既【登录】

ok8.org > 汉字/字典 > 既

既(jì )字(zì )的(de )笔(bǐ )画(huà ):9画(huà );

I

jì

ㄐ〡ˋ

〔《集(jí )韵(yùn )》居(jū )气(qì )切(qiē ),去(qù )未(wèi ),见(jiàn )。〕

1.食(shí )尽(jìn )。指(zhǐ )日(rì )全(quán )食(shí )或(huò )月(yuè )全(quán )食(shí )。

《春(chūn )秋(qiū )·桓(huán )公(gōng )三(sān )年(nián )》:“秋(qiū )七(qī )月(yuè )壬(rén )辰(chén )朔(shuò ),日(rì )有(yǒu )食(shí )之(zhī ),既(jì )。”

杨(yáng )伯(bó )峻(jùn )注(zhù ):“既(jì ),尽(jìn )也(yě )。日(rì )全(quán )食(shí )也(yě )。”

汉(hàn )王(wáng )充(chōng )《论(lùn )衡(héng )·说(shuō )日(rì )》:“其(qí )合(hé )相(xiàng )当(dāng )如(rú )袭(xí )辟(pì )者(zhě ),日(rì )既(jì )是(shì )也(yě )。”

《汉(hàn )书(shū )·五(wǔ )行(háng )志(zhì )下(xià )之(zhī )下(xià )》:“诛(zhū )众(zhòng )失(shī )理(lǐ ),兹(zī )谓(wèi )生(shēng )叛(pàn ),厥(jué )食(shí )既(jì ),光(guāng )散(sàn )。”

《金(jīn )史(shǐ )·天(tiān )文(wén )志(zhì )》:“﹝世(shì )宗(zōng )大(dà )定(dìng )﹞二(èr )十(shí )三(sān )年(nián )五(wǔ )月(yuè )己(jǐ )卯(mǎo ),月(yuè )食(shí ),既(jì )。”

2.穷(qióng )尽(jìn );终(zhōng )尽(jìn )。

《庄(zhuāng )子(zǐ )·应(yīng )帝(dì )王(wáng )》:“吾(wú )与(yǔ )汝(rǔ )既(jì )其(qí )文(wén ),未(wèi )既(jì )其(qí )实(shí )。”

成(chéng )玄(xuán )英(yīng )疏(shū ):“既(jì ),尽(jìn )也(yě )。”

《淮(huái )南(nán )子(zǐ )·原(yuán )道(dào )训(xùn )》:“富(fù )赡(shàn )天(tiān )下(xià )而(ér )不(bú )既(jì ),德(dé )施(shī )百(bǎi )姓(xìng )而(ér )不(bú )费(fèi )。”

宋(sòng )李(lǐ )纲(gāng )《理(lǐ )财(cái )论(lùn )中(zhōng )》:“取(qǔ )之(zhī )不(bú )竭(jié ),用(yòng )之(zhī )不(bú )既(jì )。”

太(tài )平(píng )天(tiān )国(guó )袁(yuán )名(míng )杰(jié )《建(jiàn )天(tiān )京(jīng )于(yú )金(jīn )陵(líng )论(lùn )》:“将(jiāng )见(jiàn )万(wàn )国(guó )来(lái )朝(cháo ),太(tài )平(píng )一(yī )统(tǒng ),有(yǒu )传(chuán )之(zhī )万(wàn )万(wàn )世(shì )而(ér )无(wú )既(jì )者(zhě )矣(yǐ )。”

3.指(zhǐ )终(zhōng )了(le );整(zhěng )个(gè )。

唐(táng )韩(hán )愈(yù )《进(jìn )学(xué )解(jiě )》:“言(yán )未(wèi )既(jì ),有(yǒu )笑(xiào )于(yú )列(liè )者(zhě )曰(yuē );‘先(xiān )生(shēng )欺(qī )余(yú )哉(zāi )!’”宋(sòng )王(wáng )安(ān )石(shí )《戏(xì )赠(zèng )叶(yè )致(zhì )远(yuǎn )直(zhí )讲(jiǎng )》诗(shī ):“终(zhōng )朝(cháo )已(yǐ )罢(bà )精(jīng ),既(jì )夜(yè )未(wèi )交(jiāo )睫(jié )。”

