帝【登录】

ok8.org > 汉字/字典 > 帝

帝(dì )字(zì )的(de )笔(bǐ )画(huà ):9画(huà );

dì

ㄉ〡ˋ

〔《广(guǎng )韵(yùn )》都(dōu )计(jì )切(qiē ),去(qù )霁(jì ),端(duān )。〕

1.上(shàng )帝(dì ),最(zuì )高(gāo )的(de )天(tiān )神(shén )。古(gǔ )人(rén )想(xiǎng )象(xiàng )中(zhōng )宇(yǔ )宙(zhòu )万(wàn )物(wù )的(de )主(zhǔ )宰(zǎi )。

《书(shū )·洪(hóng )范(fàn )》:“帝(dì )乃(nǎi )震(zhèn )怒(nù ),不(bú )畀(bì )洪(hóng )范(fàn )九(jiǔ )畴(chóu )。”

《礼(lǐ )记(jì )·文(wén )王(wáng )世(shì )子(zǐ )》:“武(wǔ )王(wáng )对(duì )曰(yuē ):梦(mèng )帝(dì )与(yǔ )我(wǒ )九(jiǔ )龄(líng )。”

唐(táng )李(lǐ )贺(hè )《浩(hào )歌(gē )》:“南(nán )风(fēng )吹(chuī )山(shān )作(zuò )平(píng )地(dì ),帝(dì )遣(qiǎn )天(tiān )吴(wú )移(yí )海(hǎi )水(shuǐ )。”

2.指(zhǐ )主(zhǔ )一(yī )方(fāng )的(de )天(tiān )神(shén )。

《山(shān )海(hǎi )经(jīng )·大(dà )荒(huāng )南(nán )经(jīng )》:“禹(yǔ )攻(gōng )云(yún )雨(yǔ ),有(yǒu )赤(chì )石(shí )焉(yān )生(shēng )栾(luán ),黄(huáng )本(běn )赤(chì )枝(zhī )青(qīng )叶(yè ),群(qún )帝(dì )焉(yān )取(qǔ )药(yào )。”

《庄(zhuāng )子(zǐ )·应(yīng )帝(dì )王(wáng )》:“南(nán )海(hǎi )之(zhī )帝(dì )为(wéi )儵(tiáo ),北(běi )海(hǎi )之(zhī )帝(dì )为(wéi )忽(hū ),中(zhōng )央(yāng )之(zhī )帝(dì )为(wéi )浑(hún )沌(dùn )。”

北(běi )周(zhōu )庾(yǔ )信(xìn )《燕(yàn )射(shè )歌(gē )辞(cí )·徽(huī )调(diào )曲(qǔ )》:“众(zhòng )仙(xiān )就(jiù )朝(cháo )于(yú )瑶(yáo )水(shuǐ ),群(qún )帝(dì )受(shòu )享(xiǎng )于(yú )明(míng )庭(tíng )。”

宋(sòng )叶(yè )适(shì )《中(zhōng )塘(táng )梅(méi )林(lín )天(tiān )下(xià )之(zhī )盛(shèng )》诗(shī ):“群(qún )帝(dì )胥(xū )命(mìng )游(yóu ),众(zhòng )仙(xiān )俨(yǎn )相(xiàng )趋(qū )。”

3.三(sān )代(dài )称(chēng )已(yǐ )死(sǐ )的(de )君(jūn )主(zhǔ )。

《礼(lǐ )记(jì )·曲(qǔ )礼(lǐ )下(xià )》:“天(tiān )王(wáng )登(dēng )假(jiǎ ),措(cuò )之(zhī )庙(miào ),立(lì )之(zhī )主(zhǔ ),曰(yuē )帝(dì )。”

《大(dà )戴(dài )礼(lǐ )记(jì )·诰(gào )志(zhì )》:“天(tiān )子(zǐ )崩(bēng ),步(bù )于(yú )四(sì )川(chuān ),代(dài )于(yú )四(sì )山(shān ),卒(zú )葬(zàng )曰(yuē )帝(dì )。”

