首【登录】

ok8.org > 汉字/字典 > 首

首(shǒu )字(zì )的(de )笔(bǐ )画(huà ):9画(huà );

I

sh·u

ㄕㄡˇ

〔《广(guǎng )韵(yùn )》书(shū )九(jiǔ )切(qiē ),上(shàng )有(yǒu ),书(shū )。〕

1.头(tóu )。

《诗(shī )·邶(bèi )风(fēng )·静(jìng )女(nǚ )》:“爱(ài )而(ér )不(bú )见(jiàn ),搔(sāo )首(shǒu )踟(chí )蹰(chú )。”

唐(táng )韩(hán )愈(yù )《过(guò )鸿(hóng )沟(gōu )》诗(shī ):“谁(shuí )劝(quàn )君(jūn )王(wáng )回(huí )马(mǎ )首(shǒu ),真(zhēn )成(chéng )一(yī )掷(zhì )赌(dǔ )乾(qián )坤(kūn )?”鲁(lǔ )迅(xùn )《集(jí )外(wài )集(jí )·〈自(zì )嘲(cháo )〉诗(shī )》:“横(héng )眉(méi )冷(lěng )对(duì )千(qiān )夫(fū )指(zhǐ ),俯(fǔ )首(shǒu )甘(gān )为(wéi )孺(rú )子(zǐ )牛(niú )。”

2.君(jūn )长(zhǎng );首(shǒu )领(lǐng )。

《书(shū )·益(yì )稷(jì )》:“股(gǔ )肱(gōng )喜(xǐ )哉(zāi ),元(yuán )首(shǒu )起(qǐ )哉(zāi ),百(bǎi )工(gōng )熙(xī )哉(zāi )。”

孔(kǒng )传(chuán ):“元(yuán )首(shǒu ),君(jūn )也(yě )。”

《庄(zhuāng )子(zǐ )·盗(dào )跖(zhí )》:“成(chéng )者(zhě )为(wéi )首(shǒu ),不(bú )成(chéng )者(zhě )为(wéi )尾(wěi )。”

《三(sān )国(guó )志(zhì )·魏(wèi )志(zhì )·锺(zhōng )会(huì )传(chuán )》:“文(wén )钦(qīn )、唐(táng )咨(zī )为(wéi )国(guó )大(dà )害(hài ),叛(pàn )主(zhǔ )雠(chóu )贼(zéi ),还(hái )为(wéi )戎(róng )首(shǒu )。”

3.指(zhǐ )头(tóu )髮(fà )。

《诗(shī )·卫(wèi )风(fēng )·伯(bó )兮(xī )》:“自(zì )伯(bó )之(zhī )东(dōng ),首(shǒu )如(rú )飞(fēi )蓬(péng )。”

朱(zhū )熹(xī )集(jí )传(chuán ):“言(yán )我(wǒ )髮(fà )乱(luàn )如(rú )此(cǐ ),非(fēi )无(wú )膏(gāo )沐(mù )可(kě )以(yǐ )为(wéi )容(róng );所(suǒ )以(yǐ )不(bú )为(wéi )者(zhě ),君(jūn )子(zǐ )行(háng )役(yì ),无(wú )所(suǒ )主(zhǔ )而(ér )为(wéi )之(zhī )故(gù )也(yě )。”

《左(zuǒ )传(chuán )·僖(xī )公(gōng )十(shí )五(wǔ )年(nián )》:“晋(jìn )大(dà )夫(fū )反(fǎn )首(shǒu )拔(bá )舍(shě )从(cóng )之(zhī )。”

杜(dù )预(yù )注(zhù ):“反(fǎn )首(shǒu ),乱(luàn )头(tóu )髮(fà )下(xià )垂(chuí )也(yě )。”

4.剑(jiàn )柄(bǐng )上(shàng )的(de )环(huán )。

《礼(lǐ )记(jì )·曲(qǔ )礼(lǐ )上(shàng )》:“进(jìn )剑(jiàn )者(zhě )左(zuǒ )首(shǒu )。”

