本【登录】

ok8.org > 汉字/字典 > 本

本(běn )字(zì )的(de )笔(bǐ )画(huà ):5画(huà );

I

běn

ㄅㄣˇ

〔《广(guǎng )韵(yùn )》布(bù )忖(cǔn )切(qiē ),上(shàng )溷(hùn ),帮(bāng )。〕

1.草(cǎo )木(mù )的(de )根(gēn )。

《诗(shī )·大(dà )雅(yǎ )·荡(dàng )》:“枝(zhī )叶(yè )未(wèi )有(yǒu )害(hài ),本(běn )实(shí )先(xiān )拨(bō )。”

《吕(lǚ )氏(shì )春(chūn )秋(qiū )·辩(biàn )土(tǔ )》:“是(shì )以(yǐ )晦(huì )广(guǎng )以(yǐ )平(píng ),则(zé )不(bú )丧(sàng )本(běn )茎(jīng )。”

高(gāo )诱(yòu )注(zhù ):“本(běn ),根(gēn )也(yě )。”

唐(táng )柳(liǔ )宗(zōng )元(yuán )《种(zhǒng )树(shù )郭(guō )橐(tuó )驼(tuó )传(chuán )》:“凡(fán )植(zhí )木(mù )之(zhī )性(xìng ),其(qí )本(běn )欲(yù )舒(shū ),其(qí )培(péi )欲(yù )平(píng ),其(qí )土(tǔ )欲(yù )故(gù )。”

毛(máo )泽(zé )东(dōng )《实(shí )践(jiàn )论(lùn )》:“理(lǐ )性(xìng )的(de )东(dōng )西(xī )所(suǒ )以(yǐ )靠(kào )得(dé )住(zhù ),正(zhèng )是(shì )由(yóu )于(yú )它(tā )来(lái )源(yuán )于(yú )感(gǎn )性(xìng ),否(fǒu )则(zé )理(lǐ )性(xìng )的(de )东(dōng )西(xī )就(jiù )成(chéng )了(le )无(wú )源(yuán )之(zhī )水(shuǐ ),无(wú )本(běn )之(zhī )木(mù )。”

2.引(yǐn )申(shēn )指(zhǐ )条(tiáo )状(zhuàng )物(wù )体(tǐ )的(de )根(gēn )基(jī )部(bù )位(wèi )或(huò )根(gēn )端(duān )。

《仪(yí )礼(lǐ )·乡(xiāng )饮(yǐn )酒(jiǔ )礼(lǐ )》:“右(yòu )手(shǒu )取(qǔ )肺(fèi )却(què ),左(zuǒ )手(shǒu )执(zhí )本(běn )。”

郑(zhèng )玄(xuán )注(zhù ):“肺(fèi )离(lí )之(zhī )本(běn )端(duān )厚(hòu )大(dà )者(zhě )。”

贾(jiǎ )公(gōng )彦(yàn )疏(shū ):“本(běn )谓(wèi )根(gēn )本(běn ),肺(fèi )之(zhī )大(dà )端(duān ),故(gù )云(yún )厚(hòu )大(dà )。”

北(běi )魏(wèi )贾(jiǎ )思(sī )勰(xié )《齐(qí )民(mín )要(yào )术(shù )·养(yǎng )牛(niú )马(mǎ )驴(lǘ )骡(luó )》:“尾(wěi )欲(yù )减(jiǎn ),本(běn )欲(yù )大(dà )。”

缪(miù )启(qǐ )愉(yú )校(xiào )释(shì ):“不(bú )要(yào )求(qiú )尾(wěi )长(zhǎng )大(dà ),但(dàn )尾(wěi )根(gēn )必(bì )须(xū )大(dà )。”

《清(qīng )史(shǐ )稿(gǎo )·食(shí )货(huò )志(zhì )五(wǔ )》:“﹝吾(wú )国(guó )茶(chá )﹞往(wǎng )往(wǎng )涩(sè )味(wèi )中(zhōng )含(hán )有(yǒu )香(xiāng )气(qì ),使(shǐ )舌(shé )本(běn )回(huí )甘(gān )。”

3.草(cǎo )木(mù )的(de )茎(jīng )、干(gàn )。

《庄(zhuāng )子(zǐ )·逍(xiāo )遥(yáo )游(yóu )》:“吾(wú )有(yǒu )大(dà )树(shù ),人(rén )谓(wèi )之(zhī )樗(chū ),其(qí )大(dà )本(běn )拥(yōng )肿(zhǒng )而(ér )不(bú )中(zhōng )绳(shéng )墨(mò )。”

《史(shǐ )记(jì )·魏(wèi )其(qí )武(wǔ )安(ān )侯(hóu )列(liè )传(chuán )》:“枝(zhī )大(dà )于(yú )本(běn ),胫(jìng )大(dà )于(yú )股(gǔ ),不(bú )折(shé )必(bì )披(pī )。”

明(míng )徐(xú )宏(hóng )祖(zǔ )《徐(xú )霞(xiá )客(kè )游(yóu )记(jì )·滇(diān )游(yóu )日(rì )记(jì )九(jiǔ )》:“树(shù )甚(shèn )异(yì ),本(běn )高(gāo )两(liǎng )丈(zhàng ),大(dà )十(shí )围(wéi )。”

4.引(yǐn )申(shēn )指(zhǐ )条(tiáo )状(zhuàng )物(wù )体(tǐ )较(jiào )粗(cū )的(de )一(yī )段(duàn )。

