在【登录】

ok8.org > 汉字/字典 > 在

在(zài )字(zì )的(de )笔(bǐ )画(huà ):6画(huà );

zài

ㄗㄞˋ

〔《广(guǎng )韵(yùn )》昨(zuó )代(dài )切(qiē ),去(qù )代(dài ),从(cóng )。〕

〔《广(guǎng )韵(yùn )》昨(zuó )宰(zǎi )切(qiē ),上(shàng )海(hǎi ),从(cóng )。〕

1.存(cún )在(zài );在(zài )世(shì )。

《论(lùn )语(yǔ )·学(xué )而(ér )》:“父(fù )在(zài ),观(guān )其(qí )志(zhì );父(fù )没(méi ),观(guān )其(qí )行(háng )。”

《淮(huái )南(nán )子(zǐ )·原(yuán )道(dào )训(xùn )》:“无(wú )所(suǒ )不(bú )充(chōng ),无(wú )所(suǒ )不(bú )在(zài )。”

唐(táng )杜(dù )甫(fǔ )《羌(qiāng )村(cūn )》诗(shī )之(zhī )一(yī ):“妻(qī )孥(nú )怪(guài )我(wǒ )在(zài ),惊(jīng )定(dìng )还(hái )拭(shì )泪(lèi )。”

曹(cáo )禺(yú )《王(wáng )昭(zhāo )君(jūn )》第(dì )二(èr )幕(mù ):“是(shì )的(de ),那(nà )时(shí )先(xiān )帝(dì )还(hái )在(zài ),陛(bì )下(xià )还(hái )没(méi )有(yǒu )继(jì )承(chéng )大(dà )位(wèi )。”

2.指(zhǐ )保(bǎo )存(cún )。

银(yín )雀(què )山(shān )汉(hàn )墓(mù )竹(zhú )简(jiǎn )《孙(sūn )膑(bìn )兵(bīng )法(fǎ )·见(jiàn )威(wēi )王(wáng )》:“战(zhàn )胜(shèng ),则(zé )所(suǒ )以(yǐ )在(zài )亡(wáng )国(guó )而(ér )继(jì )绝(jué )世(shì )也(yě )。”

3.居(jū )于(yú );处(chù )于(yú )。

《易(yì )·乾(qián )》:“居(jū )上(shàng )位(wèi )而(ér )不(bú )骄(jiāo ),在(zài )下(xià )位(wèi )而(ér )不(bú )忧(yōu )。”

晋(jìn )张(zhāng )华(huá )《情(qíng )诗(shī )》:“处(chù )欢(huān )惜(xī )夜(yè )促(cù ),在(zài )戚(qī )怨(yuàn )宵(xiāo )长(zhǎng )。”

宋(sòng )苏(sū )轼(shì )《题(tí )西(xī )林(lín )壁(bì )》诗(shī ):“不(bú )识(shí )庐(lú )山(shān )真(zhēn )面(miàn )目(mù ),只(zhī )缘(yuán )身(shēn )在(zài )此(cǐ )山(shān )中(zhōng )。”

4.引(yǐn )申(shēn )为(wéi )合(hé )乎(hū )。

克(kè )非(fēi )《火(huǒ )星(xīng ),闪(shǎn )闪(shǎn )到(dào )天(tiān )明(míng )》:“吐(tǔ )出(chū )来(lái )的(de )话(huà )……全(quán )都(dōu )在(zài )情(qíng )在(zài )理(lǐ )。”

5.担(dān )任(rèn )。参(cān )见(jiàn )“在(zài )事(shì )”、“在(zài )职(zhí )”。

6.停(tíng )留(liú );逗(dòu )留(liú )。

唐(táng )杜(dù )甫(fǔ )《江(jiāng )亭(tíng )》诗(shī ):“水(shuǐ )流(liú )心(xīn )不(bú )竞(jìng ),云(yún )在(zài )意(yì )俱(jù )迟(chí )。”

艾(ài )芜(wú )《红(hóng )艳(yàn )艳(yàn )的(de )罂(yīng )粟(sù )花(huā )》:“我(wǒ )们(men )年(nián )青(qīng )人(rén )嘛(ma ),总(zǒng )想(xiǎng )到(dào )外(wài )面(miàn )走(zǒu )走(zǒu )。早(zǎo )知(zhī )这(zhè )地(dì )方(fāng )不(bú )好(hǎo )在(zài ),我(wǒ )也(yě )不(bú )来(lái )了(le )。”

