術【登录】

ok8.org > 汉字/字典 > 術

简(jiǎn )体(tǐ )术(shù )字(zì )的(de )笔(bǐ )画(huà ):5画(huà );繁(fán )體(tǐ )術(shù )字(zì )筆(bǐ )畫(huà ):11畫(huà )。

(术(shù ),术(shù ))

I

shù

ㄕㄨˋ

〔《广(guǎng )韵(yùn )》食(shí )聿(yù )切(qiē ),入(rù )术(shù ),船(chuán )。〕

1.道(dào )路(lù )。

银(yín )雀(què )山(shān )汉(hàn )墓(mù )竹(zhú )简(jiǎn )《孙(sūn )膑(bìn )兵(bīng )法(fǎ )·擒(qín )庞(páng )涓(juān )》:“齐(qí )城(chéng )、高(gāo )唐(táng )当(dāng )术(shù )而(ér )大(dà )败(bài )。”

《汉(hàn )书(shū )·燕(yàn )剌(là )王(wáng )刘(liú )旦(dàn )传(chuán )》:“王(wáng )自(zì )歌(gē )曰(yuē ):‘归(guī )空(kōng )城(chéng )兮(xī ),狗(gǒu )不(bú )吠(fèi ),鸡(jī )不(bú )鸣(míng ),横(héng )术(shù )何(hé )广(guǎng )广(guǎng )兮(xī ),固(gù )知(zhī )国(guó )中(zhōng )之(zhī )无(wú )人(rén )!’”颜(yán )师(shī )古(gǔ )注(zhù )引(yǐn )臣(chén )瓒(zàn )曰(yuē ):“术(shù ),道(dào )路(lù )也(yě )。”

晋(jìn )左(zuǒ )思(sī )《咏(yǒng )史(shǐ )》诗(shī )之(zhī )四(sì ):“冠(guàn )盖(gài )荫(yīn )四(sì )术(shù ),朱(zhū )轮(lún )竟(jìng )长(zhǎng )衢(qú )。”

清(qīng )吴(wú )伟(wěi )业(yè )《登(dēng )上(shàng )方(fāng )桥(qiáo )有(yǒu )感(gǎn )》诗(shī ):“壮(zhuàng )丽(lì )气(qì )开(kāi )浮(fú )广(guǎng )术(shù ),虚(xū )无(wú )根(gēn )削(xuē )插(chā )崩(bēng )涛(tāo )。”

2.方(fāng )法(fǎ );手(shǒu )段(duàn )。

《礼(lǐ )记(jì )·祭(jì )统(tǒng )》:“惠(huì )术(shù )也(yě ),可(kě )以(yǐ )观(guān )政(zhèng )矣(yǐ )。”

郑(zhèng )玄(xuán )注(zhù ):“术(shù )犹(yóu )法(fǎ )也(yě )。”

《吕(lǚ )氏(shì )春(chūn )秋(qiū )·决(jué )胜(shèng )》:“夫(fū )兵(bīng )贵(guì )不(bú )可(kě )胜(shèng )。不(bú )可(kě )胜(shèng )在(zài )己(jǐ ),可(kě )胜(shèng )在(zài )彼(bǐ )。圣(shèng )人(rén )必(bì )在(zài )己(jǐ )者(zhě ),不(bú )必(bì )在(zài )彼(bǐ )者(zhě ),故(gù )执(zhí )不(bú )可(kě )胜(shèng )之(zhī )术(shù ),以(yǐ )遇(yù )不(bú )胜(shèng )之(zhī )敌(dí ),若(ruò )此(cǐ )则(zé )兵(bīng )无(wú )失(shī )矣(yǐ )。”

宋(sòng )司(sī )马(mǎ )光(guāng )《〈投(tóu )壶(hú )新(xīn )格(gé )〉序(xù )》:“求(qiú )诸(zhū )少(shǎo )选(xuǎn )且(qiě )不(bú )可(kě )得(dé ),是(shì )故(gù )圣(shèng )人(rén )广(guǎng )为(wéi )之(zhī )术(shù )以(yǐ )求(qiú )之(zhī ),投(tóu )壶(hú )与(yǔ )其(qí )一(yī )焉(yān )。”