《墨(mò )子(zǐ )·经(jīng )说(shuō )下(xià )》:“衡(héng )加(jiā )重(zhòng )于(yú )其(qí )一(yī )旁(páng ),必(bì )捶(chuí )。权(quán )重(zhòng )相(xiàng )若(ruò )也(yě ),相(xiàng )衡(héng )则(zé )本(běn )短(duǎn )标(biāo )长(zhǎng )。”

谭(tán )戒(jiè )甫(fǔ )校(xiào )释(shì ):“﹝秤(chèng )﹞二(èr )臂(bì )一(yī )大(dà )一(yī )小(xiǎo );大(dà )者(zhě )为(wéi )本(běn ),小(xiǎo )者(zhě )为(wéi )标(biāo )。”

银(yín )雀(què )山(shān )汉(hàn )墓(mù )竹(zhú )简(jiǎn )《孙(sūn )膑(bìn )兵(bīng )法(fǎ )·十(shí )阵(zhèn )》:“锥(zhuī )行(háng )之(zhī )阵(zhèn ),卑(bēi )之(zhī )若(ruò )剑(jiàn ),末(mò )不(bú )锐(ruì )则(zé )不(bú )入(rù ),刃(rèn )不(bú )薄(báo )则(zé )不(bú )剸(tuán ),本(běn )不(bú )厚(hòu )则(zé )不(bú )可(kě )以(yǐ )列(liè )阵(zhèn )。”

清(qīng )赵(zhào )翼(yì )《陔(gāi )馀(yú )丛(cóng )考(kǎo )·笞(chī )臀(tún )》:“笞(chī )者(zhě )箠(chuí )长(zhǎng )五(wǔ )尺(chǐ ),用(yòng )竹(zhú ),其(qí )本(běn )大(dà )一(yī )寸(cùn ),末(mò )薄(báo )半(bàn )寸(cùn )。”

5.本(běn )宗(zōng )族(zú )。参(cān )见(jiàn )“本(běn )支(zhī )百(bǎi )世(shì )”。

6.事(shì )物(wù )的(de )根(gēn )基(jī )或(huò )主(zhǔ )体(tǐ )。

《书(shū )·五(wǔ )子(zǐ )之(zhī )歌(gē )》:“皇(huáng )祖(zǔ )有(yǒu )训(xùn ),民(mín )可(kě )近(jìn ),不(bú )可(kě )下(xià ),民(mín )为(wéi )邦(bāng )本(běn ),本(běn )固(gù )邦(bāng )宁(níng )。”

《论(lùn )语(yǔ )·学(xué )而(ér )》:“君(jūn )子(zǐ )务(wù )本(běn )。”

《汉(hàn )书(shū )·叔(shū )孙(sūn )通(tōng )传(chuán )》:“太(tài )子(zǐ )天(tiān )下(xià )本(běn ),本(běn )壹(yī )摇(yáo )天(tiān )下(xià )震(zhèn )动(dòng ),奈(nài )何(hé )以(yǐ )天(tiān )下(xià )戏(xì )!”南(nán )朝(cháo )齐(qí )王(wáng )融(róng )《永(yǒng )明(míng )九(jiǔ )年(nián )策(cè )秀(xiù )才(cái )文(wén )》:“食(shí )为(wéi )民(mín )天(tiān ),农(nóng )为(wéi )政(zhèng )本(běn )。”

明(míng )余(yú )继(jì )登(dēng )《典(diǎn )故(gù )纪(jì )闻(wén )》卷(juàn )一(yī ):“民(mín )者(zhě )国(guó )之(zhī )本(běn ),将(jiāng )军(jūn )上(shàng )股(gǔ )肱(gōng ),肯(kěn )令(lìng )伤(shāng )其(qí )本(běn )乎(hū )?”

7.国(guó ),国(guó )家(jiā )。

《管(guǎn )子(zǐ )·地(dì )数(shù )》:“恶(è )食(shí )无(wú )盐(yán )则(zé )肿(zhǒng )。守(shǒu )圉(yǔ )之(zhī )本(běn ),其(qí )用(yòng )监(jiān )独(dú )重(zhòng )。”

马(mǎ )非(fēi )百(bǎi )新(xīn )诠(quán ):“许(xǔ )维(wéi )遹(yù )云(yún ):‘本(běn )犹(yóu )国(guó )也(yě )。

《轻(qīng )重(zhòng )甲(jiǎ )篇(piān )》作(zuò )守(shǒu )圉(yǔ )之(zhī )国(guó ),足(zú )证(zhèng )本(běn )与(yǔ )国(guó )同(tóng )义(yì )。’郭(guō )沫(mò )若(ruò )云(yún ):‘本(běn )乃(nǎi )邦(bāng )之(zhī )替(tì )字(zì )……’元(yuán )材(cái )桉(ān ):两(liǎng )说(shuō )是(shì )也(yě )。”

8.古(gǔ )代(dài )指(zhǐ )农(nóng )业(yè )生(shēng )产(chǎn )。

《荀(xún )子(zǐ )·天(tiān )论(lùn )》:“强(qiáng )本(běn )而(ér )节(jiē )用(yòng ),则(zé )天(tiān )不(bú )能(néng )贫(pín )。”

杨(yáng )倞(liàng )注(zhù ):“本(běn )谓(wèi )农(nóng )桑(sāng )。”

《后(hòu )汉(hàn )书(shū )·班(bān )固(gù )传(chuán )下(xià )》:“遂(suí )令(lìng )海(hǎi )内(nèi )弃(qì )末(mò )而(ér )反(fǎn )本(běn ),背(bèi )伪(wěi )而(ér )归(guī )真(zhēn ),女(nǚ )脩(yǒu )织(zhī )紝(rèn ),男(nán )务(wù )耕(gēng )耘(yún )。”

