省【登录】

ok8.org > 汉字/字典 > 省

省(shěng )字(zì )的(de )笔(bǐ )画(huà ):9画(huà );

I

x·ng

ㄒ〡ㄥˇ

〔《广(guǎng )韵(yùn )》息(xī )井(jǐng )切(qiē ),上(shàng )静(jìng ),心(xīn )。〕

1.视(shì )察(chá );察(chá )看(kàn )。

《易(yì )·复(fù )》:“先(xiān )王(wáng )以(yǐ )至(zhì )日(rì )闭(bì )关(guān ),商(shāng )旅(lǚ )不(bú )行(háng ),后(hòu )不(bú )省(shěng )方(fāng )。”

程(chéng )颐(yí )传(chuán ):“人(rén )君(jūn )不(bú )省(shěng )视(shì )四(sì )方(fāng )。”

《礼(lǐ )记(jì )·礼(lǐ )器(qì )》:“礼(lǐ )不(bú )可(kě )不(bú )省(shěng )也(yě )。”

郑(zhèng )玄(xuán )注(zhù ):“省(shěng ),察(chá )也(yě )。”

《汉(hàn )书(shū )·韩(hán )安(ān )国(guó )传(chuán )》:“安(ān )国(guó )为(wéi )梁(liáng )史(shǐ ),见(jiàn )大(dà )长(zhǎng )公(gōng )主(zhǔ )而(ér )泣(qì )曰(yuē ):‘何(hé )梁(liáng )王(wáng )为(wéi )人(rén )子(zǐ )之(zhī )孝(xiào ),为(wéi )人(rén )臣(chén )之(zhī )忠(zhōng ),而(ér )太(tài )后(hòu )曾(céng )不(bú )省(shěng )也(yě )?’”颜(yán )师(shī )古(gǔ )注(zhù ):“省(shěng ),视(shì )也(yě )。”

清(qīng )唐(táng )甄(zhēn )《潜(qián )书(shū )·权(quán )实(shí )》:“日(rì )省(shěng )于(yú )乡(xiāng ),察(chá )其(qí )勤(qín )怠(dài )。”

2.泛(fàn )指(zhǐ )观(guān )看(kàn );阅(yuè )览(lǎn )。

晋(jìn )王(wáng )羲(xī )之(zhī )《十(shí )七(qī )帖(tiē )》:“省(shěng )足(zú )下(xià )先(xiān )后(hòu )二(èr )书(shū ),但(dàn )增(zēng )歎(tàn )慨(kǎi )。”参(cān )见(jiàn )“省(shěng )观(guān )”。

3.反(fǎn )省(shěng );检(jiǎn )查(chá )。

《论(lùn )语(yǔ )·学(xué )而(ér )》:“曾(céng )子(zǐ )曰(yuē ):吾(wú )日(rì )三(sān )省(shěng )吾(wú )身(shēn ),为(wéi )人(rén )谋(móu )而(ér )不(bú )忠(zhōng )乎(hū ),与(yǔ )朋(péng )友(yǒu )交(jiāo )而(ér )不(bú )信(xìn )乎(hū ),传(chuán )不(bú )习(xí )乎(hū )。”

《史(shǐ )记(jì )·仲(zhòng )尼(ní )弟(dì )子(zǐ )列(liè )传(chuán )》:“回(huí )也(yě )如(rú )愚(yú ),退(tuì )而(ér )省(shěng )其(qí )私(sī ),亦(yì )足(zú )以(yǐ )发(fā ),回(huí )也(yě )不(bú )愚(yú )。”

唐(táng )司(sī )空(kōng )图(tú )《退(tuì )居(jū )漫(màn )题(tí )》诗(shī )之(zhī )六(liù ):“努(nǔ )力(lì )省(shěng )前(qián )非(fēi ),人(rén )生(shēng )上(shàng )寿(shòu )稀(xī )。”

张(zhāng )天(tiān )翼(yì )《畸(jī )人(rén )集(jí )·畸(jī )人(rén )手(shǒu )记(jì )》:“我(wǒ )只(zhī )知(zhī )道(dào )父(fù )亲(qīn )恨(hèn )我(wǒ ),咽(yān )着(zhe )最(zuì )后(hòu )一(yī )口(kǒu )气(qì ),还(hái )叫(jiào )三(sān )叔(shū )往(wǎng )后(hòu )别(bié )寄(jì )钱(qián )给(gěi )我(wǒ ),‘令(lìng )其(qí )自(zì )省(shěng )’。”