7.加(jiā )入(rù );属(shǔ )于(yú )。

孙(sūn )犁(lí )《乡(xiāng )里(lǐ )旧(jiù )闻(wén )》三(sān ):“又(yòu )过(guò )了(le )不(bú )久(jiǔ ),传(chuán )说(shuō )菜(cài )虎(hǔ )一(yī )家(jiā )在(zài )了(le )教(jiāo )。”

8.终(zhōng ),终(zhōng )结(jié )。

《左(zuǒ )传(chuán )·昭(zhāo )公(gōng )十(shí )二(èr )年(nián )》:“昭(zhāo )子(zǐ )曰(yuē ):‘必(bì )亡(wáng )。宴(yàn )语(yǔ )之(zhī )不(bú )怀(huái ),宠(chǒng )光(guāng )之(zhī )不(bú )宣(xuān ),令(lìng )德(dé )之(zhī )不(bú )知(zhī ),同(tóng )福(fú )之(zhī )不(bú )受(shòu ),将(jiāng )何(hé )以(yǐ )在(zài )?’”洪(hóng )亮(liàng )吉(jí )诂(gǔ )引(yǐn )《尔(ěr )雅(yǎ )》:“在(zài ),终(zhōng )也(yě )。”

9.处(chù )所(suǒ )。

晋(jìn )陶(táo )潜(qián )《饮(yǐn )酒(jiǔ )》诗(shī )之(zhī )一(yī ):“衰(shuāi )荣(róng )无(wú )定(dìng )在(zài ),彼(bǐ )此(cǐ )更(gèng )共(gòng )之(zhī )。”

《辽(liáo )史(shǐ )·营(yíng )卫(wèi )志(zhì )上(shàng )》:“无(wú )日(rì )不(bú )营(yíng ),无(wú )在(zài )不(bú )卫(wèi )。”

清(qīng )黄(huáng )爵(jué )滋(zī )《严(yán )塞(sāi )漏(lòu )厄(è )以(yǐ )培(péi )国(guó )本(běn )摺(zhé )》:“上(shàng )自(zì )官(guān )府(fǔ )、搢(jìn )绅(shēn ),下(xià )至(zhì )工(gōng )商(shāng )优(yōu )隶(lì ),以(yǐ )及(jí )妇(fù )女(nǚ )、僧(sēng )尼(ní )、道(dào )士(shì ),随(suí )在(zài )吸(xī )食(shí )。置(zhì )买(mǎi )烟(yān )具(jù ),为(wéi )市(shì )日(rì )中(zhōng )。”

10.由(yóu )于(yú );取(qǔ )决(jué )于(yú )。

《书(shū )·汤(tāng )诰(gào )》:“其(qí )尔(ěr )万(wàn )方(fāng )有(yǒu )罪(zuì ),在(zài )予(yǔ )一(yī )人(rén )。”

唐(táng )韩(hán )愈(yù )《符(fú )读(dú )书(shū )城(chéng )南(nán )》诗(shī ):“木(mù )之(zhī )就(jiù )规(guī )矩(jǔ ),在(zài )梓(zǐ )匠(jiàng )轮(lún )舆(yú )。”

清(qīng )《短(duǎn )歌(gē )行(háng )》:“为(wéi )之(zhī )在(zài )人(rén ),成(chéng )之(zhī )在(zài )天(tiān )。”

魏(wèi )巍(wēi )《东(dōng )方(fāng )》第(dì )五(wǔ )部(bù )第(dì )八(bā )章(zhāng ):“打(dǎ )上(shàng )打(dǎ )不(bú )上(shàng ),那(nà )就(jiù )在(zài )你(nǐ )了(le )。”

11.察(chá )知(zhī );审(shěn )察(chá )。

《书(shū )·舜(shùn )典(diǎn )》:“在(zài )璿(xuán )玑(jī )玉(yù )衡(héng ),以(yǐ )齐(qí )七(qī )政(zhèng )。”

孔(kǒng )传(chuán ):“在(zài ),察(chá )也(yě )。”