晋(jìn )潘(pān )岳(yuè )《籍(jí )田(tián )赋(fù )》:“高(gāo )以(yǐ )下(xià )为(wéi )基(jī ),民(mín )以(yǐ )食(shí )为(wéi )天(tiān ),正(zhèng )其(qí )末(mò )者(zhě )端(duān )其(qí )本(běn ),善(shàn )其(qí )后(hòu )者(zhě )慎(shèn )其(qí )先(xiān )。”

宋(sòng )秦(qín )观(guān )《越(yuè )州(zhōu )请(qǐng )立(lì )程(chéng )给(gěi )事(shì )祠(cí )堂(táng )状(zhuàng )》:“故(gù )其(qí )民(mín )喜(xǐ )耕(gēng )耨(nòu ),勤(qín )织(zhī )紝(rèn ),尊(zūn )本(běn )而(ér )薄(báo )末(mò )。”

9.本(běn )籍(jí ),故(gù )土(tǔ )。

《晋(jìn )书(shū )·周(zhōu )浚(xùn )传(chuán )》:“及(jí )渡(dù )江(jiāng ),求(qiú )珪(guī ),得(dé )之(zhī ),问(wèn )其(qí )本(běn ),曰(yuē ):‘汝(rǔ )南(nán )人(rén )也(yě )。’浚(xùn )戏(xì )之(zhī )曰(yuē ):‘吾(wú )固(gù )疑(yí )吴(wú )无(wú )君(jūn )子(zǐ ),而(ér )卿(qīng )果(guǒ )吾(wú )乡(xiāng )人(rén )。’”

《晋(jìn )书(shū )·石(shí )勒(lè )载(zǎi )记(jì )上(shàng )》:“辽(liáo )西(xī )流(liú )人(rén )悉(xī )有(yǒu )恋(liàn )本(běn )之(zhī )思(sī )。”

10.母(mǔ )金(jīn ),本(běn )钱(qián )。

唐(táng )韩(hán )愈(yù )《柳(liǔ )子(zǐ )厚(hòu )墓(mù )志(zhì )铭(míng )》:“其(qí )俗(sú )以(yǐ )男(nán )女(nǚ )质(zhì )钱(qián ),约(yuē )不(bú )时(shí )赎(shú ),子(zǐ )本(běn )相(xiàng )侔(móu ),则(zé )没(méi )为(wéi )奴(nú )婢(bì )。”

元(yuán )马(mǎ )致(zhì )远(yuǎn )《青(qīng )衫(shān )泪(lèi )》第(dì )一(yī )摺(zhé ):“稍(shāo )似(sì )间(jiān )有(yǒu )些(xiē )钱(qián ),抵(dǐ )死(sǐ )里(lǐ )无(wú )多(duō )债(zhài ),权(quán )做(zuò )这(zhè )场(chǎng )折(shé )本(běn )买(mǎi )卖(mài )。”

《儒(rú )林(lín )外(wài )史(shǐ )》第(dì )十(shí )八(bā )回(huí ):“目(mù )今(jīn )我(wǒ )和(hé )一(yī )个(gè )朋(péng )友(yǒu )合(hé )本(běn ),要(yào )刻(kè )一(yī )部(bù )考(kǎo )卷(juàn )卖(mài ),要(yào )费(fèi )先(xiān )生(shēng )的(de )心(xīn )替(tì )我(wǒ )批(pī )一(yī )批(pī )。”

11.身(shēn )体(tǐ ),体(tǐ )质(zhì )。

晋(jìn )陶(táo )潜(qián )《答(dá )庞(páng )参(cān )军(jūn )》诗(shī )序(xù ):“本(běn )既(jì )不(bú )丰(fēng ),复(fù )老(lǎo )病(bìng )继(jì )之(zhī )。”

逯(lù )钦(qīn )立(lì )注(zhù ):“本(běn ),体(tǐ )质(zhì )。”

12.根(gēn )源(yuán ),根(gēn )本(běn )原(yuán )因(yīn )。

《国(guó )语(yǔ )·晋(jìn )语(yǔ )六(liù )》:“唯(wéi )有(yǒu )诸(zhū )侯(hóu ),故(gù )扰(rǎo )扰(rǎo )焉(yān )。凡(fán )诸(zhū )侯(hóu ),难(nán )之(zhī )本(běn )也(yě )。”

北(běi )齐(qí )颜(yán )之(zhī )推(tuī )《颜(yán )氏(shì )家(jiā )训(xùn )·诫(jiè )兵(bīng )》:“此(cǐ )皆(jiē )陷(xiàn )身(shēn )灭(miè )族(zú )之(zhī )本(běn )也(yě )。诫(jiè )之(zhī )哉(zāi )!诫(jiè )之(zhī )哉(zāi )!”清(qīng )纪(jì )昀(yún )《阅(yuè )微(wēi )草(cǎo )堂(táng )笔(bǐ )记(jì )·滦(luán )阳(yáng )消(xiāo )夏(xià )录(lù )五(wǔ )》:“追(zhuī )原(yuán )祸(huò )本(běn ),不(bú )某(mǒu )公(gōng )之(zhī )讼(sòng )而(ér )谁(shuí )讼(sòng )欤(yú )!”

