )峰(fēng )之(zhī )西(xī ),展(zhǎn )旗(qí )峙(zhì )其(qí )左(zuǒ ),天(tiān )柱(zhù )峙(zhì )其(qí )右(yòu )。”

18.边(biān )缘(yuán )。

《礼(lǐ )记(jì )·明(míng )堂(táng )位(wèi )》: “荐(jiàn )用(yòng )玉(yù )豆(dòu )凋(diāo )篹(cuàn )”汉(hàn )郑(zhèng )玄(xuán )注(zhù ): “篹(cuàn ), 笾(biān )属(shǔ )也(yě ), 以(yǐ )竹(zhú )为(wéi )之(zhī ), 彫(diāo )刻(kè )饰(shì )穫(hù )其(qí )直(zhí )者(zhě )也(yě )。”

19.指(zhǐ )缘(yuán )饰(shì )。

《礼(lǐ )记(jì )·玉(yù )藻(zǎo )》: “君(jūn )羔(gāo )幦(mì )虎(hǔ )犆(tè )”汉(hàn )郑(zhèng )玄(xuán )注(zhù ): “犆(tè ), 读(dú )皆(jiē )如(rú )直(zhí )道(dào )而(ér )行(háng )之(zhī )直(zhí ), 直(zhí )谓(wèi )缘(yuán )也(yě )。 此(cǐ )君(jūn )斋(zhāi )车(chē )之(zhī )饰(shì )。”参(cān )见(jiàn )“直(zhí )县(xiàn )”。

20.当(dāng )值(zhí );值(zhí )勤(qín )。

《晋(jìn )书(shū )·庾(yǔ )玟(mín )传(chuán )》: “玟(mín )为(wéi )侍(shì )中(zhōng ), 直(zhí )于(yú )省(shěng )内(nèi )。”

南(nán )朝(cháo )梁(liáng )简(jiǎn )文(wén )帝(dì )《与(yǔ )萧(xiāo )临(lín )川(chuān )书(shū )》: “八(bā )区(qū )内(nèi )侍(shì ), 厌(yàn )直(zhí )御(yù )史(shǐ )之(zhī )庐(lú );九(jiǔ )棘(jí )外(wài )府(fǔ ), 且(qiě )息(xī )官(guān )曹(cáo )之(zhī )务(wù )。”

唐(táng )张(zhāng )乔(qiáo )《秘(mì )省(shěng )伴(bàn )直(zhí )》诗(shī ): “待(dài )月(yuè )当(dāng )秋(qiū )直(zhí ), 看(kàn )书(shū )废(fèi )夜(yè )吟(yín )。”

清(qīng )龚(gōng )自(zì )珍(zhēn )《明(míng )良(liáng )论(lùn )二(èr )》: “至(zhì )其(qí )居(jū )心(xīn )又(yòu )可(kě )得(dé )而(ér )言(yán ), 务(wù )车(chē )马(mǎ )、捷(jié )给(gěi )者(zhě ), 不(bú )甚(shèn )读(dú )书(shū ), 曰(yuē ): 我(wǒ )早(zǎo )晚(wǎn )直(zhí )公(gōng )所(suǒ ), 已(yǐ )贤(xián )矣(yǐ ), 已(yǐ )劳(láo )矣(yǐ )。”

21.指(zhǐ )摄(shè )官(guān ), 代(dài )理(lǐ )。 参(cān )见(jiàn )“直(zhí )官(guān )”。

22.遇(yù );逢(féng )。

《汉(hàn )书(shū )·李(lǐ )陵(líng )传(chuán )》: “陵(líng )至(zhì )浚(xùn )稽(jī )山(shān ), 与(yǔ )单(dān )于(yú )相(xiàng )直(zhí ), 骑(qí )可(kě )三(sān )万(wàn )围(wéi )陵(líng )军(jūn )。”

《隶(lì )释(shì )·汉(hàn )车(chē )骑(qí )将(jiāng )军(jūn )冯(féng )绲(gǔn )碑(bēi )》: “遭(zāo )直(zhí )荒(huāng )乱(luàn ), 以(yǐ )德(dé )绥(suí )抚(fǔ ), 政(zhèng )化(huà )流(liú )行(háng ), 到(dào )官(guān )四(sì )载(zǎi ), 功(gōng )称(chēng )显(xiǎn )着(zhe )。”