孔(kǒng )颖(yǐng )达(dá )疏(shū ):“首(shǒu ),剑(jiàn )拊(fǔ )环(huán )也(yě )。”

5.指(zhǐ )装(zhuāng )在(zài )戈(gē )戟(jǐ )柄(bǐng )下(xià )端(duān )的(de )圆(yuán )锥(zhuī )形(xíng )的(de )金(jīn )属(shǔ )套(tào )。

《周(zhōu )礼(lǐ )·考(kǎo )工(gōng )记(jì )·庐(lú )人(rén )》:“凡(fán )为(wéi )殳(shū )……五(wǔ )分(fèn )其(qí )晋(jìn )围(wéi ),去(qù )一(yī )以(yǐ )为(wéi )首(shǒu )围(wéi )。”

郑(zhèng )玄(xuán )注(zhù ):“首(shǒu ),殳(shū )上(shàng )鐏(zūn )也(yě )。”

6.顶(dǐng )端(duān )。

《后(hòu )汉(hàn )书(shū )·段(duàn )熲(jiǒng )传(chuán )》:“熲(jiǒng )追(zhuī )之(zhī ),且(qiě )斗(dòu )且(qiě )行(háng )……四(sì )十(shí )馀(yú )日(rì ),遂(suí )至(zhì )河(hé )首(shǒu )积(jī )石(shí )山(shān )。”

南(nán )朝(cháo )宋(sòng )谢(xiè )灵(líng )运(yùn )《入(rù )华(huá )子(zǐ )冈(gāng )是(shì )麻(má )源(yuán )第(dì )三(sān )谷(gǔ )》诗(shī ):“遂(suí )登(dēng )群(qún )峰(fēng )首(shǒu ),邈(miǎo )若(ruò )升(shēng )云(yún )烟(yān )。”

7.紧(jǐn )要(yào ),首(shǒu )要(yào )。

《书(shū )·秦(qín )誓(shì )》:“公(gōng )曰(yuē );‘嗟(jiē )!我(wǒ )士(shì )!听(tīng )无(wú )譁(wá )。予(yǔ )誓(shì )告(gào )汝(rǔ )群(qún )言(yán )之(zhī )首(shǒu )。’”孔(kǒng )传(chuán ):“众(zhòng )言(yán )之(zhī )本(běn )要(yào )。”

8.第(dì )一(yī )。

《左(zuǒ )传(chuán )·昭(zhāo )公(gōng )元(yuán )年(nián )》:“令(lìng )尹(yǐn )享(xiǎng )赵(zhào )孟(mèng ),赋(fù )《大(dà )明(míng )》之(zhī )首(shǒu )章(zhāng )。”

《战(zhàn )国(guó )策(cè )·齐(qí )策(cè )六(liù )》:“﹝管(guǎn )仲(zhòng )﹞据(jù )齐(qí )国(guó )之(zhī )政(zhèng ),一(yī )匡(kuāng )天(tiān )下(xià ),九(jiǔ )合(hé )诸(zhū )侯(hóu ),为(wéi )五(wǔ )伯(bó )首(shǒu )。”

《明(míng )史(shǐ )·戚(qī )继(jì )光(guāng )传(chuán )》:“纶(lún )上(shàng )功(gōng ),继(jì )光(guāng )首(shǒu ),显(xiǎn )、大(dà )猷(yóu )次(cì )之(zhī )。”

9.开(kāi )端(duān ),首(shǒu )先(xiān )。

《老(lǎo )子(zǐ )》:“夫(fū )礼(lǐ )者(zhě ),忠(zhōng )信(xìn )之(zhī )薄(báo )而(ér )乱(luàn )之(zhī )首(shǒu )。”

汉(hàn )王(wáng )褒(bāo )《四(sì )子(zǐ )讲(jiǎng )德(dé )论(lùn )》:“昔(xī )周(zhōu )公(gōng )咏(yǒng )文(wén )王(wáng )之(zhī )德(dé )而(ér )作(zuò )《清(qīng )庙(miào )》,建(jiàn )为(wéi )颂(sòng )首(shǒu )。”