13.本(běn )原(yuán ),原(yuán )始(shǐ )。

《礼(lǐ )记(jì )·乐(lè )记(jì )》:“乐(lè )者(zhě )音(yīn )之(zhī )所(suǒ )由(yóu )生(shēng )也(yě ),其(qí )本(běn )在(zài )人(rén )心(xīn )之(zhī )感(gǎn )于(yú )物(wù )也(yě )。”

孔(kǒng )颖(yǐng )达(dá )疏(shū ):“本(běn ),犹(yóu )初(chū )也(yě )。”

《楚(chǔ )辞(cí )·天(tiān )问(wèn )》:“阴(yīn )阳(yáng )三(sān )合(hé ),何(hé )本(běn )何(hé )化(huà )?”王(wáng )逸(yì )注(zhù ):“其(qí )本(běn )始(shǐ )何(hé )化(huà )所(suǒ )生(shēng )乎(hū )?”南(nán )朝(cháo )梁(liáng )刘(liú )孝(xiào )标(biāo )《辩(biàn )命(mìng )论(lùn )》:“萧(xiāo )远(yuǎn )论(lùn )其(qí )本(běn )而(ér )不(bú )畅(chàng )其(qí )流(liú ),子(zǐ )玄(xuán )语(yǔ )其(qí )流(liú )而(ér )未(wèi )详(xiáng )其(qí )本(běn )。”

金(jīn )王(wáng )若(ruò )虚(xū )《滹(hū )南(nán )诗(shī )话(huà )》卷(juàn )下(xià ):“近(jìn )岁(suì )诸(zhū )公(gōng )以(yǐ )作(zuò )诗(shī )自(zì )名(míng )者(zhě )甚(shèn )众(zhòng ),然(rán )往(wǎng )往(wǎng )持(chí )论(lùn )太(tài )高(gāo ),开(kāi )口(kǒu )辄(zhé )以(yǐ )‘三(sān )百(bǎi )篇(piān )’、‘十(shí )九(jiǔ )首(shǒu )’为(wéi )准(zhǔn ),六(liù )朝(cháo )而(ér )下(xià )渐(jiàn )不(bú )满(mǎn )意(yì ),至(zhì )宋(sòng )人(rén )殆(dài )不(bú )齿(chǐ )矣(yǐ ),此(cǐ )固(gù )知(zhī )本(běn )之(zhī )说(shuō ),然(rán )世(shì )间(jiān )万(wàn )变(biàn ),皆(jiē )与(yǔ )古(gǔ )不(bú )同(tóng ),何(hé )独(dú )文(wén )章(zhāng )而(ér )可(kě )以(yǐ )一(yī )律(lǜ )限(xiàn )之(zhī )乎(hū )!”严(yán )复(fù )《原(yuán )强(qiáng )》:“物(wù )类(lèi )繁(fán )殊(shū ),始(shǐ )惟(wéi )一(yī )本(běn ),其(qí )降(jiàng )而(ér )日(rì )异(yì )。”

14.指(zhǐ )起(qǐ )源(yuán ),肇(zhào )始(shǐ )。

《易(yì )·乾(qián )》:“本(běn )乎(hū )天(tiān )者(zhě )亲(qīn )上(shàng ),本(běn )乎(hū )地(dì )者(zhě )亲(qīn )下(xià ),则(zé )各(gè )从(cóng )其(qí )类(lèi )也(yě )。”

唐(táng )韩(hán )愈(yù )《复(fù )仇(chóu )状(zhuàng )》:“夫(fū )律(lǜ )虽(suī )本(běn )于(yú )圣(shèng )人(rén ),然(rán )执(zhí )而(ér )行(háng )之(zhī )者(zhě ),有(yǒu )司(sī )也(yě )。”

《明(míng )史(shǐ )·萧(xiāo )授(shòu )传(chuán )》:“授(shòu )在(zài )镇(zhèn )二(èr )十(shí )馀(yú )年(nián ),规(guī )画(huà )多(duō )本(běn )于(yú )成(chéng )。”

15.探(tàn )究(jiū ),推(tuī )原(yuán )。

《管(guǎn )子(zǐ )·正(zhèng )世(shì )》:“古(gǔ )之(zhī )欲(yù )正(zhèng )世(shì )调(diào )天(tiān )下(xià )者(zhě ),必(bì )先(xiān )观(guān )国(guó )政(zhèng ),料(liào )事(shì )务(wù ),察(chá )民(mín )俗(sú ),本(běn )治(zhì )乱(luàn )之(zhī )所(suǒ )生(shēng ),知(zhī )得(dé )失(shī )之(zhī )所(suǒ )在(zài ),然(rán )后(hòu )从(cóng )事(shì )。”

南(nán )朝(cháo )梁(liáng )刘(liú )勰(xié )《文(wén )心(xīn )凋(diāo )龙(lóng )·议(yì )对(duì )》:“仲(zhòng )舒(shū )之(zhī )对(duì ),祖(zǔ )述(shù )《春(chūn )秋(qiū )》,本(běn )阴(yīn )阳(yáng )之(zhī )化(huà ),究(jiū )列(liè )代(dài )之(zhī )变(biàn )。”

黄(huáng )侃(kǎn )《〈新(xīn )方(fāng )言(yán )〉后(hòu )序(xù )》:“令(lìng )古(gǔ )文(wén )隐(yǐn )谊(yì ),悉(xī )得(dé )符(fú )譣(xiān )于(yú )兹(zī )。闾(lǘ )巷(xiàng )猥(wěi )佌(cǐ )、文(wén )士(shì )不(bú )道(dào )之(zhī )言(yán ),本(běn )之(zhī )皆(jiē )合(hé )于(yú )《说(shuō )文(wén )》、《尔(ěr )雅(yǎ )》。”

16.根(gēn )据(jù ),依(yī )据(jù )。

《史(shǐ )记(jì )·儒(rú )林(lín )列(liè )传(chuán )》:“今(jīn )陛(bì )下(xià )昭(zhāo )至(zhì )德(dé ),开(kāi )大(dà )明(míng ),配(pèi )天(tiān )地(dì ),本(běn )人(rén )伦(lún ),劝(quàn )学(xué )修(xiū )礼(lǐ ),崇(chóng )化(huà )厉(lì )贤(xián ),以(yǐ )风(fēng )四(sì )方(fāng ),太(tài )平(píng )之(zhī )原(yuán )也(yě )。”

