三五【登录】

ok8.org > 词典 > 三五

I

1.谓(wèi )十(shí )五(wǔ )天(tiān )。

《礼(lǐ )记(jì )·礼(lǐ )运(yùn )》:“是(shì )以(yǐ )三(sān )五(wǔ )而(ér )盈(yíng ),三(sān )五(wǔ )而(ér )阙(què )。”后(hòu )以(yǐ )指(zhǐ )农(nóng )曆(lì )月(yuè )之(zhī )十(shí )五(wǔ )日(rì )。

《古(gǔ )诗(shī )十(shí )九(jiǔ )首(shǒu )·孟(mèng )冬(dōng )寒(hán )气(qì )至(zhì )》:“三(sān )五(wǔ )明(míng )月(yuè )满(mǎn ),四(sì )五(wǔ )詹(zhān )兔(tù )缺(quē )。”

宋(sòng )贺(hè )铸(zhù )《侍(shì )香(xiāng )金(jīn )童(tóng )》词(cí ):“三(sān )五(wǔ )彩(cǎi )蟾(chán )明(míng )夜(yè )是(shì )。屈(qū )曲(qǔ )栏(lán )干(gàn ),断(duàn )肠(cháng )千(qiān )里(lǐ )。”

清(qīng )林(lín )则(zé )徐(xú )《中(zhōng )秋(qiū )眺(tiào )月(yuè )有(yǒu )作(zuò )》诗(shī ):“今(jīn )夕(xī )何(hé )夕(xī )正(zhèng )三(sān )五(wǔ ),晴(qíng )光(guāng )如(rú )此(cǐ )胡(hú )不(bú )游(yóu )?”

2.指(zhǐ )农(nóng )曆(lì )正(zhèng )月(yuè )十(shí )五(wǔ )上(shàng )元(yuán )节(jiē )。

宋(sòng )李(lǐ )清(qīng )照(zhào )《永(yǒng )遇(yù )乐(lè )》词(cí ):“中(zhōng )州(zhōu )盛(shèng )日(rì ),闺(guī )门(mén )多(duō )暇(xiá ),记(jì )得(dé )偏(piān )重(zhòng )三(sān )五(wǔ )。”

宋(sòng )刘(liú )辰(chén )翁(wēng )《永(yǒng )遇(yù )乐(lè )·余(yú )自(zì )乙(yǐ )亥(hài )上(shàng )元(yuán )诵(sòng )李(lǐ )易(yì )安(ān )词(cí )为(wéi )之(zhī )涕(tì )下(xià )》词(cí ):“缃(xiāng )帙(zhì )流(liú )离(lí ),风(fēng )鬟(huán )三(sān )五(wǔ ),能(néng )赋(fù )词(cí )最(zuì )苦(kǔ )。”

3.谓(wèi )十(shí )五(wǔ )岁(suì )。

晋(jìn )陶(táo )潜(qián )《杂(zá )诗(shī )》之(zhī )十(shí )二(èr ):“年(nián )始(shǐ )三(sān )五(wǔ )间(jiān ),乔(qiáo )柯(kē )何(hé )可(kě )倚(yǐ )?”唐(táng )王(wáng )翰(hàn )《飞(fēi )燕(yàn )篇(piān )》:“可(kě )怜(lián )女(nǚ )儿(ér )三(sān )五(wǔ )许(xǔ ),丰(fēng )茸(róng )惜(xī )是(shì )一(yī )园(yuán )花(huā )。”

明(míng )何(hé )景(jǐng )明(míng )《七(qī )述(shù )》:“三(sān )五(wǔ )冶(yě )容(róng ),二(èr )八(bā )曼(màn )姬(jī )。”

王(wáng )闓(kǎi )运(yùn )《采(cǎi )芬(fēn )女(nǚ )子(zǐ )墓(mù )志(zhì )铭(míng )》:“芳(fāng )辰(chén )三(sān )五(wǔ ),方(fāng )洛(luò )阳(yáng )而(ér )自(zì )娇(jiāo );阑(lán )干(gàn )十(shí )二(èr ),弔(dì )姮(héng )娥(é )而(ér )微(wēi )歎(tàn )。”

4.指(zhǐ )三(sān )十(shí )年(nián )和(hé )五(wǔ )百(bǎi )年(nián )。古(gǔ )谓(wèi )天(tiān )运(yùn )三(sān )十(shí )年(nián )一(yī )小(xiǎo )变(biàn ),五(wǔ )百(bǎi )年(nián )一(yī )大(dà )变(biàn )。

