晷【登录】

ok8.org > 汉字/字典 > 晷

晷(guǐ )字(zì )的(de )笔(bǐ )画(huà ):12画(huà );

gu·

ㄍㄨㄟˇ

〔《广(guǎng )韵(yùn )》居(jū )洧(wěi )切(qiē ),上(shàng )旨(zhǐ ),见(jiàn )。〕

1.日(rì )影(yǐng );日(rì )光(guāng )。

《文(wén )选(xuǎn )·张(zhāng )衡(héng )〈西(xī )京(jīng )赋(fù )〉》:“白(bái )日(rì )未(wèi )及(jí )移(yí )其(qí )晷(guǐ ),已(yǐ )獮(xiǎn )其(qí )什(shí )七(qī )八(bā )。”

薛(xuē )综(zōng )注(zhù ):“晷(guǐ ),景(jǐng )也(yě )……言(yán )日(rì )景(jǐng )未(wèi )移(yí )。”

宋(sòng )柴(chái )望(wàng )《念(niàn )奴(nú )娇(jiāo )》词(cí ):“春(chūn )来(lái )多(duō )困(kùn ),正(zhèng )晷(guǐ )移(yí )帘(lián )影(yǐng ),银(yín )屏(píng )深(shēn )闭(bì )。”

2.引(yǐn )申(shēn )指(zhǐ )白(bái )昼(zhòu )。

晋(jìn )王(wáng )嘉(jiā )《拾(shí )遗(yí )记(jì )·前(qián )汉(hàn )下(xià )》:“﹝昭(zhāo )帝(dì )﹞常(cháng )以(yǐ )季(jì )秋(qiū )之(zhī )月(yuè ),泛(fàn )蘅(héng )兰(lán )云(yún )鷁(yì )之(zhī )舟(zhōu ),穷(qióng )晷(guǐ )係(xì )夜(yè ),钓(diào )于(yú )台(tái )下(xià )。”

唐(táng )韩(hán )愈(yù )《进(jìn )学(xué )解(jiě )》:“焚(fén )膏(gāo )油(yóu )以(yǐ )继(jì )晷(guǐ ),恒(héng )兀(wū )兀(wū )以(yǐ )穷(qióng )年(nián )。”

3.光(guāng )阴(yīn );时(shí )间(jiān )。

晋(jìn )潘(pān )尼(ní )《赠(zèng )陆(lù )机(jī )出(chū )为(wéi )吴(wú )王(wáng )郎(láng )中(zhōng )令(lìng )》诗(shī ):“寸(cùn )晷(guǐ )是(shì )宝(bǎo ),岂(qǐ )无(wú )璵(yú )璠(fán )。”

金(jīn )元(yuán )好(hǎo )问(wèn )《寄(jì )英(yīng )禅(chán )师(shī )》诗(shī ):“济(jì )甫(fǔ )诗(shī )最(zuì )苦(kǔ ),寸(cùn )晷(guǐ )不(bú )识(shí )闲(xián )。”

清(qīng )吴(wú )趼(jiǎn )人(rén )《〈痛(tòng )史(shǐ )〉叙(xù )》:“人(rén )至(zhì )通(tōng )才(cái ),年(nián )已(yǐ )逾(yú )冠(guàn ),虽(suī )欲(yù )补(bǔ )习(xí ),苦(kǔ )无(wú )时(shí )晷(guǐ )。”

鲁(lǔ )迅(xùn )《书(shū )信(xìn )集(jí )·致(zhì )蔡(cài )斐(fěi )君(jūn )》:“因(yīn )为(wéi )寓(yù )中(zhōng )人(rén )少(shǎo ),各(gè )无(wú )暇(xiá )晷(guǐ )。”

4.指(zhǐ )一(yī )日(rì )或(huò )一(yī )时(shí )。

唐(táng )吴(wú )融(róng )《祝(zhù )风(fēng )三(sān )十(shí )二(èr )韵(yùn )》:“秋(qiū )不(bú )安(ān )一(yī )食(shí ),春(chūn )不(bú )閒(jiān )一(yī )晷(guǐ )。”

清(qīng )恽(yùn )敬(jìng )《答(dá )董(dǒng )牧(mù )唐(táng )书(shū )》之(zhī )一(yī ):“此(cǐ )四(sì )年(nián )之(zhī )中(zhōng )所(suǒ )以(yǐ )无(wú )一(yī )晷(guǐ )之(zhī )安(ān )、一(yī )事(shì )之(zhī )定(dìng )也(yě )。”

5.指(zhǐ )日(rì )晷(guǐ )。测(cè )度(dù )日(rì )影(yǐng )以(yǐ )确(què )定(dìng )时(shí )刻(kè )的(de )仪(yí )器(qì )。

《晋(jìn )书(shū )·隐(yǐn )逸(yì )传(chuán )·鲁(lǔ )胜(shèng )》:“以(yǐ )冬(dōng )至(zhì )之(zhī )后(hòu ),立(lì )晷(guǐ )测(cè )影(yǐng ),准(zhǔn )度(dù )日(rì )月(yuè )星(xīng )。”

6.指(zhǐ )晷(guǐ )仪(yí )立(lì )表(biǎo )的(de )投(tóu )影(yǐng )。

《周(zhōu )髀(bì )算(suàn )经(jīng )》卷(juàn )上(shàng ):“夏(xià )至(zhì )之(zhī )日(rì ),晷(guǐ )一(yī )尺(chǐ )六(liù )寸(cùn )。”

