憲【登录】

ok8.org > 汉字/字典 > 憲

简(jiǎn )体(tǐ )宪(xiàn )字(zì )的(de )笔(bǐ )画(huà ):9画(huà );繁(fán )體(tǐ )憲(xiàn )字(zì )筆(bǐ )畫(huà ):16畫(huà )。

(宪(xiàn ),宪(xiàn ))

I

xiàn

ㄒ〡ㄢˋ

〔《广(guǎng )韵(yùn )》许(xǔ )建(jiàn )切(qiē ),去(qù )愿(yuàn ),晓(xiǎo )。〕

1.法(fǎ )令(lìng );法(fǎ )度(dù )。

《书(shū )·说(shuō )命(mìng )下(xià )》:“监(jiān )于(yú )先(xiān )王(wáng )成(chéng )宪(xiàn ),其(qí )永(yǒng )无(wú )愆(qiān )。”

孔(kǒng )颖(yǐng )达(dá )疏(shū ):“视(shì )先(xiān )王(wáng )成(chéng )法(fǎ ),其(qí )长(zhǎng )无(wú )过(guò )。”

《管(guǎn )子(zǐ )·立(lì )政(zhèng )》:“宪(xiàn )既(jì )布(bù ),有(yǒu )不(bú )行(háng )宪(xiàn )者(zhě ),谓(wèi )之(zhī )不(bú )从(cóng )令(lìng ),罪(zuì )死(sǐ )不(bú )赦(shè )。”

《北(běi )史(shǐ )·隋(suí )纪(jì )下(xià )·炀(yáng )帝(dì )》:“强(qiáng )毅(yì )正(zhèng )直(zhí ),执(zhí )宪(xiàn )不(bú )挠(náo )。”

《警(jǐng )世(shì )通(tōng )言(yán )·旌(jīng )阳(yáng )宫(gōng )铁(tiě )树(shù )镇(zhèn )妖(yāo )》:“孔(kǒng )夫(fū )子(zǐ )删(shān )述(shù )六(liù )经(jīng ),垂(chuí )宪(xiàn )万(wàn )世(shì )。”

2.典(diǎn )范(fàn ),榜(bǎng )样(yàng )。

《书(shū )·蔡(cài )仲(zhòng )之(zhī )命(mìng )》:“尔(ěr )乃(nǎi )迈(mài )迹(jì )自(zì )身(shēn ),克(kè )勤(qín )无(wú )怠(dài ),以(yǐ )垂(chuí )宪(xiàn )乃(nǎi )后(hòu )。”

《诗(shī )·小(xiǎo )雅(yǎ )·六(liù )月(yuè )》:“文(wén )武(wǔ )吉(jí )甫(fǔ ),万(wàn )邦(bāng )为(wéi )宪(xiàn )。”

朱(zhū )熹(xī )集(jí )传(chuán ):“宪(xiàn ),法(fǎ )也(yě )……能(néng )文(wén )能(néng )武(wǔ ),则(zé )万(wàn )邦(bāng )以(yǐ )之(zhī )为(wéi )法(fǎ )矣(yǐ )。”

3.曆(lì )法(fǎ )。

《管(guǎn )子(zǐ )·立(lì )政(zhèng )》:“正(zhèng )月(yuè )之(zhī )朔(shuò ),百(bǎi )吏(lì )在(zài )朝(cháo ),君(jūn )乃(nǎi )出(chū )令(lìng )布(bù )宪(xiàn )于(yú )国(guó );五(wǔ )乡(xiāng )之(zhī )师(shī ),五(wǔ )属(shǔ )大(dà )夫(fū ),皆(jiē )受(shòu )宪(xiàn )于(yú )太(tài )史(shǐ )。”

尹(yǐn )知(zhī )章(zhāng )注(zhù ):“宪(xiàn ),所(suǒ )以(yǐ )察(chá )时(shí )令(lìng )。”

清(qīng )章(zhāng )学(xué )诚(chéng )《文(wén )史(shǐ )通(tōng )义(yì )·易(yì )教(jiāo )上(shàng )》:“夫(fū )悬(xuán )象(xiàng )设(shè )教(jiāo )与(yǔ )治(zhì )宪(xiàn )授(shòu )时(shí ),天(tiān )道(dào )也(yě )。”

