工【登录】

ok8.org > 汉字/字典 > 工

工(gōng )字(zì )的(de )笔(bǐ )画(huà ):3画(huà );

gōng

ㄍㄨㄥ

〔《集(jí )韵(yùn )》古(gǔ )红(hóng )切(qiē ),平(píng )东(dōng ),见(jiàn )。〕

1.工(gōng )具(jù )。一(yī )种(zhǒng )曲(qǔ )尺(chǐ )。

《说(shuō )文(wén )·工(gōng )部(bù )》:“工(gōng ),巧(qiǎo )饰(shì )也(yě ),像(xiàng )人(rén )有(yǒu )规(guī )矩(jǔ )也(yě )。”

杨(yáng )树(shù )达(dá )《积(jī )微(wēi )居(jū )小(xiǎo )学(xué )述(shù )林(lín )·释(shì )工(gōng )》:“许(xǔ )君(jūn )谓(wèi )工(gōng )像(xiàng )人(rén )有(yǒu )规(guī )矩(jǔ ),说(shuō )颇(pō )难(nán )通(tōng ),以(yǐ )巧(qiǎo )饰(shì )训(xùn )工(gōng ),殆(dài )非(fēi )朔(shuò )义(yì )。以(yǐ )愚(yú )观(guān )之(zhī ),工(gōng )盖(gài )器(qì )物(wù )之(zhī )名(míng )也(yě )。知(zhī )者(zhě ):《工(gōng )部(bù )》巨(jù )下(xià )云(yún ):‘规(guī )巨(jù )也(yě ),从(cóng )工(gōng ),像(xiàng )手(shǒu )持(chí )之(zhī )。’按(àn )工(gōng )为(wéi )器(qì )物(wù ),故(gù )人(rén )能(néng )以(yǐ )手(shǒu )持(chí )之(zhī ),若(ruò )工(gōng )第(dì )为(wéi )巧(qiǎo )饰(shì ),安(ān )能(néng )手(shǒu )持(chí )乎(hū )……以(yǐ )字(zì )形(xíng )考(kǎo )之(zhī ),‘工(gōng )’像(xiàng )曲(qǔ )尺(chǐ )之(zhī )形(xíng ),盖(gài )即(jí )曲(qǔ )尺(chǐ )也(yě )。”

2.巧(qiǎo );精(jīng )。

《晏(yàn )子(zǐ )春(chūn )秋(qiū )·问(wèn )上(shàng )二(èr )四(sì )》:“任(rèn )人(rén )之(zhī )长(zhǎng ),不(bú )彊(jiāng )其(qí )短(duǎn ),任(rèn )人(rén )之(zhī )工(gōng ),不(bú )彊(jiāng )其(qí )拙(zhuō )。”

南(nán )朝(cháo )梁(liáng )刘(liú )勰(xié )《文(wén )心(xīn )凋(diāo )龙(lóng )·诔(lěi )碑(bēi )》:“杜(dù )笃(dǔ )之(zhī )诔(lěi ),有(yǒu )誉(yù )前(qián )代(dài )。

《吴(wú )(吴(wú )汉(hàn ))诔(lěi )》虽(suī )工(gōng ),而(ér )他(tā )篇(piān )颇(pō )疏(shū )。”

宋(sòng )王(wáng )安(ān )石(shí )《上(shàng )仁(rén )宗(zōng )皇(huáng )帝(dì )言(yán )事(shì )书(shū )》:“夫(fū )课(kè )试(shì )之(zhī )文(wén )章(zhāng ),非(fēi )博(bó )诵(sòng )强(qiáng )学(xué )穷(qióng )日(rì )之(zhī )力(lì )则(zé )不(bú )能(néng )。及(jí )其(qí )能(néng )工(gōng )也(yě ),大(dà )不(bú )足(zú )以(yǐ )用(yòng )天(tiān )下(xià )国(guó )家(jiā ),小(xiǎo )则(zé )不(bú )足(zú )以(yǐ )为(wéi )天(tiān )下(xià )国(guó )家(jiā )之(zhī )用(yòng )。”

李(lǐ )书(shū )城(chéng )《论(lùn )中(zhōng )国(guó )商(shāng )业(yè )不(bú )发(fā )达(dá )之(zhī )原(yuán )因(yīn )》:“夫(fū )我(wǒ )商(shāng )民(mín )阅(yuè )历(lì )有(yǒu )馀(yú ),而(ér )学(xué )问(wèn )不(bú )足(zú ),经(jīng )营(yíng )虽(suī )工(gōng ),而(ér )团(tuán )结(jié )不(bú )紧(jǐn )。”