唐(táng )柳(liǔ )宗(zōng )元(yuán )《答(dá )韦(wéi )中(zhōng )立(lì )论(lùn )师(shī )道(dào )书(shū )》:“本(běn )之(zhī )《书(shū )》以(yǐ )求(qiú )其(qí )质(zhì ),本(běn )之(zhī )《诗(shī )》以(yǐ )求(qiú )其(qí )恒(héng )……此(cǐ )吾(wú )所(suǒ )以(yǐ )取(qǔ )道(dào )之(zhī )原(yuán )也(yě )。”

《老(lǎo )残(cán )游(yóu )记(jì )》第(dì )三(sān )回(huí ):“只(zhī )是(shì )河(hé )工(gōng )一(yī )事(shì ),听(tīng )得(dé )外(wài )边(biān )议(yì )论(lùn ),皆(jiē )是(shì )本(běn )贾(jiǎ )让(ràng )三(sān )策(cè ),主(zhǔ )不(bú )与(yǔ )河(hé )争(zhēng )地(dì )的(de )。”

鲁(lǔ )迅(xùn )《中(zhōng )国(guó )小(xiǎo )说(shuō )史(shǐ )略(luè )》第(dì )一(yī )篇(piān ):“则(zé )此(cǐ )小(xiǎo )说(shuō )者(zhě ),仍(réng )谓(wèi )寓(yù )言(yán )异(yì )记(jì ),不(bú )本(běn )经(jīng )传(chuán ),背(bèi )于(yú )儒(rú )术(shù )者(zhě )矣(yǐ )。”

17.指(zhǐ )作(zuò )为(wéi )根(gēn )据(jù )的(de )事(shì )物(wù )。

南(nán )朝(cháo )梁(liáng )刘(liú )勰(xié )《文(wén )心(xīn )凋(diāo )龙(lóng )·诠(quán )赋(fù )》:“序(xù )以(yǐ )建(jiàn )言(yán ),首(shǒu )引(yǐn )情(qíng )本(běn )。”

清(qīng )王(wáng )士(shì )禛(zhēn )《池(chí )北(běi )偶(ǒu )谈(tán )·谈(tán )异(yì )五(wǔ )·师(shī )资(zī )》:“今(jīn )俗(sú )谓(wèi )受(shòu )业(yè )为(wéi )师(shī ),同(tóng )学(xué )为(wéi )相(xiàng )资(zī ),语(yǔ )盖(gài )有(yǒu )本(běn )。”

18.执(zhí )掌(zhǎng ),统(tǒng )辖(xiá )。

《汉(hàn )书(shū )·爰(yuán )盎(àng )传(chuán )》:“是(shì )时(shí )绛(jiàng )侯(hóu )为(wéi )太(tài )尉(wèi ),本(běn )兵(bīng )柄(bǐng ),弗(fú )能(néng )正(zhèng )。”

宋(sòng )洪(hóng )迈(mài )《容(róng )斋(zhāi )随(suí )笔(bǐ )·佐(zuǒ )命(mìng )元(yuán )臣(chén )》:“及(jí )为(wéi )宰(zǎi )相(xiàng ),粲(càn )然(rán )兴(xìng )起(qǐ )治(zhì )功(gōng ),以(yǐ )州(zhōu )县(xiàn )成(chéng )天(tiān )下(xià )之(zhī )治(zhì ),以(yǐ )租(zū )庸(yōng )调(diào )天(tiān )下(xià )之(zhī )材(cái ),以(yǐ )八(bā )百(bǎi )府(fǔ )、十(shí )六(liù )卫(wèi )本(běn )天(tiān )下(xià )之(zhī )兵(bīng )。”

19.自(zì )己(jǐ )或(huò )自(zì )己(jǐ )方(fāng )面(miàn )的(de )。

金(jīn )董(dǒng )解(jiě )元(yuán )《西(xī )厢(xiāng )记(jì )诸(zhū )宫(gōng )调(diào )》卷(juàn )二(èr ):“念(niàn )本(běn )寺(sì )里(lǐ )别(bié )无(wú )宝(bǎo )贝(bèi ),敝(bì )院(yuàn )又(yòu )没(méi )粮(liáng )草(cǎo ),将(jiāng )军(jūn )手(shǒu )下(xià )许(xǔ )多(duō )兵(bīng ),怎(zěn )地(dì )停(tíng )泊(bó )?”

《儒(rú )林(lín )外(wài )史(shǐ )》第(dì )三(sān )五(wǔ )回(huí ):“上(shàng )江(jiāng )二(èr )县(xiàn )来(lái )拜(bài ),本(běn )城(chéng )乡(xiāng )绅(shēn )来(lái )拜(bài ),哄(hǒng )庄(zhuāng )徵(zhēng )君(jūn )穿(chuān )了(le )靴(xuē )又(yòu )脱(tuō ),脱(tuō )了(le )靴(xuē )又(yòu )穿(chuān )。”

张(zhāng )天(tiān )翼(yì )《春(chūn )风(fēng )》:“所(suǒ )以(yǐ )--本(běn )大(dà )医(yī )师(shī )有(yǒu )权(quán )禁(jìn )止(zhǐ )你(nǐ )们(men )生(shēng )气(qì )。”参(cān )见(jiàn )“本(běn )怀(huái )”。