明(míng )冯(féng )梦(mèng )龙(lóng )《智(zhì )囊(náng )补(bǔ )·术(shù )智(zhì )·王(wáng )东(dōng )亭(tíng )》:“王(wáng )绪(xù )素(sù )谗(chán )殷(yīn )荆(jīng )州(zhōu )于(yú )王(wáng )国(guó )宝(bǎo ),殷(yīn )甚(shèn )患(huàn )之(zhī ),求(qiú )术(shù )于(yú )王(wáng )东(dōng )亭(tíng )。”

3.特(tè )指(zhǐ )君(jūn )主(zhǔ )控(kòng )制(zhì )和(hé )使(shǐ )用(yòng )臣(chén )下(xià )的(de )策(cè )略(luè )、手(shǒu )段(duàn )。

《商(shāng )君(jūn )书(shū )·算(suàn )地(dì )》:“故(gù )君(jūn )子(zǐ )操(cāo )权(quán )一(yī )正(zhèng )以(yǐ )立(lì )术(shù ),立(lì )官(guān )贵(guì )爵(jué )以(yǐ )称(chēng )之(zhī ),论(lùn )荣(róng )举(jǔ )功(gōng )以(yǐ )任(rèn )之(zhī ),则(zé )是(shì )上(shàng )下(xià )之(zhī )称(chēng )平(píng )。上(shàng )下(xià )之(zhī )称(chēng )平(píng ),则(zé )臣(chén )得(dé )尽(jìn )其(qí )力(lì ),而(ér )主(zhǔ )得(dé )专(zhuān )其(qí )柄(bǐng )。”

《韩(hán )非(fēi )子(zǐ )·定(dìng )法(fǎ )》:“术(shù )者(zhě ),因(yīn )任(rèn )而(ér )授(shòu )官(guān ),循(xún )名(míng )而(ér )责(zé )实(shí ),操(cāo )杀(shā )生(shēng )之(zhī )柄(bǐng ),课(kè )群(qún )臣(chén )之(zhī )能(néng )者(zhě )也(yě ),此(cǐ )人(rén )主(zhǔ )之(zhī )所(suǒ )执(zhí )也(yě )。”

汉(hàn )王(wáng )充(chōng )《论(lùn )衡(héng )·定(dìng )贤(xián )》:“夫(fū )圣(shèng )贤(xián )之(zhī )治(zhì )世(shì )也(yě ),得(dé )其(qí )术(shù )则(zé )成(chéng )功(gōng ),失(shī )其(qí )术(shù )则(zé )事(shì )废(fèi )。”

4.权(quán )术(shù );计(jì )谋(móu )。

《吕(lǚ )氏(shì )春(chūn )秋(qiū )·先(xiān )己(jǐ )》:“当(dāng )今(jīn )之(zhī )世(shì ),巧(qiǎo )谋(móu )并(bìng )行(háng ),诈(zhà )术(shù )递(dì )用(yòng )。”

宋(sòng )陈(chén )善(shàn )《扪(mén )虱(shī )新(xīn )话(huà )》卷(juàn )十(shí )三(sān ):“以(yǐ )予(yǔ )观(guān )之(zhī ),使(shǐ )适(shì )之(zhī )不(bú )贪(tān )富(fù )贵(guì )之(zhī )谋(móu ),挺(tǐng )之(zhī )不(bú )起(qǐ )大(dà )用(yòng )之(zhī )念(niàn ),卢(lú )绚(xuàn )不(bú )惮(dàn )交(jiāo )广(guǎng )之(zhī )远(yuǎn ),则(zé )林(lín )甫(fǔ )虽(suī )狡(jiǎo ),亦(yì )安(ān )用(yòng )其(qí )计(jì ),而(ér )三(sān )人(rén )者(zhě )在(zài )其(qí )术(shù )中(zhōng ),竟(jìng )以(yǐ )取(qǔ )败(bài ),悲(bēi )夫(fū )!”