4.探(tàn )望(wàng );问(wèn )候(hòu )。

《礼(lǐ )记(jì )·曲(qǔ )礼(lǐ )上(shàng )》:“凡(fán )为(wéi )人(rén )子(zǐ )之(zhī )礼(lǐ ),冬(dōng )温(wēn )而(ér )夏(xià )凊(qìng ),昏(hūn )定(dìng )而(ér )晨(chén )省(shěng )。”

唐(táng )韩(hán )愈(yù )《顺(shùn )宗(zōng )实(shí )录(lù )四(sì )》:“凡(fán )学(xué )者(zhě )所(suǒ )以(yǐ )学(xué )为(wéi )忠(zhōng )与(yǔ )孝(xiào )也(yě ),诸(zhū )生(shēng )宁(níng )有(yǒu )久(jiǔ )不(bú )省(shěng )其(qí )亲(qīn )乎(hū )?”宋(sòng )王(wáng )禹(yǔ )偁(chēng )《建(jiàn )溪(xī )处(chù )士(shì )赠(zèng )大(dà )理(lǐ )评(píng )事(shì )柳(liǔ )府(fǔ )君(jūn )墓(mù )碣(jié )铭(míng )》:“公(gōng )始(shǐ )渡(dù )江(jiāng )省(shěng )诸(zhū )子(zǐ ),自(zì )沂(yí )至(zhì )济(jì ),自(zì )济(jì )至(zhì )京(jīng )师(shī )。”

清(qīng )蒲(pú )松(sōng )龄(líng )《聊(liáo )斋(zhāi )志(zhì )异(yì )·罗(luó )祖(zǔ )》:“适(shì )参(cān )将(jiāng )欲(yù )致(zhì )书(shū )北(běi )塞(sāi ),罗(luó )乃(nǎi )自(zì )陈(chén ),请(qǐng )以(yǐ )便(biàn )道(dào )省(shěng )妻(qī )子(zǐ )。”

鲁(lǔ )迅(xùn )《书(shū )信(xìn )集(jí )·致(zhì )许(xǔ )寿(shòu )裳(shang )》:“天(tiān )气(qì )渐(jiàn )暖(nuǎn ),倘(tǎng )津(jīn )浦(pǔ )车(chē )之(zhī )直(zhí )达(dá )者(zhě )可(kě )通(tōng ),拟(nǐ )往(wǎng )北(běi )京(jīng )一(yī )行(háng ),以(yǐ )归(guī )省(shěng )。”

5.知(zhī )晓(xiǎo );懂(dǒng )得(dé )。

宋(sòng )苏(sū )轼(shì )《卜(bo )算(suàn )子(zǐ )·黄(huáng )州(zhōu )定(dìng )惠(huì )院(yuàn )寓(yù )居(jū )作(zuò )》词(cí ):“惊(jīng )起(qǐ )却(què )回(huí )头(tóu ),有(yǒu )恨(hèn )无(wú )人(rén )省(shěng )。”

宋(sòng )姜(jiāng )夔(kuí )《湘(xiāng )月(yuè )》词(cí ):“鲈(lú )鱼(yú )应(yīng )好(hǎo ),旧(jiù )家(jiā )乐(lè )事(shì )谁(shuí )省(shěng )。”

《水(shuǐ )浒(hǔ )传(chuán )》第(dì )二(èr )九(jiǔ )回(huí ):“施(shī )恩(ēn )道(dào ):‘兄(xiōng )长(zhǎng ),如(rú )何(hé )是(shì )无(wú )三(sān )不(bú )过(guò )望(wàng )?小(xiǎo )弟(dì )不(bú )省(shěng )其(qí )意(yì )。’”李(lǐ )劼(jié )人(rén )《死(sǐ )水(shuǐ )微(wēi )澜(lán )》第(dì )五(wǔ )部(bù )分(fèn )十(shí ):“么(me )伯(bó )娘(niáng ),你(nǐ )还(hái )不(bú )晓(xiǎo )得(dé ),二(èr )弟(dì )妇(fù )死(sǐ )时(shí ),我(wǒ )正(zhèng )病(bìng )得(dé )人(rén )事(shì )不(bú )省(shěng ),若(ruò )不(bú )得(dé )亏(kuī )吃(chī )了(le )洋(yáng )药(yào ),我(wǒ )还(hái )不(bú )是(shì )变(biàn )了(le )鬼(guǐ )了(le )!”