《左(zuǒ )传(chuán )·文(wén )公(gōng )十(shí )二(èr )年(nián )》:“赵(zhào )有(yǒu )侧(cè )室(shì )曰(yuē )穿(chuān ),晋(jìn )君(jūn )之(zhī )婿(xù )也(yě ),有(yǒu )宠(chǒng )而(ér )弱(ruò ),不(bú )在(zài )军(jūn )事(shì )。”

杜(dù )预(yù )注(zhù ):“又(yòu )未(wèi )尝(cháng )涉(shè )知(zhī )军(jūn )事(shì )。”

《淮(huái )南(nán )子(zǐ )·道(dào )应(yīng )训(xùn )》:“得(dé )其(qí )精(jīng )而(ér )忘(wàng )其(qí )粗(cū ),在(zài )内(nèi )而(ér )忘(wàng )其(qí )外(wài )。”

12.善(shàn )于(yú );擅(shàn )长(zhǎng )。

《墨(mò )子(zǐ )·大(dà )取(qǔ )》:“圣(shèng )人(rén )不(bú )为(wéi )其(qí )室(shì )臧(zāng )之(zhī ),故(gù )在(zài )于(yú )臧(zāng )。”

吴(wú )汝(rǔ )纶(lún )注(zhù ):“在(zài )犹(yóu )善(shàn )也(yě )。圣(shèng )人(rén )藏(cáng )富(fù )于(yú )民(mín ),不(bú )藏(cáng )于(yú )室(shì ),故(gù )善(shàn )于(yú )藏(cáng )。”

13.存(cún )问(wèn );慰(wèi )问(wèn )。

《左(zuǒ )传(chuán )·襄(xiāng )公(gōng )二(èr )十(shí )六(liù )年(nián )》:“二(èr )三(sān )子(zǐ )皆(jiē )使(shǐ )寡(guǎ )人(rén )闻(wén )卫(wèi )国(guó )之(zhī )言(yán ),吾(wú )子(zǐ )独(dú )不(bú )在(zài )寡(guǎ )人(rén )。”

杜(dù )预(yù )注(zhù ):“在(zài ),存(cún )问(wèn )之(zhī )。”

《大(dà )戴(dài )礼(lǐ )记(jì )·曾(céng )子(zǐ )立(lì )事(shì )》:“存(cún )往(wǎng )者(zhě ),在(zài )来(lái )者(zhě )。”

14.在(zài )乎(hū );看(kàn )重(zhòng )。

元(yuán )无(wú )名(míng )氏(shì )《冯(féng )玉(yù )兰(lán )》第(dì )四(sì )摺(zhé ):“我(wǒ )那(nà )在(zài )这(zhè )些(xiē )酒(jiǔ )食(shí )。”

《红(hóng )楼(lóu )梦(mèng )》第(dì )一(yī )回(huí ):“读(dú )书(shū )人(rén )不(bú )在(zài )‘黄(huáng )道(dào )’‘黑(hēi )道(dào )’,总(zǒng )以(yǐ )事(shì )理(lǐ )为(wéi )要(yào )。”

15.听(tīng )凭(píng );由(yóu )。

《史(shǐ )记(jì )·苏(sū )秦(qín )列(liè )传(chuán )》:“大(dà )王(wáng )诚(chéng )能(néng )听(tīng )臣(chén ),臣(chén )请(qǐng )令(lìng )山(shān )东(dōng )之(zhī )国(guó )奉(fèng )四(sì )时(shí )之(zhī )献(xiàn ),以(yǐ )承(chéng )大(dà )王(wáng )之(zhī )明(míng )诏(zhào ),委(wěi )社(shè )稷(jì ),奉(fèng )宗(zōng )庙(miào ),练(liàn )士(shì )厉(lì )兵(bīng ),在(zài )大(dà )王(wáng )之(zhī )所(suǒ )用(yòng )之(zhī )。”

《醒(xǐng )世(shì )姻(yīn )缘(yuán )传(chuán )》第(dì )七(qī )五(wǔ )回(huí ):“这(zhè )都(dōu )在(zài )不(bú )得(dé )我(wǒ ),你(nǐ )还(hái )合(hé )童(tóng )奶(nǎi )奶(nǎi )那(nà )头(tóu )商(shāng )议(yì )去(qù )。”

