五德【登录】

ok8.org > 词典 > 五德

1.古(gǔ )代(dài )阴(yīn )阳(yáng )家(jiā )把(bǎ )金(jīn )、木(mù )、水(shuǐ )、火(huǒ )、土(tǔ )五(wǔ )行(háng )看(kàn )成(chéng )五(wǔ )德(dé ),认(rèn )为(wéi )历(lì )代(dài )王(wáng )朝(cháo )各(gè )代(dài )表(biǎo )一(yī )德(dé ),按(àn )照(zhào )五(wǔ )行(háng )相(xiàng )克(kè )或(huò )相(xiàng )生(shēng )的(de )顺(shùn )序(xù ),交(jiāo )互(hù )更(gèng )替(tì ),周(zhōu )而(ér )复(fù )始(shǐ )。

《史(shǐ )记(jì )·张(zhāng )丞(chéng )相(xiàng )列(liè )传(chuán )》:“推(tuī )五(wǔ )德(dé )之(zhī )运(yùn ),以(yǐ )为(wéi )汉(hàn )当(dāng )水(shuǐ )德(dé )之(zhī )时(shí ),尚(shàng )黑(hēi )如(rú )故(gù )。”

《文(wén )选(xuǎn )·班(bān )固(gù )<典(diǎn )引(yǐn )>》:“肇(zhào )命(mìng )民(mín )主(zhǔ ),五(wǔ )德(dé )初(chū )始(shǐ )。”

蔡(cài )邕(yōng )注(zhù ):“五(wǔ )德(dé ),五(wǔ )行(háng )之(zhī )德(dé )。自(zì )伏(fú )羲(xī )已(yǐ )下(xià ),帝(dì )王(wáng )相(xiàng )代(dài ),各(gè )据(jù )其(qí )一(yī )行(háng )。始(shǐ )于(yú )木(mù ),终(zhōng )于(yú )水(shuǐ ),则(zé )复(fù )始(shǐ )也(yě )。”

唐(táng )张(zhāng )说(shuō )《应(yīng )制(zhì )和(hé )千(qiān )秋(qiū )节(jiē )》诗(shī ):“五(wǔ )德(dé )生(shēng )王(wáng )者(zhě ),千(qiān )龄(líng )启(qǐ )圣(shèng )人(rén )。”

2.指(zhǐ )人(rén )的(de )五(wǔ )种(zhǒng )品(pǐn )德(dé )。谓(wèi )温(wēn )、良(liáng )、恭(gōng )、俭(jiǎn )、让(ràng )。

3.指(zhǐ )人(rén )的(de )五(wǔ )种(zhǒng )品(pǐn )德(dé )。谓(wèi )智(zhì )、信(xìn )、仁(rén )、勇(yǒng )、严(yán )。

《孙(sūn )子(zǐ )·始(shǐ )计(jì )》“将(jiāng )者(zhě ),智(zhì )信(xìn )仁(rén )勇(yǒng )严(yán )也(yě )”三(sān )国(guó )魏(wèi )曹(cáo )操(cāo )注(zhù ):“将(jiāng )宜(yí )五(wǔ )德(dé )备(bèi )也(yě )。”

唐(táng )王(wáng )维(wéi )《谢(xiè )集(jí )贤(xián )学(xué )士(shì )表(biǎo )》:“固(gù )当(dāng )宣(xuān )其(qí )五(wǔ )德(dé ),列(liè )在(zài )四(sì )科(kē )。”

赵(zhào )殿(diàn )成(chéng )笺(jiān ):“《新(xīn )论(lùn )》:五(wǔ )德(dé )者(zhě ),智(zhì )、信(xìn )、仁(rén )、勇(yǒng )、严(yán )也(yě )。”

4.比(bǐ )喻(yù )物(wù )的(de )五(wǔ )种(zhǒng )特(tè )徵(zhēng )。古(gǔ )谓(wèi )玉(yù )有(yǒu )仁(rén )、智(zhì )、义(yì )、礼(lǐ )、信(xìn )五(wǔ )德(dé )。

