烝【登录】

ok8.org > 汉字/字典 > 烝

烝(zhēng )字(zì )的(de )笔(bǐ )画(huà ):10画(huà );

zhēng

ㄓㄥ

〔《广(guǎng )韵(yùn )》煮(zhǔ )仍(réng )切(qiē ),平(píng )蒸(zhēng ),章(zhāng )。〕

〔《广(guǎng )韵(yùn )》诸(zhū )应(yīng )切(qiē ),去(qù )证(zhèng ),章(zhāng )。〕

1.古(gǔ )代(dài )指(zhǐ )冬(dōng )祭(jì )。

《书(shū )·洛(luò )诰(gào )》:“戊(wù )辰(chén ),王(wáng )在(zài )新(xīn )邑(yì ),烝(zhēng )祭(jì )岁(suì )。”

汉(hàn )班(bān )固(gù )《白(bái )虎(hǔ )通(tōng )·宗(zōng )庙(miào )》:“宗(zōng )庙(miào )所(suǒ )以(yǐ )岁(suì )四(sì )祭(jì )何(hé )……冬(dōng )曰(yuē )烝(zhēng )者(zhě ),烝(zhēng )之(zhī )为(wéi )言(yán )众(zhòng )也(yě ),冬(dōng )之(zhī )物(wù )成(chéng )者(zhě )众(zhòng )。”

2.泛(fàn )指(zhǐ )祭(jì )祀(sì )。

宋(sòng )罗(luó )大(dà )经(jīng )《鹤(hè )林(lín )玉(yù )露(lù )》卷(juàn )四(sì ):“社(shè )而(ér )赋(fù )事(shì ),烝(zhēng )而(ér )献(xiàn )功(gōng )。”

3.升(shēng ),指(zhǐ )古(gǔ )代(dài )祭(jì )祀(sì )或(huò )宴(yàn )飨(xiǎng )时(shí )以(yǐ )牲(shēng )体(tǐ )置(zhì )于(yú )俎(zǔ )上(shàng )。

《左(zuǒ )传(chuán )·宣(xuān )公(gōng )十(shí )六(liù )年(nián )》:“原(yuán )襄(xiāng )公(gōng )相(xiàng )礼(lǐ )。殽(yáo )烝(zhēng )。”

杜(dù )预(yù )注(zhù ):“烝(zhēng ),升(shēng )也(yě ),升(shēng )殽(yáo )于(yú )俎(zǔ )。”

《国(guó )语(yǔ )·周(zhōu )语(yǔ )中(zhōng )》:“晋(jìn )侯(hóu )使(shǐ )随(suí )会(huì )聘(pìn )于(yú )周(zhōu ),定(dìng )王(wáng )享(xiǎng )之(zhī )餚(yáo )烝(zhēng )。”

韦(wéi )昭(zhāo )注(zhù ):“烝(zhēng ),升(shēng )也(yě ),升(shēng )折(shé )俎(zǔ )之(zhī )餚(yáo )也(yě )。”

4.进(jìn )。进(jìn )献(xiàn )。

《诗(shī )·周(zhōu )颂(sòng )·丰(fēng )年(nián )》:“为(wéi )酒(jiǔ )为(wéi )醴(lǐ ),烝(zhēng )畀(bì )祖(zǔ )妣(bǐ )。”

郑(zhèng )玄(xuán )笺(jiān ):“烝(zhēng ),进(jìn )。畀(bì ),予(yǔ )也(yě )。”

5.进(jìn )。召(zhào )之(zhī )前(qián )来(lái )。

《诗(shī )·小(xiǎo )雅(yǎ )·甫(fǔ )田(tián )》:“攸(yōu )介(jiè )攸(yōu )止(zhǐ ),烝(zhēng )我(wǒ )髦(máo )士(shì )。”

毛(máo )传(chuán ):“烝(zhēng ),进(jìn );髦(máo ),俊(jùn )。”

高(gāo )亨(hēng )注(zhù ):“烝(zhēng ),进(jìn )也(yě ),即(jí )召(zhào )他(tā )们(men )前(qián )来(lái )之(zhī )意(yì )。”

宋(sòng )叶(yè )适(shì )《李(lǐ )仲(zhòng )举(jǔ )墓(mù )志(zhì )铭(míng )》:“髦(máo )士(shì ),非(fēi )科(kē )举(jǔ )所(suǒ )谓(wèi )士(shì )也(yě );誉(yù )之(zhī )所(suǒ )不(bú )加(jiā ),烝(zhēng )之(zhī )所(suǒ )不(bú )及(jí ),科(kē )举(jǔ )蔽(bì )之(zhī )也(yě )。”

