敕【登录】

ok8.org > 汉字/字典 > 敕

敕(chì )字(zì )的(de )笔(bǐ )画(huà ):11画(huà );

chì

ㄔˋ

〔《广(guǎng )韵(yùn )》耻(chǐ )力(lì )切(qiē ),入(rù )职(zhí ),彻(chè )。〕

1.诫(jiè )饬(chì );告(gào )诫(jiè )。

《史(shǐ )记(jì )·乐(lè )书(shū )序(xù )》:“余(yú )每(měi )读(dú )《虞(yú )书(shū )》,至(zhì )于(yú )君(jūn )臣(chén )相(xiàng )敕(chì ),维(wéi )是(shì )几(jǐ )安(ān ),而(ér )股(gǔ )肱(gōng )不(bú )良(liáng ),万(wàn )事(shì )堕(duò )坏(huài ),未(wèi )尝(cháng )不(bú )流(liú )涕(tì )也(yě )。”

南(nán )朝(cháo )宋(sòng )刘(liú )义(yì )庆(qìng )《世(shì )说(shuō )新(xīn )语(yǔ )·贤(xián )媛(yuán )》:“﹝王(wáng )经(jīng )﹞被(bèi )收(shōu ),涕(tì )泣(qì )辞(cí )母(mǔ )曰(yuē ):‘不(bú )从(cóng )母(mǔ )敕(chì ),以(yǐ )至(zhì )今(jīn )日(rì )!’”

《资(zī )治(zhì )通(tōng )鉴(jiàn )·汉(hàn )献(xiàn )帝(dì )建(jiàn )安(ān )五(wǔ )年(nián )》:“愿(yuàn )敕(chì )执(zhí )事(shì ),勿(wù )复(fù )听(tīng )受(shòu )。”

2.古(gǔ )时(shí )自(zì )上(shàng )告(gào )下(xià )之(zhī )词(cí )。

汉(hàn )时(shí )凡(fán )尊(zūn )长(zhǎng )告(gào )诫(jiè )后(hòu )辈(bèi )或(huò )下(xià )属(shǔ )皆(jiē )称(chēng )敕(chì )。

南(nán )北(běi )朝(cháo )以(yǐ )后(hòu )特(tè )指(zhǐ )皇(huáng )帝(dì )的(de )诏(zhào )书(shū )。

《三(sān )国(guó )志(zhì )·吴(wú )志(zhì )·吕(lǚ )蒙(méng )传(chuán )》:“蒙(méng )未(wèi )死(sǐ )时(shí ),所(suǒ )得(dé )金(jīn )宝(bǎo )诸(zhū )赐(cì )尽(jìn )付(fù )府(fǔ )藏(cáng ),敕(chì )主(zhǔ )者(zhě )命(mìng )绝(jué )之(zhī )日(rì )皆(jiē )上(shàng )还(hái ),丧(sàng )事(shì )务(wù )约(yuē )。”

《宋(sòng )书(shū )·竟(jìng )陵(líng )王(wáng )诞(dàn )传(chuán )》:“蒙(méng )陛(bì )下(xià )圣(shèng )恩(ēn ),赐(cì )敕(chì )解(jiě )饶(ráo )吏(lì )名(míng )。”

《新(xīn )唐(táng )书(shū )·百(bǎi )官(guān )志(zhì )一(yī )》:“凡(fán )上(shàng )之(zhī )逮(dǎi )下(xià ),其(qí )制(zhì )有(yǒu )六(liù ):一(yī )曰(yuē )制(zhì ),二(èr )曰(yuē )敕(chì ),三(sān )曰(yuē )册(cè ),天(tiān )子(zǐ )用(yòng )之(zhī )。”

宋(sòng )文(wén )同(tóng )《送(sòng )潘(pān )司(sī )理(lǐ )秘(mì )校(xiào )》诗(shī )之(zhī )一(yī ):“下(xià )马(mǎ )便(biàn )呈(chéng )新(xīn )授(shòu )敕(chì ),开(kāi )箱(xiāng )争(zhēng )认(rèn )旧(jiù )缝(féng )衣(yī )。”

清(qīng )顾(gù )炎(yán )武(wǔ )《金(jīn )石(shí )文(wén )字(zì )记(jì )·西(xī )岳(yuè )华(huá )山(shān )庙(miào )碑(bēi )》:“汉(hàn )时(shí )人(rén )官(guān )长(zhǎng )行(háng )之(zhī )掾(yuàn )属(shǔ ),祖(zǔ )父(fù )行(háng )之(zhī )子(zǐ )孙(sūn ),皆(jiē )曰(yuē )敕(chì )……至(zhì )南(nán )北(běi )朝(cháo )以(yǐ )下(xià ),则(zé )此(cǐ )字(zì )惟(wéi )朝(cháo )廷(tíng )专(zhuān )之(zhī )。”

3.委(wěi )任(rèn )。

宋(sòng )陆(lù )游(yóu )《老(lǎo )学(xué )庵(ān )笔(bǐ )记(jì )》卷(juàn )四(sì ):“僧(sēng )宗(zōng )昂(áng )住(zhù )会(huì )稽(jī )能(néng )仁(rén )寺(sì )。有(yǒu )故(gù )相(xiàng )寓(yù )寺(sì )中(zhōng ),已(yǐ )而(ér )复(fù )相(xiàng ),宗(zōng )昂(áng )被(bèi )敕(chì )住(zhù )持(chí )。”