3.擅(shàn )长(zhǎng );善(shàn )于(yú )。

《韩(hán )诗(shī )外(wài )传(chuán )》卷(juàn )二(èr ):“昔(xī )者(zhě )舜(shùn )工(gōng )于(yú )使(shǐ )人(rén ),造(zào )父(fù )工(gōng )于(yú )使(shǐ )马(mǎ )。”

唐(táng )杜(dù )甫(fǔ )《暮(mù )冬(dōng )送(sòng )苏(sū )四(sì )郎(láng )徯(xī )兵(bīng )曹(cáo )适(shì )桂(guì )州(zhōu )》诗(shī ):“早(zǎo )作(zuò )诸(zhū )侯(hóu )客(kè ),兼(jiān )工(gōng )古(gǔ )体(tǐ )诗(shī )。”

萧(xiāo )三(sān )《忆(yì )陶(táo )妹(mèi )》诗(shī ):“她(tā )聪(cōng )明(míng )好(hǎo )学(xué )工(gōng )文(wén )字(zì )。”

4.官(guān )吏(lì );职(zhí )事(shì )。

《书(shū )·尧(yáo )典(diǎn )》:“允(yǔn )釐(lí )百(bǎi )工(gōng )。”

孔(kǒng )传(chuán ):“工(gōng ),官(guān )。”

《书(shū )·皋(gāo )陶(táo )谟(mó )》:“无(wú )旷(kuàng )庶(shù )官(guān ),天(tiān )工(gōng )人(rén )其(qí )代(dài )之(zhī )。”

蔡(cài )沉(chén )注(zhù ):“庶(shù )官(guān )所(suǒ )治(zhì ),无(wú )非(fēi )天(tiān )事(shì ),苟(gǒu )一(yī )职(zhí )之(zhī )或(huò )旷(kuàng ),则(zé )天(tiān )工(gōng )废(fèi )矣(yǐ )。”

《后(hòu )汉(hàn )书(shū )·袁(yuán )绍(shào )刘(liú )表(biǎo )传(chuán )赞(zàn )》:“既(jì )云(yún )天(tiān )工(gōng ),亦(yì )资(zī )人(rén )亮(liàng )。”

李(lǐ )贤(xián )注(zhù ):“工(gōng )者(zhě ),官(guān )也(yě )。”

宋(sòng )王(wáng )安(ān )石(shí )《上(shàng )仁(rén )宗(zōng )皇(huáng )帝(dì )言(yán )事(shì )书(shū )》:“尧(yáo )舜(shùn )之(zhī )所(suǒ )以(yǐ )理(lǐ )百(bǎi )官(guān )而(ér )熙(xī )众(zhòng )工(gōng )者(zhě ),以(yǐ )此(cǐ )而(ér )已(yǐ )。”

5.古(gǔ )时(shí )对(duì )从(cóng )事(shì )各(gè )种(zhǒng )技(jì )艺(yì )的(de )劳(láo )动(dòng )者(zhě )的(de )总(zǒng )称(chēng )。

《论(lùn )语(yǔ )·卫(wèi )灵(líng )公(gōng )》:“工(gōng )欲(yù )善(shàn )其(qí )事(shì ),必(bì )先(xiān )利(lì )其(qí )器(qì )。”

《孟(mèng )子(zǐ )·滕(téng )文(wén )公(gōng )下(xià )》:“昔(xī )者(zhě )赵(zhào )简(jiǎn )子(zǐ )使(shǐ )王(wáng )良(liáng )与(yǔ )嬖(bì )奚(xī )乘(chéng ),终(zhōng )日(rì )而(ér )不(bú )获(huò )一(yī )禽(qín )。嬖(bì )奚(xī )反(fǎn )命(mìng )曰(yuē ):‘天(tiān )下(xià )之(zhī )贱(jiàn )工(gōng )也(yě )。’”南(nán )朝(cháo )梁(liáng )刘(liú )勰(xié )《文(wén )心(xīn )凋(diāo )龙(lóng )·原(yuán )道(dào )》:“云(yún )霞(xiá )凋(diāo )色(sè ),有(yǒu )踰(yáo )画(huà )工(gōng )之(zhī )妙(miào )。”现(xiàn )代(dài )为(wéi )工(gōng )人(rén )和(hé )工(gōng )人(rén )阶(jiē )级(jí )的(de )简(jiǎn )称(chēng )。如(rú ):矿(kuàng )工(gōng );临(lín )时(shí )工(gōng );工(gōng )农(nóng )联(lián )盟(méng )。

