科【登录】

ok8.org > 汉字/字典 > 科

科(kē )字(zì )的(de )笔(bǐ )画(huà ):9画(huà );

I

kē

ㄎㄜ

〔《广(guǎng )韵(yùn )》苦(kǔ )禾(hé )切(qiē ),平(píng )戈(gē ),溪(xī )。〕

1.品(pǐn )类(lèi );等(děng )级(jí )。

《论(lùn )语(yǔ )·八(bā )佾(yì )》:“射(shè )不(bú )主(zhǔ )皮(pí ),为(wéi )力(lì )不(bú )同(tóng )科(kē )。”

朱(zhū )熹(xī )集(jí )注(zhù ):“科(kē ),等(děng )也(yě )。”

汉(hàn )陆(lù )贾(jiǎ )《新(xīn )语(yǔ )·至(zhì )德(dé )》:“于(yú )是(shì )贤(xián )愚(yú )异(yì )议(yì ),廉(lián )鄙(bǐ )异(yì )科(kē ),长(zhǎng )幼(yòu )异(yì )节(jiē ),上(shàng )下(xià )有(yǒu )差(chà )。”

《宋(sòng )书(shū )·恩(ēn )倖(xìng )传(chuán )论(lùn )》:“周(zhōu )汉(hàn )之(zhī )道(dào ),以(yǐ )智(zhì )役(yì )愚(yú ),台(tái )隶(lì )参(cān )差(chà ),用(yòng )成(chéng )等(děng )级(jí );魏(wèi )晋(jìn )以(yǐ )来(lái ),以(yǐ )贵(guì )役(yì )贱(jiàn ),士(shì )庶(shù )之(zhī )科(kē ),较(jiào )然(rán )有(yǒu )辨(biàn )。”

唐(táng )黄(huáng )滔(tāo )《以(yǐ )不(bú )贪(tān )为(wéi )宝(bǎo )赋(fù )》:“少(shǎo )则(zé )与(yǔ )珪(guī )璋(zhāng )而(ér )合(hé )美(měi ),多(duō )则(zé )与(yǔ )瓦(wǎ )砾(lì )而(ér )同(tóng )科(kē )。”

明(míng )冯(féng )梦(mèng )龙(lóng )《智(zhì )囊(náng )补(bǔ )·兵(bīng )智(zhì )·凯(kǎi )口(kǒu )囤(dùn )》:“﹝田(tián )汝(rǔ )成(chéng )﹞献(xiàn )书(shū )曰(yuē ):窃(qiè )料(liào )今(jīn )日(rì )贼(zéi )势(shì ),与(yǔ )昔(xī )殊(shū )科(kē ),攻(gōng )伐(fá )之(zhī )策(cè ),亦(yì )当(dāng )异(yì )应(yīng )。”

2.条(tiáo )款(kuǎn );段(duàn )落(luò )。

汉(hàn )刘(liú )向(xiàng )《说(shuō )苑(yuàn )·奉(fèng )使(shǐ )》:“《春(chūn )秋(qiū )》之(zhī )辞(cí )有(yǒu )相(xiàng )反(fǎn )者(zhě )四(sì ):既(jì )曰(yuē )‘大(dà )夫(fū )无(wú )遂(suí )事(shì )’,不(bú )得(dé )擅(shàn )生(shēng )事(shì )矣(yǐ ),又(yòu )曰(yuē )‘出(chū )境(jìng )可(kě )以(yǐ )安(ān )社(shè )稷(jì )利(lì )国(guó )家(jiā )者(zhě ),则(zé )专(zhuān )之(zhī )可(kě )也(yě )’……何(hé )也(yě )?曰(yuē ):此(cǐ )义(yì )者(zhě ),各(gè )止(zhǐ )其(qí )科(kē ),不(bú )转(zhuǎn )移(yí )也(yě )。”

《公(gōng )羊(yáng )传(chuán )·隐(yǐn )公(gōng )》唐(táng )徐(xú )彦(yàn )题(tí )解(jiě ):“问(wèn )曰(yuē ):《春(chūn )秋(qiū )说(shuō )》云(yún )‘《春(chūn )秋(qiū )》设(shè )三(sān )科(kē )九(jiǔ )旨(zhǐ )’,其(qí )义(yì )如(rú )何(hé )?答(dá )曰(yuē ):何(hé )氏(shì )之(zhī )意(yì )以(yǐ )为(wéi )三(sān )科(kē )九(jiǔ )旨(zhǐ )正(zhèng )是(shì )一(yī )物(wù ),若(ruò )摠(zǒng )言(yán )之(zhī ),谓(wèi )之(zhī )三(sān )科(kē )。科(kē )者(zhě ),段(duàn )也(yě )……言(yán )三(sān )个(gè )科(kē )段(duàn )之(zhī )内(nèi )有(yǒu )此(cǐ )九(jiǔ )种(zhǒng )之(zhī )意(yì )。”

