而【登录】

ok8.org > 汉字/字典 > 而

而(ér )字(zì )的(de )笔(bǐ )画(huà ):6画(huà );

I

ér

ㄦˊ

〔《广(guǎng )韵(yùn )》如(rú )之(zhī )切(qiē ),平(píng )之(zhī ),日(rì )。〕

1.颊(jiá )毛(máo );鬍(hú )鬚(xū )。

《周(zhōu )礼(lǐ )·考(kǎo )工(gōng )记(jì )·梓(zǐ )人(rén )》:“凡(fán )攫(jué )閷(shā )援(yuán )噬(shì )之(zhī )类(lèi )必(bì )深(shēn )其(qí )爪(zhǎo ),出(chū )其(qí )目(mù ),作(zuò )其(qí )鳞(lín )之(zhī )而(ér )。”

戴(dài )震(zhèn )补(bǔ )注(zhù ):“颊(jiá )侧(cè )上(shàng )出(chū )者(zhě )曰(yuē )之(zhī ),下(xià )垂(chuí )者(zhě )曰(yuē )而(ér ),鬚(xū )鬣(liè )属(shǔ )也(yě )。”

2.如(rú )同(tóng )。

《诗(shī )·小(xiǎo )雅(yǎ )·都(dōu )人(rén )士(shì )》:“彼(bǐ )都(dōu )人(rén )士(shì ),垂(chuí )带(dài )而(ér )厉(lì );彼(bǐ )君(jūn )子(zǐ )女(nǚ ),卷(juàn )髮(fà )如(rú )虿(chài )。”

郑(zhèng )玄(xuán )笺(jiān ):“而(ér ),亦(yì )如(rú )也(yě )。”

《荀(xún )子(zǐ )·仲(zhòng )尼(ní )》:“财(cái )利(lì )至(zhì ),则(zé )言(yán )善(shàn )而(ér )不(bú )及(jí )也(yě )。”

杨(yáng )倞(liàng )注(zhù ):“而(ér ),如(rú )也(yě )。”

汉(hàn )刘(liú )向(xiàng )《新(xīn )序(xù )·杂(zá )事(shì )三(sān )》:“谚(yàn )曰(yuē ):‘有(yǒu )白(bái )头(tóu )而(ér )新(xīn ),倾(qīng )盖(gài )而(ér )故(gù )。’”宋(sòng )司(sī )马(mǎ )光(guāng )《答(dá )韩(hán )秉(bǐng )国(guó )书(shū )》:“然(rán )则(zé )虚(xū )者(zhě )固(gù )不(bú )为(wéi )空(kōng )洞(dòng )无(wú )物(wù ),静(jìng )者(zhě )固(gù )不(bú )谓(wèi )兀(wū )然(rán )而(ér )木(mù )石(shí )也(yě )。”

3.代(dài )词(cí )。你(nǐ );你(nǐ )的(de )。

《诗(shī )·大(dà )雅(yǎ )·桑(sāng )柔(róu )》:“嗟(jiē )尔(ěr )朋(péng )友(yǒu ),予(yǔ )岂(qǐ )不(bú )知(zhī )而(ér )作(zuò )。”

郑(zhèng )玄(xuán )笺(jiān ):“而(ér ),犹(yóu )女(nǚ )也(yě )。”

《左(zuǒ )传(chuán )·襄(xiāng )公(gōng )十(shí )四(sì )年(nián )》:“是(shì )而(ér )子(zǐ )杀(shā )余(yú )之(zhī )弟(dì )也(yě )。”

杜(dù )预(yù )注(zhù ):“而(ér ),女(nǚ )也(yě )。”

《史(shǐ )记(jì )·曹(cáo )相(xiàng )国(guó )世(shì )家(jiā )》:“若(ruò )归(guī ),试(shì )私(sī )从(cóng )容(róng )问(wèn )而(ér )父(fù )。”

唐(táng )柳(liǔ )宗(zōng )元(yuán )《贞(zhēn )符(fú )》:“小(xiǎo )属(shǔ )而(ér )支(zhī ),大(dà )生(shēng )而(ér )孥(nú ),恺(kǎi )悌(tì )祗(zhī )敬(jìng ),用(yòng )底(dǐ )于(yú )理(lǐ )。”