6.古(gǔ )代(dài )特(tè )指(zhǐ )乐(lè )官(guān )。

《书(shū )·益(yì )稷(jì )》:“工(gōng )以(yǐ )纳(nà )言(yán ),时(shí )而(ér )颺(yáng )之(zhī )。”

孔(kǒng )传(chuán ):“工(gōng ),乐(lè )官(guān )。”

孔(kǒng )颖(yǐng )达(dá )疏(shū ):“《礼(lǐ )》通(tōng )谓(wèi )乐(lè )官(guān )为(wéi )工(gōng ),知(zhī )工(gōng )是(shì )乐(lè )官(guān ),则(zé )《周(zhōu )礼(lǐ )》大(dà )师(shī )、瞽(gǔ )矇(měng )之(zhī )类(lèi )也(yě )。”

《仪(yí )礼(lǐ )·乡(xiāng )饮(yǐn )酒(jiǔ )礼(lǐ )》:“工(gōng )四(sì )人(rén ),二(èr )瑟(sè )。”

《左(zuǒ )传(chuán )·襄(xiāng )公(gōng )二(èr )十(shí )九(jiǔ )年(nián )》:“吴(wú )公(gōng )子(zǐ )札(zhá )来(lái )聘(pìn )……请(qǐng )观(guān )于(yú )周(zhōu )乐(lè )。使(shǐ )工(gōng )为(wéi )之(zhī )歌(gē )《周(zhōu )南(nán )》、《召(zhào )南(nán )》。”

7.古(gǔ )代(dài )特(tè )指(zhǐ )女(nǚ )工(gōng )。

《文(wén )选(xuǎn )·扬(yáng )雄(xióng )〈长(zhǎng )杨(yáng )赋(fù )〉》:“使(shǐ )农(nóng )不(bú )辍(chuò )耰(yōu ),工(gōng )不(bú )下(xià )机(jī )。”

李(lǐ )善(shàn )注(zhù ):“工(gōng ),女(nǚ )功(gōng )也(yě )。”按(àn ),女(nǚ )功(gōng )即(jí )女(nǚ )工(gōng )。

《逸(yì )周(zhōu )书(shū )·大(dà )开(kāi )》:“一(yī )祇(qí )用(yòng )谋(móu )宗(zōng );二(èr )经(jīng )内(nèi )戒(jiè )工(gōng )。”

朱(zhū )右(yòu )曾(céng )校(xiào )释(shì ):“经(jīng )理(lǐ )内(nèi )政(zhèng )须(xū )戒(jiè )女(nǚ )工(gōng )。”

8.工(gōng )夫(fū );技(jì )术(shù )。

宋(sòng )魏(wèi )泰(tài )《临(lín )汉(hàn )隐(yǐn )居(jū )诗(shī )话(huà )》:“梅(méi )尧(yáo )臣(chén )亦(yì )善(shàn )诗(shī ),虽(suī )乏(fá )高(gāo )致(zhì )而(ér )平(píng )澹(dàn )有(yǒu )工(gōng )。”如(rú ):唱(chàng )工(gōng );工(gōng )不(bú )枉(wǎng )使(shǐ ),地(dì )不(bú )亏(kuī )人(rén )。

9.工(gōng )地(dì );工(gōng )作(zuò )岗(gǎng )位(wèi )。

清(qīng )梅(méi )曾(céng )亮(liàng )《栗(lì )恭(gōng )勤(qín )公(gōng )传(chuán )》:“公(gōng )在(zài )工(gōng ),有(yǒu )风(fēng )雨(yǔ )危(wēi )险(xiǎn ),必(bì )身(shēn )亲(qīn )之(zhī )。”

《儿(ér )女(nǚ )英(yīng )雄(xióng )传(chuán )》第(dì )二(èr )回(huí ):“说(shuō )着(zhe ),传(chuán )出(chū )话(huà )去(qù ),即(jí )日(rì )上(shàng )工(gōng ),就(jiù )驻(zhù )在(zài )工(gōng )上(shàng )。”

10.工(gōng )程(chéng )。

清(qīng )梅(méi )曾(céng )亮(liàng )《栗(lì )恭(gōng )勤(qín )公(gōng )传(chuán )》:“于(yú )是(shì )以(yǐ )无(wú )工(gōng )之(zhī )处(chù ),变(biàn )为(wéi )至(zhì )险(xiǎn )之(zhī )工(gōng )。故(gù )人(rén )不(bú )及(jí )觉(jiào ),觉(jiào )不(bú )及(jí )防(fáng ),往(wǎng )往(wǎng )溃(kuì )隄(dī )为(wéi )大(dà )患(huàn )。”如(rú ):施(shī )工(gōng );竣(jùn )工(gōng )。