16.介(jiè )词(cí )。表(biǎo )示(shì )动(dòng )作(zuò )、行(háng )为(wéi )进(jìn )行(háng )的(de )处(chù )所(suǒ )、时(shí )间(jiān )、范(fàn )围(wéi )或(huò )事(shì )物(wù )存(cún )在(zài )的(de )位(wèi )置(zhì ),有(yǒu )时(shí )表(biǎo )示(shì )与(yǔ )事(shì )物(wù )的(de )性(xìng )质(zhì )、状(zhuàng )态(tài )有(yǒu )关(guān )的(de )方(fāng )面(miàn )。

《书(shū )·洛(luò )诰(gào )》:“在(zài )十(shí )有(yǒu )二(èr )月(yuè ),惟(wéi )周(zhōu )公(gōng )诞(dàn )保(bǎo )文(wén )武(wǔ )受(shòu )命(mìng )。”

《史(shǐ )记(jì )·十(shí )二(èr )诸(zhū )侯(hóu )年(nián )表(biǎo )》:“齐(qí )、晋(jìn )、秦(qín )、楚(chǔ )其(qí )在(zài )成(chéng )周(zhōu )微(wēi )甚(shèn ),封(fēng )或(huò )百(bǎi )里(lǐ )或(huò )五(wǔ )十(shí )里(lǐ )。”

唐(táng )白(bái )居(jū )易(yì )《凶(xiōng )宅(zhái )》诗(shī ):“长(zhǎng )安(ān )多(duō )大(dà )宅(zhái ),列(liè )在(zài )街(jiē )东(dōng )西(xī )。”

明(míng )张(zhāng )居(jū )正(zhèng )《请(qǐng )蠲(juān )积(jī )逋(bū )以(yǐ )安(ān )民(mín )生(shēng )疏(shū )》:“夫(fū )以(yǐ )当(dāng )年(nián )之(zhī )所(suǒ )入(rù ),完(wán )当(dāng )年(nián )之(zhī )所(suǒ )供(gòng )。在(zài )百(bǎi )姓(xìng ),易(yì )于(yú )办(bàn )纳(nà );在(zài )有(yǒu )司(sī ),易(yì )于(yú )催(cuī )徵(zhēng )。”

陈(chén )毅(yì )《读(dú )时(shí )下(xià )杂(zá )文(wén )因(yīn )忆(yì )鲁(lǔ )迅(xùn )》诗(shī ):“成(chéng )绩(jì )与(yǔ )缺(quē )点(diǎn ),样(yàng )样(yàng )计(jì )在(zài )内(nèi )。”

17.副(fù )词(cí )。表(biǎo )示(shì )行(háng )为(wéi )动(dòng )作(zuò )正(zhèng )在(zài )进(jìn )行(háng )。

元(yuán )盍(hé )西(xī )村(cūn )《醉(zuì )中(zhōng )天(tiān )》曲(qǔ ):“独(dú )倚(yǐ )屏(píng )山(shān )漫(màn )叹(tàn )息(xī ),在(zài )把(bǎ )灯(dēng )剔(tī )。”

巴(bā )金(jīn )《探(tàn )索(suǒ )集(jí )·“思(sī )想(xiǎng )複(fú )杂(zá )”》:“一(yī )切(qiē )都(dōu )会(huì )变(biàn ),一(yī )切(qiē )都(dōu )在(zài )变(biàn )。我(wǒ )也(yě )在(zài )变(biàn )。”

魏(wèi )巍(wēi )《东(dōng )方(fāng )》第(dì )六(liù )部(bù )第(dì )九(jiǔ )章(zhāng ):“同(tóng )志(zhì )们(men )有(yǒu )的(de )在(zài )抽(chōu )烟(yān ),有(yǒu )的(de )在(zài )吃(chī )乾(qián )粮(liáng )。”

18.助(zhù )词(cí )。表(biǎo )示(shì )行(háng )为(wéi )动(dòng )作(zuò )的(de )持(chí )续(xù )或(huò )情(qíng )况(kuàng )的(de )存(cún )在(zài )。

唐(táng )杜(dù )甫(fǔ )《江(jiāng )畔(pàn )独(dú )步(bù )寻(xún )花(huā )》诗(shī )之(zhī )二(èr ):“诗(shī )酒(jiǔ )尚(shàng )堪(kān )驱(qū )使(shǐ )在(zài ),未(wèi )须(xū )料(liào )理(lǐ )白(bái )头(tóu )人(rén )。”