6.觉(jiào )悟(wù );醒(xǐng )悟(wù )。

《后(hòu )汉(hàn )书(shū )·陈(chén )龟(guī )传(chuán )》:“冀(jì )(梁(liáng )冀(jì ))暴(bào )虐(nuè )日(rì )甚(shèn ),龟(guī )上(shàng )疏(shū )言(yán )其(qí )罪(zuì )状(zhuàng ),请(qǐng )诛(zhū )之(zhī )。帝(dì )不(bú )省(shěng )。”

《宋(sòng )史(shǐ )·儒(rú )林(lín )传(chuán )四(sì )·陆(lù )九(jiǔ )渊(yuān )》:“他(tā )日(rì )读(dú )古(gǔ )书(shū ),至(zhì )‘宇(yǔ )宙(zhòu )’二(èr )字(zì ),解(jiě )者(zhě )曰(yuē ):‘四(sì )方(fāng )上(shàng )下(xià )曰(yuē )宇(yǔ ),往(wǎng )古(gǔ )来(lái )今(jīn )曰(yuē )宙(zhòu )’,忽(hū )大(dà )省(shěng )曰(yuē ):宇(yǔ )宙(zhòu )内(nèi )事(shì )乃(nǎi )己(jǐ )分(fèn )内(nèi )事(shì ),己(jǐ )分(fèn )内(nèi )事(shì )乃(nǎi )宇(yǔ )宙(zhòu )内(nèi )事(shì )。”

元(yuán )关(guān )汉(hàn )卿(qīng )《裴(péi )度(dù )还(hái )带(dài )》第(dì )三(sān )摺(zhé ):“勐(měng )然(rán )省(shěng )来(lái ),诚(chéng )恐(kǒng )天(tiān )晚(wǎn ),母(mǔ )亲(qīn )在(zài )家(jiā )悬(xuán )望(wàng )。”

7.记(jì )得(dé );记(jì )忆(yì )。

唐(táng )韩(hán )愈(yù )《祭(jì )十(shí )二(èr )郎(láng )文(wén )》:“吾(wú )少(shǎo )孤(gū ),及(jí )长(zhǎng ),不(bú )省(shěng )所(suǒ )怙(hù ),惟(wéi )兄(xiōng )嫂(sǎo )是(shì )依(yī )。”

清(qīng )独(dú )逸(yì )窝(wō )退(tuì )士(shì )《笑(xiào )笑(xiào )录(lù )·嘴(zuǐ )尖(jiān )》:“坚(jiān )老(lǎo )代(dài )端(duān )初(chū )为(wéi )淮(huái )南(nán )转(zhuǎn )运(yùn ),相(xiàng )见(jiàn )各(gè )叙(xù )平(píng )生(shēng ),端(duān )初(chū )已(yǐ )忘(wàng )前(qián )事(shì ),而(ér )颇(pō )省(shěng )其(qí )面(miàn )目(mù )。”

8.善(shàn )。

《诗(shī )·大(dà )雅(yǎ )·皇(huáng )矣(yǐ )》:“帝(dì )省(shěng )其(qí )山(shān ),柞(zhà )棫(yù )斯(sī )拔(bá ),松(sōng )柏(bǎi )斯(sī )兑(duì )。”

郑(zhèng )玄(xuán )笺(jiān ):“省(shěng ),善(shàn )也(yě )。”

《礼(lǐ )记(jì )·大(dà )传(chuán )》:“诸(zhū )侯(hóu )及(jí )其(qí )大(dà )祖(zǔ ),大(dà )夫(fū )士(shì )有(yǒu )大(dà )事(shì ),省(shěng )于(yú )其(qí )君(jūn ),干(gàn )祫(xiá )及(jí )其(qí )高(gāo )祖(zǔ )。”

郑(zhèng )玄(xuán )注(zhù ):“省(shěng ),善(shàn )也(yě )。善(shàn )于(yú )其(qí )君(jūn ),谓(wèi )免(miǎn )于(yú )大(dà )难(nán )也(yě )。”

《新(xīn )唐(táng )书(shū )·房(fáng )琯(gùn )传(chuán )》:“崔(cuī )圆(yuán )自(zì )蜀(shǔ )来(lái ),最(zuì )后(hòu )见(jiàn )帝(dì ),琯(gùn )谓(wèi )帝(dì )不(bú )见(jiàn )省(shěng ),易(yì )之(zhī )。”

9.清(qīng )楚(chǔ ),明(míng )白(bái )。

《列(liè )子(zǐ )·杨(yáng )朱(zhū )》:“实(shí )伪(wěi )之(zhī )辩(biàn ),如(rú )此(cǐ )其(qí )省(shěng )也(yě )。”

10.古(gǔ )代(dài )帝(dì )王(wáng )使(shǐ )臣(chén )慰(wèi )问(wèn )诸(zhū )侯(hóu )的(de )礼(lǐ )节(jiē )。