7.指(zhǐ )兼(jiān )测(cè )日(rì )月(yuè )星(xīng )等(děng )天(tiān )象(xiàng )的(de )仪(yí )器(qì )。

清(qīng )阮(ruǎn )元(yuán )《畴(chóu )人(rén )传(chuán )·王(wáng )锡(xī )阐(chǎn )上(shàng )》:“测(cè )天(tiān )当(dāng )据(jù )仪(yí )晷(guǐ ),造(zào )三(sān )辰(chén )晷(guǐ ),兼(jiān )测(cè )日(rì )月(yuè )星(xīng ),因(yīn )作(zuò )《三(sān )辰(chén )晷(guǐ )志(zhì )》。”

8.推(tuī )测(cè )。

汉(hàn )扬(yáng )雄(xióng )《法(fǎ )言(yán )·五(wǔ )百(bǎi )》:“德(dé )隆(lóng )则(zé )晷(guǐ )星(xīng ),星(xīng )隆(lóng )则(zé )晷(guǐ )德(dé )也(yě )。”

汪(wāng )荣(róng )宝(bǎo )义(yì )疏(shū )引(yǐn )俞(yú )樾(yuè )曰(yuē ):“晷(guǐ )者(zhě ),日(rì )景(jǐng )也(yě )。古(gǔ )人(rén )以(yǐ )土(tǔ )圭(guī )致(zhì )日(rì )景(jǐng ),以(yǐ )定(dìng )南(nán )北(běi )。

《易(yì )通(tōng )卦(guà )验(yàn )》所(suǒ )谓(wèi )‘树(shù )八(bā )尺(chǐ )之(zhī )表(biǎo ),日(rì )中(zhōng )视(shì )其(qí )晷(guǐ )’是(shì )也(yě )。故(gù )扬(yáng )子(zǐ )借(jiè )晷(guǐ )为(wéi )推(tuī )测(cè )之(zhī )义(yì )。言(yán )君(jūn )德(dé )隆(lóng )盛(shèng )则(zé )当(dāng )晷(guǐ )之(zhī )于(yú )星(xīng ),以(yǐ )验(yàn )德(dé )之(zhī )至(zhì )与(yǔ )不(bú )至(zhì );星(xīng )象(xiàng )隆(lóng )盛(shèng )则(zé )当(dāng )晷(guǐ )之(zhī )以(yǐ )德(dé ),以(yǐ )验(yàn )星(xīng )之(zhī )应(yīng )与(yǔ )不(bú )应(yīng )也(yě )。”

9.通(tōng )“轨(guǐ )”。轨(guǐ )道(dào )。

《汉(hàn )书(shū )·叙(xù )传(chuán )下(xià )》:“应(yīng )天(tiān )顺(shùn )民(mín ),五(wǔ )星(xīng )同(tóng )晷(guǐ )。”

王(wáng )念(niàn )孙(sūn )《读(dú )书(shū )杂(zá )志(zhì )·汉(hàn )书(shū )十(shí )五(wǔ )》:“晷(guǐ ),即(jí )轨(guǐ )字(zì ),轨(guǐ ),道(dào )也(yě )。‘五(wǔ )星(xīng )同(tóng )道(dào )’,谓(wèi )高(gāo )帝(dì )元(yuán )年(nián ),五(wǔ )星(xīng )聚(jù )东(dōng )井(jǐng )也(yě )。

《淮(huái )南(nán )子(zǐ )·本(běn )经(jīng )篇(piān )》:‘五(wǔ )星(xīng )循(xún )轨(guǐ ),而(ér )不(bú )失(shī )其(qí )行(háng )。’高(gāo )注(zhù )云(yún ):‘轨(guǐ ),道(dào )也(yě )。’是(shì )其(qí )证(zhèng )。轨(guǐ )、晷(guǐ )声(shēng )相(xiàng )同(tóng ),故(gù )字(zì )相(xiàng )通(tōng )……《太(tài )平(píng )御(yù )览(lǎn )·天(tiān )部(bù )五(wǔ )》引(yǐn )此(cǐ )正(zhèng )作(zuò )‘五(wǔ )星(xīng )同(tóng )轨(guǐ )’。”

《魏(wèi )书(shū )·道(dào )武(wǔ )帝(dì )纪(jì )》:“﹝卫(wèi )王(wáng )仪(yí )等(děng )﹞上(shàng )书(shū )曰(yuē ):‘臣(chén )等(děng )闻(wén )宸(chén )极(jí )居(jū )中(zhōng ),则(zé )列(liè )宿(xiǔ )齐(qí )其(qí )晷(guǐ );帝(dì )王(wáng )顺(shùn )天(tiān ),则(zé )群(qún )后(hòu )仰(yǎng )其(qí )度(dù )。’”唐(táng )张(zhāng )说(shuō )《大(dà )周(zhōu )故(gù )宣(xuān )威(wēi )将(jiāng )军(jūn )杨(yáng )公(gōng )碑(bēi )》:“挥(huī )翰(hàn )文(wén )昌(chāng ),列(liè )星(xīng )顺(shùn )晷(guǐ )。”

阅读:1771

●晷(简体版)

©2015-2026 ok8.org 文学库