《警(jǐng )世(shì )通(tōng )言(yán )·况(kuàng )太(tài )守(shǒu )断(duàn )死(sǐ )孩(hái )儿(ér )》:“又(yòu )有(yǒu )一(yī )种(zhǒng )男(nán )不(bú )慕(mù )色(sè ),女(nǚ )不(bú )怀(huái )春(chūn ),志(zhì )比(bǐ )精(jīng )金(jīn ),心(xīn )如(rú )坚(jiān )石(shí ),没(méi )来(lái )由(yóu )被(bèi )旁(páng )人(rén )播(bō )弄(nòng ),设(shè )圈(quān )设(shè )套(tào ),一(yī )时(shí )失(shī )了(le )把(bǎ )柄(bǐng ),堕(duò )其(qí )术(shù )中(zhōng ),事(shì )后(hòu )悔(huǐ )之(zhī )无(wú )及(jí )。”

5.技(jì )艺(yì );业(yè )术(shù )。

《礼(lǐ )记(jì )·乡(xiāng )饮(yǐn )酒(jiǔ )义(yì )》:“古(gǔ )之(zhī )学(xué )术(shù )道(dào )者(zhě ),将(jiāng )以(yǐ )得(dé )身(shēn )也(yě ),是(shì )故(gù )圣(shèng )人(rén )务(wù )焉(yān )。”

郑(zhèng )玄(xuán )注(zhù ):“术(shù ),犹(yóu )艺(yì )也(yě )。”

《孟(mèng )子(zǐ )·公(gōng )孙(sūn )丑(chǒu )上(shàng )》:“矢(shǐ )人(rén )惟(wéi )恐(kǒng )不(bú )伤(shāng )人(rén ),函(hán )人(rén )惟(wéi )恐(kǒng )伤(shāng )人(rén ),巫(wū )匠(jiàng )亦(yì )然(rán ),故(gù )术(shù )不(bú )可(kě )不(bú )慎(shèn )也(yě )。”

6.思(sī )想(xiǎng );学(xué )说(shuō )。

《史(shǐ )记(jì )·外(wài )戚(qī )世(shì )家(jiā )》:“窦(dòu )太(tài )后(hòu )好(hǎo )黄(huáng )帝(dì )、老(lǎo )子(zǐ )言(yán ),帝(dì )及(jí )太(tài )子(zǐ )诸(zhū )窦(dòu )不(bú )得(dé )不(bú )读(dú )《黄(huáng )帝(dì )》、《老(lǎo )子(zǐ )》,尊(zūn )其(qí )术(shù )。”

南(nán )朝(cháo )梁(liáng )刘(liú )勰(xié )《文(wén )心(xīn )凋(diāo )龙(lóng )·才(cái )略(luè )》:“诸(zhū )子(zǐ )以(yǐ )道(dào )术(shù )取(qǔ )资(zī ),屈(qū )宋(sòng )以(yǐ )《楚(chǔ )辞(cí )》发(fā )采(cǎi )。”

7.方(fāng )术(shù )。指(zhǐ )医(yī )、卜(bo )、星(xīng )、相(xiàng )等(děng )术(shù )艺(yì )。

南(nán )朝(cháo )梁(liáng )刘(liú )勰(xié )《文(wén )心(xīn )凋(diāo )龙(lóng )·正(zhèng )纬(wěi )》:“于(yú )是(shì )伎(jì )数(shù )之(zhī )士(shì ),附(fù )以(yǐ )诡(guǐ )术(shù ),或(huò )说(shuō )阴(yīn )阳(yáng ),或(huò )序(xù )灾(zāi )异(yì )。”

唐(táng )玄(xuán )奘(zàng )《大(dà )唐(táng )西(xī )域(yù )记(jì )·印(yìn )度(dù )总(zǒng )述(shù )》:“其(qí )婆(pó )罗(luó )门(mén )学(xué )四(sì )吠(fèi )陀(tuó )论(lùn )……四(sì )曰(yuē )术(shù ),谓(wèi )异(yì )能(néng )、伎(jì )数(shù )、禁(jìn )咒(zhòu )、医(yī )方(fāng )。”

宋(sòng )蔡(cài )絛(tāo )《铁(tiě )围(wéi )山(shān )丛(cóng )谈(tán )》卷(juàn )三(sān ):“蜀(shǔ )人(rén )谢(xiè )石(shí )宣(xuān )和(hé )岁(suì )壬(rén )寅(yín )到(dào )辇(niǎn )下(xià ),以(yǐ )术(shù )得(dé )名(míng ),善(shàn )相(xiàng )字(zì )。”

明(míng )陈(chén )继(jì )儒(rú )《珍(zhēn )珠(zhū )船(chuán )》卷(juàn )二(èr ):“李(lǐ )行(háng )修(xiū )丧(sàng )妻(qī ),偶(ǒu )得(dé )桐(tóng )桑(sāng )老(lǎo )人(rén ),以(yǐ )术(shù )见(jiàn )其(qí )妻(qī )如(rú )平(píng )生(shēng )。”参(cān )见(jiàn )“术(shù )数(shù )”。

