威【登录】

ok8.org > 汉字/字典 > 威

威(wēi )字(zì )的(de )笔(bǐ )画(huà ):9画(huà );

wēi

ㄨㄟ

〔《广(guǎng )韵(yùn )》于(yú )非(fēi )切(qiē ),平(píng )微(wēi ),影(yǐng )。〕

1.显(xiǎn )示(shì )的(de )使(shǐ )人(rén )畏(wèi )惧(jù )慑(shè )服(fú )的(de )力(lì )量(liàng )。

《老(lǎo )子(zǐ )》:“民(mín )不(bú )畏(wèi )威(wēi ),则(zé )大(dà )威(wēi )至(zhì )。”

高(gāo )亨(hēng )正(zhèng )诂(gǔ ):“言(yán )民(mín )不(bú )畏(wèi )威(wēi ),则(zé )君(jūn )之(zhī )威(wēi )权(quán )碍(ài )止(zhǐ )而(ér )不(bú )通(tōng )行(háng )也(yě )。”

唐(táng )韩(hán )愈(yù )《黄(huáng )家(jiā )贼(zéi )事(shì )宜(yí )状(zhuàng )》:“长(zhǎng )有(yǒu )守(shǒu )备(bèi ),不(bú )同(tóng )客(kè )军(jūn ),守(shǒu )则(zé )有(yǒu )威(wēi ),攻(gōng )则(zé )有(yǒu )利(lì )。”

《三(sān )国(guó )演(yǎn )义(yì )》第(dì )二(èr )一(yī )回(huí ):“玄(xuán )德(dé )乃(nǎi )从(cóng )容(róng )俯(fǔ )首(shǒu )拾(shí )箸(zhù )曰(yuē ):‘一(yī )震(zhèn )之(zhī )威(wēi ),乃(nǎi )至(zhì )于(yú )此(cǐ )。’”老(lǎo )舍(shě )《女(nǚ )店(diàn )员(yuán )》第(dì )一(yī )幕(mù )第(dì )一(yī )场(chǎng ):“我(wǒ )跟(gēn )陈(chén )掌(zhǎng )柜(guì )的(de )说(shuō )不(bú )来(lái ),他(tā )发(fā )威(wēi ),我(wǒ )就(jiù )死(sǐ )顶(dǐng )他(tā )!”

2.引(yǐn )申(shēn )为(wéi )权(quán )势(shì ),权(quán )力(lì )。

《韩(hán )非(fēi )子(zǐ )·人(rén )主(zhǔ )》:“所(suǒ )谓(wèi )威(wēi )者(zhě ),擅(shàn )权(quán )势(shì )而(ér )轻(qīng )重(zhòng )者(zhě )也(yě )。”

南(nán )朝(cháo )梁(liáng )沉(chén )约(yuē )《恩(ēn )倖(xìng )传(chuán )论(lùn )》:“孝(xiào )建(jiàn )、泰(tài )始(shǐ ),主(zhǔ )威(wēi )独(dú )运(yùn ),空(kōng )置(zhì )百(bǎi )司(sī ),权(quán )不(bú )外(wài )假(jiǎ )。”

唐(táng )韩(hán )愈(yù )《顺(shùn )宗(zōng )实(shí )录(lù )三(sān )》:“峘(huán )明(míng )日(rì )疏(shū )言(yán ):‘宰(zǎi )相(xiàng )炎(yán )迫(pò )臣(chén )以(yǐ )威(wēi )。臣(chén )从(cóng )之(zhī ),则(zé )负(fù )陛(bì )下(xià );不(bú )从(cóng ),即(jí )炎(yán )当(dāng )害(hài )臣(chén )。’”

3.尊(zūn )严(yán );威(wēi )严(yán )。指(zhǐ )表(biǎo )现(xiàn )出(chū )的(de )使(shǐ )人(rén )敬(jìng )畏(wèi )的(de )气(qì )势(shì )、态(tài )度(dù )。

《易(yì )·家(jiā )人(rén )》:“有(yǒu )孚(fú )威(wēi )如(rú ),终(zhōng )吉(jí )。”

王(wáng )弼(bì )注(zhù ):“故(gù )家(jiā )人(rén )之(zhī )道(dào ),尚(shàng )威(wēi )严(yán )也(yě )。”