《周(zhōu )礼(lǐ )·秋(qiū )官(guān )·大(dà )行(háng )人(rén )》:“王(wáng )之(zhī )所(suǒ )以(yǐ )抚(fǔ )邦(bāng )国(guó )诸(zhū )侯(hóu )者(zhě ),岁(suì )遍(biàn )存(cún ),三(sān )岁(suì )遍(biàn )覜(tiào ),五(wǔ )岁(suì )遍(biàn )省(shěng )。”

郑(zhèng )玄(xuán )注(zhù ):“存(cún )、覜(tiào )、省(shěng )者(zhě ),王(wáng )使(shǐ )臣(chén )于(yú )诸(zhū )侯(hóu )之(zhī )礼(lǐ ),所(suǒ )谓(wèi )间(jiān )问(wèn )也(yě )。”

《周(zhōu )礼(lǐ )·秋(qiū )官(guān )·小(xiǎo )行(háng )人(rén )》:“存(cún )、頫(tiào )、省(shěng )、聘(pìn )、问(wèn ),臣(chén )之(zhī )礼(lǐ )也(yě )。”

贾(jiǎ )公(gōng )彦(yàn )疏(shū ):“存(cún )、頫(tiào )、省(shěng )三(sān )者(zhě ),天(tiān )子(zǐ )使(shǐ )臣(chén )抚(fǔ )邦(bāng )国(guó )之(zhī )礼(lǐ )。”

11.通(tōng )“姓(xìng )”。参(cān )见(jiàn )“百(bǎi )省(shěng )”。

II

shěng

ㄕㄥˇ

〔《广(guǎng )韵(yùn )》所(suǒ )景(jǐng )切(qiē ),上(shàng )梗(gěng ),生(shēng )。〕

1.简(jiǎn );少(shǎo )。

《管(guǎn )子(zǐ )·八(bā )观(guān )》:“是(shì )故(gù )明(míng )君(jūn )在(zài )上(shàng )位(wèi ),刑(xíng )省(shěng )罚(fá )寡(guǎ ),非(fēi )可(kě )刑(xíng )而(ér )不(bú )刑(xíng ),非(fēi )可(kě )罪(zuì )而(ér )不(bú )罪(zuì )也(yě )。”

《孔(kǒng )丛(cóng )子(zǐ )·刑(xíng )论(lùn )》:“仲(zhòng )弓(gōng )问(wèn )古(gǔ )之(zhī )刑(xíng )教(jiāo )与(yǔ )今(jīn )之(zhī )刑(xíng )教(jiāo )。

孔(kǒng )子(zǐ )曰(yuē ):‘古(gǔ )之(zhī )刑(xíng )省(shěng ),今(jīn )之(zhī )刑(xíng )繁(fán )。’”

《尚(shàng )书(shū )大(dà )传(chuán )》卷(juàn )二(èr ):“汤(tāng )之(zhī )君(jūn )民(mín )听(tīng )宽(kuān )而(ér )狱(yù )省(shěng )。”

宋(sòng )吴(wú )曾(céng )《能(néng )改(gǎi )斋(zhāi )漫(màn )录(lù )·记(jì )事(shì )二(èr )》:“近(jìn )年(nián )赐(cì )带(dài )者(zhě )多(duō ),匠(jiàng )者(zhě )务(wù )为(wéi )新(xīn )巧(qiǎo ),遂(suí )以(yǐ )御(yù )仙(xiān )花(huā )枝(zhī )叶(yè )稍(shāo )繁(fán ),改(gǎi )鈒(xì )荔(lì )枝(zhī ),而(ér )叶(yè )极(jí )省(shěng )。”

2.减(jiǎn )少(shǎo );削(xuē )减(jiǎn )。

《史(shǐ )记(jì )·平(píng )津(jīn )侯(hóu )主(zhǔ )父(fù )列(liè )传(chuán )》:“向(xiàng )使(shǐ )秦(qín )缓(huǎn )其(qí )刑(xíng )罚(fá ),薄(báo )赋(fù )歛(liǎn ),省(shěng )繇(yáo )役(yì )……变(biàn )风(fēng )易(yì )俗(sú ),化(huà )于(yú )海(hǎi )内(nèi ),则(zé )世(shì )世(shì )必(bì )安(ān )矣(yǐ )。”

《后(hòu )汉(hàn )书(shū )·曹(cáo )褒(bāo )传(chuán )》:“裒(póu )到(dào ),乃(nǎi )省(shěng )吏(lì )并(bìng )职(zhí ),退(tuì )去(qù )姦(jiān )残(cán ),澍(shù )雨(yǔ )数(shù )降(jiàng )。”