《醒(xǐng )世(shì )恒(héng )言(yán )·勘(kān )皮(pí )靴(xuē )单(dān )证(zhèng )二(èr )郎(láng )神(shén )》: “﹝大(dà )尹(yǐn )﹞一(yī )径(jìng )打(dǎ )轿(jiào )到(dào )杨(yáng )太(tài )尉(wèi )府(fǔ )中(zhōng )来(lái ), 正(zhèng )直(zhí )太(tài )尉(wèi )朝(cháo )罢(bà )回(huí )来(lái )。 门(mén )吏(lì )报(bào )覆(fù ), 出(chū )厅(tīng )相(xiàng )见(jiàn )。”

23.价(jià )值(zhí );代(dài )价(jià )。

《战(zhàn )国(guó )策(cè )·齐(qí )策(cè )三(sān )》: “象(xiàng )床(chuáng )之(zhī )直(zhí )千(qiān )金(jīn ), 伤(shāng )此(cǐ )若(ruò )髮(fà )漂(piāo ), 卖(mài )妻(qī )子(zǐ )不(bú )足(zú )偿(cháng )之(zhī )。”

明(míng )宋(sòng )应(yīng )星(xīng )《天(tiān )工(gōng )开(kāi )物(wù )·砖(zhuān )》: “刀(dāo )砖(zhuān )之(zhī )直(zhí )视(shì )牆(qiáng )砖(zhuān )稍(shāo )溢(yì )一(yī )分(fèn )。”

康(kāng )有(yǒu )为(wéi )《大(dà )同(tóng )书(shū )》丙(bǐng )部(bù ): “建(jiàn )武(wǔ )十(shí )四(sì )年(nián )十(shí )二(èr )月(yuè )癸(guǐ )卯(mǎo ), 诏(zhào )益(yì )、凉(liáng )二(èr )州(zhōu )奴(nú )婢(bì ), 自(zì )八(bā )年(nián )以(yǐ )来(lái )自(zì )讼(sòng )在(zài )所(suǒ )官(guān ), 一(yī )切(qiē )免(miǎn )为(wéi )庶(shù )民(mín ), 卖(mài )者(zhě )无(wú )还(hái )直(zhí )。”

24.抵(dǐ );相(xiàng )当(dāng )。

《管(guǎn )子(zǐ )·轻(qīng )重(zhòng )》: “民(mín )之(zhī )能(néng )明(míng )于(yú )农(nóng )事(shì )者(zhě ), 置(zhì )之(zhī )黄(huáng )金(jīn )一(yī )斤(jīn ), 直(zhí )食(shí )八(bā )石(shí )。”

马(mǎ )非(fēi )百(bǎi )新(xīn )铨(quán ): “谓(wèi )设(shè )立(lì )奖(jiǎng )金(jīn ), 定(dìng )为(wéi )黄(huáng )金(jīn )一(yī )斤(jīn )或(huò )给(gěi )以(yǐ )相(xiàng )当(dāng )于(yú )黄(huáng )金(jīn )一(yī )斤(jīn )之(zhī )穀(yù )凡(fán )八(bā )石(shí )也(yě )。”

《史(shǐ )记(jì )·魏(wèi )其(qí )武(wǔ )安(ān )侯(hóu )列(liè )传(chuán )》: “生(shēng )平(píng )毁(huǐ )程(chéng )不(bú )识(shí )不(bú )直(zhí )一(yī )钱(qián ), 今(jīn )日(rì )长(zhǎng )者(zhě )为(wéi )寿(shòu ), 乃(nǎi )效(xiào )女(nǚ )儿(ér )呫(tiè )嗫(niè )耳(ěr )语(yǔ )!”清(qīng )曹(cáo )寅(yín )《西(xī )堂(táng )新(xīn )种(zhǒng )牡(mǔ )丹(dān )雨(yǔ )夜(yè )置(zhì )酒(jiǔ )限(xiàn )沉(chén )香(xiāng )亭(tíng )三(sān )字(zì )》诗(shī )之(zhī )一(yī ): “贵(guì )家(jiā )风(fēng )范(fàn )真(zhēn )难(nán )近(jìn ), 一(yī )宴(yàn )兰(lán )膏(gāo )直(zhí )铤(dìng )金(jīn )。”