清(qīng )沉(chén )曰(yuē )霖(lín )《晋(jìn )人(rén )麈(zhǔ )·舟(zhōu )人(rén )见(jiàn )鬼(guǐ )》:“﹝孙(sūn )姓(xìng )者(zhě )﹞言(yán )未(wèi )既(jì ),而(ér )忽(hū )仆(pú )于(yú )舟(zhōu ),惛(hūn )然(rán )不(bú )醒(xǐng )。”

4.失(shī )掉(diào )。

《史(shǐ )记(jì )·太(tài )史(shǐ )公(gōng )自(zì )序(xù )》:“不(bú )既(jì )信(xìn ),不(bú )倍(bèi )言(yán ),义(yì )者(zhě )有(yǒu )取(qǔ )焉(yān )。”

《方(fāng )言(yán )》第(dì )六(liù ):“既(jì ),失(shī )也(yě )。”

5.确(què )定(dìng )。

《方(fāng )言(yán )》第(dì )六(liù ):“既(jì ),定(dìng )也(yě )。”

钱(qián )绎(yì )笺(jiān )疏(shū ):“既(jì )犹(yóu )已(yǐ )也(yě )。凡(fán )已(yǐ )然(rán )者(zhě )皆(jiē )定(dìng )之(zhī )意(yì )也(yě )。”

《史(shǐ )记(jì )·游(yóu )侠(xiá )列(liè )传(chuán )论(lùn )》:“谚(yàn )曰(yuē ):‘人(rén )貌(mào )荣(róng )名(míng ),岂(qǐ )有(yǒu )既(jì )乎(hū )!’”

6.指(zhǐ )安(ān )定(dìng )。

唐(táng )沉(chén )亚(yà )之(zhī )《梦(mèng )游(yóu )仙(xiān )赋(fù )》:“忽(hū )发(fā )寤(wù )以(yǐ )无(wú )睹(dǔ ),魂(hún )迷(mí )念(niàn )兮(xī )情(qíng )既(jì )。”

7.至(zhì ),及(jí )。

南(nán )朝(cháo )宋(sòng )刘(liú )义(yì )庆(qìng )《世(shì )说(shuō )新(xīn )语(yǔ )·品(pǐn )藻(zǎo )》:“刘(liú )尹(yǐn )至(zhì )王(wáng )长(zhǎng )史(shǐ )许(xǔ )清(qīng )言(yán ),时(shí )苟(gǒu )子(zǐ )年(nián )十(shí )三(sān ),倚(yǐ )床(chuáng )边(biān )听(tīng )。既(jì )去(qù ),问(wèn )父(fù )曰(yuē ):‘刘(liú )尹(yǐn )语(yǔ )何(hé )如(rú )尊(zūn )?’”宋(sòng )蔡(cài )絛(tāo )《铁(tiě )围(wéi )山(shān )丛(cóng )谈(tán )》卷(juàn )一(yī ):“国(guó )朝(cháo )文(wén )德(dé )殿(diàn )锺(zhōng )鼓(gǔ )院(yuàn )于(yú )夜(yè )漏(lòu )不(bú )尽(jìn )刻(kè ),既(jì )天(tiān )未(wèi )晓(xiǎo ),则(zé )但(dàn )挝(wō )鼓(gǔ )六(liù )通(tōng )而(ér )无(wú )更(gèng )点(diǎn )也(yě )。”

清(qīng )全(quán )祖(zǔ )望(wàng )《诸(zhū )葛(gě )氏(shì )义(yì )门(mén )铭(míng )》:“郑(zhèng )氏(shì )自(zì )宋(sòng )而(ér )元(yuán )而(ér )明(míng )以(yǐ )既(jì )于(yú )今(jīn ),其(qí )衰(shuāi )亦(yì )非(fēi )人(rén )力(lì )之(zhī )所(suǒ )能(néng )禁(jìn ),独(dú )其(qí )家(jiā )法(fǎ )之(zhī )陵(líng )夷(yí )为(wéi )可(kě )惜(xī )耳(ěr )。”

8.副(fù )词(cí )。全(quán );都(dōu )。

《左(zuǒ )传(chuán )·僖(xī )公(gōng )二(èr )十(shí )二(èr )年(nián )》:“彼(bǐ )众(zhòng )我(wǒ )寡(guǎ ),及(jí )其(qí )未(wèi )既(jì )济(jì )也(yě ),请(qǐng )击(jī )之(zhī )。”