6.用(yòng )蒸(zhēng )汽(qì )加(jiā )热(rè )。后(hòu )作(zuò )“蒸(zhēng )”。

《诗(shī )·大(dà )雅(yǎ )·生(shēng )民(mín )》:“释(shì )之(zhī )叟(sǒu )叟(sǒu ),烝(zhēng )之(zhī )浮(fú )浮(fú )。”孔(kǒng )颖(yǐng )达(dá )疏(shū ):“炊(chuī )之(zhī )于(yú )甑(zèng )爨(cuàn )而(ér )烝(zhēng )之(zhī ),其(qí )气(qì )浮(fú )浮(fú )然(rán )……既(jì )烝(zhēng )熟(shú )乃(nǎi )以(yǐ )为(wéi )酒(jiǔ )食(shí )。”

《楚(chǔ )辞(cí )·招(zhāo )魂(hún )》:“炙(zhì )鸹(guā )烝(zhēng )凫(fú ),煔(qián )鹑(chún )敶(zhèn )只(zhī )。”

南(nán )朝(cháo )宋(sòng )刘(liú )义(yì )庆(qìng )《世(shì )说(shuō )新(xīn )语(yǔ )·轻(qīng )诋(dǐ )》:“君(jūn )得(dé )哀(āi )家(jiā )梨(lí ),当(dāng )复(fù )不(bú )烝(zhēng )食(shí )不(bú )?”宋(sòng )苏(sū )轼(shì )《东(dōng )坡(pō )酒(jiǔ )经(jīng )》:“吾(wú )始(shǐ )取(qǔ )麵(miàn )而(ér )起(qǐ )肥(féi )之(zhī ),和(hé )之(zhī )以(yǐ )薑(jiāng )液(yè ),烝(zhēng )之(zhī )使(shǐ )十(shí )裂(liè )。”

7.熏(xūn )蒸(zhēng )。

《墨(mò )子(zǐ )·节(jiē )用(yòng )中(zhōng )》:“逮(dǎi )夏(xià ),下(xià )润(rùn )溼(shī ),上(shàng )熏(xūn )烝(zhēng )。”

《楚(chǔ )辞(cí )·招(zhāo )魂(hún )》:“青(qīng )骊(lí )结(jié )驷(sì )兮(xī )齐(qí )千(qiān )乘(chéng ),悬(xuán )火(huǒ )延(yán )起(qǐ )兮(xī )玄(xuán )颜(yán )烝(zhēng )。”

王(wáng )逸(yì )注(zhù ):“其(qí )火(huǒ )延(yán )及(jí )烧(shāo )于(yú )野(yě )泽(zé ),烟(yān )上(shàng )烝(zhēng )天(tiān )使(shǐ )黑(hēi )色(sè )也(yě )。”

8.指(zhǐ )气(qì )体(tǐ )上(shàng )升(shēng )。

《国(guó )语(yǔ )·周(zhōu )语(yǔ )上(shàng )》:“阳(yáng )伏(fú )而(ér )不(bú )能(néng )出(chū ),阴(yīn )迫(pò )而(ér )不(bú )能(néng )烝(zhēng ),于(yú )是(shì )有(yǒu )地(dì )震(zhèn )。”

韦(wéi )昭(zhāo )注(zhù ):“烝(zhēng ),升(shēng )也(yě )。”

汉(hàn )王(wáng )充(chōng )《论(lùn )衡(héng )·自(zì )然(rán )》:“下(xià )气(qì )烝(zhēng )上(shàng ),上(shàng )气(qì )降(jiàng )下(xià ),万(wàn )物(wù )自(zì )生(shēng )其(qí )中(zhōng )间(jiān )矣(yǐ )。”

唐(táng )韩(hán )愈(yù )《永(yǒng )贞(zhēn )行(háng )》:“湖(hú )波(bō )连(lián )天(tiān )日(rì )相(xiàng )腾(téng ),蛮(mán )俗(sú )生(shēng )梗(gěng )瘴(zhàng )疠(lì )烝(zhēng )。”

宋(sòng )苏(sū )轼(shì )《次(cì )韵(yùn )致(zhì )政(zhèng )张(zhāng )朝(cháo )奉(fèng )仍(réng )招(zhāo )晚(wǎn )饮(yǐn )》:“云(yún )烝(zhēng )作(zuò )雾(wù )楷(kǎi ),火(huǒ )灭(miè )噀(xùn )雨(yǔ )巴(bā )。”一(yī )本(běn )作(zuò )“蒸(zhēng )”。

9.久(jiǔ ),长(zhǎng )久(jiǔ )。

《诗(shī )·小(xiǎo )雅(yǎ )·常(cháng )棣(dì )》:“兄(xiōng )弟(dì )阋(xì )于(yú )牆(qiáng ),外(wài )御(yù )其(qí )务(wù )。每(měi )有(yǒu )良(liáng )朋(péng ),烝(zhēng )也(yě )无(wú )戎(róng )。”

毛(máo )传(chuán ):“烝(zhēng ),填(tián )。”

郑(zhèng )玄(xuán )笺(jiān ):“当(dāng )急(jí )难(nán )之(zhī )时(shí ),虽(suī )有(yǒu )善(shàn )同(tóng )门(mén )来(lái ),久(jiǔ )也(yě )犹(yóu )无(wú )相(xiàng )助(zhù )己(jǐ )者(zhě )。古(gǔ )声(shēng )填(tián )、窴(tián )、尘(chén )同(tóng )。”

