孽【登录】

ok8.org > 汉字/字典 > 孽

孽(niè )字(zì )的(de )笔(bǐ )画(huà ):19画(huà );

niè

ㄋ〡ㄝˋ

〔《广(guǎng )韵(yùn )》鱼(yú )列(liè )切(qiē ),入(rù )薛(xuē ),疑(yí )。〕

1.旧(jiù )时(shí )指(zhǐ )庶(shù )子(zǐ )或(huò )旁(páng )支(zhī )。

《晏(yàn )子(zǐ )春(chūn )秋(qiū )·谏(jiàn )上(shàng )十(shí )一(yī )》:“长(zhǎng )少(shǎo )无(wú )等(děng ),宗(zōng )孽(niè )无(wú )别(bié ),是(shì )设(shè )贼(zéi )树(shù )姦(jiān )之(zhī )本(běn )也(yě )。”

《公(gōng )羊(yáng )传(chuán )·襄(xiāng )公(gōng )二(èr )十(shí )七(qī )年(nián )》:“公(gōng )子(zǐ )鱄(tuán )辞(cí )曰(yuē ):‘夫(fū )负(fù )羁(jī )絷(zhí ),执(zhí )鈇(fū )鑕(zhì ),从(cóng )君(jūn )东(dōng )西(xī )南(nán )北(běi ),则(zé )是(shì )臣(chén )僕(pú )庶(shù )孽(niè )之(zhī )事(shì )也(yě )。’”何(hé )休(xiū )注(zhù ):“庶(shù )孽(niè ),众(zhòng )贱(jiàn )子(zǐ ),犹(yóu )树(shù )之(zhī )有(yǒu )孽(niè )生(shēng )。”

汉(hàn )班(bān )固(gù )《白(bái )虎(hǔ )通(tōng )·诛(zhū )伐(fá )》:“欲(yù )言(yán )庶(shù )夺(duó )嫡(dí ),孽(niè )夺(duó )宗(zōng ),引(yǐn )夺(duó )其(qí )位(wèi )。”

《新(xīn )唐(táng )书(shū )·史(shǐ )朝(cháo )义(yì )传(chuán )》:“朝(cháo )义(yì )孽(niè )长(zhǎng )子(zǐ ),宽(kuān )厚(hòu ),下(xià )多(duō )附(fù )者(zhě )。”

2.指(zhǐ )后(hòu )代(dài )。多(duō )含(hán )贬(biǎn )义(yì )。

《逸(yì )周(zhōu )书(shū )·成(chéng )开(kāi )》:“今(jīn )商(shāng )孽(niè )竞(jìng )时(shí )逋(bū )播(bō )以(yǐ )辅(fǔ ),余(yú )何(hé )循(xún )。”

孔(kǒng )晁(cháo )注(zhù ):“言(yán )商(shāng )馀(yú )纣(zhòu )子(zǐ )禄(lù )父(fù ),竞(jìng )求(qiú )是(shì )逋(bū )逃(táo )播(bō )越(yuè )之(zhī )人(rén )以(yǐ )自(zì )辅(fǔ )。”

3.地(dì )位(wèi )低(dī )贱(jiàn )。参(cān )见(jiàn )“孽(niè )妾(qiè )”。

4.歧(qí )视(shì );怀(huái )疑(yí )。

《管(guǎn )子(zǐ )·版(bǎn )法(fǎ )》:“天(tiān )植(zhí )正(zhèng ),则(zé )不(bú )私(sī )近(jìn )亲(qīn ),不(bú )孽(niè )疏(shū )远(yuǎn )。”

《汉(hàn )书(shū )·晁(cháo )错(cuò )传(chuán )》:“通(tōng )关(guān )去(qù )塞(sāi ),不(bú )孽(niè )诸(zhū )侯(hóu )。”

颜(yán )师(shī )古(gǔ )注(zhù )引(yǐn )如(rú )淳(chún )曰(yuē ):“孽(niè ),疑(yí )也(yě )。去(qù )关(guān )禁(jìn ),明(míng )无(wú )疑(yí )于(yú )诸(zhū )侯(hóu )。”

5.灾(zāi )害(hài ),灾(zāi )祸(huò )。

《诗(shī )·小(xiǎo )雅(yǎ )·十(shí )月(yuè )》:“下(xià )民(mín )之(zhī )孽(niè ),匪(fěi )降(jiàng )自(zì )天(tiān )。”

郑(zhèng )玄(xuán )笺(jiān ):“孽(niè ),妖(yāo )孽(niè ),谓(wèi )相(xiàng )为(wéi )灾(zāi )害(hài )也(yě )。”

汉(hàn )班(bān )固(gù )《典(diǎn )引(yǐn )》:“俾(bǐ )其(qí )承(chéng )三(sān )季(jì )之(zhī )荒(huāng )末(mò ),值(zhí )亢(kàng )龙(lóng )之(zhī )灾(zāi )孽(niè )。”