《续(xù )资(zī )治(zhì )通(tōng )鉴(jiàn )·元(yuán )世(shì )祖(zǔ )至(zhì )元(yuán )二(èr )十(shí )六(liù )年(nián )》:“臣(chén )以(yǐ )为(wéi )宜(yí )清(qīng )尚(shàng )书(shū )之(zhī )政(zhèng ),省(shěng )行(háng )政(zhèng )之(zhī )权(quán ),罢(bà )言(yán )利(lì )之(zhī )官(guān ),行(háng )恤(xù )民(mín )之(zhī )事(shì ),于(yú )国(guó )为(wéi )便(biàn )。”

3.引(yǐn )申(shēn )为(wéi )不(bú )足(zú ),不(bú )到(dào )。

宋(sòng )苏(sū )辙(zhé )《论(lùn )雇(gù )河(hé )夫(fū )不(bú )便(biàn )札(zhá )子(zǐ )》:“而(ér )都(dōu )水(shuǐ )使(shǐ )者(zhě )吴(wú )安(ān )持(chí )等(děng )因(yīn )缘(yuán )朝(cháo )旨(zhǐ ),造(zào )成(chéng )弊(bì )政(zhèng )。令(lìng )五(wǔ )百(bǎi )里(lǐ )以(yǐ )上(shàng )不(bú )满(mǎn )七(qī )百(bǎi )里(lǐ ),每(měi )夫(fū )日(rì )纳(nà )钱(qián )一(yī )百(bǎi )五(wǔ )十(shí )文(wén )省(shěng );七(qī )百(bǎi )里(lǐ )至(zhì )一(yī )千(qiān )里(lǐ )以(yǐ )上(shàng ),每(měi )夫(fū )日(rì )纳(nà )钱(qián )三(sān )百(bǎi )文(wén )省(shěng )。”

《朱(zhū )子(zǐ )语(yǔ )类(lèi )》卷(juàn )一(yī )○六(liù ):“军(jūn )人(rén )皆(jiē )愿(yuàn )得(dé )钱(qián ),不(bú )愿(yuàn )得(dé )绢(juàn ),盖(gài )今(jīn )绢(juàn )价(jià )每(měi )疋(yǎ )三(sān )千(qiān )省(shěng ),而(ér )请(qǐng )钱(qián )则(zé )得(dé )五(wǔ )千(qiān )省(shěng )故(gù )也(yě )。”参(cān )见(jiàn )“省(shěng )陌(mò )”。

4.节(jiē )约(yuē );省(shěng )俭(jiǎn )。

《逸(yì )周(zhōu )书(shū )·大(dà )匡(kuāng )》:“无(wú )播(bō )蔬(shū ),无(wú )食(shí )种(zhǒng ),以(yǐ )数(shù )度(dù )多(duō )少(shǎo )省(shěng )用(yòng )。”

唐(táng )韩(hán )愈(yù )《送(sòng )水(shuǐ )陆(lù )运(yùn )史(shǐ )韩(hán )侍(shì )御(yù )归(guī )所(suǒ )治(zhì )序(xù )》:“朝(cháo )廷(tíng )从(cóng )其(qí )议(yì ),秋(qiū )果(guǒ )倍(bèi )收(shōu ),岁(suì )省(shěng )度(dù )支(zhī )钱(qián )千(qiān )三(sān )百(bǎi )万(wàn )。”

杨(yáng )朔(shuò )《秘(mì )密(mì )列(liè )车(chē )》:“老(lǎo )范(fàn )司(sī )机(jī )和(hé )司(sī )炉(lú )去(qù )扒(bā )拉(lā )好(hǎo )煤(méi )烧(shāo )。煤(méi )好(hǎo ),就(jiù )省(shěng )水(shuǐ )。”

5.除(chú )去(qù );裁(cái )撤(chè )。

《国(guó )语(yǔ )·周(zhōu )语(yǔ )下(xià )》:“夫(fū )天(tiān )道(dào )导(dǎo )可(kě )而(ér )省(shěng )否(fǒu ),苌(cháng )叔(shū )反(fǎn )是(shì ),以(yǐ )诳(kuáng )刘(liú )子(zǐ ),必(bì )有(yǒu )三(sān )殃(yāng )。”

韦(wéi )昭(zhāo )注(zhù ):“省(shěng ),去(qù )也(yě )。”

《汉(hàn )书(shū )·元(yuán )帝(dì )纪(jì )》:“其(qí )令(lìng )诸(zhū )宫(gōng )馆(guǎn )希(xī )御(yù )幸(xìng )者(zhě )勿(wù )缮(shàn )治(zhì ),太(tài )僕(pú )减(jiǎn )穀(yù )食(shí )马(mǎ ),水(shuǐ )衡(héng )省(shěng )肉(ròu )食(shí )兽(shòu )。”

颜(yán )师(shī )古(gǔ )注(zhù ):“省(shěng )者(zhě ),全(quán )去(qù )之(zhī )。”

三(sān )国(guó )魏(wèi )曹(cáo )操(cāo )《止(zhǐ )省(shěng )东(dōng )曹(cáo )令(lìng )》:“凡(fán )人(rén )言(yán )方(fāng ),亦(yì )复(fù )先(xiān )东(dōng ),何(hé )以(yǐ )省(shěng )东(dōng )曹(cáo )?”