25.工(gōng )钱(qián );报(bào )酬(chóu )。

《后(hòu )汉(hàn )书(shū )·班(bān )超(chāo )传(chuán )》: “为(wéi )官(guān )写(xiě )书(shū ), 受(shòu )直(zhí )以(yǐ )养(yǎng )老(lǎo )母(mǔ )。”

《南(nán )史(shǐ )·陆(lù )襄(xiāng )传(chuán )》: “忽(hū )有(yǒu )老(lǎo )人(rén )诣(yì )门(mén )货(huò )浆(jiāng ), 量(liàng )如(rú )方(fāng )剂(jì )。 始(shǐ )欲(yù )酬(chóu )直(zhí ), 无(wú )何(hé )失(shī )之(zhī )。”

宋(sòng )洪(hóng )迈(mài )《夷(yí )坚(jiān )丙(bǐng )志(zhì )·钱(qián )为(wéi )鼠(shǔ )鸣(míng )》: “吾(wú )乡(xiāng )里(lǐ )昔(xī )有(yǒu )小(xiǎo )民(mín ), 朴(pǔ )钝(dùn )无(wú )它(tā )技(jì ), 唯(wéi )与(yǔ )人(rén )佣(yòng )力(lì )受(shòu )直(zhí )。”

清(qīng )方(fāng )文(wén )《庐(lú )山(shān )诗(shī )·杏(xìng )林(lín )》: “董(dǒng )子(zǐ )本(běn )神(shén )仙(xiān ), 施(shī )药(yào )不(bú )受(shòu )直(zhí )。”

26.租(zū )值(zhí );税(shuì )收(shōu )。

宋(sòng )陶(táo )穀(yù )《清(qīng )异(yì )录(lù )·人(rén )事(shì )》: “僦(jiù )屋(wū )出(chū )钱(qián ), 号(hào )曰(yuē )痴(chī )钱(qián ), 故(gù )僦(jiù )赁(lìn )取(qǔ )直(zhí )者(zhě ), 京(jīng )师(shī )人(rén )指(zhǐ )为(wéi )钱(qián )井(jǐng )经(jīng )商(shāng )。”

宋(sòng )曾(céng )巩(gǒng )《搉(huō )易(yì )策(cè )》: “府(fǔ )库(kù )既(jì )充(chōng ), 有(yǒu )司(sī )遂(suí )言(yán )宜(yí )出(chū )于(yú )民(mín ), 始(shǐ )置(zhì )搉(huō )易(yì )之(zhī )场(chǎng ), 岁(suì )收(shōu )其(qí )直(zhí ), 数(shù )十(shí )万(wàn )贯(guàn ), 自(zì )此(cǐ )有(yǒu )加(jiā )焉(yān )。”

宋(sòng )苏(sū )轼(shì )《策(cè )别(bié )十(shí )五(wǔ )》: “苟(gǒu )其(qí )税(shuì )多(duō )者(zhě ), 则(zé )知(zhī )其(qí )直(zhí )多(duō );其(qí )直(zhí )多(duō )者(zhě ), 则(zé )知(zhī )其(qí )田(tián )多(duō )且(qiě )美(měi )也(yě )。”

27.值(zhí )得(dé );算(suàn )得(dé )。

宋(sòng )吴(wú )曾(céng )《能(néng )改(gǎi )斋(zhāi )漫(màn )录(lù )·议(yì )论(lùn )》: “东(dōng )坡(pō )在(zài )资(zī )善(shàn )堂(táng )中(zhōng ), 盛(shèng )称(chēng )河(hé )豚(tún )之(zhī )美(měi )。

李(lǐ )原(yuán )明(míng )问(wèn )其(qí )味(wèi )如(rú )何(hé )?答(dá )曰(yuē ): ‘直(zhí )那(nà )一(yī )死(sǐ )。 ’”