《史(shǐ )记(jì )·天(tiān )官(guān )书(shū )论(lùn )》:“为(wéi )国(guó )者(zhě )必(bì )贵(guì )三(sān )五(wǔ )。”

司(sī )马(mǎ )贞(zhēn )索(suǒ )隐(yǐn ):“三(sān )五(wǔ ),谓(wèi )三(sān )十(shí )岁(suì )一(yī )小(xiǎo )变(biàn ),五(wǔ )百(bǎi )岁(suì )一(yī )大(dà )变(biàn )。”

5.指(zhǐ )三(sān )皇(huáng )五(wǔ )帝(dì )。

《楚(chǔ )辞(cí )·刘(liú )向(xiàng )<九(jiǔ )叹(tàn )·思(sī )古(gǔ )>》:“背(bèi )三(sān )五(wǔ )之(zhī )典(diǎn )刑(xíng )兮(xī ),绝(jué )《洪(hóng )范(fàn )》之(zhī )辟(pì )纪(jì )。”

王(wáng )逸(yì )注(zhù ):“言(yán )君(jūn )施(shī )行(háng ),背(bèi )三(sān )皇(huáng )五(wǔ )帝(dì )之(zhī )常(cháng )典(diǎn )。”

唐(táng )刘(liú )知(zhī )几(jǐ )《史(shǐ )通(tōng )·载(zǎi )文(wén )》:“夫(fū )谈(tán )主(zhǔ )上(shàng )之(zhī )圣(shèng )明(míng ),则(zé )君(jūn )尽(jìn )三(sān )五(wǔ );述(shù )宰(zǎi )相(xiàng )之(zhī )英(yīng )伟(wěi ),则(zé )人(rén )皆(jiē )二(èr )八(bā )。”

宋(sòng )欧(ōu )阳(yáng )修(xiū )《憎(zēng )蚊(wén )》诗(shī ):“荒(huāng )茫(máng )三(sān )五(wǔ )前(qián ),民(mín )物(wù )交(jiāo )相(xiàng )黩(dú )。”

清(qīng )钱(qián )谦(qiān )益(yì )《大(dà )司(sī )马(mǎ )吉(jí )安(ān )茂(mào )明(míng )李(lǐ )公(gōng )参(cān )赞(zàn )留(liú )务(wù )序(xù )》:“主(zhǔ )上(shàng )神(shén )圣(shèng ),度(dù )越(yuè )三(sān )五(wǔ )。”

6.指(zhǐ )三(sān )王(wáng )五(wǔ )霸(bà )。

《楚(chǔ )辞(cí )·九(jiǔ )章(zhāng )·抽(chōu )思(sī )》:“望(wàng )三(sān )五(wǔ )以(yǐ )为(wéi )像(xiàng )兮(xī ),指(zhǐ )彭(péng )咸(xián )以(yǐ )为(wéi )仪(yí )。”

王(wáng )逸(yì )注(zhù ):“三(sān )王(wáng )五(wǔ )伯(bó ),可(kě )修(xiū )法(fǎ )也(yě )。”

姜(jiāng )亮(liàng )夫(fū )校(xiào )注(zhù ):“战(zhàn )代(dài )言(yán )三(sān )五(wǔ ),多(duō )指(zhǐ )三(sān )王(wáng )、五(wǔ )伯(bó )。”

7.指(zhǐ )三(sān )辰(chén )五(wǔ )星(xīng )。

《史(shǐ )记(jì )·天(tiān )官(guān )书(shū )论(lùn )》:“为(wéi )天(tiān )数(shù )者(zhě ),必(bì )通(tōng )三(sān )五(wǔ )。”

司(sī )马(mǎ )贞(zhēn )索(suǒ )隐(yǐn ):“桉(ān ):三(sān )谓(wèi )三(sān )辰(chén ),五(wǔ )谓(wèi )五(wǔ )星(xīng )。”

晋(jìn )葛(gě )洪(hóng )《抱(bào )朴(pǔ )子(zǐ )·勖(xù )学(xué )》:“考(kǎo )七(qī )耀(yào )之(zhī )盈(yíng )虚(xū ),步(bù )三(sān )五(wǔ )之(zhī )变(biàn )化(huà )。”

《云(yún )笈(jí )七(qī )籤(qiān )》卷(juàn )二(èr )十(shí ):“九(jiǔ )灵(líng )交(jiāo )度(dù ),三(sān )五(wǔ )相(xiàng )推(tuī )。”