6.指(zhǐ )邪(xié )气(qì )。

《汉(hàn )书(shū )·息(xī )夫(fū )躬(gōng )传(chuán )》:“虹(hóng )蜺(ní )曜(yào )兮(xī )日(rì )微(wēi ),孽(niè )杳(yǎo )冥(míng )兮(xī )未(wèi )开(kāi )。”

颜(yán )师(shī )古(gǔ )注(zhù ):“孽(niè ),邪(xié )气(qì )也(yě )。”

7.罪(zuì )孽(niè ),罪(zuì )过(guò )。

金(jīn )董(dǒng )解(jiě )元(yuán )《西(xī )厢(xiāng )记(jì )诸(zhū )宫(gōng )调(diào )》卷(juàn )三(sān ):“多(duō )情(qíng )彼(bǐ )此(cǐ )难(nán )割(gē )捨(shě ),都(dōu )缘(yuán )只(zhī )是(shì )自(zì )家(jiā )孽(niè )。”

清(qīng )蒲(pú )松(sōng )龄(líng )《楹(yíng )联(lián )》:“壮(zhuàng )心(xīn )尚(shàng )未(wèi )酬(chóu ),空(kōng )向(xiàng )金(jīn )城(chéng )悲(bēi )绿(lǜ )柳(liǔ );前(qián )身(shēn )得(dé )何(hé )孽(niè ),欲(yù )搔(sāo )短(duǎn )髮(fà )问(wèn )青(qīng )天(tiān )。”

《红(hóng )楼(lóu )梦(mèng )》第(dì )三(sān )一(yī )回(huí ):“﹝麝(shè )月(yuè )﹞啐(cuì )道(dào ):‘少(shǎo )作(zuò )点(diǎn )孽(niè )儿(ér )罢(bà )!’”欧(ōu )阳(yáng )予(yǔ )倩(qiàn )《桃(táo )花(huā )扇(shàn )》第(dì )三(sān )幕(mù ):“那(nà )我(wǒ )不(bú )能(néng )陪(péi )你(nǐ )下(xià )地(dì )狱(yù ),今(jīn )世(shì )造(zào )了(le )孽(niè ),应(yīng )当(dāng )修(xiū )修(xiū )来(lái )世(shì )。”

8.恶(è );邪(xié )恶(è )。参(cān )见(jiàn )“孽(niè )报(bào )”、“孽(niè )类(lèi )”、“孽(niè )党(dǎng )”。

9.指(zhǐ )作(zuò )乱(luàn )或(huò )邪(xié )恶(è )的(de )人(rén )。

《文(wén )选(xuǎn )·何(hé )晏(yàn )〈景(jǐng )福(fú )殿(diàn )赋(fù )〉》:“因(yīn )东(dōng )师(shī )之(zhī )献(xiàn )捷(jié ),就(jiù )海(hǎi )孽(niè )之(zhī )贿(huì )赂(lù )。”

李(lǐ )善(shàn )注(zhù ):“以(yǐ )吴(wú )僻(pì )居(jū )海(hǎi )曲(qǔ )而(ér )称(chēng )乱(luàn ),故(gù )曰(yuē )海(hǎi )孽(niè )。”

唐(táng )韩(hán )愈(yù )《与(yǔ )鄂(è )州(zhōu )柳(liǔ )中(zhōng )丞(chéng )书(shū )》:“淮(huái )右(yòu )残(cán )孽(niè ),尚(shàng )守(shǒu )巢(cháo )窟(kū )。”

清(qīng )顾(gù )炎(yán )武(wǔ )《与(yǔ )人(rén )书(shū )》:“书(shū )中(zhōng )确(què )载(zǎi )有(yǒu )隐(yǐn )叛(pàn )与(yǔ )中(zhōng )兴(xìng )等(děng )情(qíng ),或(huò )宦(huàn )孽(niè )通(tōng )奸(jiān ),或(huò )匹(pǐ )夫(fū )起(qǐ )义(yì ),小(xiǎo )则(zé )谤(bàng )讟(dú ),大(dà )则(zé )悖(bèi )逆(nì )。”

10.为(wéi )害(hài ),使(shǐ )受(shòu )忧(yōu )患(huàn )。

《楚(chǔ )辞(cí )·天(tiān )问(wèn )》:“帝(dì )降(jiàng )夷(yí )羿(yì ),革(gé )孽(niè )夏(xià )民(mín )。”

王(wáng )夫(fū )之(zhī )通(tōng )释(shì ):“革(gé ),变(biàn )也(yě )。革(gé )孽(niè ),革(gé )夏(xià )祚(zuò )而(ér )孽(niè )夏(xià )民(mín )。”

《吕(lǚ )氏(shì )春(chūn )秋(qiū )·遇(yù )合(hé )》:“贤(xián )圣(shèng )之(zhī )后(hòu ),反(fǎn )而(ér )孽(niè )民(mín )。”

高(gāo )诱(yòu )注(zhù ):“孽(niè ),病(bìng )也(yě )。”

《史(shǐ )记(jì )·天(tiān )官(guān )书(shū )》:“土(tǔ )为(wéi )忧(yōu ),主(zhǔ )孽(niè )卿(qīng );大(dà )饥(jī ),战(zhàn )败(bài ),为(wéi )北(běi )军(jūn ),军(jūn )困(kùn ),举(jǔ )事(shì )大(dà )败(bài )。”