马(mǎ )瑞(ruì )辰(chén )通(tōng )释(shì ):“填(tián )、尘(chén )同(tóng )声(shēng ),犹(yóu )古(gǔ )田(tián )、陈(chén )同(tóng )声(shēng )。

孙(sūn )炎(yán )曰(yuē ):‘烝(zhēng ),物(wù )久(jiǔ )之(zhī )尘(chén )。’据(jù )《史(shǐ )记(jì )集(jí )解(jiě )》引(yǐn )韦(wéi )昭(zhāo )曰(yuē ):‘陈(chén ),久(jiǔ )也(yě )。’知(zhī )‘尘(chén )’即(jí )‘陈(chén )’之(zhī )同(tóng )声(shēng )假(jiǎ )借(jiè )。”

章(zhāng )炳(bǐng )麟(lín )《董(dǒng )逃(táo )歌(gē )》:“吾(wú )衰(shuāi )三(sān )百(bǎi )年(nián ),刑(xíng )天(tiān )烝(zhēng )舞(wǔ )干(gàn )。”

10.众(zhòng ),众(zhòng )多(duō )。参(cān )见(jiàn )“烝(zhēng )人(rén )”、“烝(zhēng )民(mín )”。

11.国(guó )君(jūn );君(jūn )王(wáng )。

《书(shū )·立(lì )政(zhèng )》:“夷(yí )、微(wēi )、卢(lú )烝(zhēng )、三(sān )亳(bó )坂(bǎn )尹(yǐn )。”

周(zhōu )秉(bǐng )钧(jūn )易(yì )解(jiě ):“烝(zhēng ),君(jūn )也(yě )。”

宋(sòng )孙(sūn )奕(yì )《履(lǚ )斋(zhāi )示(shì )儿(ér )编(biān )·总(zǒng )说(shuō )·后(hòu )皇(huáng )烝(zhēng )辟(pì )君(jūn )主(zhǔ )》:“烝(zhēng ),众(zhòng )也(yě )。谓(wèi )御(yù )众(zhòng )之(zhī )君(jūn )也(yě )。”

12.孝(xiào )德(dé )。

《隶(lì )释(shì )·汉(hàn )高(gāo )阳(yáng )令(lìng )杨(yáng )着(zhe )碑(bēi )》:“闻(wén )母(mǔ )氏(shì )疾(jí )病(bìng ),孝(xiào )烝(zhēng )内(nèi )发(fā )。”参(cān )见(jiàn )“烝(zhēng )烝(zhēng )”。

13.美(měi )。赞(zàn )颂(sòng )之(zhī )辞(cí )。

《诗(shī )·大(dà )雅(yǎ )·文(wén )王(wáng )有(yǒu )声(shēng )》:“文(wén )王(wáng )有(yǒu )声(shēng ),遹(yù )骏(jùn )有(yǒu )声(shēng )。遹(yù )求(qiú )厥(jué )宁(níng ),遹(yù )观(guān )厥(jué )成(chéng )。

文(wén )王(wáng )烝(zhēng )哉(zāi )!”陆(lù )德(dé )明(míng )释(shì )文(wén ):“烝(zhēng ),《韩(hán )诗(shī )》云(yún ):‘美(měi )也(yě )。’”南(nán )朝(cháo )宋(sòng )王(wáng )韶(sháo )之(zhī )《宋(sòng )四(sì )厢(xiāng )乐(lè )歌(gē )·殿(diàn )前(qián )登(dēng )歌(gē )》:“烝(zhēng )哉(zāi )我(wǒ )皇(huáng ),固(gù )天(tiān )诞(dàn )圣(shèng )。”

14.下(xià )淫(yín )上(shàng )。指(zhǐ )与(yǔ )母(mǔ )辈(bèi )通(tōng )奸(jiān )。

《左(zuǒ )传(chuán )·桓(huán )公(gōng )十(shí )六(liù )年(nián )》:“卫(wèi )宣(xuān )公(gōng )烝(zhēng )于(yú )夷(yí )姜(jiāng )。”

杜(dù )预(yù )注(zhù ):“夷(yí )姜(jiāng ),宣(xuān )公(gōng )之(zhī )庶(shù )母(mǔ )也(yě )。上(shàng )淫(yín )曰(yuē )烝(zhēng )。”

清(qīng )纪(jì )昀(yún )《阅(yuè )微(wēi )草(cǎo )堂(táng )笔(bǐ )记(jì )·姑(gū )妄(wàng )听(tīng )之(zhī )二(èr )》:“贵(guì )家(jiā )一(yī )佣(yòng )奴(nú )……诬(wū )主(zhǔ )人(rén )帷(wéi )薄(báo )不(bú )修(xiū ),缕(lǚ )述(shù )其(qí )下(xià )烝(zhēng )上(shàng )报(bào )状(zhuàng )。”

15.细(xì )柴(chái )。

阅读:1569

●烝(简体版)

©2015-2026 ok8.org 文学库