唐(táng )吕(lǚ )岩(yán )《七(qī )言(yán )》之(zhī )八(bā )八(bā ):“仙(xiān )经(jīng )已(yǐ )读(dú )三(sān )千(qiān )卷(juàn ),古(gǔ )法(fǎ )曾(céng )持(chí )十(shí )二(èr )科(kē )。”

3.法(fǎ )式(shì );规(guī )制(zhì )。

南(nán )朝(cháo )梁(liáng )刘(liú )勰(xié )《文(wén )心(xīn )凋(diāo )龙(lóng )·章(zhāng )句(jù )》:“之(zhī )而(ér )于(yú )以(yǐ )者(zhě ),乃(nǎi )札(zhá )句(jù )之(zhī )旧(jiù )体(tǐ );乎(hū )哉(zāi )矣(yǐ )也(yě )者(zhě ),亦(yì )送(sòng )末(mò )之(zhī )常(cháng )科(kē )。”

宋(sòng )曾(céng )巩(gǒng )《奉(fèng )议(yì )郎(láng )景(jǐng )思(sī )谊(yì )授(shòu )东(dōng )上(shàng )阁(gé )门(mén )使(shǐ )鄜(fū )延(yán )第(dì )一(yī )副(fù )将(jiāng )制(zhì )》:“介(jiè )上(shàng )阁(gé )之(zhī )使(shǐ )名(míng ),贰(èr )连(lián )营(yíng )之(zhī )将(jiāng )领(lǐng ),兹(zī )为(wéi )奖(jiǎng )拔(bá ),盖(gài )非(fēi )常(cháng )科(kē )。”

4.法(fǎ )规(guī );刑(xíng )律(lǜ )。

汉(hàn )荀(xún )悦(yuè )《汉(hàn )纪(jì )·哀(āi )帝(dì )纪(jì )上(shàng )》:“有(yǒu )司(sī )上(shàng )奏(zòu ),王(wáng )侯(hóu )已(yǐ )下(xià )至(zhì )庶(shù )人(rén )占(zhàn )田(tián )不(bú )得(dé )过(guò )三(sān )十(shí )顷(qǐng ),贾(jiǎ )人(rén )不(bú )得(dé )占(zhàn )田(tián ),过(guò )科(kē )没(méi )入(rù )县(xiàn )官(guān )。”

三(sān )国(guó )蜀(shǔ )诸(zhū )葛(gě )亮(liàng )《前(qián )出(chū )师(shī )表(biǎo )》:“若(ruò )有(yǒu )作(zuò )奸(jiān )犯(fàn )科(kē )及(jí )为(wéi )忠(zhōng )善(shàn )者(zhě ),宜(yí )付(fù )有(yǒu )司(sī )论(lùn )其(qí )刑(xíng )赏(shǎng )。”

《南(nán )史(shǐ )·孔(kǒng )靖(jìng )传(chuán )》:“江(jiāng )陵(líng )骂(mà )母(mǔ ),母(mǔ )以(yǐ )自(zì )裁(cái ),重(zhòng )于(yú )伤(shāng )殴(ōu ),若(ruò )同(tóng )杀(shā )科(kē )则(zé )疑(yí )重(zhòng ),用(yòng )伤(shāng )殴(ōu )及(jí )詈(lì )科(kē )则(zé )疑(yí )轻(qīng )。”

宋(sòng )王(wáng )安(ān )石(shí )《上(shàng )仁(rén )宗(zōng )皇(huáng )帝(dì )言(yán )事(shì )书(shū )》:“四(sì )方(fāng )之(zhī )任(rèn )使(shǐ )者(zhě ),又(yòu )各(gè )推(tuī )其(qí )不(bú )肖(xiāo )以(yǐ )布(bù )于(yú )州(zhōu )郡(jùn ),则(zé )虽(suī )有(yǒu )同(tóng )罪(zuì )举(jǔ )官(guān )之(zhī )科(kē ),岂(qǐ )足(zú )恃(shì )哉(zāi )?”

5.审(shěn )理(lǐ )狱(yù )讼(sòng );判(pàn )刑(xíng )。

《东(dōng )观(guān )汉(hàn )记(jì )·吴(wú )祐(yòu )传(chuán )》:“民(mín )有(yǒu )相(xiàng )争(zhēng )诉(sù )者(zhě ),辄(zhé )闭(bì )阁(gé )自(zì )责(zé ),然(rán )后(hòu )科(kē )其(qí )所(suǒ )讼(sòng )。”

《魏(wèi )书(shū )·礼(lǐ )志(zhì )四(sì )》:“正(zhèng )如(rú )郑(zhèng )义(yì ),龙(lóng )虎(hǔ )罪(zuì )亦(yì )不(bú )合(hé )刑(xíng ),匆(cōng )匆(cōng )之(zhī )失(shī ),宜(yí )科(kē )鞭(biān )五(wǔ )十(shí )。”