清(qīng )蒲(pú )松(sōng )龄(líng )《聊(liáo )斋(zhāi )志(zhì )异(yì )·翩(piān )翩(piān )》:“而(ér )家(jiā )小(xiǎo )郎(láng )子(zǐ ),大(dà )不(bú )端(duān )好(hǎo )。”

4.代(dài )词(cí )。他(tā );他(tā )的(de )。

《韩(hán )非(fēi )子(zǐ )·内(nèi )储(chǔ )说(shuō )下(xià )》:“僖(xī )侯(hóu )曰(yuē ):‘尚(shàng )浴(yù )免(miǎn )则(zé )有(yǒu )当(dāng )代(dài )者(zhě )乎(hū )?’左(zuǒ )右(yòu )对(duì )曰(yuē ):‘有(yǒu )。’僖(xī )侯(hóu )曰(yuē ):‘召(zhào )而(ér )来(lái )。’”陈(chén )奇(qí )猷(yóu )集(jí )释(shì ):“而(ér ),犹(yóu )其(qí )也(yě )。”

《韩(hán )非(fēi )子(zǐ )·二(èr )柄(bǐng )》:“为(wéi )人(rén )者(zhě )陈(chén )而(ér )言(yán ),君(jūn )以(yǐ )其(qí )言(yán )授(shòu )之(zhī )事(shì ),专(zhuān )以(yǐ )其(qí )事(shì )责(zé )其(qí )功(gōng )。”

5.代(dài )词(cí )。这(zhè )个(gè );那(nà )个(gè )。

《穆(mù )天(tiān )子(zǐ )传(chuán )》卷(juàn )一(yī ):“吾(wú )顾(gù )见(jiàn )汝(rǔ ),比(bǐ )及(jí )三(sān )年(nián ),将(jiāng )复(fù )而(ér )野(yě )。”

郭(guō )璞(pú )注(zhù ):“复(fù )返(fǎn )此(cǐ )野(yě )而(ér )见(jiàn )汝(rǔ )也(yě )。”

南(nán )朝(cháo )齐(qí )褚(chǔ )澄(chéng )《褚(chǔ )氏(shì )遗(yí )书(shū )·除(chú )疾(jí )》:“除(chú )疾(jí )之(zhī )道(dào ),极(jí )其(qí )候(hòu )証(zhèng ),询(xún )其(qí )嗜(shì )好(hǎo ),察(chá )致(zhì )疾(jí )之(zhī )由(yóu )来(lái ),观(guān )而(ér )人(rén )之(zhī )所(suǒ )患(huàn ),则(zé )穷(qióng )其(qí )病(bìng )之(zhī )始(shǐ )终(zhōng )也(yě )。”

宋(sòng )李(lǐ )之(zhī )彦(yàn )《东(dōng )谷(gǔ )所(suǒ )见(jiàn )·劝(quàn )学(xué )文(wén )》:“惟(wéi )以(yǐ )金(jīn )多(duō )为(wéi )荣(róng ),不(bú )以(yǐ )行(háng )秽(huì )为(wéi )辱(rǔ )。屡(lǚ )玷(diàn )白(bái )简(jiǎn ),怡(yí )然(rán )自(zì )如(rú );虽(suī )有(yǒu )清(qīng )议(yì ),置(zhì )之(zhī )不(bú )恤(xù )。然(rán )司(sī )白(bái )简(jiǎn )持(chí )清(qīng )议(yì )者(zhě )又(yòu )未(wèi )必(bì )非(fēi )若(ruò )而(ér )人(rén )也(yě )。”

6.连(lián )词(cí )。表(biǎo )示(shì )并(bìng )列(liè )。犹(yóu )如(rú ),又(yòu )。

《论(lùn )语(yǔ )·颜(yán )渊(yuān )》:“夫(fū )达(dá )也(yě )者(zhě ),质(zhì )直(zhí )而(ér )好(hǎo )义(yì ),察(chá )言(yán )而(ér )观(guān )色(sè ),虑(lǜ )以(yǐ )下(xià )人(rén )。”

《韩(hán )非(fēi )子(zǐ )·说(shuō )林(lín )上(shàng )》:“以(yǐ )管(guǎn )仲(zhòng )之(zhī )圣(shèng )而(ér )隰(xí )朋(péng )之(zhī )智(zhì ),至(zhì )其(qí )所(suǒ )不(bú )知(zhī ),不(bú )难(nán )师(shī )于(yú )老(lǎo )马(mǎ )与(yǔ )蚁(yǐ )。”