4.指(zhǐ )委(wěi )任(rèn )状(zhuàng )。

《警(jǐng )世(shì )通(tōng )言(yán )·范(fàn )鳅(qiū )儿(ér )双(shuāng )镜(jìng )重(zhòng )圆(yuán )》:“其(qí )时(shí )将(jiāng )帅(shuài )专(zhuān )征(zhēng )的(de )都(dōu )带(dài )有(yǒu )空(kōng )头(tóu )敕(chì ),遇(yù )有(yǒu )地(dì )方(fāng )人(rén )才(cái ),听(tīng )凭(píng )填(tián )敕(chì )委(wěi )用(yòng )。”

5.道(dào )士(shì )用(yòng )于(yú )符(fú )咒(zhòu )上(shàng )的(de )命(mìng )令(lìng )。

《魏(wèi )书(shū )·释(shì )老(lǎo )志(zhì )》:“至(zhì )于(yú )化(huà )金(jīn )销(xiāo )玉(yù ),行(háng )符(fú )敕(chì )水(shuǐ ),奇(qí )方(fāng )妙(miào )术(shù ),万(wàn )等(děng )千(qiān )条(tiáo ),上(shàng )云(yún )羽(yǔ )化(huà )飞(fēi )天(tiān ),次(cì )称(chēng )消(xiāo )灾(zāi )灭(miè )祸(huò )。故(gù )好(hǎo )异(yì )者(zhě )往(wǎng )往(wǎng )而(ér )尊(zūn )事(shì )之(zhī )。”

6.责(zé )让(ràng )。

《新(xīn )唐(táng )书(shū )·岑(cén )文(wén )本(běn )传(chuán )》:“帝(dì )愍(mǐn )其(qí )意(yì ),召(zhào )文(wén )昭(zhāo )让(ràng )敕(chì ),卒(zú )无(wú )过(guò )。”

7.犹(yóu )治(zhì ),理(lǐ )。

《韩(hán )非(fēi )子(zǐ )·主(zhǔ )道(dào )》:“贤(xián )者(zhě )敕(chì )其(qí )材(cái ),君(jūn )因(yīn )而(ér )任(rèn )之(zhī ),故(gù )君(jūn )不(bú )穷(qióng )于(yú )能(néng )。”

陈(chén )奇(qí )猷(yóu )集(jí )释(shì ):“《广(guǎng )雅(yǎ )·释(shì )诂(gǔ )》:‘敕(chì ),理(lǐ )也(yě )。’此(cǐ )谓(wèi )贤(xián )者(zhě )理(lǐ )其(qí )材(cái ),以(yǐ )备(bèi )君(jūn )之(zhī )任(rèn )用(yòng )。”

8.整(zhěng )饬(chì )。

《诗(shī )·小(xiǎo )雅(yǎ )·楚(chǔ )茨(cí )》:“既(jì )齐(qí )既(jì )稷(jì ),既(jì )匡(kuāng )既(jì )敕(chì )。”

朱(zhū )熹(xī )集(jí )传(chuán ):“敕(chì ),戒(jiè )。”

《汉(hàn )书(shū )·息(xī )夫(fū )躬(gōng )传(chuán )》:“可(kě )遣(qiǎn )大(dà )将(jiāng )军(jūn )行(háng )边(biān )兵(bīng ),敕(chì )武(wǔ )备(bèi ),斩(zhǎn )一(yī )郡(jùn )守(shǒu ),以(yǐ )立(lì )威(wēi )。”

颜(yán )师(shī )古(gǔ )注(zhù ):“敕(chì ),整(zhěng )也(yě )。”

《清(qīng )史(shǐ )稿(gǎo )·讷(nè )亲(qīn )传(chuán )》:“讷(nè )亲(qīn )勤(qín )敏(mǐn )当(dāng )上(shàng )意(yì ),尤(yóu )以(yǐ )廉(lián )介(jiè )自(zì )敕(chì ),人(rén )不(bú )敢(gǎn )干(gàn )以(yǐ )私(sī )。”

9.敬(jìng )慎(shèn )。

《资(zī )治(zhì )通(tōng )鉴(jiàn )·汉(hàn )成(chéng )帝(dì )阳(yáng )朔(shuò )三(sān )年(nián )》:“凤(fèng )顿(dùn )首(shǒu )泣(qì )曰(yuē ):‘谭(tán )等(děng )虽(suī )与(yǔ )臣(chén )至(zhì )亲(qīn ),行(háng )皆(jiē )奢(shē )僭(jiàn ),无(wú )以(yǐ )率(lǜ )导(dǎo )百(bǎi )姓(xìng ),不(bú )如(rú )御(yù )史(shǐ )大(dà )夫(fū )音(yīn )谨(jǐn )敕(chì ),臣(chén )敢(gǎn )以(yǐ )死(sǐ )保(bǎo )之(zhī )。’”

10.犹(yóu )着(zhe ),穿(chuān )着(zhe )。

《淮(huái )南(nán )子(zǐ )·修(xiū )务(wù )训(xùn )》:“淬(cuì )霜(shuāng )露(lù ),敕(chì )蹻(jiǎo )趹(guì ),跋(bá )涉(shè )山(shān )川(chuān ),冒(mào )蒙(méng )荆(jīng )棘(jí )。”

高(gāo )诱(yòu )注(zhù ):“敕(chì ),尽(jìn )箸(zhù )也(yě )。”

11.详(xiáng )明(míng )。

汉(hàn )王(wáng )充(chōng )《论(lùn )衡(héng )·问(wèn )孔(kǒng )》:“周(zhōu )公(gōng )告(gào )小(xiǎo )材(cái )敕(chì ),大(dà )材(cái )略(luè )。”

12.姓(xìng )。见(jiàn )《通(tōng )志(zhì )·氏(shì )族(zú )五(wǔ )》。

阅读:1642

●敕(简体版)

©2015-2026 ok8.org 文学库