唐(táng )韩(hán )愈(yù )《读(dú )东(dōng )方(fāng )朔(shuò )杂(zá )事(shì )》诗(shī ):“群(qún )仙(xiān )急(jí )乃(nǎi )言(yán ),百(bǎi )犯(fàn )庸(yōng )不(bú )科(kē )?”宋(sòng )王(wáng )谠(dǎng )《唐(táng )语(yǔ )林(lín )·补(bǔ )遗(yí )一(yī )》:“嗣(sì )立(lì )请(qǐng )科(kē )湜(shí )罪(zuì ),上(shàng )不(bú )许(xǔ ),但(dàn )罚(fá )酒(jiǔ )而(ér )已(yǐ )。”

《清(qīng )史(shǐ )稿(gǎo )·刑(xíng )法(fǎ )志(zhì )二(èr )》:“然(rán )窃(qiè )盗(dào )未(wèi )便(biàn )罚(fá )金(jīn ),议(yì )将(jiāng )犯(fàn )窃(qiè )应(yīng )拟(nǐ )笞(chī )者(zhě ),改(gǎi )科(kē )工(gōng )作(zuò )一(yī )月(yuè )。”

鲁(lǔ )迅(xùn )《热(rè )风(fēng )·反(fǎn )对(duì )“含(hán )泪(lèi )”的(de )批(pī )评(píng )家(jiā )》:“胡(hú )君(jūn )因(yīn )为(wéi )《蕙(huì )的(de )风(fēng )》里(lǐ )有(yǒu )一(yī )句(jù )‘一(yī )步(bù )一(yī )回(huí )头(tóu )瞟(piǎo )我(wǒ )意(yì )中(zhōng )人(rén )’,便(biàn )科(kē )以(yǐ )和(hé )《金(jīn )瓶(píng )梅(méi )》一(yī )样(yàng )的(de )罪(zuì )。”

6.课(kè )程(chéng )或(huò )业(yè )务(wù )的(de )分(fèn )类(lèi )。

《孟(mèng )子(zǐ )·尽(jìn )心(xīn )下(xià )》:“夫(fū )子(zǐ )之(zhī )设(shè )科(kē )也(yě ),往(wǎng )者(zhě )不(bú )追(zhuī ),来(lái )者(zhě )不(bú )距(jù )。”

三(sān )国(guó )魏(wèi )曹(cáo )丕(pī )《典(diǎn )论(lùn )·论(lùn )文(wén )》:“盖(gài )奏(zòu )议(yì )宜(yí )雅(yǎ ),书(shū )论(lùn )宜(yí )理(lǐ ),铭(míng )诔(lěi )尚(shàng )实(shí ),诗(shī )赋(fù )欲(yù )丽(lì ),此(cǐ )四(sì )科(kē )不(bú )同(tóng ),故(gù )能(néng )之(zhī )者(zhě )偏(piān )也(yě )。”

南(nán )朝(cháo )宋(sòng )何(hé )承(chéng )天(tiān )《安(ān )边(biān )论(lùn )》:“汉(hàn )世(shì )言(yán )备(bèi )匈(xiōng )奴(nú )之(zhī )策(cè ),不(bú )过(guò )二(èr )科(kē ):武(wǔ )夫(fū )尽(jìn )征(zhēng )伐(fá )之(zhī )谋(móu ),儒(rú )生(shēng )讲(jiǎng )和(hé )亲(qīn )之(zhī )约(yuē )。”

《人(rén )民(mín )文(wén )学(xué )》1981年(nián )第(dì )8期(qī ):“我(wǒ )就(jiù )任(rèn )了(le )四(sì )年(nián )级(jí )的(de )班(bān )主(zhǔ )任(rèn ),兼(jiān )语(yǔ )文(wén )、算(suàn )术(shù )、音(yīn )乐(lè )、体(tǐ )育(yù )等(děng )各(gè )科(kē )的(de )教(jiāo )师(shī )。”如(rú ):工(gōng )科(kē );文(wén )科(kē );五(wǔ )官(guān )科(kē )。

7.封(fēng )建(jiàn )时(shí )代(dài )选(xuǎn )举(jǔ )官(guān )吏(lì )后(hòu )备(bèi )人(rén )员(yuán )所(suǒ )设(shè )的(de )科(kē )目(mù )或(huò )等(děng )第(dì )。

《史(shǐ )记(jì )·张(zhāng )丞(chéng )相(xiàng )列(liè )传(chuán )》:“﹝匡(kuāng )衡(héng )﹞才(cái )下(xià ),数(shù )射(shè )策(cè )不(bú )中(zhōng ),至(zhì )九(jiǔ ),乃(nǎi )中(zhōng )丙(bǐng )科(kē )。其(qí )经(jīng )以(yǐ )不(bú )中(zhōng )科(kē )故(gù )明(míng )习(xí )。”

南(nán )朝(cháo )梁(liáng )元(yuán )帝(dì )《金(jīn )楼(lóu )子(zǐ )·捷(jié )对(duì )》:“四(sì )科(kē )取(qǔ )士(shì ),言(yán )语(yǔ )为(wéi )一(yī )。”