《论(lùn )语(yǔ )·学(xué )而(ér )》:“君(jūn )子(zǐ )不(bú )重(zhòng ),则(zé )不(bú )威(wēi ),学(xué )则(zé )不(bú )固(gù )。”

何(hé )晏(yàn )集(jí )解(jiě )引(yǐn )孔(kǒng )安(ān )国(guó )曰(yuē ):“言(yán )人(rén )不(bú )能(néng )敦(dūn )重(zhòng ),既(jì )无(wú )威(wēi )严(yán ),又(yòu )不(bú )能(néng )识(shí )其(qí )义(yì )理(lǐ )。”

唐(táng )韩(hán )愈(yù )《刘(liú )统(tǒng )军(jūn )碑(bēi )》:“复(fù )入(rù )居(jū )许(xǔ ),为(wéi )军(jūn )司(sī )马(mǎ ),脱(tuō )权(quán )下(xià )威(wēi ),士(shì )心(xīn )益(yì )归(guī )。”

清(qīng )李(lǐ )渔(yú )《怜(lián )香(xiāng )伴(bàn )·闻(wén )试(shì )》:“他(tā )不(bú )怒(nù )自(zì )然(rán )威(wēi ),我(wǒ )无(wú )人(rén )也(yě )心(xīn )悸(jì )。”

赵(zhào )朴(pǔ )初(chū )《梅(méi )园(yuán )青(qīng )松(sōng )·周(zhōu )总(zǒng )理(lǐ )輓(wǎn )诗(shī )》:“无(wú )私(sī )功(gōng )自(zì )高(gāo ),不(bú )矜(jīn )威(wēi )益(yì )重(zhòng )。”

4.武(wǔ )力(lì )。

《孙(sūn )子(zǐ )·九(jiǔ )地(dì )》:“信(xìn )己(jǐ )之(zhī )私(sī ),威(wēi )加(jiā )于(yú )敌(dí ),故(gù )其(qí )城(chéng )可(kě )拔(bá ),其(qí )国(guó )可(kě )隳(huī )。”

杜(dù )牧(mù )注(zhù ):“但(dàn )逞(chěng )兵(bīng )威(wēi )加(jiā )于(yú )敌(dí )国(guó ),贵(guì )伸(shēn )己(jǐ )之(zhī )私(sī )欲(yù )。”

《史(shǐ )记(jì )·司(sī )马(mǎ )穰(ráng )苴(jū )列(liè )传(chuán )》:“用(yòng )兵(bīng )行(háng )威(wēi ),大(dà )放(fàng )穰(ráng )苴(jū )之(zhī )法(fǎ ),而(ér )诸(zhū )侯(hóu )朝(cháo )齐(qí )。”

《文(wén )选(xuǎn )·张(zhāng )衡(héng )〈东(dōng )京(jīng )赋(fù )〉》:“三(sān )农(nóng )之(zhī )隙(xì ),曜(yào )威(wēi )中(zhōng )原(yuán )。”

薛(xuē )综(zōng )注(zhù ):“谓(wèi )治(zhì )兵(bīng )也(yě )。”

唐(táng )韩(hán )愈(yù )《与(yǔ )鄂(è )州(zhōu )柳(liǔ )中(zhōng )丞(chéng )书(shū )》:“虽(suī )古(gǔ )名(míng )将(jiāng ),何(hé )以(yǐ )加(jiā )兹(zī )……岂(qǐ )常(cháng )习(xí )于(yú )威(wēi )暴(bào )之(zhī )事(shì ),而(ér )乐(lè )其(qí )斗(dòu )战(zhàn )之(zhī )危(wēi )也(yě )哉(zāi )。”

5.震(zhèn )慑(shè ),使(shǐ )知(zhī )畏(wèi )惧(jù )而(ér )服(fú )从(cóng )。

《易(yì )·繫(jì )辞(cí )下(xià )》:“弦(xián )木(mù )为(wéi )弧(hú ),剡(yǎn )木(mù )为(wéi )矢(shǐ ),弧(hú )矢(shǐ )之(zhī )利(lì ),以(yǐ )威(wēi )天(tiān )下(xià )。”