《水(shuǐ )浒(hǔ )传(chuán )》第(dì )十(shí )二(èr )回(huí ): “你(nǐ )说(shuō )我(wǒ )打(dǎ )你(nǐ ), 便(biàn )打(dǎ )杀(shā )直(zhí )甚(shèn )么(me )。”

28.应(yīng )该(gāi ), 该(gāi )当(dāng )。

《西(xī )游(yóu )记(jì )》第(dì )三(sān )九(jiǔ )回(huí ): “这(zhè )泼(pō )猴(hóu )若(ruò )要(yào )咽(yān )下(xià )去(qù ), 就(jiù )直(zhí )打(dǎ )杀(shā )了(le )。”

29.整(zhěng )整(zhěng ), 指(zhǐ )整(zhěng )段(duàn )时(shí )间(jiān )。

《红(hóng )楼(lóu )梦(mèng )》第(dì )二(èr )一(yī )回(huí ): “不(bú )想(xiǎng )宝(bǎo )玉(yù )竟(jìng )不(bú )回(huí )转(zhuǎn ), 自(zì )己(jǐ )反(fǎn )不(bú )得(dé )主(zhǔ )意(yì ), 直(zhí )一(yī )夜(yè )没(méi )好(hǎo )生(shēng )睡(shuì )。”

柳(liǔ )青(qīng )《铜(tóng )墙(qiáng )铁(tiě )壁(bì )》第(dì )十(shí )八(bā )章(zhāng ): “直(zhí )一(yī )天(tiān )想(xiǎng )找(zhǎo )个(gè )上(shàng )药(yào )的(de )地(dì )场(chǎng )没(méi )工(gōng )夫(fū ), 等(děng )我(wǒ )吃(chī )罢(bà )饭(fàn )就(jiù )走(zǒu )!”

30.指(zhǐ )示(shì )方(fāng )位(wèi )之(zhī )词(cí )。 参(cān )见(jiàn )“直(zhí )西(xī )”、“直(zhí )南(nán )”。

31.副(fù )词(cí )。 特(tè );但(dàn );只(zhī )不(bú )过(guò )。

《孟(mèng )子(zǐ )·梁(liáng )惠(huì )王(wáng )下(xià )》: “寡(guǎ )人(rén )非(fēi )能(néng )好(hǎo )先(xiān )王(wáng )之(zhī )乐(lè )也(yě ), 直(zhí )好(hǎo )世(shì )俗(sú )之(zhī )乐(lè )耳(ěr )。”

《汉(hàn )书(shū )·司(sī )马(mǎ )迁(qiān )传(chuán )》: “夫(fū )阴(yīn )阳(yáng )、儒(rú )、墨(mò )、名(míng )、法(fǎ )、道(dào )德(dé ), 此(cǐ )务(wù )为(wéi )治(zhì )者(zhě )也(yě ), 直(zhí )所(suǒ )从(cóng )言(yán )之(zhī )异(yì )路(lù ), 有(yǒu )省(shěng )不(bú )省(shěng )耳(ěr )。”

颜(yán )师(shī )古(gǔ )注(zhù ): “直(zhí )犹(yóu )但(dàn )也(yě )。”

宋(sòng )辛(xīn )弃(qì )疾(jí )《水(shuǐ )调(diào )歌(gē )头(tóu )·舟(zhōu )次(cì )扬(yáng )州(zhōu )和(hé )杨(yáng )济(jì )翁(wēng )周(zhōu )显(xiǎn )先(xiān )韵(yùn )》: “莫(mò )射(shè )南(nán )山(shān )虎(hǔ ), 直(zhí )觅(mì )富(fù )民(mín )侯(hóu )。”

赵(zhào )朴(pǔ )初(chū )《周(zhōu )总(zǒng )理(lǐ )輓(wǎn )诗(shī )》: “非(fēi )敢(gǎn )器(qì )其(qí )私(sī ), 直(zhí )为(wéi )天(tiān )下(xià )恸(tòng )。”

32.副(fù )词(cí )。 径(jìng )直(zhí );直(zhí )接(jiē )。

《公(gōng )羊(yáng )传(chuán )·庄(zhuāng )公(gōng )三(sān )十(shí )二(èr )年(nián )》: “杀(shā )世(shì )子(zǐ )母(mǔ )弟(dì )直(zhí )称(chēng )君(jūn )者(zhě ), 甚(shèn )之(zhī )也(yě )。”