《穀(yù )梁(liáng )传(chuán )·襄(xiāng )公(gōng )六(liù )年(nián )》:“家(jiā )有(yǒu )既(jì )亡(wáng ),国(guó )有(yǒu )既(jì )灭(miè )。”

《国(guó )语(yǔ )·齐(qí )语(yǔ )》:“故(gù )拘(jū )之(zhī )以(yǐ )利(lì ),结(jié )之(zhī )以(yǐ )信(xìn ),示(shì )之(zhī )以(yǐ )武(wǔ ),故(gù )天(tiān )下(xià )小(xiǎo )国(guó )诸(zhū )侯(hóu )既(jì )许(xǔ )桓(huán )公(gōng )。”

9.副(fù )词(cí )。已(yǐ )经(jīng )。

《书(shū )·尧(yáo )典(diǎn )》:“克(kè )明(míng )俊(jùn )德(dé ),以(yǐ )亲(qīn )九(jiǔ )族(zú ),九(jiǔ )族(zú )既(jì )睦(mù ),平(píng )章(zhāng )百(bǎi )姓(xìng )。”

孔(kǒng )传(chuán ):“既(jì ),已(yǐ )也(yě )。”

南(nán )朝(cháo )宋(sòng )鲍(bào )照(zhào )《咏(yǒng )白(bái )雪(xuě )》:“兰(lán )焚(fén )石(shí )既(jì )断(duàn ),何(hé )用(yòng )恃(shì )芳(fāng )坚(jiān )。”

《初(chū )刻(kè )拍(pāi )桉(ān )惊(jīng )奇(qí )》卷(juàn )六(liù ):“既(jì )得(dé )陇(lǒng ),复(fù )望(wàng )蜀(shǔ ),人(rén )之(zhī )常(cháng )情(qíng )。”中(zhōng )国(guó )近(jìn )代(dài )史(shǐ )资(zī )料(liào )丛(cóng )刊(kān )《太(tài )平(píng )天(tiān )国(guó )·天(tiān )父(fù )下(xià )凡(fán )诏(zhào )书(shū )一(yī )》:“事(shì )因(yīn )假(jiǎ )辨(biàn )妖(yāo )壮(zhuàng ),曲(qǔ )从(cóng )带(dài )兵(bīng ),现(xiàn )投(tóu )入(rù )新(xīn )墟(xū )妖(yāo )营(yíng ),既(jì )有(yǒu )七(qī )八(bā )天(tiān )矣(yǐ )。”

10.副(fù )词(cí )。不(bú )久(jiǔ )。表(biǎo )示(shì )事(shì )情(qíng )和(hé )动(dòng )作(zuò )发(fā )生(shēng )之(zhī )后(hòu )时(shí )间(jiān )相(xiàng )隔(gé )不(bú )长(zhǎng )。

《荀(xún )子(zǐ )·强(qiáng )国(guó )》:“既(jì ),楚(chǔ )发(fā )其(qí )赏(shǎng )。”

梁(liáng )启(qǐ )雄(xióng )释(shì ):“既(jì ),旋(xuán ),不(bú )久(jiǔ )之(zhī )后(hòu )。”

《国(guó )语(yǔ )·周(zhōu )语(yǔ )上(shàng )》:“既(jì ),荣(róng )公(gōng )为(wéi )卿(qīng )士(shì ),诸(zhū )侯(hóu )不(bú )享(xiǎng ),王(wáng )流(liú )于(yú )彘(zhì )。”

《后(hòu )汉(hàn )书(shū )·方(fāng )术(shù )传(chuán )下(xià )·华(huá )佗(tuó )》:“若(ruò )疾(jí )发(fā )结(jié )于(yú )内(nèi ),针(zhēn )药(yào )所(suǒ )不(bú )能(néng )及(jí )者(zhě ),乃(nǎi )令(lìng )先(xiān )以(yǐ )酒(jiǔ )服(fú )麻(má )沸(fèi )散(sàn )。既(jì )醉(zuì ),无(wú )所(suǒ )觉(jiào ),因(yīn )刳(kū )破(pò )腹(fù )背(bèi ),抽(chōu )割(gē )积(jī )聚(jù )。”

明(míng )何(hé )景(jǐng )明(míng )《与(yǔ )李(lǐ )空(kōng )同(tóng )论(lùn )诗(shī )书(shū )》:“初(chū )抚(fǔ )然(rán )若(ruò )遗(yí ),既(jì )涣(huàn )涣(huàn )然(rán )若(ruò )有(yǒu )释(shì )也(yě )。”