《史(shǐ )记(jì )·陈(chén )涉(shè )世(shì )家(jiā )》:“陈(chén )胜(shèng )、吴(wú )广(guǎng )喜(xǐ ),念(niàn )鬼(guǐ ),曰(yuē ):‘此(cǐ )教(jiāo )我(wǒ )先(xiān )威(wēi )众(zhòng )耳(ěr )。’”

《旧(jiù )唐(táng )书(shū )·窦(dòu )建(jiàn )德(dé )传(chuán )》:“建(jiàn )德(dé )既(jì )初(chū )董(dǒng )众(zhòng ),欲(yù )立(lì )奇(qí )功(gōng )以(yǐ )威(wēi )群(qún )贼(zéi )。”

鲁(lǔ )迅(xùn )《南(nán )腔(qiāng )北(běi )调(diào )集(jí )·偶(ǒu )成(chéng )》:“这(zhè )是(shì )所(suǒ )以(yǐ )威(wēi )民(mín ),也(yě )所(suǒ )以(yǐ )除(chú )奸(jiān )的(de )。”

6.胁(xié )迫(pò );欺(qī )凌(líng )。

《书(shū )·盘(pán )庚(gēng )中(zhōng )》:“予(yǔ )迓(yà )续(xù )乃(nǎi )命(mìng )于(yú )天(tiān ),予(yǔ )岂(qǐ )汝(rǔ )威(wēi )?用(yòng )奉(fèng )畜(chù )汝(rǔ )众(zhòng )。”

孔(kǒng )传(chuán ):“言(yán )我(wǒ )徙(xǐ )欲(yù )迎(yíng )续(xù )汝(rǔ )命(mìng )于(yú )天(tiān ),岂(qǐ )以(yǐ )威(wēi )胁(xié )汝(rǔ )乎(hū )?”汉(hàn )赵(zhào )晔(yè )《吴(wú )越(yuè )春(chūn )秋(qiū )·勾(gōu )践(jiàn )入(rù )臣(chén )外(wài )传(chuán )》:“威(wēi )人(rén )者(zhě )灭(miè ),服(fú )从(cóng )者(zhě )昌(chāng )。”

唐(táng )刘(liú )肃(sù )《大(dà )唐(táng )新(xīn )语(yǔ )·着(zhe )述(shù )》:“纲(gāng )维(wéi )不(bú )举(jǔ ),督(dū )课(kè )徒(tú )勤(qín ),虽(suī )威(wēi )以(yǐ )刺(cì )骨(gǔ )之(zhī )刑(xíng ),勗(xù )以(yǐ )悬(xuán )金(jīn )之(zhī )赏(shǎng ),终(zhōng )不(bú )可(kě )得(dé )也(yě )。”

清(qīng )魏(wèi )源(yuán )《圣(shèng )武(wǔ )记(jì )》卷(juàn )五(wǔ ):“将(jiāng )士(shì )欲(yù )威(wēi )以(yǐ )兵(bīng ),为(wéi )蕃(fān )人(rén )所(suǒ )败(bài ),遁(dùn )还(hái )。”

7.指(zhǐ )刑(xíng )罚(fá );惩(chéng )罚(fá )。

《商(shāng )君(jūn )书(shū )·外(wài )内(nèi )》:“奚(xī )谓(wèi )轻(qīng )法(fǎ )?其(qí )赏(shǎng )少(shǎo )而(ér )威(wēi )薄(báo ),淫(yín )道(dào )不(bú )塞(sāi )之(zhī )谓(wèi )也(yě )……故(gù )其(qí )赏(shǎng )少(shǎo ),则(zé )听(tīng )者(zhě )无(wú )利(lì )也(yě );威(wēi )薄(báo ),则(zé )犯(fàn )者(zhě )不(bú )害(hài )也(yě )。”

汉(hàn )王(wáng )符(fú )《潜(qián )夫(fū )论(lùn )·述(shù )赦(shè )》:“是(shì )故(gù )先(xiān )王(wáng )之(zhī )制(zhì )刑(xíng )法(fǎ )也(yě ),非(fēi )好(hǎo )伤(shāng )人(rén )肌(jī )肤(fū ),断(duàn )人(rén )寿(shòu )命(mìng )者(zhě )也(yě ),乃(nǎi )以(yǐ )威(wēi )姦(jiān )惩(chéng )恶(è )除(chú )民(mín )害(hài )也(yě )。”