8.指(zhǐ )三(sān )正(zhèng )五(wǔ )行(háng )。

《黄(huáng )庭(tíng )内(nèi )景(jǐng )经(jīng )·五(wǔ )行(háng )》:“五(wǔ )行(háng )相(xiàng )推(tuī )反(fǎn )归(guī )一(yī ),三(sān )五(wǔ )合(hé )气(qì )九(jiǔ )九(jiǔ )节(jiē )。”

梁(liáng )丘(qiū )子(zǐ )注(zhù ):“《玄(xuán )妙(miào )经(jīng )》云(yún ):三(sān )者(zhě ),在(zài )天(tiān )为(wéi )日(rì )、月(yuè )、星(xīng ),名(míng )曰(yuē )三(sān )光(guāng );在(zài )地(dì )为(wéi )珠(zhū )、玉(yù )、金(jīn ),名(míng )曰(yuē )三(sān )宝(bǎo );在(zài )人(rén )为(wéi )耳(ěr )、鼻(bí )、口(kǒu ),名(míng )曰(yuē )三(sān )生(shēng )。天(tiān )、地(dì )、人(rén )凡(fán )三(sān )而(ér )各(gè )怀(huái )五(wǔ )行(háng ),故(gù )曰(yuē )三(sān )五(wǔ )……诸(zhū )生(shēng )之(zhī )物(wù ),不(bú )得(dé )三(sān )五(wǔ )不(bú )立(lì )也(yě ),故(gù )曰(yuē ):‘天(tiān )道(dào )不(bú )远(yuǎn ),三(sān )五(wǔ )复(fù )返(fǎn )。’”

9.指(zhǐ )三(sān )才(cái )五(wǔ )常(cháng )。

晋(jìn )陶(táo )潜(qián )《感(gǎn )士(shì )不(bú )遇(yù )赋(fù )》:“禀(bǐng )神(shén )智(zhì )以(yǐ )藏(cáng )照(zhào ),秉(bǐng )三(sān )五(wǔ )而(ér )垂(chuí )名(míng )。”

逯(lù )钦(qīn )立(lì )注(zhù ):“三(sān )五(wǔ ),三(sān )才(cái )五(wǔ )常(cháng )。三(sān )才(cái ),天(tiān )、地(dì )、人(rén );五(wǔ )常(cháng ),仁(rén )、义(yì )、礼(lǐ )、智(zhì )、信(xìn )。”

10.指(zhǐ )三(sān )所(suǒ )五(wǔ )位(wèi )。

《诗(shī )·大(dà )雅(yǎ )·大(dà )明(míng )》“燮(xiè )伐(fá )大(dà )商(shāng )”汉(hàn )郑(zhèng )玄(xuán )笺(jiān ):“协(xié )和(hé )伐(fá )殷(yīn )之(zhī )事(shì ),谓(wèi )合(hé )位(wèi )三(sān )五(wǔ )也(yě )。”

孔(kǒng )颖(yǐng )达(dá )疏(shū ):“言(yán )正(zhèng )合(hé )会(huì )天(tiān )道(dào )于(yú )五(wǔ )位(wèi )三(sān )所(suǒ )而(ér )用(yòng )之(zhī )。岁(suì )、日(rì )、月(yuè )、辰(chén )、星(xīng )五(wǔ )者(zhě )各(gè )有(yǒu )位(wèi ),谓(wèi )之(zhī )五(wǔ )位(wèi )。星(xīng )、日(rì )、辰(chén )在(zài )北(běi ),岁(suì )在(zài )南(nán ),月(yuè )在(zài )东(dōng ),居(jū )三(sān )处(chù ),故(gù )言(yán )三(sān )所(suǒ )。”

《汉(hàn )书(shū )·叙(xù )传(chuán )上(shàng )》:“东(dōng )邻(lín )虐(nuè )而(ér )歼(jiān )仁(rén )兮(xī ),王(wáng )合(hé )位(wèi )虖(hū )三(sān )五(wǔ )。”

颜(yán )师(shī )古(gǔ )注(zhù ):“应(yīng )劭(shào )曰(yuē ):‘东(dōng )邻(lín ),纣(zhòu )也(yě )。歼(jiān ),尽(jìn )也(yě )。王(wáng ),武(wǔ )王(wáng )也(yě )。欲(yù )合(hé )五(wǔ )位(wèi )三(sān )所(suǒ ),即(jí )《国(guó )语(yǔ )》岁(suì )、日(rì )、月(yuè )、星(xīng )、辰(chén )之(zhī )所(suǒ )在(zài )也(yě )。’……五(wǔ )位(wèi ),谓(wèi )岁(suì )、日(rì )、月(yuè )、辰(chén )、星(xīng )也(yě )。三(sān )所(suǒ ),谓(wèi )逢(féng )公(gōng )所(suǒ )凭(píng )神(shén ),周(zhōu )分(fèn )野(yě )所(suǒ )在(zài ),后(hòu )稷(jì )所(suǒ )经(jīng )纬(wěi )也(yě )。”