5.比(bǐ )喻(yù )物(wù )的(de )五(wǔ )种(zhǒng )特(tè )徵(zhēng )。古(gǔ )谓(wèi )鸡(jī )有(yǒu )文(wén )、武(wǔ )、勇(yǒng )、仁(rén )、信(xìn )五(wǔ )德(dé )。

《韩(hán )诗(shī )外(wài )传(chuán )》卷(juàn )二(èr ):“君(jūn )独(dú )不(bú )见(jiàn )夫(fū )鸡(jī )乎(hū )?首(shǒu )戴(dài )冠(guàn )者(zhě ),文(wén )也(yě );足(zú )傅(fù )距(jù )者(zhě ),武(wǔ )也(yě );敌(dí )在(zài )前(qián )敢(gǎn )斗(dòu ),勇(yǒng )也(yě );得(dé )食(shí )相(xiàng )告(gào ),仁(rén )也(yě );守(shǒu )夜(yè )不(bú )失(shī )时(shí ),信(xìn )也(yě )。鸡(jī )有(yǒu )此(cǐ )五(wǔ )德(dé ),君(jūn )犹(yóu )日(rì )瀹(yuè )而(ér )食(shí )之(zhī )者(zhě ),何(hé )也(yě )!”唐(táng )白(bái )居(jū )易(yì )《池(chí )鹤(hè )八(bā )绝(jué )句(jù )·鸡(jī )赠(zèng )鹤(hè )》:“一(yī )声(shēng )警(jǐng )露(lù )君(jūn )能(néng )薄(báo ),五(wǔ )德(dé )司(sī )晨(chén )我(wǒ )用(yòng )多(duō )。”

6.比(bǐ )喻(yù )物(wù )的(de )五(wǔ )种(zhǒng )特(tè )徵(zhēng )。古(gǔ )谓(wèi )蝉(chán )有(yǒu )文(wén )、清(qīng )、廉(lián )、俭(jiǎn )、信(xìn )五(wǔ )德(dé )。

晋(jìn )陆(lù )云(yún )《寒(hán )蝉(chán )赋(fù )》:“夫(fū )头(tóu )上(shàng )有(yǒu )绣(xiù ),则(zé )其(qí )文(wén )也(yě );含(hán )气(qì )饮(yǐn )露(lù ),则(zé )其(qí )清(qīng )也(yě );黍(shǔ )稷(jì )不(bú )食(shí ),则(zé )其(qí )廉(lián )也(yě );处(chù )不(bú )巢(cháo )居(jū ),则(zé )其(qí )俭(jiǎn )也(yě );应(yīng )候(hòu )守(shǒu )节(jiē ),即(jí )其(qí )信(xìn )也(yě )……迈(mài )休(xiū )声(shēng )之(zhī )五(wǔ )德(dé ),岂(qǐ )鸣(míng )鸡(jī )之(zhī )独(dú )珍(zhēn )。”

7.东(dōng )、西(xī )、南(nán )、北(běi )、中(zhōng )五(wǔ )方(fāng )种(zhǒng )的(de )五(wǔ )色(sè )穀(yù )物(wù )。

《汉(hàn )书(shū )·郊(jiāo )祀(sì )志(zhì )下(xià )》:“耕(gēng )耘(yún )五(wǔ )德(dé ),朝(cháo )种(zhǒng )暮(mù )穫(hù )。”

颜(yán )师(shī )古(gǔ )注(zhù )引(yǐn )晋(jìn )灼(zhuó )曰(yuē ):“五(wǔ )德(dé )东(dōng )方(fāng )甲(jiǎ ),南(nán )方(fāng )丙(bǐng ),西(xī )方(fāng )庚(gēng ),北(běi )方(fāng )壬(rén ),中(zhōng )央(yāng )戊(wù )。种(zhǒng )五(wǔ )色(sè )禾(hé )于(yú )此(cǐ )地(dì )为(wéi )耕(gēng )耘(yún )也(yě )。”

阅读:1837

●五德(简体版)

©2015-2026 ok8.org 文学库