11.工(gōng )业(yè )。如(rú ):化(huà )工(gōng )(化(huà )学(xué )工(gōng )业(yè ));工(gōng )商(shāng )系(xì )统(tǒng )(工(gōng )业(yè )和(hé )商(shāng )业(yè )系(xì )统(tǒng ))。

12.工(gōng )作(zuò );生(shēng )产(chǎn )劳(láo )动(dòng )。如(rú ):出(chū )工(gōng );加(jiā )工(gōng );停(tíng )工(gōng )待(dài )料(liào );勤(qín )工(gōng )俭(jiǎn )学(xué )。

13.工(gōng )作(zuò )量(liàng );一(yī )个(gè )工(gōng )人(rén )或(huò )农(nóng )民(mín )一(yī )个(gè )劳(láo )动(dòng )日(rì )的(de )工(gōng )作(zuò )。如(rú ):记(jì )工(gōng );这(zhè )项(xiàng )工(gōng )程(chéng )需(xū )要(yào )一(yī )百(bǎi )工(gōng )。

14.工(gōng )尺(chǐ )谱(pǔ )中(zhōng )的(de )音(yīn )名(míng )之(zhī )一(yī )。

《宋(sòng )史(shǐ )·乐(lè )志(zhì )十(shí )七(qī )》:“夷(yí )则(zé )、南(nán )吕(lǚ )用(yòng )‘工(gōng )’字(zì ),无(wú )射(shè )、应(yīng )锺(zhōng )用(yòng )‘凡(fán )’字(zì )。”参(cān )见(jiàn )“工(gōng )尺(chǐ )谱(pǔ )”。

15.通(tōng )“功(gōng )”。

《韩(hán )非(fēi )子(zǐ )·五(wǔ )蠹(dù )》:“鄙(bǐ )谚(yàn )曰(yuē ):‘长(zhǎng )袖(xiù )善(shàn )舞(wǔ ),多(duō )钱(qián )善(shàn )贾(jiǎ )。’此(cǐ )言(yán )多(duō )资(zī )之(zhī )易(yì )为(wéi )工(gōng )也(yě )。”

明(míng )叶(yè )子(zǐ )奇(qí )《草(cǎo )木(mù )子(zǐ )·观(guān )物(wù )》:“天(tiān )生(shēng )万(wàn )物(wù ),有(yǒu )色(sè )声(shēng )香(xiāng )味(wèi ),使(shǐ )无(wú )目(mù )耳(ěr )鼻(bí )口(kǒu )以(yǐ )收(shōu )摄(shè )之(zhī ),则(zé )天(tiān )地(dì )之(zhī )工(gōng ),或(huò )几(jǐ )于(yú )熄(xī )矣(yǐ )。”

蔡(cài )元(yuán )培(péi )《去(qù )年(nián )五(wǔ )月(yuè )四(sì )日(rì )以(yǐ )来(lái )的(de )回(huí )顾(gù )与(yǔ )今(jīn )后(hòu )的(de )希(xī )望(wàng )》:“况(kuàng )且(qiě )有(yǒu )了(le )罢(bà )课(kè )的(de )话(huà )柄(bǐng ),就(jiù )有(yǒu )懒(lǎn )得(dé )用(yòng )工(gōng )的(de )学(xué )生(shēng ),常(cháng )常(cháng )把(bǎ )这(zhè )句(jù )话(huà )作(zuò )为(wéi )运(yùn )动(dòng )的(de )目(mù )的(de )。”

16.通(tōng )“攻(gōng )”。坚(jiān )固(gù )。

《石(shí )鼓(gǔ )文(wén )》:“我(wǒ )车(chē )既(jì )工(gōng ),我(wǒ )马(mǎ )既(jì )同(tóng )。”

《诗(shī )·小(xiǎo )雅(yǎ )·车(chē )攻(gōng )》作(zuò )“我(wǒ )车(chē )既(jì )攻(gōng ),我(wǒ )马(mǎ )既(jì )同(tóng )。”

17.通(tōng )“攻(gōng )”。从(cóng )事(shì );学(xué )习(xí )。

《敦(dūn )煌(huáng )曲(qǔ )子(zǐ )词(cí )·菩(pú )萨(sà )蛮(mán )》:“数(shù )年(nián )学(xué )剑(jiàn )工(gōng )(攻(gōng ))书(shū )苦(kǔ ),也(yě )曾(céng )凿(záo )壁(bì )偷(tōu )光(guāng )路(lù )。”

18.姓(xìng )。

汉(hàn )代(dài )有(yǒu )工(gōng )里(lǐ )弹(dàn )。

阅读:2786

●工(简体版)

©2015-2026 ok8.org 文学库