10.首(shǒu )创(chuàng );首(shǒu )倡(chàng )。

《汉(hàn )书(shū )·律(lǜ )曆(lì )志(zhì )上(shàng )》:“北(běi )平(píng )侯(hóu )张(zhāng )苍(cāng )首(shǒu )律(lǜ )曆(lì )事(shì )。”

颜(yán )师(shī )古(gǔ )注(zhù ):“首(shǒu ),谓(wèi )始(shǐ )定(dìng )也(yě )。”

清(qīng )侯(hóu )方(fāng )域(yù )《李(lǐ )姬(jī )传(chuán )》:“初(chū ),皖(wǎn )人(rén )阮(ruǎn )大(dà )铖(chéng )者(zhě ),以(yǐ )阿(ā )附(fù )魏(wèi )忠(zhōng )贤(xián ),论(lùn )城(chéng )旦(dàn ),屏(píng )居(jū )金(jīn )陵(líng ),为(wéi )清(qīng )议(yì )所(suǒ )斥(chì )。

阳(yáng )羡(xiàn )陈(chén )贞(zhēn )慧(huì )、贵(guì )池(chí )吴(wú )应(yīng )箕(jī )实(shí )首(shǒu )其(qí )事(shì )。”

11.顶(dǐng )着(zhe )。

晋(jìn )杨(yáng )泉(quán )《五(wǔ )湖(hú )赋(fù )》:“头(tóu )首(shǒu )无(wú )锡(xī ),足(zú )蹄(tí )松(sōng )江(jiāng )。”

12.斩(zhǎn )首(shǒu )。

《新(xīn )唐(táng )书(shū )·刘(liú )总(zǒng )传(chuán )》:“元(yuán )和(hé )以(yǐ )来(lái ),刘(liú )闢(pì )、李(lǐ )錡(yǐ )、田(tián )季(jì )安(ān )、卢(lú )从(cóng )史(shǐ )、齐(qí )、蔡(cài )之(zhī )彊(jiāng ),或(huò )首(shǒu )于(yú )都(dōu )市(shì ),或(huò )身(shēn )为(wéi )逐(zhú )客(kè )。”

13.依(yī )据(jù );根(gēn )据(jù )。

《礼(lǐ )记(jì )·曾(céng )子(zǐ )问(wèn )》:“今(jīn )之(zhī )祭(jì )者(zhě )不(bú )首(shǒu )其(qí )义(yì ),故(gù )诬(wū )于(yú )祭(jì )也(yě )。”

郑(zhèng )玄(xuán )注(zhù ):“首(shǒu ),本(běn )也(yě )。”

14.标(biāo )明(míng );显(xiǎn )示(shì )。

《礼(lǐ )记(jì )·间(jiān )传(chuán )》:“斩(zhǎn )衰(shuāi )何(hé )以(yǐ )服(fú )苴(jū )?苴(jū ),恶(è )貌(mào )也(yě ),所(suǒ )以(yǐ )首(shǒu )其(qí )内(nèi )而(ér )见(jiàn )诸(zhū )外(wài )也(yě )。”

陈(chén )澔(gǎo )集(jí )说(shuō ):“首(shǒu )者(zhě ),标(biāo )表(biǎo )之(zhī )义(yì ),盖(gài )显(xiǎn )示(shì )其(qí )内(nèi )心(xīn )之(zhī )哀(āi )痛(tòng )于(yú )外(wài )也(yě )。”

15.古(gǔ )代(dài )绶(shòu )、组(zǔ )的(de )计(jì )数(shù )单(dān )位(wèi )。

《说(shuō )文(wén )·纟(jiǎo )部(bù )》:“絩(diào ),绮(qǐ )丝(sī )之(zhī )数(shù )也(yě )。

《汉(hàn )律(lǜ )》曰(yuē ):绮(qǐ )丝(sī )数(shù )谓(wèi )之(zhī )絩(diào ),布(bù )谓(wèi )之(zhī )总(zǒng ),绶(shòu )、组(zǔ )谓(wèi )之(zhī )首(shǒu )。”