6.休(xiū )要(yào )。

唐(táng )杜(dù )甫(fǔ )《闻(wén )斛(hú )斯(sī )六(liù )官(guān )未(wèi )归(guī )》诗(shī ):“老(lǎo )罢(bà )休(xiū )无(wú )赖(lài ),归(guī )来(lái )省(shěng )醉(zuì )眠(mián )。”

宋(sòng )黄(huáng )庭(tíng )坚(jiān )《江(jiāng )城(chéng )子(zǐ )·忆(yì )别(bié )》词(cí ):“倩(qiàn )人(rén )传(chuán )语(yǔ )问(wèn )平(píng )安(ān ),省(shěng )愁(chóu )烦(fán ),泪(lèi )休(xiū )弹(dàn )。”

元(yuán )秦(qín )简(jiǎn )夫(fū )《赵(zhào )礼(lǐ )让(ràng )肥(féi )》第(dì )二(èr )摺(zhé ):“那(nà )残(cán )病(bìng )的(de )身(shēn )躯(qū )省(shěng )懊(ào )恼(nǎo )。”

7.王(wáng )宫(gōng )禁(jìn )地(dì ),禁(jìn )中(zhōng )。

《后(hòu )汉(hàn )书(shū )·清(qīng )河(hé )王(wáng )庆(qìng )传(chuán )》:“帝(dì )移(yí )幸(xìng )北(běi )宫(gōng )章(zhāng )德(dé )殿(diàn ),讲(jiǎng )于(yú )白(bái )虎(hǔ )观(guān ),庆(qìng )得(dé )入(rù )省(shěng )宿(xiǔ )止(zhǐ )。”

《世(shì )说(shuō )新(xīn )语(yǔ )·德(dé )行(háng )》“顾(gù )荣(róng )在(zài )洛(luò )阳(yáng )”刘(liú )孝(xiào )标(biāo )注(zhù )引(yǐn )晋(jìn )张(zhāng )隐(yǐn )《文(wén )士(shì )传(chuán )》:“﹝荣(róng )﹞曾(céng )在(zài )省(shěng )与(yǔ )同(tóng )僚(liáo )共(gòng )饮(yǐn ),见(jiàn )行(háng )炙(zhì )者(zhě )有(yǒu )异(yì )于(yú )常(cháng )僕(pú ),乃(nǎi )割(gē )炙(zhì )以(yǐ )噉(dàn )之(zhī )。”

《北(běi )齐(qí )书(shū )·神(shén )武(wǔ )帝(dì )纪(jì )下(xià )》:“孙(sūn )腾(téng )带(dài )仗(zhàng )入(rù )省(shěng ),擅(shàn )杀(shā )御(yù )史(shǐ )。”

8.后(hòu )为(wéi )中(zhōng )央(yāng )官(guān )署(shǔ )名(míng )。

《北(běi )史(shǐ )·隋(suí )纪(jì )上(shàng )·高(gāo )文(wén )帝(dì )》:“﹝开(kāi )皇(huáng )十(shí )四(sì )年(nián )﹞六(liù )月(yuè )丁(dīng )卯(mǎo ),诏(zhào )省(shěng )、府(fǔ )、州(zhōu )、县(xiàn )皆(jiē )给(gěi )廨(xiè )田(tián ),不(bú )得(dé )兴(xìng )生(shēng ),与(yǔ )人(rén )争(zhēng )利(lì )。”

唐(táng )韩(hán )愈(yù )《清(qīng )河(hé )郡(jùn )公(gōng )房(fáng )公(gōng )墓(mù )碣(jié )铭(míng )》:“上(shàng )闻(wén )其(qí )名(míng ),徵(zhēng )拜(bài )虞(yú )部(bù )员(yuán )外(wài ),在(zài )省(shěng )籍(jí )籍(jí ),迁(qiān )万(wàn )年(nián )令(lìng )。”

明(míng )何(hé )景(jǐng )明(míng )《赠(zèng )左(zuǒ )先(xiān )生(shēng )序(xù )》:“二(èr )君(jūn )履(lǚ )夷(yí )历(lì )艰(jiān ),备(bèi )尝(cháng )通(tōng )塞(sāi ),是(shì )天(tiān )之(zhī )多(duō )其(qí )才(cái )也(yě )。出(chū )为(wéi )臬(niè ),为(wéi )藩(fān );入(rù )为(wéi )台(tái ),为(wéi )省(shěng ),为(wéi )将(jiāng ),为(wéi )相(xiàng ),咸(xián )由(yóu )此(cǐ )矣(yǐ )。”