20.现(xiàn )今(jīn )的(de )。徐(xú )迟(chí )《哥(gē )德(dé )巴(bā )赫(hè )猜(cāi )想(xiǎng )·向(xiàng )着(zhe )二(èr )十(shí )一(yī )世(shì )纪(jì )》:“转(zhuǎn )眼(yǎn )将(jiāng )是(shì )本(běn )世(shì )纪(jì )末(mò ),刹(shā )那(nà )又(yòu )到(dào )新(xīn )世(shì )纪(jì )初(chū )。”参(cān )见(jiàn )“本(běn )日(rì )”。

21.犹(yóu )这(zhè ),那(nà )。

元(yuán )马(mǎ )致(zhì )远(yuǎn )《水(shuǐ )仙(xiān )子(zǐ )》曲(qǔ ):“姻(yīn )缘(yuán )事(shì )不(bú )退(tuì ),重(zhòng )相(xiàng )见(jiàn )学(xué )取(qǔ )本(běn )情(qíng )意(yì )。”参(cān )见(jiàn )“本(běn )人(rén )”。

22.原(yuán )样(yàng ),本(běn )来(lái )面(miàn )目(mù )。

晋(jìn )左(zuǒ )思(sī )《〈三(sān )都(dōu )赋(fù )〉序(xù )》:“美(měi )物(wù )者(zhě )贵(guì )依(yī )其(qí )本(běn ),讚(zàn )事(shì )者(zhě )宜(yí )准(zhǔn )其(qí )实(shí )。”

23.谓(wèi )原(yuán )来(lái )的(de ),固(gù )有(yǒu )的(de )。参(cān )见(jiàn )“本(běn )质(zhì )”、“本(běn )性(xìng )”、“本(běn )能(néng )”。

24.底(dǐ )本(běn )。校(xiào )勘(kān )或(huò )抄(chāo )录(lù )所(suǒ )依(yī )据(jù )的(de )本(běn )子(zǐ )。

《文(wén )选(xuǎn )·左(zuǒ )思(sī )〈魏(wèi )都(dōu )赋(fù )〉》“雠(chóu )校(xiào )篆(zhuàn )籀(zhòu )”李(lǐ )善(shàn )注(zhù )引(yǐn )汉(hàn )应(yīng )劭(shào )《风(fēng )俗(sú )通(tōng )》:“桉(ān )刘(liú )向(xiàng )《别(bié )录(lù )》:‘雠(chóu )校(xiào )……一(yī )人(rén )持(chí )本(běn ),一(yī )人(rén )读(dú )书(shū ),若(ruò )怨(yuàn )家(jiā )相(xiàng )对(duì )。’”唐(táng )刘(liú )餗(sù )《隋(suí )唐(táng )嘉(jiā )话(huà )》卷(juàn )中(zhōng ):“太(tài )宗(zōng )令(lìng )虞(yú )监(jiān )写(xiě )《列(liè )女(nǚ )传(chuán )》以(yǐ )装(zhuāng )屏(píng )风(fēng ),未(wèi )及(jí )求(qiú )本(běn ),乃(nǎi )暗(àn )书(shū )之(zhī ),一(yī )字(zì )无(wú )失(shī )。”

25.底(dǐ )本(běn )。稿(gǎo )本(běn ),底(dǐ )稿(gǎo )。

《南(nán )史(shǐ )·萧(xiāo )藻(zǎo )传(chuán )》:“自(zì )非(fēi )公(gōng )宴(yàn ),未(wèi )尝(cháng )妄(wàng )有(yǒu )所(suǒ )为(wéi ),纵(zòng )有(yǒu )小(xiǎo )文(wén ),成(chéng )辄(zhé )弃(qì )本(běn )。”

唐(táng )韩(hán )愈(yù )《进(jìn )王(wáng )用(yòng )碑(bēi )文(wén )状(zhuàng )》:“其(qí )碑(bēi )文(wén ),谨(jǐn )录(lù )本(běn ),随(suí )状(zhuàng )封(fēng )进(jìn ),伏(fú )听(tīng )进(jìn )止(zhǐ )。”

26.底(dǐ )本(běn )。脚(jiǎo )本(běn )。如(rú ):话(huà )本(běn );剧(jù )本(běn )。

27.版(bǎn )本(běn )。

《梁(liáng )书(shū )·刘(liú )之(zhī )遴(lín )传(chuán )》:“桉(ān )古(gǔ )本(běn )《汉(hàn )书(shū )》称(chēng )‘永(yǒng )平(píng )十(shí )六(liù )年(nián )五(wǔ )月(yuè )二(èr )十(shí )一(yī )日(rì )己(jǐ )酉(yǒu ),郎(láng )班(bān )固(gù )上(shàng )’,而(ér )今(jīn )本(běn )无(wú )上(shàng )书(shū )年(nián )月(yuè )日(rì )字(zì )。”

宋(sòng )张(zhāng )淏(hào )《云(yún )谷(gǔ )杂(zá )记(jì )·疑(yí )凝(níng )二(èr )字(zì )》:“故(gù )蜀(shǔ )本(běn )大(dà )字(zì )书(shū )皆(jiē )善(shàn )本(běn )。

蜀(shǔ )本(běn )《庄(zhuāng )子(zǐ )》云(yún ):‘用(yòng )志(zhì )不(bú )分(fèn ),乃(nǎi )疑(yí )于(yú )神(shén )’……今(jīn )四(sì )方(fāng )本(běn )皆(jiē )作(zuò )凝(níng )。”

明(míng )谢(xiè )肇(zhào )淛(zhè )《五(wǔ )杂(zá )俎(zǔ )·事(shì )部(bù )一(yī )》:“宋(sòng )时(shí )刻(kè )本(běn )以(yǐ )杭(háng )州(zhōu )为(wéi )上(shàng ),蜀(shǔ )本(běn )次(cì )之(zhī ),福(fú )建(jiàn )最(zuì )下(xià )。”