唐(táng )韩(hán )愈(yù )《送(sòng )陈(chén )密(mì )序(xù )》:“密(mì )来(lái )太(tài )学(xué ),举(jǔ )明(míng )经(jīng ),累(lèi )年(nián )不(bú )获(huò )选(xuǎn ),是(shì )弗(fú )利(lì )于(yú )是(shì )科(kē )也(yě )。”

宋(sòng )王(wáng )安(ān )石(shí )《寓(yù )言(yán )》诗(shī )之(zhī )八(bā ):“始(shǐ )就(jiù )诗(shī )赋(fù )科(kē ),凋(diāo )镌(juān )久(jiǔ )才(cái )成(chéng )。”

清(qīng )侯(hóu )方(fāng )域(yù )《太(tài )常(cháng )公(gōng )家(jiā )传(chuán )》:“公(gōng )果(guǒ )以(yǐ )戊(wù )戌(xū )登(dēng )进(jìn )士(shì )科(kē )。”

8.指(zhǐ )科(kē )第(dì )功(gōng )名(míng )。

唐(táng )韩(hán )愈(yù )《祭(jì )故(gù )陝(shǎn )府(fǔ )李(lǐ )司(sī )马(mǎ )文(wén )》:“选(xuǎn )于(yú )吏(lì )部(bù ),亟(jí )以(yǐ )科(kē )进(jìn ),历(lì )临(lín )大(dà )邑(yì ),惟(wéi )政(zhèng )有(yǒu )声(shēng )。”

9.谓(wèi )参(cān )加(jiā )科(kē )举(jǔ )考(kǎo )试(shì )。

《醒(xǐng )世(shì )姻(yīn )缘(yuán )传(chuán )》第(dì )一(yī )回(huí ):“你(nǐ )如(rú )今(jīn )不(bú )要(yào )廷(tíng )试(shì ),坐(zuò )了(le )监(jiān ),科(kē )他(tā )一(yī )遍(biàn )科(kē )举(jǔ ),中(zhōng )了(le )更(gèng )好(hǎo ),即(jí )不(bú )中(zhōng ),考(kǎo )选(xuǎn )有(yǒu )司(sī ),也(yě )定(dìng )然(rán )不(bú )在(zài )人(rén )下(xià )。”

10.指(zhǐ )科(kē )举(jǔ )考(kǎo )试(shì )的(de )届(jiè )次(cì )。

宋(sòng )王(wáng )安(ān )石(shí )《酬(chóu )冲(chōng )卿(qīng )见(jiàn )别(bié )》诗(shī ):“同(tóng )官(guān )同(tóng )齿(chǐ )复(fù )同(tóng )科(kē ),朋(péng )友(yǒu )婚(hūn )姻(yīn )分(fèn )最(zuì )多(duō )。”

《醒(xǐng )世(shì )恒(héng )言(yán )·张(zhāng )淑(shū )儿(ér )巧(qiǎo )智(zhì )脱(tuō )杨(yáng )生(shēng )》:“却(què )说(shuō )后(hòu )来(lái )淑(shū )儿(ér )与(yǔ )元(yuán )礼(lǐ )生(shēng )出(chū )儿(ér )子(zǐ ),又(yòu )中(zhōng )乙(yǐ )未(wèi )科(kē )状(zhuàng )元(yuán ),子(zǐ )孙(sūn )荣(róng )盛(shèng )。”

清(qīng )沉(chén )曰(yuē )霖(lín )《晋(jìn )人(rén )麈(zhǔ )·异(yì )闻(wén )》:“金(jīn )以(yǐ )不(bú )入(rù )棘(jí )闱(wéi )已(yǐ )三(sān )科(kē ),坚(jiān )不(bú )欲(yù )往(wǎng )。”

茅(máo )盾(dùn )《童(tóng )年(nián )·父(fù )亲(qīn )的(de )抱(bào )负(fù )》:“最(zuì )后(hòu )一(yī )次(cì )﹝乡(xiāng )试(shì )﹞即(jí )癸(guǐ )卯(mǎo )科(kē ),卢(lú )鉴(jiàn )泉(quán )于(yú )壬(rén )寅(yín )中(zhōng )式(shì )第(dì )九(jiǔ )名(míng )。”

11.官(guān )署(shǔ )或(huò )机(jī )关(guān )中(zhōng )按(àn )工(gōng )作(zuò )性(xìng )质(zhì )分(fèn )设(shè )的(de )部(bù )门(mén )。

《明(míng )史(shǐ )·职(zhí )官(guān )志(zhì )一(yī )》:“初(chū ),洪(hóng )武(wǔ )元(yuán )年(nián )置(zhì )户(hù )部(bù )……分(fèn )为(wéi )五(wǔ )科(kē ):一(yī )科(kē ),二(èr )科(kē ),三(sān )科(kē ),四(sì )科(kē ),总(zǒng )科(kē )。每(měi )科(kē )设(shè )郎(láng )中(zhōng )、员(yuán )外(wài )郎(láng )各(gè )一(yī )人(rén ),主(zhǔ )事(shì )四(sì )人(rén )。”如(rú ):人(rén )事(shì )科(kē );总(zǒng )务(wù )科(kē )。