7.连(lián )词(cí )。表(biǎo )示(shì )承(chéng )接(jiē )。犹(yóu )就(jiù );然(rán )后(hòu )。

《易(yì )·繫(jì )辞(cí )下(xià )》:“君(jūn )子(zǐ )见(jiàn )几(jǐ )而(ér )作(zuò ),不(bú )俟(sì )终(zhōng )日(rì )。”

《论(lùn )语(yǔ )·学(xué )而(ér )》:“学(xué )而(ér )时(shí )习(xí )之(zhī ),不(bú )亦(yì )说(shuō )乎(hū )?”

《吕(lǚ )氏(shì )春(chūn )秋(qiū )·用(yòng )民(mín )》:“夫(fū )种(zhǒng )麦(mài )而(ér )得(dé )麦(mài ),种(zhǒng )稷(jì )而(ér )得(dé )稷(jì ),人(rén )不(bú )怪(guài )也(yě )。”

《公(gōng )羊(yáng )传(chuán )·庄(zhuāng )公(gōng )三(sān )十(shí )二(èr )年(nián )》:“君(jūn )亲(qīn )无(wú )将(jiāng ),将(jiāng )而(ér )诛(zhū )焉(yān )。”

唐(táng )韩(hán )愈(yù )《送(sòng )董(dǒng )邵(shào )南(nán )序(xù )》:“为(wéi )我(wǒ )弔(dì )望(wàng )诸(zhū )君(jūn )之(zhī )墓(mù ),而(ér )观(guān )于(yú )其(qí )市(shì ),复(fù )有(yǒu )昔(xī )时(shí )屠(tú )狗(gǒu )者(zhě )乎(hū )!”

8.连(lián )词(cí )。表(biǎo )示(shì )递(dì )进(jìn )。犹(yóu )并(bìng )且(qiě )。

《荀(xún )子(zǐ )·劝(quàn )学(xué )》:“君(jūn )子(zǐ )博(bó )学(xué )而(ér )日(rì )参(cān )省(shěng )乎(hū )己(jǐ ),则(zé )知(zhī )明(míng )而(ér )行(háng )无(wú )过(guò )矣(yǐ )。”

《三(sān )国(guó )志(zhì )·蜀(shǔ )志(zhì )·诸(zhū )葛(gě )亮(liàng )传(chuán )》:“孙(sūn )权(quán )据(jù )有(yǒu )江(jiāng )东(dōng ),已(yǐ )历(lì )三(sān )世(shì ),国(guó )险(xiǎn )而(ér )民(mín )附(fù ),贤(xián )能(néng )为(wéi )之(zhī )用(yòng )。”

唐(táng )刘(liú )知(zhī )几(jǐ )《史(shǐ )通(tōng )·惑(huò )经(jīng )》:“苟(gǒu )爱(ài )而(ér )知(zhī )其(qí )丑(chǒu ),憎(zēng )而(ér )知(zhī )其(qí )善(shàn ),善(shàn )恶(è )必(bì )书(shū ),斯(sī )为(wéi )实(shí )录(lù )。”

9.连(lián )词(cí )。表(biǎo )转(zhuǎn )折(shé )。犹(yóu )然(rán )而(ér ),却(què )。

《庄(zhuāng )子(zǐ )·养(yǎng )生(shēng )主(zhǔ )》:“今(jīn )臣(chén )之(zhī )刀(dāo )十(shí )九(jiǔ )年(nián )矣(yǐ ),所(suǒ )解(jiě )数(shù )千(qiān )牛(niú )矣(yǐ ),而(ér )刀(dāo )刃(rèn )若(ruò )新(xīn )发(fā )于(yú )硎(xíng )。”

《史(shǐ )记(jì )·廉(lián )颇(pō )蔺(lìn )相(xiàng )如(rú )列(liè )传(chuán )》:“秦(qín )以(yǐ )城(chéng )求(qiú )璧(bì )而(ér )赵(zhào )不(bú )许(xǔ ),曲(qǔ )在(zài )赵(zhào );赵(zhào )予(yǔ )璧(bì )而(ér )秦(qín )不(bú )予(yǔ )赵(zhào )城(chéng ),曲(qǔ )在(zài )秦(qín )。”