北(běi )魏(wèi )贾(jiǎ )思(sī )勰(xié )《齐(qí )民(mín )要(yào )术(shù )·八(bā )和(hé )齑(jī )》: “橘(jú )皮(pí )新(xīn )者(zhě )直(zhí )用(yòng ), 陈(chén )者(zhě )以(yǐ )汤(tāng )洗(xǐ )去(qù )陈(chén )垢(gòu )。”

石(shí )声(shēng )汉(hàn )注(zhù ): “新(xīn )鲜(xiān )的(de ), 直(zhí )接(jiē )用(yòng )。”

唐(táng )元(yuán )稹(zhěn )《和(hé )李(lǐ )校(xiào )书(shū )新(xīn )题(tí )乐(lè )府(fǔ )·上(shàng )阳(yáng )白(bái )髮(fà )人(rén )》: “醉(zuì )酣(hān )直(zhí )入(rù )卿(qīng )士(shì )家(jiā ), 闺(guī )闱(wéi )不(bú )得(dé )偷(tōu )迴(huí )避(bì )。”

33.副(fù )词(cí )。 一(yī )直(zhí )。 表(biǎo )示(shì )动(dòng )作(zuò )不(bú )间(jiān )断(duàn )或(huò )情(qíng )况(kuàng )始(shǐ )终(zhōng )无(wú )变(biàn )化(huà )。

唐(táng )杨(yáng )巨(jù )源(yuán )《送(sòng )人(rén )过(guò )卫(wèi )州(zhōu )》诗(shī ): “纵(zòng )横(héng )联(lián )句(jù )长(zhǎng )侵(qīn )晓(xiǎo ), 次(cì )第(dì )看(kàn )花(huā )直(zhí )到(dào )秋(qiū )。”

清(qīng )洪(hóng )昇(shēng )《长(zhǎng )生(shēng )殿(diàn )·看(kàn )袜(wà )》: “宝(bǎo )护(hù )深(shēn )深(shēn ), 什(shí )袭(xí )收(shōu )藏(cáng )直(zhí )至(zhì )今(jīn )。”

张(zhāng )天(tiān )翼(yì )《儿(ér )女(nǚ )们(men )》二(èr ): “像(xiàng )有(yǒu )人(rén )推(tuī )着(zhe )似(sì )的(de ), 他(tā )直(zhí )往(wǎng )前(qián )面(miàn )跌(diē )跌(diē )倒(dǎo )倒(dǎo )地(dì )走(zǒu ): 两(liǎng )脚(jiǎo )彷(páng )佛(fó )不(bú )是(shì )踏(tà )在(zài )地(dì )面(miàn )上(shàng ), 只(zhī )是(shì )临(lín )空(kōng )飘(piāo )着(zhe )的(de )。”

赵(zhào )树(shù )理(lǐ )《小(xiǎo )二(èr )黑(hēi )结(jié )婚(hūn )》一(yī ): “有(yǒu )一(yī )年(nián )春(chūn )天(tiān )大(dà )旱(hàn ), 直(zhí )到(dào )阴(yīn )曆(lì )五(wǔ )月(yuè )初(chū )三(sān )才(cái )下(xià )了(le )四(sì )指(zhǐ )雨(yǔ )。”

34.副(fù )词(cí )。 真(zhēn );简(jiǎn )直(zhí )。

《庄(zhuāng )子(zǐ )·田(tián )子(zǐ )方(fāng )》: “吾(wú )所(suǒ )学(xué )者(zhě )直(zhí )土(tǔ )梗(gěng )耳(ěr ), 夫(fū )魏(wèi )真(zhēn )为(wéi )我(wǒ )累(lèi )耳(ěr )。”

陆(lù )德(dé )明(míng )释(shì )文(wén ): “﹝直(zhí )﹞本(běn )亦(yì )作(zuò )真(zhēn ), 下(xià )句(jù )同(tóng );元(yuán )嘉(jiā )本(běn )此(cǐ )作(zuò )真(zhēn ), 下(xià )句(jù )作(zuò )直(zhí )。”