12.特(tè )指(zhǐ )六(liù )科(kē )给(gěi )事(shì )中(zhōng )及(jí )其(qí )官(guān )署(shǔ )。

《明(míng )史(shǐ )·职(zhí )官(guān )志(zhì )三(sān )》:“吏(lì )、户(hù )、礼(lǐ )、兵(bīng )、刑(xíng )、工(gōng )六(liù )科(kē ),各(gè )都(dōu )给(gěi )事(shì )中(zhōng )一(yī )人(rén ),左(zuǒ )右(yòu )给(gěi )事(shì )中(zhōng )各(gè )一(yī )人(rén )……吏(lì )部(bù ),凡(fán )吏(lì )部(bù )引(yǐn )选(xuǎn ),则(zé )掌(zhǎng )科(kē )同(tóng )至(zhì )御(yù )前(qián )请(qǐng )旨(zhǐ )。外(wài )官(guān )领(lǐng )文(wén )凭(píng ),皆(jiē )先(xiān )赴(fù )科(kē )画(huà )字(zì )。”如(rú ):科(kē )抄(chāo );科(kē )臣(chén );科(kē )参(cān )。

13.考(kǎo )较(jiào );查(chá )核(hé )。

《淮(huái )南(nán )子(zǐ )·时(shí )则(zé )训(xùn )》“三(sān )月(yuè )官(guān )乡(xiāng )”汉(hàn )高(gāo )诱(yòu )注(zhù ):“三(sān )月(yuè )科(kē )民(mín )户(hù )口(kǒu ),故(gù )官(guān )乡(xiāng )也(yě )。”

《三(sān )国(guó )志(zhì )·吴(wú )志(zhì )·孙(sūn )皓(hào )传(chuán )》:“于(yú )是(shì )遂(suí )立(lì )皓(hào ),时(shí )年(nián )二(èr )十(shí )三(sān )”裴(péi )松(sōng )之(zhī )注(zhù )引(yǐn )晋(jìn )虞(yú )溥(pǔ )《江(jiāng )表(biǎo )传(chuán )》:“皓(hào )初(chū )立(lì ),发(fā )优(yōu )诏(zhào )恤(xù )士(shì )民(mín ),开(kāi )仓(cāng )廪(lǐn )振(zhèn )贫(pín )乏(fá ),科(kē )出(chū )宫(gōng )女(nǚ )以(yǐ )配(pèi )无(wú )妻(qī )。”

唐(táng )韩(hán )愈(yù )《月(yuè )蚀(shí )诗(shī )效(xiào )玉(yù )川(chuān )子(zǐ )作(zuò )》:“此(cǐ )外(wài )内(nèi )外(wài )官(guān ),琐(suǒ )细(xì )不(bú )足(zú )科(kē )。”

14.徵(zhēng )发(fā )赋(fù )税(shuì )、徭(yáo )役(yì )。

《旧(jiù )唐(táng )书(shū )·苏(sū )良(liáng )嗣(sì )传(chuán )》:“高(gāo )宗(zōng )使(shǐ )宦(huàn )者(zhě )缘(yuán )江(jiāng )採(cǎi )异(yì )竹(zhú ),将(jiāng )于(yú )苑(yuàn )中(zhōng )植(zhí )之(zhī ),宦(huàn )者(zhě )科(kē )舟(zhōu )载(zǎi )竹(zhú ),所(suǒ )在(zài )纵(zòng )暴(bào )。”

宋(sòng )曾(céng )巩(gǒng )《本(běn )朝(cháo )政(zhèng )要(yào )策(cè )·添(tiān )兵(bīng )》:“沿(yán )边(biān )疮(chuāng )痍(yí )之(zhī )兵(bīng )不(bú )满(mǎn )万(wàn )计(jì ),皆(jiē )无(wú )斗(dòu )志(zhì ),河(hé )朔(shuò )震(zhèn )摇(yáo ),悉(xī )科(kē )乡(xiāng )民(mín )为(wéi )兵(bīng )以(yǐ )守(shǒu )城(chéng )。”

《清(qīng )史(shǐ )稿(gǎo )·圣(shèng )祖(zǔ )纪(jì )一(yī )》:“庚(gēng )午(wǔ ),诏(zhào )民(mín )间(jiān )垦(kěn )荒(huāng )田(tián )亩(mǔ ),以(yǐ )十(shí )年(nián )起(qǐ )科(kē )。”

15.指(zhǐ )赋(fù )税(shuì )。

宋(sòng )秦(qín )观(guān )《田(tián )居(jū )》诗(shī ):“得(dé )穀(yù )不(bú )敢(gǎn )储(chǔ ),催(cuī )科(kē )吏(lì )旁(páng )午(wǔ )。”

《宋(sòng )史(shǐ )·食(shí )货(huò )志(zhì )上(shàng )一(yī )》:“岁(suì )入(rù )七(qī )八(bā )万(wàn )缗(mín )以(yǐ )助(zhù )军(jūn )衣(yī ),馀(yú )宽(kuān )百(bǎi )姓(xìng )杂(zá )科(kē ),民(mín )皆(jiē )便(biàn )之(zhī )。”