8.学(xué )习(xí );效(xiào )法(fǎ )。

《礼(lǐ )记(jì )·学(xué )记(jì )》:“记(jì )曰(yuē ):‘蛾(é )子(zǐ )时(shí )术(shù )之(zhī )。’其(qí )此(cǐ )之(zhī )谓(wèi )乎(hū )?”孔(kǒng )颖(yǐng )达(dá )疏(shū ):“‘蛾(é )子(zǐ )时(shí )术(shù )之(zhī )’,蚁(yǐ )子(zǐ )小(xiǎo )虫(chóng ),蚍(pí )蜉(fú )之(zhī )子(zǐ ),时(shí )时(shí )术(shù )学(xué )衔(xián )土(tǔ )之(zhī )事(shì )而(ér )成(chéng )大(dà )垤(dié )。犹(yóu )如(rú )学(xué )者(zhě )时(shí )时(shí )学(xué )问(wèn )而(ér )成(chéng )大(dà )道(dào )矣(yǐ )。”

宋(sòng )罗(luó )大(dà )经(jīng )《鹤(hè )林(lín )玉(yù )露(lù )》卷(juàn )九(jiǔ ):“必(bì )时(shí )习(xí )焉(yān ),无(wú )一(yī )时(shí )不(bú )习(xí )也(yě )。必(bì )时(shí )敏(mǐn )焉(yān ),无(wú )一(yī )时(shí )不(bú )敏(mǐn )也(yě )。必(bì )时(shí )术(shù )焉(yān ),无(wú )一(yī )时(shí )不(bú )术(shù )也(yě )。必(bì )时(shí )中(zhōng )焉(yān ),无(wú )一(yī )时(shí )不(bú )中(zhōng )也(yě )。其(qí )竞(jìng )时(shí )如(rú )是(shì ),可(kě )以(yǐ )已(yǐ )矣(yǐ )。”

9.通(tōng )“述(shù )”。遵(zūn )循(xún ),依(yī )照(zhào )。

《礼(lǐ )记(jì )·祭(jì )义(yì )》:“形(xíng )诸(zhū )色(sè )而(ér )术(shù )省(shěng )之(zhī ),孝(xiào )子(zǐ )之(zhī )志(zhì )也(yě )。”

郑(zhèng )玄(xuán )注(zhù ):“术(shù )当(dāng )为(wéi )述(shù ),声(shēng )之(zhī )误(wù )也(yě )。”

于(yú )省(shěng )吾(wú )《双(shuāng )剑(jiàn )誃(yí )诸(zhū )子(zǐ )新(xīn )证(zhèng )·管(guǎn )子(zǐ )二(èr )》:“述(shù )术(shù )古(gǔ )字(zì )通(tōng )……《礼(lǐ )记(jì )·祭(jì )义(yì )》‘而(ér )术(shù )省(shěng )之(zhī )’注(zhù )‘术(shù )当(dāng )为(wéi )述(shù ),声(shēng )之(zhī )误(wù )也(yě )。’此(cǐ )例(lì )古(gǔ )籍(jí )习(xí )见(jiàn )。”

10.通(tōng )“述(shù )”。记(jì )述(shù ),陈(chén )述(shù )。

《墨(mò )子(zǐ )·非(fēi )命(mìng )下(xià )》:“曰(yuē )命(mìng )者(zhě ),暴(bào )王(wáng )所(suǒ )作(zuò ),穷(qióng )人(rén )所(suǒ )术(shù ),非(fēi )仁(rén )者(zhě )之(zhī )言(yán )也(yě )。”

孙(sūn )诒(yí )让(ràng )间(jiān )诂(gǔ ):“术(shù )与(yǔ )述(shù )通(tōng )。”

《隶(lì )释(shì )·汉(hàn )张(zhāng )表(biǎo )碑(bēi )》:“方(fāng )伯(bó )术(shù )职(zhí ),嘉(jiā )君(jūn )义(yì )纲(gāng )。”