唐(táng )韩(hán )愈(yù )《琴(qín )操(cāo )·雉(zhì )朝(cháo )飞(fēi )操(cāo )》:“当(dāng )东(dōng )而(ér )西(xī ),当(dāng )啄(zhuó )而(ér )飞(fēi )。”

谷(gǔ )峪(yù )《王(wáng )本(běn )巧(qiǎo )》:“这(zhè )庄(zhuāng )的(de )人(rén )忙(máng )而(ér )不(bú )乱(luàn )。”

10.连(lián )词(cí )。表(biǎo )假(jiǎ )设(shè )。犹(yóu )如(rú )果(guǒ )。

《左(zuǒ )传(chuán )·襄(xiāng )公(gōng )三(sān )十(shí )年(nián )》:“子(zǐ )产(chǎn )而(ér )死(sǐ ),谁(shuí )其(qí )嗣(sì )之(zhī )?”

《吕(lǚ )氏(shì )春(chūn )秋(qiū )·举(jǔ )难(nán )》:“君(jūn )不(bú )若(ruò )使(shǐ )人(rén )问(wèn )之(zhī ),而(ér )固(gù )贤(xián )者(zhě )也(yě ),用(yòng )之(zhī )未(wèi )晚(wǎn )也(yě )。”

唐(táng )柳(liǔ )宗(zōng )元(yuán )《非(fēi )国(guó )语(yǔ )下(xià )·祈(qí )死(sǐ )》:“死(sǐ )之(zhī )长(zhǎng )短(duǎn )而(ér )在(zài )宗(zōng )祝(zhù ),则(zé )谁(shuí )不(bú )择(zé )良(liáng )宗(zōng )祝(zhù )而(ér )择(zé )寿(shòu )也(yě )?”清(qīng )恽(yùn )敬(jìng )《周(zhōu )公(gōng )居(jū )东(dōng )辩(biàn )二(èr )》:“周(zhōu )公(gōng )而(ér )非(fēi )圣(shèng )人(rén )则(zé )可(kě ),周(zhōu )公(gōng )而(ér )圣(shèng )人(rén )也(yě ),岂(qǐ )为(wéi )之(zhī )哉(zāi )!”

11.连(lián )词(cí )。表(biǎo )因(yīn )果(guǒ )。犹(yóu )因(yīn )而(ér ),所(suǒ )以(yǐ )。

《荀(xún )子(zǐ )·劝(quàn )学(xué )》:“玉(yù )在(zài )山(shān )而(ér )草(cǎo )木(mù )润(rùn ),渊(yuān )生(shēng )珠(zhū )而(ér )崖(yá )不(bú )枯(kū )。”

清(qīng )龚(gōng )自(zì )珍(zhēn )《病(bìng )梅(méi )馆(guǎn )记(jì )》:“锄(chú )其(qí )直(zhí ),遏(è )其(qí )生(shēng )气(qì ),以(yǐ )求(qiú )重(zhòng )价(jià ),而(ér )江(jiāng )浙(zhè )之(zhī )梅(méi )皆(jiē )病(bìng )。”

12.连(lián )词(cí )。连(lián )接(jiē )状(zhuàng )语(yǔ )于(yú )动(dòng )词(cí )。现(xiàn )常(cháng )用(yòng )于(yú )把(bǎ )表(biǎo )示(shì )目(mù )的(de )、原(yuán )因(yīn )、依(yī )据(jù )、对(duì )象(xiàng )的(de )状(zhuàng )语(yǔ )连(lián )接(jiē )到(dào )动(dòng )词(cí )上(shàng ),与(yǔ )前(qián )面(miàn )“为(wéi )”、“为(wéi )了(le )”、“因(yīn )为(wéi )”、“由(yóu )于(yú )”、“就(jiù )”等(děng )用(yòng )语(yǔ )相(xiàng )呼(hū )应(yīng )。

《书(shū )·益(yì )稷(jì )》:“启(qǐ )呱(guā )呱(guā )而(ér )泣(qì )。”

《孟(mèng )子(zǐ )·告(gào )子(zǐ )上(shàng )》:“謼(hū )尔(ěr )而(ér )与(yǔ )之(zhī ),行(háng )道(dào )之(zhī )人(rén )弗(fú )受(shòu );蹴(cù )尔(ěr )而(ér )与(yǔ )之(zhī ),乞(qǐ )人(rén )不(bú )屑(xiè )也(yě )。”