清(qīng )章(zhāng )学(xué )诚(chéng )《文(wén )史(shǐ )通(tōng )义(yì )·易(yì )教(jiāo )中(zhōng )》:“宪(xiàn )之(zhī )薄(báo )蚀(shí )盈(yíng )亏(kuī )有(yǒu )象(xiàng )可(kě )验(yàn )。”

4.指(zhǐ )推(tuī )步(bù ),推(tuī )算(suàn )曆(lì )数(shù )。

5.宪(xiàn )法(fǎ )的(de )省(shěng )称(chēng )。

朱(zhū )执(zhí )信(xìn )《论(lùn )满(mǎn )洲(zhōu )虽(suī )欲(yù )立(lì )宪(xiàn )而(ér )不(bú )能(néng )》:“今(jīn )之(zhī )非(fēi )革(gé )命(mìng )者(zhě ),则(zé )曰(yuē ):立(lì )宪(xiàn )易(yì ),革(gé )命(mìng )难(nán )。”

6.公(gōng )布(bù );揭(jiē )示(shì )。

《周(zhōu )礼(lǐ )·地(dì )官(guān )·乡(xiāng )大(dà )夫(fū )》:“正(zhèng )岁(suì ),令(lìng )群(qún )吏(lì )攷(kǎo )法(fǎ )于(yú )司(sī )徒(tú )以(yǐ )退(tuì ),各(gè )宪(xiàn )之(zhī )于(yú )其(qí )所(suǒ )治(zhì )之(zhī )国(guó )。”

《国(guó )语(yǔ )·楚(chǔ )语(yǔ )下(xià )》:“龟(guī )足(zú )以(yǐ )宪(xiàn )臧(zāng )否(fǒu ),则(zé )宝(bǎo )之(zhī )。”

王(wáng )引(yǐn )之(zhī )《经(jīng )义(yì )述(shù )闻(wén )·国(guó )语(yǔ )下(xià )》:“宪(xiàn )者(zhě ),表(biǎo )也(yě ),表(biǎo )臧(zāng )否(fǒu )以(yǐ )示(shì )人(rén )。”

宋(sòng )王(wáng )安(ān )石(shí )《原(yuán )教(jiāo )》:“藏(cáng )于(yú )府(fǔ ),宪(xiàn )于(yú )市(shì ),属(shǔ )民(mín )于(yú )鄙(bǐ )野(yě )。”

7.效(xiào )法(fǎ )。

《书(shū )·说(shuō )命(mìng )中(zhōng )》:“惟(wéi )天(tiān )聪(cōng )明(míng ),惟(wéi )圣(shèng )时(shí )宪(xiàn )。”

孔(kǒng )传(chuán ):“宪(xiàn ),法(fǎ )也(yě )·言(yán )圣(shèng )王(wáng )法(fǎ )天(tiān )以(yǐ )立(lì )教(jiāo )于(yú )下(xià )。”

《三(sān )国(guó )志(zhì )·蜀(shǔ )志(zhì )·郄(qiè )正(zhèng )传(chuán )》:“俯(fǔ )宪(xiàn )坤(kūn )典(diǎn ),仰(yǎng )式(shì )乾(qián )文(wén )。”

明(míng )方(fāng )孝(xiào )孺(rú )《御(yù )书(shū )赞(zàn )》:“圣(shèng )人(rén )宪(xiàn )天(tiān ),与(yǔ )天(tiān )同(tóng )德(dé )。”

清(qīng )冯(féng )班(bān )《钝(dùn )吟(yín )杂(zá )录(lù )·正(zhèng )俗(sú )》:“李(lǐ )太(tài )白(bái )远(yuǎn )宪(xiàn )《诗(shī )》《骚(sāo )》,割(gē )截(jié )三(sān )祖(zǔ );近(jìn )法(fǎ )鲍(bào )明(míng )远(yuǎn ),而(ér )恢(huī )廓(kuò )变(biàn )化(huà )过(guò )人(rén )。”

8.思(sī )虑(lǜ )。

《礼(lǐ )记(jì )·学(xué )记(jì )》:“发(fā )虑(lǜ )宪(xiàn ),求(qiú )善(shàn )良(liáng )。”