11.通(tōng )“杀(shā )”。等(děng )级(jí )。

《墨(mò )子(zǐ )·非(fēi )儒(rú )下(xià )》:“儒(rú )者(zhě )曰(yuē ):‘亲(qīn )亲(qīn )有(yǒu )术(shù ),尊(zūn )贤(xián )有(yǒu )等(děng )。’”孙(sūn )诒(yí )让(ràng )间(jiān )诂(gǔ )引(yǐn )王(wáng )引(yǐn )之(zhī )云(yún ):“此(cǐ )即(jí )《中(zhōng )庸(yōng )》所(suǒ )谓(wèi )‘亲(qīn )亲(qīn )之(zhī )杀(shā ),尊(zūn )贤(xián )之(zhī )等(děng )’。今(jīn )云(yún )‘亲(qīn )亲(qīn )有(yǒu )术(shù )’者(zhě ),杀(shā )与(yǔ )术(shù )声(shēng )近(jìn )而(ér )字(zì )通(tōng )也(yě )。”

12.通(tōng )“聿(yù )”。用(yòng )于(yú )句(jù )首(shǒu )或(huò )句(jù )中(zhōng ),表(biǎo )示(shì )语(yǔ )气(qì )。参(cān )见(jiàn )“术(shù )追(zhuī )”。

13.姓(xìng )。

《万(wàn )姓(xìng )统(tǒng )谱(pǔ )·入(rù )质(zhì )》:“见(jiàn )《姓(xìng )苑(yuàn )》,今(jīn )莱(lái )阳(yáng )有(yǒu )此(cǐ )姓(xìng )。”

II

suì

ㄙㄨㄟˋ

〔《集(jí )韵(yùn )》徐(xú )醉(zuì )切(qiē ),去(qù )至(zhì ),邪(xié )。〕

通(tōng )“遂(suí )”。

1.古(gǔ )代(dài )行(háng )政(zhèng )区(qū )划(huá )。

《管(guǎn )子(zǐ )·度(dù )地(dì )》:“故(gù )百(bǎi )家(jiā )为(wéi )里(lǐ ),里(lǐ )十(shí )为(wéi )术(shù ),术(shù )十(shí )为(wéi )州(zhōu ),州(zhōu )十(shí )为(wéi )都(dōu )。”

《礼(lǐ )记(jì )·学(xué )记(jì )》:“古(gǔ )之(zhī )教(jiāo )者(zhě ),家(jiā )有(yǒu )塾(shú ),党(dǎng )有(yǒu )庠(xiáng ),术(shù )有(yǒu )序(xù ),国(guó )有(yǒu )学(xué )。”

郑(zhèng )玄(xuán )注(zhù ):“术(shù )当(dāng )为(wéi )遂(suí ),声(shēng )之(zhī )误(wù )也(yě )……遂(suí )在(zài )远(yuǎn )郊(jiāo )之(zhī )外(wài )。”

2.小(xiǎo )沟(gōu )。

《礼(lǐ )记(jì )·月(yuè )令(lìng )》:“审(shěn )端(duān )径(jìng )术(shù )。”

郑(zhèng )玄(xuán )注(zhù ):“术(shù ),《周(zhōu )礼(lǐ )》作(zuò )遂(suí )……遂(suí ),小(xiǎo )沟(gōu )也(yě )。”

3.隧(suì )道(dào )。见(jiàn )“术(shù )数(shù )”。

4.谓(wèi )顺(shùn )性(xìng )。

《吕(lǚ )氏(shì )春(chūn )秋(qiū )·辩(biàn )土(tǔ )》:“衡(héng )行(háng )必(bì )得(dé ),纵(zòng )行(háng )必(bì )术(shù )。”

俞(yú )樾(yuè )《诸(zhū )子(zǐ )平(píng )议(yì )·吕(lǚ )氏(shì )春(chūn )秋(qiū )三(sān )》:“术(shù )读(dú )为(wéi )遂(suí )……是(shì )术(shù )与(yǔ )遂(suí )古(gǔ )通(tōng )用(yòng )。‘衡(héng )行(háng )必(bì )得(dé ),纵(zòng )行(háng )必(bì )遂(suí )。’言(yán )衡(héng )纵(zòng )皆(jiē )必(bì )顺(shùn )其(qí )性(xìng )也(yě )。”

5.见(jiàn )“术(shù )术(shù )”。

阅读:1799

●術(简体版)

©2015-2026 ok8.org 文学库