16.修(xiū )剪(jiǎn )枝(zhī )蔓(màn );芟(shān )除(chú )芜(wú )秽(huì )。

唐(táng )无(wú )可(kě )《题(tí )崔(cuī )驸(fù )马(mǎ )林(lín )亭(tíng )》诗(shī ):“宫(gōng )花(huā )野(yě )药(yào )半(bàn )相(xiàng )和(hé ),藤(téng )蔓(màn )参(cān )差(chà )惜(xī )不(bú )科(kē )。”

五(wǔ )代(dài )齐(qí )己(jǐ )《和(hé )孙(sūn )支(zhī )使(shǐ )惠(huì )示(shì )院(yuàn )中(zhōng )庭(tíng )竹(zhú )之(zhī )什(shí )》:“剪(jiǎn )黄(huáng )憎(zēng )旧(jiù )本(běn ),科(kē )绿(lǜ )惜(xī )新(xīn )生(shēng )。”

宋(sòng )梅(méi )尧(yáo )臣(chén )《和(hé )孙(sūn )端(duān )叟(sǒu )蚕(cán )具(jù )·科(kē )斧(fǔ )》:“科(kē )桑(sāng )持(chí )野(yě )斧(fǔ ),乳(rǔ )湿(shī )新(xīn )磨(mó )刃(rèn ),繁(fán )櫱(niè )一(yī )去(qù )除(chú ),肥(féi )条(tiáo )更(gèng )丰(fēng )润(rùn )。”

王(wáng )汶(wèn )石(shí )《风(fēng )雪(xuě )之(zhī )夜(yè )·春(chūn )夜(yè )》:“树(shù )不(bú )科(kē )不(bú )长(zhǎng ),竿(gān )儿(ér )不(bú )扶(fú )不(bú )正(zhèng )。”

17.植(zhí )物(wù )分(fèn )櫱(niè )、聚(jù )生(shēng )而(ér )成(chéng )的(de )丛(cóng )。

元(yuán )马(mǎ )致(zhì )远(yuǎn )《赏(shǎng )花(huā )时(shí )·掬(jū )水(shuǐ )月(yuè )在(zài )手(shǒu )》套(tào )曲(qǔ ):“慢(màn )撒(sā )金(jīn )莲(lián )鸣(míng )玉(yù )珂(kē ),离(lí )香(xiāng )阁(gé ),近(jìn )花(huā )科(kē )。”

元(yuán )王(wáng )晔(yè )《桃(táo )花(huā )女(nǚ )》第(dì )二(èr )摺(zhé ):“我(wǒ )这(zhè )里(lǐ ),穿(chuān )大(dà )道(dào ),桑(sāng )柘(zhè )林(lín );穿(chuān )小(xiǎo )径(jìng ),荆(jīng )棘(jí )科(kē )。”

明(míng )高(gāo )启(qǐ )《拟(nǐ )古(gǔ )》诗(shī )之(zhī )三(sān ):“封(fēng )树(shù )日(rì )萧(xiāo )条(tiáo ),狐(hú )狸(lí )定(dìng )蓬(péng )科(kē )。”

《西(xī )游(yóu )记(jì )》第(dì )十(shí )五(wǔ )回(huí ):“小(xiǎo )龙(lóng )委(wěi )实(shí )难(nán )搪(táng ),将(jiāng )身(shēn )一(yī )幌(huǎng ),变(biàn )作(zuò )一(yī )条(tiáo )水(shuǐ )蛇(shé )儿(ér ),鑽(zuàn )入(rù )草(cǎo )科(kē )中(zhōng )去(qù )了(le )。”

18.空(kōng )虚(xū )。

《易(yì )·说(shuō )卦(guà )》:“其(qí )于(yú )木(mù )也(yě ),为(wéi )科(kē )上(shàng )藁(gǎo )。”

孔(kǒng )颖(yǐng )达(dá )疏(shū ):“科(kē ),空(kōng )也(yě )。阴(yīn )在(zài )内(nèi )为(wéi )空(kōng )。木(mù )既(jì )空(kōng )中(zhōng )者(zhě ),上(shàng )必(bì )枯(kū )藁(gǎo )。”

19.光(guāng )秃(tū )。

宋(sòng )庄(zhuāng )季(jì )裕(yù )《鸡(jī )肋(lèi )编(biān )》卷(juàn )下(xià ):“西(xī )北(běi )人(rén )生(shēng )子(zǐ ),其(qí )侪(chái )辈(bèi )即(jí )科(kē )其(qí )父(fù )首(shǒu ),使(shǐ )作(zuò )会(huì )宴(yàn )客(kè )而(ér )后(hòu )已(yǐ ),谓(wèi )之(zhī )捋(lǚ )帽(mào )会(huì )。”