俞(yú )樾(yuè )《群(qún )经(jīng )平(píng )议(yì )·大(dà )戴(dài )礼(lǐ )记(jì )二(èr )》:“《学(xué )记(jì )》以(yǐ )‘发(fā )虑(lǜ )宪(xiàn ),求(qiú )善(shàn )良(liáng )’为(wéi )对(duì )文(wén )。良(liáng )犹(yóu )善(shàn )也(yě ),则(zé )宪(xiàn )犹(yóu )虑(lǜ )也(yě )。

原(yuán )宪(xiàn )字(zì )子(zǐ )思(sī ),是(shì )宪(xiàn )有(yǒu )思(sī )义(yì )。”

9.方(fāng )法(fǎ )。

《管(guǎn )子(zǐ )·宙(zhòu )合(hé )》:“其(qí )处(chù )大(dà )也(yě )不(bú )究(jiū ),其(qí )入(rù )小(xiǎo )也(yě )不(bú )塞(sāi ),犹(yóu )迹(jì )求(qiú )履(lǚ )之(zhī )宪(xiàn )也(yě )。”

尹(yǐn )知(zhī )章(zhāng )注(zhù ):“宪(xiàn ),法(fǎ )也(yě ),拟(nǐ )迹(jì )而(ér )求(qiú )履(lǚ )法(fǎ )。”

10.弹(dàn )劾(hé )。

《南(nán )齐(qí )书(shū )·沉(chén )冲(chōng )传(chuán )》:“中(zhōng )丞(chéng )桉(ān )裁(cái )之(zhī )职(zhí ),被(bèi )宪(xiàn )者(zhě )多(duō )结(jié )怨(yuàn )。”

11.指(zhǐ )司(sī )刑(xíng )狱(yù )的(de )中(zhōng )央(yāng )、地(dì )方(fāng )机(jī )构(gòu )或(huò )官(guān )员(yuán )。如(rú )唐(táng )代(dài )称(chēng )刑(xíng )部(bù )为(wéi )宪(xiàn )部(bù ),宋(sòng )代(dài )的(de )提(tí )点(diǎn )刑(xíng )狱(yù )司(sī )及(jí )提(tí )刑(xíng )别(bié )称(chēng )宪(xiàn )。

宋(sòng )刘(liú )斧(fǔ )《青(qīng )琐(suǒ )高(gāo )议(yì )·琼(qióng )奴(nú )记(jì )》:“父(fù )为(wéi )淮(huái )南(nán )宪(xiàn ),所(suǒ )至(zhì )不(bú )避(bì )贵(guì )势(shì )。”

宋(sòng )周(zhōu )必(bì )大(dà )《二(èr )老(lǎo )堂(táng )杂(zá )志(zhì )·宪(xiàn )台(tái )》:“宪(xiàn )部(bù ),刑(xíng )部(bù )也(yě );宪(xiàn )台(tái ),御(yù )史(shǐ )台(tái )也(yě )。今(jīn )直(zhí )以(yǐ )诸(zhū )路(lù )刑(xíng )狱(yù )为(wéi )宪(xiàn )。”

清(qīng )钱(qián )大(dà )昕(xīn )《十(shí )驾(jià )斋(zhāi )养(yǎng )新(xīn )录(lù )·帅(shuài )漕(cáo )宪(xiàn )仓(cāng )》:“宋(sòng )则(zé )有(yǒu )帅(shuài )漕(cáo )宪(xiàn )仓(cāng )四(sì )司(sī )……宪(xiàn )谓(wèi )提(tí )点(diǎn )刑(xíng )狱(yù )司(sī )。”参(cān )见(jiàn )“宪(xiàn )部(bù )”。

12.旧(jiù )指(zhǐ )朝(cháo )廷(tíng )委(wěi )驻(zhù )各(gè )行(háng )省(shěng )的(de )高(gāo )级(jí )官(guān )吏(lì )。如(rú )清(qīng )代(dài )称(chēng )巡(xún )抚(fǔ )、藩(fān )司(sī )、臬(niè )司(sī )为(wéi )三(sān )大(dà )宪(xiàn )。引(yǐn )申(shēn )为(wéi )对(duì )上(shàng )司(sī )的(de )尊(zūn )称(chēng )。