清(qīng )黄(huáng )生(shēng )《义(yì )府(fǔ )·三(sān )代(dài )称(chēng )帝(dì )》:“三(sān )代(dài )天(tiān )子(zǐ )之(zhī )号(hào )称(chēng )王(wáng )。然(rán )夏(xià )自(zì )帝(dì )启(qǐ )以(yǐ )下(xià )俱(jù )曰(yuē )帝(dì )某(mǒu ),商(shāng )则(zé )《易(yì )》称(chēng )帝(dì )乙(yǐ ),《书(shū )》称(chēng )‘自(zì )成(chéng )汤(tāng )至(zhì )于(yú )帝(dì )乙(yǐ )’,初(chū )疑(yí )其(qí )说(shuō ),后(hòu )读(dú )《礼(lǐ )记(jì )》云(yún )‘措(cuò )之(zhī )庙(miào ),立(lì )之(zhī )主(zhǔ ),曰(yuē )帝(dì )’,始(shǐ )解(jiě )。”

4.君(jūn )主(zhǔ );皇(huáng )帝(dì )。远(yuǎn )古(gǔ )实(shí )指(zhǐ )部(bù )族(zú )联(lián )盟(méng )的(de )领(lǐng )袖(xiù )。

《孟(mèng )子(zǐ )·公(gōng )孙(sūn )丑(chǒu )上(shàng )》:“﹝舜(shùn )﹞自(zì )耕(gēng )稼(jià )陶(táo )渔(yú )以(yǐ )至(zhì )于(yú )帝(dì ),无(wú )非(fēi )取(qǔ )于(yú )人(rén )者(zhě )。”

5.天(tiān )子(zǐ )。古(gǔ )代(dài )国(guó )家(jiā )的(de )最(zuì )高(gāo )统(tǒng )治(zhì )者(zhě )。

《史(shǐ )记(jì )·秦(qín )始(shǐ )皇(huáng )本(běn )纪(jì )》:“秦(qín )故(gù )王(wáng )国(guó ),始(shǐ )皇(huáng )君(jūn )天(tiān )下(xià ),故(gù )称(chēng )帝(dì )。”

唐(táng )李(lǐ )白(bái )《永(yǒng )王(wáng )东(dōng )巡(xún )歌(gē )》之(zhī )五(wǔ ):“二(èr )帝(dì )巡(xún )游(yóu )俱(jù )未(wèi )回(huí ),五(wǔ )陵(líng )松(sōng )柏(bǎi )使(shǐ )人(rén )哀(āi )。”

王(wáng )琦(qí )注(zhù ):“时(shí )玄(xuán )宗(zōng )在(zài )蜀(shǔ ),肃(sù )宗(zōng )即(jí )位(wèi )灵(líng )武(wǔ )。”

《宋(sòng )史(shǐ )·真(zhēn )宗(zōng )纪(jì )三(sān )》:“帝(dì )是(shì )日(rì )崩(bēng )于(yú )延(yán )庆(qìng )殿(diàn )。”

郭(guō )沫(mò )若(ruò )《中(zhōng )国(guó )古(gǔ )代(dài )社(shè )会(huì )研(yán )究(jiū )》第(dì )一(yī )篇(piān )第(dì )一(yī )章(zhāng )第(dì )二(èr )节(jiē ):“所(suǒ )谓(wèi )王(wáng )所(suǒ )谓(wèi )侯(hóu )不(bú )外(wài )是(shì )些(xiē )大(dà )宗(zōng )或(huò )小(xiǎo )宗(zōng )的(de )酋(qiú )长(zhǎng )军(jūn )长(zhǎng ),所(suǒ )谓(wèi )天(tiān )子(zǐ )所(suǒ )谓(wèi )帝(dì )当(dāng )然(rán )也(yě )不(bú )外(wài )是(shì )一(yī )个(gè )大(dà )族(zú )的(de )最(zuì )高(gāo )头(tóu )目(mù )。”