20.引(yǐn )申(shēn )为(wéi )脱(tuō )除(chú )。

《醒(xǐng )世(shì )恒(héng )言(yán )·钱(qián )秀(xiù )才(cái )错(cuò )占(zhàn )凤(fèng )凰(huáng )俦(chóu )》:“丫(yā )鬟(huán )奉(fèng )命(mìng ),只(zhī )等(děng )新(xīn )郎(láng )进(jìn )来(lái ),便(biàn )替(tì )他(tā )解(jiě )衣(yī )科(kē )帽(mào )。”参(cān )见(jiàn )“科(kē )头(tóu )”。

21.坎(kǎn );坑(kēng )。

《孟(mèng )子(zǐ )·离(lí )娄(lóu )下(xià )》:“源(yuán )泉(quán )溷(hùn )溷(hùn ),不(bú )舍(shě )昼(zhòu )夜(yè ),盈(yíng )科(kē )而(ér )后(hòu )进(jìn ),放(fàng )乎(hū )四(sì )海(hǎi )。”

赵(zhào )岐(qí )注(zhù ):“科(kē ),坎(kǎn )。”

汉(hàn )扬(yáng )雄(xióng )《太(tài )玄(xuán )·从(cóng )》:“从(cóng )水(shuǐ )之(zhī )科(kē )满(mǎn )。测(cè )曰(yuē ):从(cóng )水(shuǐ )满(mǎn )科(kē ),不(bú )自(zì )越(yuè )也(yě )。”

唐(táng )李(lǐ )乂(ài )《兴(xìng )庆(qìng )池(chí )侍(shì )宴(yàn )应(yīng )制(zhì )》诗(shī ):“神(shén )池(chí )泛(fàn )滥(làn )水(shuǐ )盈(yíng )科(kē ),仙(xiān )跸(bì )纡(yū )徐(xú )步(bù )辇(niǎn )过(guò )。”

22.用(yòng )同(tóng )“介(jiè )”。戏(xì )曲(qǔ )角(jiǎo )色(sè )的(de )表(biǎo )演(yǎn )动(dòng )作(zuò )。

元(yuán )关(guān )汉(hàn )卿(qīng )《窦(dòu )娥(é )冤(yuān )》第(dì )一(yī )摺(zhé ):“我(wǒ )往(wǎng )城(chéng )外(wài )赛(sài )卢(lú )医(yī )索(suǒ )钱(qián )去(qù )也(yě )[做(zuò )行(háng )科(kē )]。”

明(míng )朱(zhū )有(yǒu )炖(dùn )《牡(mǔ )丹(dān )仙(xiān )》第(dì )三(sān )摺(zhé ):“付(fù )末(mò )向(xiàng )前(qián )抱(bào )牡(mǔ )丹(dān )仙(xiān )科(kē )。”

明(míng )徐(xú )渭(wèi )《南(nán )词(cí )叙(xù )录(lù )》:“相(xiàng )见(jiàn )作(zuò )揖(yī )进(jìn )拜(bài )舞(wǔ )蹈(dǎo )坐(zuò )跪(guì )之(zhī )类(lèi ),身(shēn )之(zhī )所(suǒ )行(háng ),皆(jiē )谓(wèi )之(zhī )科(kē )。”

23.泛(fàn )指(zhǐ )行(háng )为(wéi ),动(dòng )作(zuò )。

元(yuán )曾(céng )瑞(ruì )《斗(dòu )鹌(ān )鹑(chún )·风(fēng )情(qíng )》套(tào )曲(qǔ ):“强(qiáng )做(zuò )科(kē )撒(sā )坫(diàn ),硬(yìng )热(rè )恋(liàn )白(bái )沾(zhān )。”

《水(shuǐ )浒(hǔ )传(chuán )》第(dì )二(èr )一(yī )回(huí ):“却(què )纔(shān )见(jiàn )押(yā )司(sī )努(nǔ )嘴(zuǐ )过(guò )来(lái ),叫(jiào )你(nǐ )发(fā )科(kē )。”

24.指(zhǐ )科(kē )斗(dòu )文(wén )字(zì )。

唐(táng )韩(hán )愈(yù )《石(shí )鼓(gǔ )歌(gē )》:“辞(cí )严(yán )义(yì )密(mì )读(dú )难(nán )晓(xiǎo ),字(zì )体(tǐ )不(bú )类(lèi )隶(lì )与(yǔ )科(kē )。”

《隶(lì )续(xù )·汉(hàn )山(shān )阳(yáng )麟(lín )凤(fèng )瑞(ruì )像(xiàng )》引(yǐn )宋(sòng )米(mǐ )芾(fèi )题(tí )诗(shī ):“非(fēi )篆(zhuàn )非(fēi )科(kē )璞(pú )已(yǐ )凋(diāo ),形(xíng )容(róng )振(zhèn )振(zhèn )与(yǔ )萧(xiāo )萧(xiāo )。”

25.植(zhí )物(wù )的(de )根(gēn )茎(jīng )。

北(běi )魏(wèi )贾(jiǎ )思(sī )勰(xié )《齐(qí )民(mín )要(yào )术(shù )·安(ān )石(shí )榴(liú )》:“既(jì )生(shēng ),又(yòu )以(yǐ )骨(gǔ )石(shí )布(bù )其(qí )根(gēn )下(xià ),则(zé )科(kē )圆(yuán )滋(zī )茂(mào )可(kě )爱(ài )。”