宋(sòng )张(zhāng )耒(lěi )《夏(xià )日(rì )》诗(shī ): “久(jiǔ )判(pàn )两(liǎng )鬓(bìn )如(rú )霜(shuāng )雪(xuě ), 直(zhí )欲(yù )樵(qiáo )渔(yú )过(guò )此(cǐ )生(shēng )。”杜(dù )鹏(péng )程(chéng )《保(bǎo )卫(wèi )延(yán )安(ān )》第(dì )一(yī )章(zhāng )三(sān ): “你(nǐ )站(zhàn )在(zài )延(yán )安(ān )城(chéng )向(xiàng )四(sì )面(miàn )山(shān )上(shàng )望(wàng )去(qù ), 直(zhí )觉(jiào )得(dé )四(sì )面(miàn )都(dōu )是(shì )万(wàn )丈(zhàng )高(gāo )楼(lóu )。”

35.副(fù )词(cí )。 竟(jìng )然(rán );居(jū )然(rán )。

《汉(hàn )书(shū )·食(shí )货(huò )志(zhì )》: “可(kě )以(yǐ )为(wéi )富(fù )安(ān )天(tiān )下(xià ), 而(ér )直(zhí )为(wéi )此(cǐ )廪(lǐn )廪(lǐn )也(yě )。”

唐(táng )杜(dù )甫(fǔ )《忆(yì )昔(xī )》诗(shī )之(zhī )一(yī ): “犬(quǎn )戎(róng )直(zhí )来(lái )坐(zuò )御(yù )床(chuáng ), 百(bǎi )官(guān )跣(xiǎn )足(zú )随(suí )天(tiān )王(wáng )。”

元(yuán )郑(zhèng )庭(tíng )玉(yù )《后(hòu )庭(tíng )花(huā )》第(dì )三(sān )摺(zhé ): “您(nín )如(rú )今(jīn )直(zhí )恁(nín )般(bān )怕(pà )他(tā )。”

柳(liǔ )青(qīng )《铜(tóng )墙(qiáng )铁(tiě )壁(bì )》第(dì )九(jiǔ )章(zhāng ): “老(lǎo )陈(chén )连(lián )连(lián )摇(yáo )头(tóu ): ‘想(xiǎng )不(bú )到(dào )!想(xiǎng )不(bú )到(dào )地(dì )主(zhǔ )直(zhí )这(zhè )么(me )下(xià )流(liú )!’”

36.通(tōng )“置(zhì )”。

《墨(mò )子(zǐ )·备(bèi )梯(tī )》: “城(chéng )希(xī )裾(jū )门(mén )而(ér )直(zhí )桀(jié )。”

孙(sūn )诒(yí )让(ràng )间(jiān )诂(gǔ )引(yǐn )王(wáng )引(yǐn )之(zhī )云(yún ): “直(zhí )与(yǔ )置(zhì )同(tóng ), 桀(jié )与(yǔ )楬(jié )同(tóng )。 言(yán )城(chéng )上(shàng )之(zhī )人(rén )望(wàng )裾(jū )门(mén )而(ér )置(zhì )楬(jié )也(yě )。

《备(bèi )蛾(é )傅(fù )篇(piān )》作(zuò )‘城(chéng )上(shàng )希(xī )薄(báo )门(mén )而(ér )置(zhì )楬(jié )’是(shì )其(qí )证(zhèng )。”

37.通(tōng )“殖(zhí )”。 生(shēng )息(xī ), 孳(zī )生(shēng )。

《韩(hán )诗(shī )外(wài )传(chuán )》卷(juàn )七(qī ): “是(shì )故(gù )孝(xiào )子(zǐ )欲(yù )养(yǎng )而(ér )亲(qīn )不(bú )待(dài )也(yě ), 木(mù )欲(yù )直(zhí )而(ér )时(shí )不(bú )待(dài )也(yě )。”

38.姓(xìng )。

汉(hàn )有(yǒu )直(zhí )不(bú )疑(yí )。 见(jiàn )《史(shǐ )记(jì )·万(wàn )石(shí )张(zhāng )叔(shū )列(liè )传(chuán )》。

阅读:2629

●直(简体版)

©2015-2026 ok8.org 文学库