晋(jìn )袁(yuán )宏(hóng )《后(hòu )汉(hàn )纪(jì )·献(xiàn )帝(dì )纪(jì )五(wǔ )》:“吾(wú )今(jīn )先(xiān )威(wēi )以(yǐ )法(fǎ ),法(fǎ )行(háng )则(zé )知(zhī )恩(ēn );限(xiàn )之(zhī )以(yǐ )爵(jué ),爵(jué )加(jiā )则(zé )知(zhī )荣(róng )。”

8.畏(wèi )惧(jù );敬(jìng )畏(wèi )。

《国(guó )语(yǔ )·晋(jìn )语(yǔ )八(bā )》:“栾(luán )书(shū )实(shí )覆(fù )宗(zōng ),弑(shì )厉(lì )公(gōng )以(yǐ )厚(hòu )其(qí )家(jiā ),若(ruò )灭(miè )栾(luán )氏(shì ),则(zé )民(mín )威(wēi )矣(yǐ )。”

韦(wéi )昭(zhāo )注(zhù ):“威(wēi ),畏(wèi )也(yě )。”

唐(táng )司(sī )空(kōng )图(tú )《题(tí )东(dōng )汉(hàn )传(chuán )后(hòu )》:“儒(rú )衣(yī )而(ér )武(wǔ )弁(biàn )者(zhě ),人(rén )望(wàng )而(ér )畏(wèi )之(zhī ),是(shì )威(wēi )其(qí )德(dé )也(yě )。”

明(míng )何(hé )景(jǐng )明(míng )《何(hé )子(zǐ )·法(fǎ )行(háng )》:“夫(fū )法(fǎ )清(qīng )则(zé )政(zhèng )宽(kuān ),而(ér )人(rén )威(wēi );法(fǎ )乱(luàn )则(zé )政(zhèng )烦(fán ),而(ér )人(rén )玩(wán )。”

9.德(dé ),功(gōng )德(dé )。

《书(shū )·君(jūn )奭(shì )》:“有(yǒu )殷(yīn )嗣(sì )天(tiān ),灭(miè )威(wēi )。”

王(wáng )引(yǐn )之(zhī )《经(jīng )义(yì )述(shù )闻(wén )·尚(shàng )书(shū )下(xià )》:“有(yǒu )殷(yīn )之(zhī )君(jūn )继(jì )天(tiān )出(chū )治(zhì ),而(ér )乃(nǎi )灭(miè )德(dé )不(bú )务(wù ),所(suǒ )以(yǐ )亡(wáng )也(yě )。

桓(huán )二(èr )年(nián )《左(zuǒ )传(chuán )》曰(yuē ):‘灭(miè )德(dé )立(lì )违(wéi )。’”

《汉(hàn )书(shū )·叙(xù )传(chuán )上(shàng )》:“嬴(yíng )取(qǔ )威(wēi )于(yú )百(bǎi )仪(yí )兮(xī ),姜(jiāng )本(běn )支(zhī )虖(hū )三(sān )止(zhǐ )。”

王(wáng )念(niàn )孙(sūn )《读(dú )书(shū )杂(zá )志(zhì )·汉(hàn )书(shū )十(shí )五(wǔ )》:“《广(guǎng )雅(yǎ )》曰(yuē ):‘威(wēi ),德(dé )也(yě )。’《周(zhōu )颂(sòng )·有(yǒu )客(kè )篇(piān )》:‘既(jì )有(yǒu )淫(yín )威(wēi ),降(jiàng )福(fú )孔(kǒng )夷(yí )。’《正(zhèng )义(yì )》曰(yuē ):‘言(yán )有(yǒu )德(dé )故(gù )易(yì )福(fú )。’……此(cǐ )言(yán )伯(bó )益(yì )有(yǒu )仪(yí )百(bǎi )物(wù )之(zhī )德(dé ),而(ér )嬴(yíng )氏(shì )以(yǐ )兴(xìng ),故(gù )曰(yuē ),‘嬴(yíng )取(qǔ )威(wēi )于(yú )百(bǎi )仪(yí )’。”