《后(hòu )汉(hàn )书(shū )·舆(yú )服(fú )志(zhì )下(xià )》:“凡(fán )先(xiān )合(hé )单(dān )纺(fǎng )为(wéi )一(yī )系(xì ),四(sì )系(xì )为(wéi )一(yī )扶(fú ),五(wǔ )扶(fú )为(wéi )一(yī )首(shǒu ),五(wǔ )首(shǒu )成(chéng )一(yī )文(wén )。”

16.表(biǎo )示(shì )方(fāng )位(wèi )。相(xiàng )当(dāng )于(yú )面(miàn ),边(biān )。

汉(hàn )刘(liú )向(xiàng )《列(liè )女(nǚ )传(chuán )·京(jīng )师(shī )节(jiē )女(nǚ )》:“因(yīn )自(zì )沐(mù )居(jū )楼(lóu )上(shàng )东(dōng )首(shǒu ),开(kāi )户(hù )牖(yǒu )而(ér )卧(wò )。”

元(yuán )关(guān )汉(hàn )卿(qīng )《谢(xiè )天(tiān )香(xiāng )》楔(xiē )子(zǐ ):“来(lái )到(dào )门(mén )首(shǒu )也(yě )。

谢(xiè )大(dà )姐(jiě )在(zài )家(jiā )么(me )?”

《水(shuǐ )浒(hǔ )传(chuán )》第(dì )三(sān )回(huí ):“鲁(lǔ )提(tí )辖(xiá )坐(zuò )了(le )主(zhǔ )位(wèi ),李(lǐ )忠(zhōng )对(duì )席(xí ),史(shǐ )进(jìn )下(xià )首(shǒu )坐(zuò )了(le )。”

洪(hóng )深(shēn )《赵(zhào )阎(yán )王(wáng )》第(dì )一(yī )幕(mù ):“右(yòu )首(shǒu )的(de )门(mén ),勐(měng )地(dì )开(kāi )了(le )。”

17.量(liàng )词(cí )。篇(piān )。

《史(shǐ )记(jì )·田(tián )儋(dān )列(liè )传(chuán )论(lùn )》:“蒯(kuǎi )通(tōng )者(zhě ),善(shàn )为(wéi )长(zhǎng )短(duǎn )说(shuō ),论(lùn )战(zhàn )国(guó )之(zhī )权(quán )变(biàn ),为(wéi )八(bā )十(shí )一(yī )首(shǒu )。”

唐(táng )寒(hán )山(shān )《诗(shī )》之(zhī )二(èr )七(qī )一(yī ):“五(wǔ )言(yán )五(wǔ )百(bǎi )篇(piān ),七(qī )字(zì )七(qī )十(shí )九(jiǔ )。三(sān )字(zì )二(èr )十(shí )一(yī ),都(dōu )来(lái )六(liù )百(bǎi )首(shǒu )。”

清(qīng )恽(yùn )敬(jìng )《上(shàng )董(dǒng )蔗(zhè )林(lín )中(zhōng )堂(táng )书(shū )》:“敬(jìng )文(wén )稿(gǎo ),上(shàng )书(shū )一(yī )首(shǒu ),神(shén )道(dào )碑(bēi )文(wén )一(yī )首(shǒu )。”

18.量(liàng )词(cí )。幅(fú )。

《陈(chén )书(shū )·宣(xuān )帝(dì )纪(jì )》:“陈(chén )桃(táo )根(gēn )又(yòu )表(biǎo )上(shàng )织(zhī )成(chéng )罗(luó )又(yòu )锦(jǐn )被(bèi )各(gè )二(èr )百(bǎi )首(shǒu )。”

《西(xī )游(yóu )记(jì )》第(dì )四(sì )七(qī )回(huí ):“门(mén )外(wài )竖(shù )一(yī )首(shǒu )幢(zhuàng )幡(fān )。”