清(qīng )袁(yuán )枚(méi )《随(suí )园(yuán )随(suí )笔(bǐ )·省(shěng )台(tái )寺(sì )监(jiān )府(fǔ )卫(wèi )院(yuàn )之(zhī )分(fèn )》:“省(shěng )者(zhě ),中(zhōng )书(shū )省(shěng )、尚(shàng )书(shū )省(shěng )、侍(shì )中(zhōng )门(mén )下(xià )省(shěng )是(shì )也(yě )。台(tái )者(zhě ),御(yù )史(shǐ )台(tái )、司(sī )天(tiān )台(tái )之(zhī )类(lèi )……皆(jiē )今(jīn )之(zhī )衙(yá )门(mén )也(yě )。”参(cān )见(jiàn )“省(shěng )中(zhōng )”。

9.元(yuán )以(yǐ )来(lái )行(háng )政(zhèng )区(qū )域(yù )名(míng )。现(xiàn )为(wéi )全(quán )国(guó )第(dì )一(yī )级(jí )地(dì )方(fāng )行(háng )政(zhèng )区(qū )域(yù )单(dān )位(wèi )。

清(qīng )赵(zhào )翼(yì )《陔(gāi )馀(yú )丛(cóng )考(kǎo )·省(shěng )》:“今(jīn )制(zhì )分(fèn )天(tiān )下(xià )为(wéi )各(gè )省(shěng ),盖(gài )仍(réng )前(qián )明(míng )之(zhī )制(zhì ),而(ér )明(míng )则(zé )因(yīn )元(yuán )之(zhī )旧(jiù )也(yě )。

元(yuán )时(shí )诸(zhū )路(lù )各(gè )设(shè )行(háng )中(zhōng )书(shū )省(shěng ),是(shì )以(yǐ )有(yǒu )省(shěng )之(zhī )名(míng )。前(qián )明(míng )改(gǎi )行(háng )省(shěng )为(wéi )布(bù )政(zhèng )使(shǐ )司(sī ),而(ér )口(kǒu )语(yǔ )相(xiàng )沿(yán )不(bú )改(gǎi ),故(gù )犹(yóu )称(chēng )省(shěng )耳(ěr )。”

10.省(shěng )会(huì )的(de )简(jiǎn )称(chēng )。

清(qīng )纪(jì )昀(yún )《阅(yuè )微(wēi )草(cǎo )堂(táng )笔(bǐ )记(jì )·滦(luán )阳(yáng )续(xù )录(lù )三(sān )》:“门(mén )人(rén )有(yǒu )作(zuò )令(lìng )云(yún )南(nán )者(zhě )……在(zài )滇(diān )中(zhōng ),尚(shàng )为(wéi )膏(gāo )腴(yú )地(dì )。然(rán )距(jù )省(shěng )窵(diào )远(yuǎn ),其(qí )家(jiā )又(yòu )在(zài )荒(huāng )村(cūn ),书(shū )不(bú )易(yì )寄(jì )。”

清(qīng )俞(yú )樾(yuè )《右(yòu )台(tái )仙(xiān )馆(guǎn )笔(bǐ )记(jì )》卷(juàn )一(yī ):“汝(rǔ )他(tā )日(rì )还(hái )省(shěng ),当(dāng )访(fǎng )我(wǒ )于(yú )鼓(gǔ )山(shān )。”

11.通(tōng )“眚(shěng )”。过(guò )失(shī )。

《书(shū )·洪(hóng )范(fàn )》:“曰(yuē )王(wáng )省(shěng )惟(wéi )岁(suì ),卿(qīng )士(shì )惟(wéi )月(yuè ),师(shī )尹(yǐn )惟(wéi )日(rì )。”

蔡(cài )沉(chén )集(jí )传(chuán ):“王(wáng )者(zhě )之(zhī )失(shī )得(dé ),其(qí )徵(zhēng )以(yǐ )岁(suì )。”

孙(sūn )星(xīng )衍(yǎn )注(zhù ):“史(shǐ )迁(qiān )‘省(shěng )’作(zuò )‘眚(shěng )’。”

杨(yáng )筠(jūn )如(rú )覈(hé )诂(gǔ ):“古(gǔ )省(shěng )通(tōng )‘眚(shěng )’。”

《史(shǐ )记(jì )·秦(qín )始(shǐ )皇(huáng )本(běn )纪(jì )》:“饰(shì )省(shěng )宣(xuān )义(yì )。”