11.副(fù )词(cí )。即(jí );便(biàn )。表(biǎo )示(shì )前(qián )后(hòu )两(liǎng )件(jiàn )事(shì )紧(jǐn )相(xiàng )衔(xián )接(jiē )。

《逸(yì )周(zhōu )书(shū )·克(kè )殷(yīn )》:“武(wǔ )王(wáng )使(shǐ )尚(shàng )父(fù )与(yǔ )伯(bó )夫(fū )致(zhì )师(shī )。王(wáng )既(jì )以(yǐ )虎(hǔ )贲(bēn )戎(róng )车(chē )驰(chí )商(shāng )师(shī ),商(shāng )师(shī )大(dà )败(bài )。”

《战(zhàn )国(guó )策(cè )·燕(yàn )策(cè )三(sān )》:“秦(qín )王(wáng )谓(wèi )轲(kē )曰(yuē ):‘起(qǐ ),取(qǔ )武(wǔ )阳(yáng )所(suǒ )持(chí )图(tú )。’轲(kē )既(jì )取(qǔ )图(tú )奉(fèng )之(zhī ),发(fā )图(tú ),图(tú )穷(qióng )而(ér )匕(bǐ )首(shǒu )见(jiàn )。”

12.副(fù )词(cí )。其(qí );将(jiāng )。表(biǎo )示(shì )测(cè )度(dù )或(huò )推(tuī )度(dù )。

《书(shū )·西(xī )伯(bó )戡(kān )黎(lí )》:“天(tiān )既(jì )讫(qì )我(wǒ )殷(yīn )命(mìng )。”

俞(yú )樾(yuè )《群(qún )经(jīng )平(píng )议(yì )·尚(shàng )书(shū )二(èr )》:“古(gǔ )书(shū )‘既(jì )’与(yǔ )‘其(qí )’每(měi )通(tōng )用(yòng )……皆(jiē )事(shì )前(qián )推(tuī )度(dù )之(zhī )辞(cí )。”

《墨(mò )子(zǐ )·尚(shàng )贤(xián )中(zhōng )》:“则(zé )此(cǐ )使(shǐ )不(bú )智(zhì )慧(huì )者(zhě )治(zhì )国(guó )家(jiā )也(yě ),国(guó )家(jiā )之(zhī )乱(luàn ),既(jì )可(kě )得(dé )而(ér )知(zhī )已(yǐ )。”

13.连(lián )词(cí )。既(jì )然(rán )。

《庄(zhuāng )子(zǐ )·齐(qí )物(wù )论(lùn )》:“使(shǐ )同(tóng )乎(hū )若(ruò )者(zhě )止(zhǐ )之(zhī ),既(jì )与(yǔ )若(ruò )同(tóng )矣(yǐ ),恶(è )能(néng )止(zhǐ )之(zhī )?”唐(táng )封(fēng )演(yǎn )《封(fēng )氏(shì )闻(wén )见(jiàn )记(jì )·纸(zhǐ )钱(qián )》:“后(hòu )代(dài )既(jì )宝(bǎo )钱(qián )货(huò ),遂(suí )以(yǐ )钱(qián )送(sòng )死(sǐ )。”

《二(èr )刻(kè )拍(pāi )桉(ān )惊(jīng )奇(qí )》卷(juàn )十(shí )一(yī ):“既(jì )是(shì )我(wǒ )生(shēng )身(shēn )的(de )父(fù )亲(qīn ),那(nà )家(jiā )业(yè )我(wǒ )应(yīng )得(dé )有(yǒu )的(de )。”

杨(yáng )靖(jìng )宇(yǔ )《中(zhōng )朝(cháo )民(mín )族(zú )联(lián )合(hé )抗(kàng )日(rì )歌(gē )》之(zhī )一(yī ):“国(guó )既(jì )不(bú )保(bǎo ),家(jiā )何(hé )能(néng )存(cún )。”

14.连(lián )词(cí )。与(yǔ )“又(yòu )”、“且(qiě )”等(děng )呼(hū )应(yīng ),组(zǔ )成(chéng )并(bìng )列(liè )关(guān )係(xì ),表(biǎo )示(shì )两(liǎng )种(zhǒng )情(qíng )况(kuàng )兼(jiān )而(ér )有(yǒu )之(zhī )。