《宋(sòng )书(shū )·王(wáng )诞(dàn )传(chuán )》:“公(gōng )既(jì )平(píng )广(guǎng )固(gù ),复(fù )灭(miè )卢(lú )循(xún ),则(zé )功(gōng )盖(gài )终(zhōng )古(gǔ ),勳(xūn )无(wú )与(yǔ )二(èr ),如(rú )此(cǐ )大(dà )威(wēi ),岂(qǐ )可(kě )馀(yú )人(rén )分(fèn )之(zhī )。”

10.法(fǎ )则(zé );仪(yí )则(zé )。

《诗(shī )·周(zhōu )颂(sòng )·有(yǒu )客(kè )》:“既(jì )有(yǒu )淫(yín )威(wēi ),降(jiàng )福(fú )孔(kǒng )夷(yí )。”

毛(máo )传(chuán ):“威(wēi ),则(zé )。”

郑(zhèng )玄(xuán )笺(jiān ):“既(jì )有(yǒu )大(dà )则(zé ),谓(wèi )用(yòng )殷(yīn )正(zhèng )朔(shuò )行(háng )其(qí )礼(lǐ )乐(lè ),如(rú )天(tiān )子(zǐ )也(yě )。”

汉(hàn )董(dǒng )仲(zhòng )舒(shū )《春(chūn )秋(qiū )繁(fán )露(lù )·服(fú )制(zhì )象(xiàng )》:“天(tiān )地(dì )之(zhī )生(shēng )万(wàn )物(wù )也(yě )以(yǐ )养(yǎng )人(rén ),故(gù )其(qí )可(kě )食(shí )者(zhě )以(yǐ )养(yǎng )身(shēn )体(tǐ ),其(qí )可(kě )威(wēi )者(zhě )以(yǐ )为(wéi )容(róng )服(fú ),礼(lǐ )之(zhī )所(suǒ )为(wéi )兴(xìng )也(yě )。”

11.指(zhǐ )以(yǐ )某(mǒu )一(yī )事(shì )物(wù )为(wéi )法(fǎ )则(zé )进(jìn )行(háng )统(tǒng )一(yī )或(huò )指(zhǐ )挥(huī )。

《吴(wú )子(zǐ )·论(lùn )将(jiāng )》:“夫(fū )鼙(pí )鼓(gǔ )金(jīn )铎(duó ),所(suǒ )以(yǐ )威(wēi )耳(ěr );旌(jīng )旗(qí )麾(huī )帜(zhì ),所(suǒ )以(yǐ )威(wēi )目(mù );禁(jìn )令(lìng )刑(xíng )罚(fá ),所(suǒ )以(yǐ )威(wēi )心(xīn )。耳(ěr )威(wēi )于(yú )声(shēng ),不(bú )可(kě )不(bú )清(qīng );目(mù )威(wēi )于(yú )色(sè ),不(bú )可(kě )不(bú )明(míng );心(xīn )威(wēi )于(yú )形(xíng ),不(bú )可(kě )不(bú )严(yán )。”

12.通(tōng )“隈(wēi )”。指(zhǐ )弓(gōng )中(zhōng )央(yāng )弯(wān )曲(qǔ )处(chù )。

《周(zhōu )礼(lǐ )·考(kǎo )工(gōng )记(jì )·弓(gōng )人(rén )》“夫(fū )角(jiǎo )之(zhī )中(zhōng ),恒(héng )当(dāng )弓(gōng )之(zhī )畏(wèi )。”

汉(hàn )郑(zhèng )玄(xuán )注(zhù ):“故(gù )书(shū )畏(wèi )或(huò )作(zuò )威(wēi )。

杜(dù )子(zǐ )春(chūn )云(yún ):当(dāng )为(wéi )威(wēi )。威(wēi )谓(wèi )弓(gōng )渊(yuān ),角(jiǎo )之(zhī )中(zhōng )央(yāng ),与(yǔ )渊(yuān )相(xiàng )当(dāng )。

玄(xuán )谓(wèi ):畏(wèi )读(dú )如(rú )‘秦(qín )师(shī )入(rù )隈(wēi )’之(zhī )隈(wēi )。”

13.指(zhǐ )丈(zhàng )夫(fū )的(de )母(mǔ )亲(qīn )。参(cān )见(jiàn )“威(wēi )姑(gū )”。

阅读:3910

●威(简体版)

©2015-2026 ok8.org 文学库