张(zhāng )守(shǒu )节(jiē )正(zhèng )义(yì ):“省(shěng ),过(guò )也(yě )。”

12.通(tōng )“眚(shěng )”。灾(zāi )害(hài )。

《公(gōng )羊(yáng )传(chuán )·庄(zhuāng )公(gōng )二(èr )十(shí )二(èr )年(nián )》:“大(dà )省(shěng )者(zhě )何(hé ),灾(zāi )省(shěng )也(yě )。”

《大(dà )戴(dài )礼(lǐ )记(jì )·千(qiān )乘(chéng )》:“君(jūn )发(fā )禁(jìn ),宰(zǎi )而(ér )行(háng )之(zhī )以(yǐ )时(shí ),通(tōng )于(yú )地(dì ),散(sàn )布(bù )于(yú )小(xiǎo ),理(lǐ )天(tiān )之(zhī )灾(zāi )祥(xiáng ),地(dì )宝(bǎo )丰(fēng )省(shěng ),及(jí )民(mín )共(gòng )飨(xiǎng )其(qí )禄(lù ),共(gòng )任(rèn )其(qí )灾(zāi ),此(cǐ )国(guó )家(jiā )之(zhī )所(suǒ )以(yǐ )和(hé )也(yě )。”

孔(kǒng )广(guǎng )森(sēn )补(bǔ )注(zhù ):“省(shěng ),凶(xiōng )年(nián )。”

13.副(fù )词(cí )。尝(cháng );曾(céng )经(jīng )。

唐(táng )岑(cén )参(cān )《函(hán )谷(gǔ )关(guān )歌(gē )送(sòng )刘(liú )评(píng )事(shì )使(shǐ )关(guān )西(xī )》:“野(yě )花(huā )不(bú )省(shěng )见(jiàn )行(háng )人(rén ),山(shān )鸟(niǎo )何(hé )曾(céng )识(shí )关(guān )吏(lì )。”

唐(táng )李(lǐ )商(shāng )隐(yǐn )《评(píng )事(shì )翁(wēng )寄(jì )赐(cì )饧(táng )粥(zhōu )走(zǒu )笔(bǐ )为(wéi )答(dá )》诗(shī ):“粥(zhōu )香(xiāng )饧(táng )白(bái )杏(xìng )花(huā )天(tiān ),省(shěng )对(duì )流(liú )莺(yīng )坐(zuò )绮(qǐ )筵(yàn )。”

14.姓(xìng )。

春(chūn )秋(qiū )宋(sòng )有(yǒu )省(shěng )臧(zāng )。见(jiàn )《左(zuǒ )传(chuán )·昭(zhāo )公(gōng )二(èr )十(shí )二(èr )年(nián )》。

III

xi·n

ㄒ〡ㄢˇ

〔《集(jí )韵(yùn )》息(xī )浅(qiǎn )切(qiē ),上(shàng )獮(xiǎn ),心(xīn )。〕

1.古(gǔ )代(dài )天(tiān )子(zǐ )秋(qiū )季(jì )狩(shòu )猎(liè )。

《礼(lǐ )记(jì )·玉(yù )藻(zǎo )》:“唯(wéi )君(jūn )有(yǒu )黼(fǔ )裘(qiú )以(yǐ )誓(shì )省(shěng )。”

郑(zhèng )玄(xuán )注(zhù ):“省(shěng )当(dāng )为(wéi )獮(xiǎn )。獮(xiǎn ),秋(qiū )田(tián )也(yě )。”

孔(kǒng )颖(yǐng )达(dá )疏(shū ):“獮(xiǎn ),秋(qiū )猎(liè )也(yě )。”

2.指(zhǐ )秋(qiū )季(jì )狩(shòu )猎(liè )前(qián )的(de )祭(jì )祀(sì )。

《礼(lǐ )记(jì )·明(míng )堂(táng )位(wèi )》:“是(shì )故(gù )夏(xià )礿(yuè ),秋(qiū )尝(cháng ),冬(dōng )烝(zhēng ),春(chūn )社(shè ),秋(qiū )省(shěng )而(ér )遂(suí )大(dà )蜡(là ),天(tiān )子(zǐ )之(zhī )祭(jì )也(yě )。”

郑(zhèng )玄(xuán )注(zhù ):“省(shěng )读(dú )为(wéi )獮(xiǎn )。獮(xiǎn ),秋(qiū )田(tián )名(míng )也(yě )·云(yún )春(chūn )田(tián )祭(jì )社(shè ),秋(qiū )田(tián )祀(sì )祊(bēng )。”

阅读:2692

●省(简体版)

©2015-2026 ok8.org 文学库