《儒(rú )林(lín )外(wài )史(shǐ )》第(dì )四(sì )二(èr )回(huí ):“在(zài )南(nán )京(jīng )做(zuò )了(le )二(èr )十(shí )首(shǒu )大(dà )红(hóng )缎(duàn )子(zǐ )绣(xiù )龙(lóng )的(de )旗(qí ),一(yī )首(shǒu )大(dà )黄(huáng )缎(duàn )子(zǐ )的(de )坐(zuò )纛(dào )。”

19.量(liàng )词(cí )。副(fù )。

《新(xīn )唐(táng )书(shū )·裴(péi )寂(jì )传(chuán )》:“铠(kǎi )四(sì )十(shí )万(wàn )首(shǒu )。”

《新(xīn )唐(táng )书(shū )·魏(wèi )谟(mó )传(chuán )》:“大(dà )理(lǐ )卿(qīng )马(mǎ )曙(shǔ )有(yǒu )犀(xī )铠(kǎi )数(shù )十(shí )首(shǒu )。”

20.量(liàng )词(cí )。艘(sōu )。

《新(xīn )唐(táng )书(shū )·韦(wéi )坚(jiān )传(chuán )》:“坚(jiān )豫(yù )取(qǔ )洛(luò )、汴(biàn )、宋(sòng )山(shān )东(dōng )小(xiǎo )斛(hú )舟(zhōu )三(sān )百(bǎi )首(shǒu )贮(zhù )之(zhī )潭(tán )。”

21.通(tōng )“道(dào )”。道(dào )路(lù )。

《易(yì )·明(míng )夷(yí )》:“明(míng )夷(yí )于(yú )南(nán )狩(shòu ),得(dé )其(qí )大(dà )首(shǒu ),不(bú )可(kě )疾(jí )贞(zhēn )。”

《左(zuǒ )传(chuán )·成(chéng )公(gōng )十(shí )六(liù )年(nián )》:“甲(jiǎ )午(wǔ ),晦(huì ),楚(chǔ )晨(chén )压(yā )晋(jìn )军(jūn )而(ér )陈(chén )。军(jūn )吏(lì )患(huàn )之(zhī )。

范(fàn )丐(gài )趋(qū )进(jìn ),曰(yuē ):‘塞(sāi )井(jǐng )夷(yí )灶(zào ),陈(chén )于(yú )军(jūn )中(zhōng )而(ér )疏(shū )行(háng )首(shǒu )。’”杜(dù )预(yù )注(zhù ):“疏(shū )行(háng )首(shǒu )者(zhě ),当(dāng )陈(chén )前(qián )决(jué )开(kāi )营(yíng )垒(lěi )为(wéi )战(zhàn )道(dào )。”

王(wáng )引(yǐn )之(zhī )曰(yuē ):“首(shǒu )当(dāng )读(dú )为(wéi )道(dào )。疏(shū ),通(tōng )也(yě )。谓(wèi )通(tōng )陈(chén )列(liè )队(duì )伍(wǔ )之(zhī )道(dào )也(yě )。井(jǐng )灶(zào )已(yǐ )除(chú ),则(zé )队(duì )伍(wǔ )之(zhī )道(dào )疏(shū )通(tōng )无(wú )所(suǒ )窒(zhì )碍(ài )矣(yǐ )。”见(jiàn )《经(jīng )义(yì )述(shù )闻(wén )·左(zuǒ )传(chuán )中(zhōng )》。

II

sh·u

ㄕㄡˇ

〔《广(guǎng )韵(yùn )》舒(shū )救(jiù )切(qiē ),去(qù )宥(yòu ),书(shū )。〕

1.伏(fú )罪(zuì )。

《汉(hàn )书(shū )·梁(liáng )孝(xiào )王(wáng )刘(liú )武(wǔ )传(chuán )》:“王(wáng )阳(yáng )病(bìng )抵(dǐ )谰(lán ),置(zhì )辞(cí )骄(jiāo )嫚(yuān ),不(bú )首(shǒu )主(zhǔ )令(lìng ),与(yǔ )背(bèi )畔(pàn )亡(wáng )异(yì )。”