清(qīng )黄(huáng )六(liù )鸿(hóng )《福(fú )惠(huì )全(quán )书(shū )·莅(lì )任(rèn )·禀(bǐng )帖(tiē )赘(zhuì )说(shuō )》:“近(jìn )阅(yuè )邸(dǐ )报(bào ),黄(huáng )运(yùn )二(èr )河(hé )一(yī )时(shí )并(bìng )急(jí ),所(suǒ )费(fèi )金(jīn )钱(qián )动(dòng )以(yǐ )百(bǎi )万(wàn ),上(shàng )廑(jǐn )九(jiǔ )重(zhòng )之(zhī )宵(xiāo )旰(gàn ),下(xià )烦(fán )各(gè )宪(xiàn )之(zhī )驰(chí )驱(qū )。”

《二(èr )十(shí )年(nián )目(mù )睹(dǔ )之(zhī )怪(guài )现(xiàn )状(zhuàng )》第(dì )五(wǔ )二(èr )回(huí ):“﹝司(sī )事(shì )﹞拿(ná )了(le )手(shǒu )本(běn ),来(lái )船(chuán )还(hái )隔(gé )着(zhe )一(yī )尺(chǐ )多(duō )远(yuǎn ),便(biàn )一(yī )跃(yuè )而(ér )过(guò ),直(zhí )到(dào )大(dà )餐(cān )间(jiān )禀(bǐng )见(jiàn )请(qǐng )安(ān ),恭(gōng )迎(yíng )宪(xiàn )太(tài )太(tài )、宪(xiàn )姨(yí )太(tài )太(tài )。”

13.喜(xǐ )乐(lè )貌(mào )。参(cān )见(jiàn )“宪(xiàn )宪(xiàn )”。

14.通(tōng )“轩(xuān )”。高(gāo )起(qǐ ),抬(tái )起(qǐ )。

《礼(lǐ )记(jì )·乐(lè )记(jì )》:“《武(wǔ )》坐(zuò )致(zhì )右(yòu )宪(xiàn )左(zuǒ ),何(hé )也(yě )?”郑(zhèng )玄(xuán )注(zhù ):“宪(xiàn ),读(dú )为(wéi )‘轩(xuān )’。”

孔(kǒng )颖(yǐng )达(dá )疏(shū ):“轩(xuān ),起(qǐ )也(yě )。”

孙(sūn )希(xī )旦(dàn )集(jí )解(jiě ):“愚(yú )谓(wèi )《武(wǔ )》坐(zuò )致(zhì )右(yòu )轩(xuān )左(zuǒ ),谓(wèi )《武(wǔ )舞(wǔ )》五(wǔ )成(chéng )之(zhī )时(shí ),舞(wǔ )者(zhě )之(zhī )坐(zuò )致(zhì )右(yòu )膝(xī )于(yú )地(dì ),而(ér )轩(xuān )起(qǐ )其(qí )左(zuǒ )足(zú )也(yě )。”

唐(táng )柳(liǔ )宗(zōng )元(yuán )《非(fēi )国(guó )语(yǔ )上(shàng )·律(lǜ )》:“‘致(zhì )右(yòu )宪(xiàn )左(zuǒ )’,‘久(jiǔ )立(lì )于(yú )缀(zhuì )’,皆(jiē )《大(dà )武(wǔ )》之(zhī )形(xíng )也(yě )。”

15.姓(xìng )。

汉(hàn )有(yǒu )宪(xiàn )义(yì )渠(qú )。见(jiàn )《急(jí )就(jiù )篇(piān )》卷(juàn )二(èr )。

II

xi·n

ㄒ〡ㄢˇ

〔《集(jí )韵(yùn )》呼(hū )典(diǎn )切(qiē ),上(shàng )铣(xǐ ),晓(xiǎo )。〕

通(tōng )“显(xiǎn )”。

1.明(míng )显(xiǎn )。参(cān )见(jiàn )“宪(xiàn )宪(xiàn )”。

2.犹(yóu )皇(huáng )。旧(jiù )时(shí )对(duì )先(xiān )人(rén )的(de )美(měi )称(chēng )。参(cān )见(jiàn )“宪(xiàn )考(kǎo )”。

阅读:1876

●憲(简体版)

©2015-2026 ok8.org 文学库