北(běi )魏(wèi )贾(jiǎ )思(sī )勰(xié )《齐(qí )民(mín )要(yào )术(shù )·莪(é )蒿(hāo )》:“《诗(shī )》义(yì )疏(shū )云(yún ):莪(é )蒿(hāo ),生(shēng )泽(zé )田(tián )渐(jiàn )洳(rù )处(chù ),丛(cóng )似(sì )斜(xié )蒿(hāo ),细(xì )科(kē )。”

明(míng )冯(féng )梦(mèng )龙(lóng )《智(zhì )囊(náng )补(bǔ )·兵(bīng )智(zhì )·凯(kǎi )口(kǒu )囤(dùn )》:“独(dú )东(dōng )北(běi )隅(yú )有(yǒu )巨(jù )树(shù )斜(xié )科(kē )偃(yǎn )蹇(jiǎn )半(bàn )壁(bì )间(jiān ),然(rán )去(qù )地(dì )二(èr )十(shí )丈(zhàng )许(xǔ )。”

26.用(yòng )同(tóng )“棵(kē )”。量(liàng )词(cí )。用(yòng )于(yú )植(zhí )物(wù )。

北(běi )魏(wèi )贾(jiǎ )思(sī )勰(xié )《齐(qí )民(mín )要(yào )术(shù )·种(zhǒng )穀(yù )》:“凡(fán )五(wǔ )穀(yù )唯(wéi )小(xiǎo )锄(chú )为(wéi )良(liáng ),良(liáng )田(tián ),率(lǜ )一(yī )尺(chǐ )留(liú )一(yī )科(kē )。”

五(wǔ )代(dài )谭(tán )用(yòng )之(zhī )《山(shān )中(zhōng )春(chūn )晚(wǎn )寄(jì )贾(jiǎ )员(yuán )外(wài )》诗(shī ):“高(gāo )添(tiān )雅(yǎ )兴(xìng )松(sōng )千(qiān )尺(chǐ ),暗(àn )养(yǎng )清(qīng )音(yīn )竹(zhú )数(shù )科(kē )。”

元(yuán )曾(céng )瑞(ruì )《端(duān )正(zhèng )好(hǎo )·自(zì )序(xù )》套(tào )曲(qǔ ):“黄(huáng )菊(jú )东(dōng )篱(lí )栽(zāi )数(shù )科(kē ),野(yě )菜(cài )西(xī )山(shān )锄(chú )几(jǐ )陀(tuó )。”

《西(xī )游(yóu )记(jì )》第(dì )二(èr )回(huí ):“大(dà )众(zhòng )道(dào ):‘就(jiù )变(biàn )科(kē )松(sōng )树(shù )罢(bà )。’悟(wù )空(kōng )捻(niǎn )着(zhe )诀(jué ),念(niàn )动(dòng )咒(zhòu )语(yǔ ),摇(yáo )身(shēn )一(yī )变(biàn ),就(jiù )变(biàn )做(zuò )一(yī )科(kē )松(sōng )树(shù )。”

27.用(yòng )同(tóng )“颗(kē )”。颗(kē )粒(lì )。

北(běi )魏(wèi )贾(jiǎ )思(sī )勰(xié )《齐(qí )民(mín )要(yào )术(shù )·种(zhǒng )红(hóng )蓝(lán )花(huā )栀(zhī )子(zǐ )》:“亦(yì )有(yǒu )锄(chú )掊(póu )而(ér )掩(yǎn )种(zhǒng )者(zhě ),子(zǐ )科(kē )大(dà )而(ér )易(yì )料(liào )理(lǐ )。”

28.姓(xìng )。见(jiàn )南(nán )朝(cháo )宋(sòng )何(hé )承(chéng )天(tiān )《姓(xìng )苑(yuàn )》。

II

kè

ㄎㄜˋ

〔《广(guǎng )韵(yùn )》苦(kǔ )卧(wò )切(qiē ),去(qù )过(guò ),溪(xī )。〕

滋(zī )生(shēng );发(fā )棵(kē )。

北(běi )魏(wèi )贾(jiǎ )思(sī )勰(xié )《齐(qí )民(mín )要(yào )术(shù )·种(zhǒng )穀(yù )楮(chǔ )》:“二(èr )月(yuè )中(zhōng ),间(jiān )斸(zhú )去(qù )恶(è )根(gēn )”自(zì )注(zhù ):“斸(zhú )者(zhě ),地(dì )熟(shú )楮(chǔ )科(kē ),亦(yì )以(yǐ )留(liú )润(rùn )泽(zé )也(yě )。”

缪(miù )启(qǐ )愉(yú )校(xiào )释(shì ):“科(kē ),指(zhǐ )枝(zhī )叶(yè )繁(fán )茂(mào )。”

阅读:5160

●科(简体版)

©2015-2026 ok8.org 文学库