颜(yán )师(shī )古(gǔ )注(zhù ):“不(bú )首(shǒu )谓(wèi )不(bú )伏(fú )其(qí )罪(zuì )也(yě )。”

《后(hòu )汉(hàn )书(shū )·西(xī )域(yù )传(chuán )序(xù )》:“虽(suī )有(yǒu )降(jiàng )首(shǒu ),曾(céng )莫(mò )惩(chéng )革(gé ),自(zì )此(cǐ )浸(jìn )以(yǐ )疏(shū )慢(màn )矣(yǐ )。”

李(lǐ )贤(xián )注(zhù ):“首(shǒu ),犹(yóu )服(fú )也(yě ),音(yīn )式(shì )救(jiù )反(fǎn )。”

2.自(zì )首(shǒu );告(gào )发(fā )。

《晋(jìn )书(shū )·艺(yì )术(shù )传(chuán )·幸(xìng )灵(líng )》:“窃(qiè )者(zhě )急(jí )遽(jù ),乃(nǎi )首(shǒu )出(chū )之(zhī )。”

元(yuán )无(wú )名(míng )氏(shì )《神(shén )奴(nú )儿(ér )》第(dì )四(sì )摺(zhé ):“知(zhī )情(qíng )不(bú )首(shǒu ),杖(zhàng )断(duàn )八(bā )十(shí )。”

清(qīng )林(lín )则(zé )徐(xú )《关(guān )防(fáng )告(gào )示(shì )》:“有(yǒu )能(néng )指(zhǐ )首(shǒu )到(dào )官(guān )者(zhě ),所(suǒ )首(shǒu )得(dé )实(shí ),定(dìng )加(jiā )重(zhòng )赏(shǎng )。”

3.向(xiàng ),朝(cháo )着(zhe )。

《论(lùn )语(yǔ )·乡(xiāng )党(dǎng )》:“疾(jí ),君(jūn )视(shì )之(zhī ),东(dōng )首(shǒu ),加(jiā )朝(cháo )服(fú ),拖(tuō )绅(shēn )。”

杨(yáng )伯(bó )峻(jùn )注(zhù ):“古(gǔ )人(rén )卧(wò )榻(tà )一(yī )般(bān )设(shè )在(zài )南(nán )窗(chuāng )的(de )西(xī )面(miàn ),国(guó )君(jūn )来(lái ),从(cóng )东(dōng )边(biān )台(tái )阶(jiē )走(zǒu )上(shàng )来(lái ),所(suǒ )以(yǐ )孔(kǒng )子(zǐ )面(miàn )朝(cháo )东(dōng )来(lái )迎(yíng )接(jiē )他(tā )。”

《史(shǐ )记(jì )·淮(huái )阴(yīn )侯(hóu )列(liè )传(chuán )》:“北(běi )首(shǒu )燕(yàn )路(lù ),而(ér )后(hòu )遣(qiǎn )辩(biàn )士(shì )奉(fèng )咫(zhǐ )尺(chǐ )之(zhī )书(shū ),暴(bào )其(qí )所(suǒ )长(zhǎng )于(yú )燕(yàn ),燕(yàn )必(bì )不(bú )敢(gǎn )不(bú )听(tīng )从(cóng )。”

张(zhāng )守(shǒu )节(jiē )正(zhèng )义(yì ):“首(shǒu ),音(yīn )狩(shòu ),向(xiàng )也(yě )。”

宋(sòng )王(wáng )安(ān )石(shí )《送(sòng )孙(sūn )正(zhèng )之(zhī )序(xù )》:“夫(fū )越(yuè )人(rén )之(zhī )望(wàng )燕(yàn )为(wéi )绝(jué )域(yù )也(yě ),北(běi )辕(yuán )而(ér )首(shǒu )之(zhī ),苟(gǒu )不(bú )已(yǐ ),无(wú )不(bú )至(zhì )。”

阅读:2031

●首(简体版)

©2015-2026 ok8.org 文学库