6.谓(wèi )为(wéi )帝(dì ),称(chēng )帝(dì )。

汉(hàn )扬(yáng )雄(xióng )《剧(jù )秦(qín )美(měi )新(xīn )》:“会(huì )汉(hàn )祖(zǔ )龙(lóng )腾(téng )丰(fēng )沛(pèi ),奋(fèn )迅(xùn )宛(wǎn )叶(yè ),自(zì )武(wǔ )关(guān )与(yǔ )项(xiàng )羽(yǔ )戮(lù )力(lì )咸(xián )阳(yáng ),创(chuàng )业(yè )蜀(shǔ )汉(hàn ),发(fā )迹(jì )三(sān )秦(qín ),剋(kè )项(xiàng )山(shān )东(dōng )而(ér )帝(dì )天(tiān )下(xià )。”

《后(hòu )汉(hàn )书(shū )·伏(fú )湛(zhàn )传(chuán )》:“陛(bì )下(xià )承(chéng )大(dà )乱(luàn )之(zhī )极(jí ),受(shòu )命(mìng )而(ér )帝(dì ),兴(xìng )明(míng )祖(zǔ )宗(zōng )。”

《三(sān )国(guó )志(zhì )·魏(wèi )志(zhì )·朱(zhū )灵(líng )传(chuán )》“至(zhì )后(hòu )将(jiāng )军(jūn ),封(fēng )高(gāo )唐(táng )亭(tíng )侯(hóu )”裴(péi )松(sōng )之(zhī )注(zhù )引(yǐn )三(sān )国(guó )魏(wèi )王(wáng )沉(chén )《魏(wèi )书(shū )》:“朕(zhèn )受(shòu )天(tiān )命(mìng ),帝(dì )有(yǒu )四(sì )海(hǎi ),元(yuán )功(gōng )之(zhī )将(jiāng ),社(shè )稷(jì )之(zhī )臣(chén ),皆(jiē )朕(zhèn )所(suǒ )与(yǔ )同(tóng )福(fú )共(gòng )庆(qìng ),传(chuán )之(zhī )无(wú )穷(qióng )者(zhě )也(yě )。”

清(qīng )戴(dài )名(míng )世(shì )《与(yǔ )余(yú )生(shēng )书(shū )》:“今(jīn )以(yǐ )弘(hóng )光(guāng )之(zhī )帝(dì )南(nán )京(jīng ),隆(lóng )武(wǔ )之(zhī )帝(dì )闽(mǐn )越(yuè ),永(yǒng )历(lì )之(zhī )帝(dì )西(xī )粤(yuè )、帝(dì )滇(diān )黔(qián ),地(dì )方(fāng )数(shù )千(qiān )里(lǐ ),首(shǒu )尾(wěi )十(shí )七(qī )八(bā )年(nián )。”

7.尊(zūn )奉(fèng )为(wéi )帝(dì )。参(cān )见(jiàn )“帝(dì )秦(qín )”。

8.主(zhǔ );主(zhǔ )体(tǐ )。

梁(liáng )启(qǐ )超(chāo )《生(shēng )计(jì )学(xué )学(xué )说(shuō )沿(yán )革(gé )小(xiǎo )史(shǐ )》发(fā )端(duān ):“其(qí )在(zài )前(qián )古(gǔ )野(yě )蛮(mán )时(shí )代(dài ),以(yǐ )战(zhàn )争(zhēng )为(wéi )帝(dì ),以(yǐ )和(hé )平(píng )为(wéi )偶(ǒu ),其(qí )生(shēng )产(chǎn )机(jī )关(guān )不(bú )过(guò )为(wéi )武(wǔ )备(bèi )机(jī )关(guān )而(ér )设(shè )。”

章(zhāng )炳(bǐng )麟(lín )《〈无(wú )政(zhèng )府(fǔ )主(zhǔ )义(yì )〉序(xù )》:“谅(liàng )知(zhī )大(dà )戟(jǐ )、荛(ráo )花(huā ),是(shì )时(shí )而(ér )为(wéi )帝(dì )者(zhě )也(yě )。”

9.帝(dì )国(guó )主(zhǔ )义(yì )的(de )省(shěng )称(chēng )。

10.通(tōng )“禘(dì )”。卜(bo )辞(cí )中(zhōng )用(yòng )帝(dì )为(wéi )“禘(dì )”。

阅读:2133

●帝(简体版)

©2015-2026 ok8.org 文学库