11.忤(wǔ )逆(nì ),不(bú )孝(xiào )顺(shùn )。

汉(hàn )贾(jiǎ )谊(yì )《新(xīn )书(shū )·道(dào )术(shù )》:“子(zǐ )爱(ài )利(lì )亲(qīn )谓(wèi )之(zhī )孝(xiào ),反(fǎn )孝(xiào )为(wéi )孽(niè )。”

12.受(shòu )伤(shāng )之(zhī )鸟(niǎo )。

《战(zhàn )国(guó )策(cè )·楚(chǔ )策(cè )四(sì )》:“雁(yàn )从(cóng )东(dōng )方(fāng )来(lái ),更(gèng )羸(léi )以(yǐ )虚(xū )发(fā )而(ér )下(xià )之(zhī )。

魏(wèi )王(wáng )曰(yuē ):‘然(rán )则(zé )射(shè )可(kě )至(zhì )此(cǐ )乎(hū )?’更(gèng )羸(léi )曰(yuē ):‘此(cǐ )孽(niè )也(yě )。’”

《资(zī )治(zhì )通(tōng )鉴(jiàn )·后(hòu )梁(liáng )均(jūn )王(wáng )贞(zhēn )明(míng )六(liù )年(nián )》“鄩(xún )等(děng )宵(xiāo )遁(dùn )”元(yuán )胡(hú )三(sān )省(shěng )注(zhù ):“刘(liú )鄩(xún )用(yòng )兵(bīng ),十(shí )步(bù )九(jiǔ )计(jì ),以(yǐ )此(cǐ )得(dé )名(míng )于(yú )时(shí ),至(zhì )同(tóng )州(zhōu )之(zhī )役(yì ),与(yǔ )李(lǐ )存(cún )审(shěn )遇(yù ),为(wéi )所(suǒ )玩(wán )弄(nòng ),若(ruò )婴(yīng )儿(ér )在(zài )人(rén )掌(zhǎng )股(gǔ )之(zhī )上(shàng ),是(shì )何(hé )也(yě )?孽(niè )也(yě )!盖(gài )鸟(niǎo )之(zhī )中(zhōng )伤(shāng )者(zhě )曰(yuē )孽(niè )。”

13.喻(yù )指(zhǐ )败(bài )将(jiāng )。

《战(zhàn )国(guó )策(cè )·楚(chǔ )策(cè )四(sì )》:“今(jīn )临(lín )武(wǔ )君(jūn )尝(cháng )为(wéi )秦(qín )孽(niè ),不(bú )可(kě )为(wéi )拒(jù )秦(qín )之(zhī )将(jiāng )也(yě )。”

14.见(jiàn )“孽(niè )孽(niè )”。

15.《汉(hàn )书(shū )·司(sī )马(mǎ )迁(qiān )传(chuán )》:“今(jīn )举(jǔ )事(shì )壹(yī )不(bú )当(dāng ),而(ér )全(quán )躯(qū )保(bǎo )妻(qī )子(zǐ )之(zhī )臣(chén )随(suí )而(ér )媒(méi )孽(niè )其(qí )短(duǎn ),僕(pú )诚(chéng )私(sī )心(xīn )痛(tòng )之(zhī )。”

颜(yán )师(shī )古(gǔ )注(zhù ):“孽(niè ),如(rú )麴(qū )孽(niè )之(zhī )孽(niè )。”按(àn ),《汉(hàn )书(shū )·李(lǐ )陵(líng )传(chuán )》作(zuò )“媒(méi )糱(niè )其(qí )短(duǎn )”。

16.通(tōng )“櫱(niè )”。分(fèn )枝(zhī );幼(yòu )芽(yá )。

《吕(lǚ )氏(shì )春(chūn )秋(qiū )·辩(biàn )土(tǔ )》:“厚(hòu )土(tǔ )则(zé )孽(niè )不(bú )通(tōng ),薄(báo )土(tǔ )则(zé )蕃(fān )轓(fān )而(ér )不(bú )发(fā )。”

宋(sòng )俞(yú )文(wén )豹(bào )《吹(chuī )剑(jiàn )录(lù )外(wài )集(jí )》:“天(tiān )之(zhī )生(shēng )物(wù ),自(zì )孽(niè )而(ér )条(tiáo )、自(zì )华(huá )而(ér )实(shí ),特(tè )造(zào )化(huà )之(zhī )小(xiǎo )者(zhě )尔(ěr )。”

17.通(tōng )“櫱(niè )”。萌(méng )生(shēng ),产(chǎn )生(shēng )。

《明(míng )史(shǐ )·李(lǐ )敏(mǐn )吴(wú )世(shì )忠(zhōng )等(děng )传(chuán )赞(zàn )》:“盛(shèng )极(jí )孽(niè )衰(shuāi ),国(guó )计(jì )坐(zuò )绌(chù )。”

阅读:3856

●孽(简体版)

©2015-2026 ok8.org 文学库