11.指(zhǐ )三(sān )田(tián )五(wǔ )脏(zāng )。

《黄(huáng )庭(tíng )内(nèi )景(jǐng )经(jīng )·治(zhì )生(shēng )》:“安(ān )在(zài )紫(zǐ )房(fáng )帏(wéi )幙(mù )间(jiān ),立(lì )坐(zuò )室(shì )外(wài )三(sān )五(wǔ )玄(xuán )。”

梁(liáng )丘(qiū )子(zǐ )注(zhù ):“谓(wèi )八(bā )景(jǐng )及(jí )二(èr )十(shí )四(sì )真(zhēn )神(shén )营(yíng )护(hù )人(rén )身(shēn ),则(zé )三(sān )田(tián )五(wǔ )藏(cáng )真(zhēn )气(qì )调(diào )柔(róu )无(wú )灾(zāi )病(bìng )也(yě )。”

12.九(jiǔ )宫(gōng )术(shù )谓(wèi )三(sān )生(shēng )五(wǔ )死(sǐ )。

《文(wén )选(xuǎn )·江(jiāng )淹(yān )<诣(yì )建(jiàn )平(píng )王(wáng )上(shàng )书(shū )>》:“备(bèi )鸣(míng )盗(dào )浅(qiǎn )术(shù )之(zhī )馀(yú ),豫(yù )三(sān )五(wǔ )贱(jiàn )伎(jì )之(zhī )末(mò )。”

李(lǐ )善(shàn )注(zhù ):“《抱(bào )朴(pǔ )子(zǐ )·军(jūn )术(shù )》曰(yuē ):大(dà )将(jiāng )军(jūn )当(dāng )明(míng )桉(ān )九(jiǔ )宫(gōng ),视(shì )年(nián )在(zài )宫(gōng ),常(cháng )就(jiù )三(sān )居(jū )五(wǔ );五(wǔ )为(wéi )死(sǐ ),三(sān )为(wéi )生(shēng ),能(néng )知(zhī )三(sān )五(wǔ ),横(héng )行(háng )天(tiān )下(xià )。”

唐(táng )刘(liú )禹(yǔ )锡(xī )《魏(wèi )生(shēng )兵(bīng )要(yào )述(shù )》:“吾(wú )知(zhī )元(yuán )侯(hóu )上(shàng )舍(shě ),不(bú )独(dú )善(shàn )鸡(jī )鸣(míng )、弹(dàn )长(zhǎng )铗(jiá )、三(sān )五(wǔ )、九(jiǔ )九(jiǔ )之(zhī )伎(jì ),颛(zhuān )之(zhī )而(ér )已(yǐ )。”

13.指(zhǐ )参(cān )宿(xiǔ )和(hé )昴(mǎo )宿(xiǔ )。

《诗(shī )·召(zhào )南(nán )·小(xiǎo )星(xīng )》:“嘒(huì )彼(bǐ )小(xiǎo )星(xīng ),三(sān )五(wǔ )在(zài )东(dōng )。”

王(wáng )引(yǐn )之(zhī )《经(jīng )义(yì )述(shù )闻(wén )·毛(máo )诗(shī )上(shàng )》:“三(sān )五(wǔ ),举(jǔ )其(qí )数(shù )也(yě );参(cān )昴(mǎo ),着(zhe )其(qí )名(míng )也(yě )。”旧(jiù )说(shuō )以(yǐ )“三(sān )五(wǔ )”指(zhǐ )心(xīn )宿(xiǔ )和(hé )柳(liǔ )宿(xiǔ )(噣(zhòu ))。

毛(máo )传(chuán ):“三(sān ),心(xīn );五(wǔ ),噣(zhòu )。四(sì )时(shí )更(gèng )见(jiàn )。”

三(sān )国(guó )魏(wèi )曹(cáo )丕(pī )《杂(zá )诗(shī )》之(zhī )一(yī ):“天(tiān )汉(hàn )迴(huí )西(xī )流(liú ),三(sān )五(wǔ )正(zhèng )从(cóng )横(héng )。”