《古(gǔ )今(jīn )小(xiǎo )说(shuō )·宋(sòng )四(sì )公(gōng )大(dà )闹(nào )禁(jìn )魂(hún )张(zhāng )》:“公(gōng )公(gōng )害(hài )病(bìng )未(wèi )起(qǐ )在(zài ),等(děng )老(lǎo )子(zǐ )入(rù )去(qù )传(chuán )话(huà )。”

19.犹(yóu )些(xiē )许(xǔ )。

宋(sòng )杨(yáng )万(wàn )里(lǐ )《小(xiǎo )集(jí )食(shí )藕(ǒu )极(jí )嫩(nèn )》诗(shī ):“比(bǐ )雪(xuě )犹(yóu )鬆(sòng )在(zài ),无(wú )丝(sī )可(kě )得(dé )飘(piāo )。”

20.和(hé )“所(suǒ )”连(lián )用(yòng ),表(biǎo )示(shì )强(qiáng )调(diào ),其(qí )下(xià )多(duō )连(lián )“不(bú )”、“难(nán )”等(děng )否(fǒu )定(dìng )词(cí )。

张(zhāng )天(tiān )翼(yì )《儿(ér )女(nǚ )们(men )》:“为(wéi )了(le )大(dà )家(jiā )的(de )生(shēng )命(mìng )财(cái )产(chǎn ),公(gōng )司(sī )倒(dǎo )了(le )也(yě )在(zài )所(suǒ )不(bú )惜(xī )。”如(rú ):在(zài )所(suǒ )不(bú )辞(cí );在(zài )所(suǒ )难(nán )免(miǎn )。

21.通(tōng )“载(zǎi )”。

《国(guó )语(yǔ )·周(zhōu )语(yǔ )上(shàng )》:“今(jīn )三(sān )川(chuān )实(shí )震(zhèn ),是(shì )阳(yáng )失(shī )其(qí )所(suǒ )而(ér )镇(zhèn )阴(yīn )也(yě )。阳(yáng )失(shī )而(ér )在(zài )阴(yīn ),川(chuān )源(yuán )必(bì )塞(sāi );源(yuán )塞(sāi ),国(guó )必(bì )亡(wáng )。”

俞(yú )樾(yuè )《群(qún )经(jīng )平(píng )议(yì )·国(guó )语(yǔ )一(yī )》:“‘在(zài )’、‘载(zǎi )’古(gǔ )得(dé )通(tōng )用(yòng ),阳(yáng )失(shī )而(ér )载(zǎi )阴(yīn ),谓(wèi )阳(yáng )在(zài )阴(yīn )下(xià )以(yǐ )阳(yáng )载(zǎi )阴(yīn )也(yě )。”

22.通(tōng )“宰(zǎi )”。参(cān )见(jiàn )“在(zài )斯(sī )”。

23.通(tōng )“纔(shān )”、“才(cái )”。

《汉(hàn )书(shū )·贾(jiǎ )谊(yì )传(chuán )》:“长(zhǎng )沙(shā )迺(nǎi )在(zài )二(èr )万(wàn )五(wǔ )千(qiān )户(hù )耳(ěr ),功(gōng )少(shǎo )而(ér )最(zuì )完(wán ),势(shì )疏(shū )而(ér )最(zuì )忠(zhōng ),非(fēi )独(dú )性(xìng )异(yì )人(rén )也(yě ),亦(yì )形(xíng )势(shì )然(rán )也(yě )。”按(àn ),汉(hàn )贾(jiǎ )谊(yì )《新(xīn )书(shū )·藩(fān )强(qiáng )》“迺(nǎi )在(zài )”作(zuò )“乃(nǎi )纔(shān )”。

王(wáng )念(niàn )孙(sūn )《读(dú )书(shū )杂(zá )志(zhì )·汉(hàn )书(shū )九(jiǔ )》:“‘在(zài )’读(dú )为(wéi )纔(shān )。

《广(guǎng )韵(yùn )》:‘纔(shān ),仅(jǐn )也(yě )。’言(yán )仅(jǐn )二(èr )万(wàn )五(wǔ )千(qiān )户(hù )也(yě )。”

阅读:2494

●在(简体版)

©2015-2026 ok8.org 文学库