28.奏(zòu )章(zhāng )。

唐(táng )韩(hán )愈(yù )《刘(liú )公(gōng )墓(mù )志(zhì )铭(míng )》:“﹝刘(liú )公(gōng )﹞为(wéi )环(huán )檄(xí )李(lǐ )纳(nà ),指(zhǐ )摘(zhāi )切(qiē )刻(kè )。

纳(nà )悔(huǐ )恐(kǒng )动(dòng )心(xīn ),恒(héng )魏(wèi )皆(jiē )疑(yí )惑(huò )气(qì )懈(xiè )。

环(huán )封(fēng )奏(zòu )其(qí )本(běn ),德(dé )宗(zōng )称(chēng )焉(yān )。”

《初(chū )刻(kè )拍(pāi )桉(ān )惊(jīng )奇(qí )》卷(juàn )二(èr )十(shí ):“少(shǎo )不(bú )得(dé )动(dòng )了(le )一(yī )本(běn ),不(bú )上(shàng )半(bàn )月(yuè )已(yǐ )到(dào )汴(biàn )京(jīng ),奏(zòu )章(zhāng )早(zǎo )达(dá )天(tiān )听(tīng )。”

29.指(zhǐ )上(shàng )奏(zòu )章(zhāng )。

《儒(rú )林(lín )外(wài )史(shǐ )》第(dì )八(bā )回(huí ):“特(tè )本(běn )请(qǐng )旨(zhǐ ),于(yú )部(bù )属(shǔ )内(nèi )拣(jiǎn )选(xuǎn )一(yī )员(yuán )。”

30.书(shū )册(cè );本(běn )子(zǐ )。如(rú ):书(shū )本(běn );画(huà )本(běn );户(hù )口(kǒu )本(běn );作(zuò )业(yè )本(běn )。参(cān )见(jiàn )“本(běn )本(běn )”。

31.副(fù )词(cí )。本(běn )来(lái ),原(yuán )来(lái )。

《庄(zhuāng )子(zǐ )·至(zhì )乐(lè )》:“是(shì )其(qí )始(shǐ )死(sǐ )也(yě ),我(wǒ )独(dú )何(hé )能(néng )无(wú )概(gài )然(rán )!察(chá )其(qí )始(shǐ )而(ér )本(běn )无(wú )生(shēng ),非(fēi )徒(tú )无(wú )生(shēng )也(yě )而(ér )本(běn )无(wú )形(xíng ),非(fēi )徒(tú )无(wú )形(xíng )也(yě )而(ér )本(běn )无(wú )气(qì )。”

《史(shǐ )记(jì )·陈(chén )丞(chéng )相(xiàng )世(shì )家(jiā )》:“陈(chén )丞(chéng )相(xiàng )少(shǎo )时(shí ),本(běn )好(hǎo )黄(huáng )帝(dì )、老(lǎo )子(zǐ )之(zhī )术(shù )。”

元(yuán )关(guān )汉(hàn )卿(qīng )《单(dān )刀(dāo )会(huì )》第(dì )一(yī )摺(zhé ):“俺(ǎn )本(běn )是(shì )汉(hàn )国(guó )臣(chén )僚(liáo )。”

《醒(xǐng )世(shì )恒(héng )言(yán )·钱(qián )秀(xiù )才(cái )错(cuò )占(zhàn )凤(fèng )凰(huáng )俦(chóu )》:“尤(yóu )辰(chén )本(běn )不(bú )肯(kěn )担(dān )这(zhè )干(gàn )纪(jì ),只(zhī )为(wéi )不(bú )敢(gǎn )得(dé )罪(zuì )于(yú )颜(yán )俊(jùn ),勉(miǎn )强(qiáng )应(yīng )承(chéng )。”

杨(yáng )朔(shuò )《秋(qiū )风(fēng )萧(xiāo )瑟(sè )》:“才(cái )是(shì )昨(zuó )儿(ér ),本(běn )是(shì )万(wàn )里(lǐ )无(wú )云(yún )的(de )晴(qíng )天(tiān ),可(kě )是(shì )那(nà )天(tiān ),那(nà )山(shān ),那(nà )海(hǎi ),处(chù )处(chù )都(dōu )像(xiàng )漫(màn )着(zhe )层(céng )热(rè )雾(wù ),粘(zhān )粘(zhān )渍(zì )渍(zì )的(de ),不(bú )大(dà )乾(qián )净(jìng )。”

32.量(liàng )词(cí )。用(yòng )于(yú )草(cǎo )木(mù )。犹(yóu )棵(kē ),丛(cóng ),捆(kǔn )。

《荀(xún )子(zǐ )·富(fù )国(guó )》:“然(rán )后(hòu )瓜(guā )桃(táo )枣(zǎo )李(lǐ )一(yī )本(běn )数(shù )以(yǐ )盆(pén )鼓(gǔ )。”

唐(táng )张(zhāng )贲(bēn )《奉(fèng )和(hé )袭(xí )美(měi )题(tí )褚(chǔ )家(jiā )林(lín )亭(tíng )》:“百(bǎi )本(běn )败(bài )荷(hé )鱼(yú )不(bú )动(dòng ),一(yī )枝(zhī )寒(hán )菊(jú )蝶(dié )空(kōng )迷(mí )。”

《元(yuán )史(shǐ )·世(shì )祖(zǔ )纪(jì )三(sān )》:“八(bā )月(yuè )丙(bǐng )子(zǐ ),济(jì )南(nán )路(lù )邹(zōu )平(píng )县(xiàn )进(jìn )芝(zhī )草(cǎo )一(yī )本(běn )。”