14.晋(jìn )时(shí )徵(zhēng )人(rén )服(fú )兵(bīng )役(yì ),在(zài )部(bù )分(fèn )地(dì )区(qū )实(shí )行(háng )五(wǔ )丁(dīng )抽(chōu )三(sān )制(zhì ),后(hòu )因(yīn )称(chēng )发(fā )人(rén )徵(zhēng )役(yì )为(wéi )“三(sān )五(wǔ )”。

《晋(jìn )书(shū )·石(shí )季(jì )龙(lóng )载(zǎi )记(jì )上(shàng )》:“又(yòu )敕(chì )河(hé )南(nán )四(sì )州(zhōu )具(jù )南(nán )师(shī )之(zhī )备(bèi ),并(bìng )、朔(shuò )、秦(qín )、雍(yōng )严(yán )西(xī )讨(tǎo )之(zhī )资(zī ),青(qīng )、冀(jì )、幽(yōu )州(zhōu )三(sān )五(wǔ )发(fā )卒(zú )。”

《宋(sòng )书(shū )·孝(xiào )义(yì )传(chuán )·孙(sūn )棘(jí )》:“世(shì )祖(zǔ )大(dà )明(míng )五(wǔ )年(nián ),发(fā )三(sān )五(wǔ )丁(dīng ),弟(dì )萨(sà )应(yīng )充(chōng )行(háng )。”

《南(nán )史(shǐ )·循(xún )吏(lì )传(chuán )·郭(guō )祖(zǔ )深(shēn )》:“又(yòu )梁(liáng )兴(xìng )以(yǐ )来(lái ),发(fā )人(rén )徵(zhēng )役(yì ),号(hào )为(wéi )三(sān )五(wǔ )。”

15.约(yuē )举(jǔ )之(zhī )数(shù )。表(biǎo )示(shì )数(shù )目(mù )不(bú )多(duō )。

唐(táng )李(lǐ )白(bái )《鲁(lǔ )郡(jùn )尧(yáo )祠(cí )送(sòng )窦(dòu )明(míng )府(fǔ )还(hái )西(xī )京(jīng )》诗(shī ):“遂(suí )将(jiāng )三(sān )五(wǔ )少(shǎo )年(nián )辈(bèi ),登(dēng )高(gāo )远(yuǎn )望(wàng )形(xíng )神(shén )开(kāi )。”

《水(shuǐ )浒(hǔ )传(chuán )》第(dì )二(èr )回(huí ):“朱(zhū )武(wǔ )、陈(chén )达(dá )、杨(yáng )春(chūn )三(sān )个(gè )头(tóu )领(lǐng )吩(fēn )咐(fù )小(xiǎo )喽(lou )囉(luō )看(kàn )守(shǒu )寨(zhài )栅(shān ),只(zhī )带(dài )三(sān )五(wǔ )个(gè )做(zuò )伴(bàn )。”

清(qīng )朱(zhū )彝(yí )尊(zūn )《<腾(téng )笑(xiào )集(jí )>自(zì )叙(xù )》:“庭(tíng )有(yǒu )藤(téng )二(èr )本(běn ),柽(chēng )柳(liǔ )一(yī )株(zhū ),傍(bàng )帖(tiē )湖(hú )石(shí )三(sān )五(wǔ ),可(kě )以(yǐ )坐(zuò )客(kè )赋(fù )诗(shī )。”

沉(chén )从(cóng )文(wén )《生(shēng )存(cún )》:“长(zhǎng )桉(ān )旁(páng )坐(zuò )下(xià )了(le )三(sān )五(wǔ )个(gè )车(chē )夫(fū )。”

II

谓(wèi )三(sān )令(lìng )五(wǔ )申(shēn )。

南(nán )朝(cháo )梁(liáng )江(jiāng )淹(yān )《萧(xiāo )骠(biāo )骑(qí )发(fā )徐(xú )州(zhōu )三(sān )五(wǔ )教(jiāo )》:“所(suǒ )统(tǒng )郡(jùn )县(xiàn ),便(biàn )普(pǔ )三(sān )五(wǔ );咸(xián )依(yī )旧(jiù )格(gé ),以(yǐ )赴(fù )戎(róng )麾(huī )。”

胡(hú )之(zhī )骥(jì )彙(huì )注(zhù ):“三(sān )五(wǔ ),犹(yóu )《孙(sūn )子(zǐ )兵(bīng )法(fǎ )》所(suǒ )谓(wèi )三(sān )令(lìng )五(wǔ )申(shēn )之(zhī )教(jiāo )。”

阅读:2433

●三五(简体版)

©2015-2026 ok8.org 文学库