《国(guó )语(yǔ )·晋(jìn )语(yǔ )一(yī )》:“既(jì )无(wú )老(lǎo )谋(móu ),而(ér )又(yòu )无(wú )壮(zhuàng )事(shì ),何(hé )以(yǐ )事(shì )君(jūn )。”

《后(hòu )汉(hàn )书(shū )·袁(yuán )谭(tán )传(chuán )》:“尚(shàng )疑(yí )而(ér )不(bú )许(xǔ ),既(jì )不(bú )益(yì )兵(bīng ),又(yòu )不(bú )易(yì )甲(jiǎ )。”

五(wǔ )代(dài )齐(qí )己(jǐ )《苦(kǔ )寒(hán )行(háng )》:“既(jì )不(bú )能(néng )断(duàn )蒺(jí )藜(lí )荆(jīng )棘(jí )之(zhī )根(gēn )株(zhū ),又(yòu )不(bú )能(néng )展(zhǎn )凤(fèng )皇(huáng )麒(qí )麟(lín )之(zhī )拳(quán )跼(qú )。”

周(zhōu )恩(ēn )来(lái )《关(guān )于(yú )党(dǎng )的(de )“六(liù )大(dà )”的(de )研(yán )究(jiū )》:“企(qǐ )图(tú )在(zài )工(gōng )人(rén )斗(dòu )争(zhēng )中(zhōng )建(jiàn )立(lì )既(jì )非(fēi )赤(chì )色(sè )工(gōng )会(huì )亦(yì )非(fēi )黄(huáng )色(sè )工(gōng )会(huì )的(de )工(gōng )人(rén )统(tǒng )一(yī )组(zǔ )织(zhī ),今(jīn )天(tiān )看(kàn )来(lái )在(zài )当(dāng )时(shí )也(yě )是(shì )不(bú )可(kě )能(néng )的(de )。”

15.连(lián )词(cí )。连(lián )用(yòng )表(biǎo )示(shì )并(bìng )列(liè )关(guān )係(xì )。

汉(hàn )董(dǒng )仲(zhòng )舒(shū )《春(chūn )秋(qiū )繁(fán )露(lù )·山(shān )川(chuān )颂(sòng )》:“水(shuǐ )则(zé )源(yuán )泉(quán )溷(hùn )溷(hùn )沄(yún )沄(yún ),昼(zhòu )夜(yè )不(bú )竭(jié ),既(jì )似(sì )力(lì )者(zhě );盈(yíng )科(kē )后(hòu )行(háng ),既(jì )似(sì )持(chí )平(píng )者(zhě )。”

南(nán )朝(cháo )宋(sòng )谢(xiè )庄(zhuāng )《月(yuè )赋(fù )》:“臣(chén )闻(wén )沉(chén )潜(qián )既(jì )义(yì ),高(gāo )明(míng )既(jì )经(jīng ),日(rì )以(yǐ )阳(yáng )德(dé ),月(yuè )以(yǐ )阴(yīn )灵(líng )。”

清(qīng )周(zhōu )亮(liàng )工(gōng )《书(shū )影(yǐng )》卷(juàn )二(èr ):“抑(yì )予(yǔ )尝(cháng )考(kǎo ):从(cóng )鱼(yú )际(jì )至(zhì )高(gāo )骨(gǔ )一(yī )寸(cùn )曰(yuē )寸(cùn ),既(jì )曰(yuē )关(guān ),既(jì )曰(yuē )尺(chǐ )也(yě )。”

II

xì

ㄒ〡ˋ

〔《集(jí )韵(yùn )》许(xǔ )既(jì )切(qiē ),去(qù )未(wèi ),晓(xiǎo )。〕

通(tōng )“饩(xì )”。

赠(zèng )送(sòng )人(rén )的(de )穀(yù )物(wù )或(huò )饲(sì )料(liào )。

《仪(yí )礼(lǐ )·聘(pìn )礼(lǐ )》:“日(rì )如(rú )其(qí )饔(yōng )饩(xì )之(zhī )数(shù )”汉(hàn )郑(zhèng )玄(xuán )注(zhù ):“古(gǔ )文(wén )既(jì )为(wéi )饩(xì )。”

阅读:2237

●既(简体版)

©2015-2026 ok8.org 文学库