章(zhāng )炳(bǐng )麟(lín )《文(wén )学(xué )说(shuō )例(lì )》:“盖(gài )近(jìn )世(shì )达(dá )马(mǎ )拉(lā )人(rén )以(yǐ )烟(yān )草(cǎo )二(èr )本(běn ),易(yì )羊(yáng )一(yī )匹(pǐ );烟(yān )草(cǎo )十(shí )本(běn ),易(yì )犊(dú )一(yī )头(tóu )。”

33.量(liàng )词(cí )。用(yòng )于(yú )字(zì )画(huà )或(huò )书(shū )籍(jí )簿(bù )册(cè )。犹(yóu )幅(fú ),册(cè )。

宋(sòng )陆(lù )游(yóu )《老(lǎo )学(xué )庵(ān )笔(bǐ )记(jì )》卷(juàn )三(sān ):“乃(nǎi )赂(lù )入(rù )宅(zhái )老(lǎo )卒(zú ),询(xún )其(qí )状(zhuàng ),图(tú )百(bǎi )本(běn )于(yú )茶(chá )肆(sì )张(zhāng )之(zhī )。”

《水(shuǐ )浒(hǔ )传(chuán )》第(dì )四(sì )四(sì )回(huí ):“﹝石(shí )秀(xiù )﹞细(xì )细(xì )写(xiě )了(le )一(yī )本(běn )清(qīng )账(zhàng ),从(cóng )后(hòu )面(miàn )入(rù )来(lái )。”

《儒(rú )林(lín )外(wài )史(shǐ )》第(dì )十(shí )八(bā )回(huí ):“这(zhè )书(shū )刻(kè )出(chū )来(lái ),封(fēng )面(miàn )上(shàng )就(jiù )刻(kè )先(xiān )生(shēng )的(de )名(míng )号(hào ),还(hái )多(duō )寡(guǎ )有(yǒu )几(jǐ )两(liǎng )选(xuǎn )金(jīn )和(hé )几(jǐ )十(shí )本(běn )样(yàng )书(shū )送(sòng )与(yǔ )先(xiān )生(shēng )。”

鲁(lǔ )迅(xùn )《书(shū )信(xìn )集(jí )·致(zhì )曹(cáo )靖(jìng )华(huá )》:“至(zhì )今(jīn )为(wéi )止(zhǐ ),已(yǐ )售(shòu )出(chū )约(yuē )八(bā )十(shí )本(běn )。”

34.量(liàng )词(cí )。用(yòng )于(yú )小(xiǎo )说(shuō )、戏(xì )曲(qǔ )。犹(yóu )折(shé ),齣(chū )。

《明(míng )史(shǐ )·文(wén )苑(yuàn )传(chuán )一(yī )·王(wáng )行(háng )》:“徐(xú )媪(ǎo )好(hǎo )听(tīng )稗(bài )官(guān )小(xiǎo )说(shuō ),行(háng )日(rì )记(jì )数(shù )本(běn ),为(wéi )媪(ǎo )诵(sòng )之(zhī )。”

清(qīng )李(lǐ )渔(yú )《闲(xián )情(qíng )偶(ǒu )寄(jì )·词(cí )曲(qǔ )下(xià )·科(kē )诨(hùn )》:“予(yǔ )尝(cháng )以(yǐ )此(cǐ )告(gào )人(rén ),谓(wèi )戏(xì )文(wén )好(hǎo )处(chù ),全(quán )在(zài )下(xià )半(bàn )本(běn )。”

《儒(rú )林(lín )外(wài )史(shǐ )》第(dì )二(èr )回(huí ):“﹝周(zhōu )进(jìn )﹞点(diǎn )了(le )一(yī )本(běn )戏(xì ),是(shì )梁(liáng )灏(hào )八(bā )十(shí )岁(suì )中(zhōng )状(zhuàng )元(yuán )的(de )故(gù )事(shì )。”

夏(xià )衍(yǎn )《上(shàng )海(hǎi )屋(wū )檐(yán )下(xià )》第(dì )一(yī )幕(mù ):“老(lǎo )年(nián )人(rén )总(zǒng )是(shì )爱(ài )看(kàn )大(dà )戏(xì )的(de ),陪(péi )他(tā )去(qù )看(kàn )一(yī )本(běn )《火(huǒ )烧(shāo )红(hóng )莲(lián )寺(sì )》吧(ba )!”

35.量(liàng )词(cí )。用(yòng )于(yú )一(yī )定(dìng )长(zhǎng )度(dù )的(de )影(yǐng )片(piàn )。如(rú ):这(zhè )部(bù )电(diàn )影(yǐng )长(zhǎng )达(dá )十(shí )八(bā )本(běn )。

36.姓(xìng )。

清(qīng )有(yǒu )本(běn )进(jìn )忠(zhōng )。见(jiàn )《清(qīng )史(shǐ )稿(gǎo )》本(běn )传(chuán )。

II

bēn

ㄅㄣ

〔《集(jí )韵(yùn )》逋(bū )昆(kūn )切(qiē ),平(píng )魂(hún ),帮(bāng )。〕

通(tōng )“奔(bēn )”。

奔(bēn )跑(pǎo )。

《诗(shī )·大(dà )雅(yǎ )·绵(mián )》:“予(yǔ )曰(yuē )有(yǒu )本(běn )奏(zòu )。”

陆(lù )德(dé )明(míng )释(shì )文(wén ):“本(běn )音(yīn )奔(bēn )。本(běn ),亦(yì )作(zuò )‘奔(bēn )’。”

阅读:4902

●本(简体版)

©2015-2026 ok8.org 文学库