唐(táng )柳(liǔ )宗(zōng )元(yuán )《捕(bǔ )蛇(shé )者(zhě )说(shuō )》:“吾(wú )恂(xún )恂(xún )而(ér )起(qǐ )。”

鲁(lǔ )迅(xùn )《坟(fén )·我(wǒ )之(zhī )节(jiē )烈(liè )观(guān )》:“刀(dāo )兵(bīng )盗(dào )贼(zéi )水(shuǐ )旱(hàn )饥(jī )荒(huāng ),又(yòu )接(jiē )连(lián )而(ér )起(qǐ )。”

《〈艾(ài )青(qīng )诗(shī )选(xuǎn )〉自(zì )序(xù )》:“不(bú )要(yào )为(wéi )玩(wán )弄(nòng )技(jì )巧(qiǎo )而(ér )写(xiě )诗(shī )。”

毛(máo )泽(zé )东(dōng )《中(zhōng )国(guó )革(gé )命(mìng )战(zhàn )争(zhēng )的(de )战(zhàn )略(luè )问(wèn )题(tí )》第(dì )四(sì )章(zhāng ):“为(wéi )了(le )进(jìn )攻(gōng )而(ér )防(fáng )御(yù ),为(wéi )了(le )前(qián )进(jìn )而(ér )后(hòu )退(tuì ),为(wéi )了(le )向(xiàng )正(zhèng )面(miàn )而(ér )向(xiàng )侧(cè )面(miàn ),为(wéi )了(le )走(zǒu )直(zhí )路(lù )而(ér )走(zǒu )弯(wān )路(lù ),是(shì )许(xǔ )多(duō )事(shì )物(wù )在(zài )发(fā )展(zhǎn )过(guò )程(chéng )中(zhōng )所(suǒ )不(bú )可(kě )避(bì )免(miǎn )的(de )现(xiàn )象(xiàng )。”

杨(yáng )朔(shuò )《征(zhēng )尘(chén )》:“电(diàn )灯(dēng ),因(yīn )着(zhe )电(diàn )力(lì )的(de )不(bú )足(zú )而(ér )散(sàn )射(shè )着(zhe )黄(huáng )橙(chéng )橙(chéng )的(de )光(guāng )线(xiàn )。”

13.连(lián )词(cí )。用(yòng )在(zài )主(zhǔ )语(yǔ )、谓(wèi )语(yǔ )之(zhī )间(jiān )以(yǐ )强(qiáng )调(diào )主(zhǔ )语(yǔ ),含(hán )有(yǒu )“竟(jìng )然(rán )”、“却(què )”之(zhī )意(yì )。

《诗(shī )·鄘(yōng )风(fēng )·相(xiàng )鼠(shǔ )》:“相(xiàng )鼠(shǔ )有(yǒu )皮(pí ),人(rén )而(ér )无(wú )仪(yí )。人(rén )而(ér )无(wú )仪(yí ),不(bú )死(sǐ )何(hé )为(wéi )?”宋(sòng )苏(sū )轼(shì )《潮(cháo )州(zhōu )修(xiū )韩(hán )文(wén )公(gōng )庙(miào )记(jì )》:“匹(pǐ )夫(fū )而(ér )为(wéi )百(bǎi )世(shì )师(shī ),一(yī )言(yán )而(ér )为(wéi )天(tiān )下(xià )法(fǎ )。”

明(míng )张(zhāng )溥(pǔ )《五(wǔ )人(rén )墓(mù )碑(bēi )记(jì )》:“大(dà )阉(yān )之(zhī )乱(luàn ),缙(jìn )绅(shēn )而(ér )能(néng )不(bú )易(yì )其(qí )志(zhì )者(zhě ),四(sì )海(hǎi )之(zhī )大(dà ),有(yǒu )几(jǐ )人(rén )欤(yú )?”

14.介(jiè )词(cí )。到(dào );往(wǎng )。

清(qīng )黄(huáng )宗(zōng )羲(xī )《陈(chén )乾(qián )初(chū )墓(mù )志(zhì )铭(míng )》:“其(qí )实(shí )孕(yùn )育(yù )时(shí ),此(cǐ )亲(qīn )生(shēng )之(zhī )身(shēn ),而(ér )少(shǎo )而(ér )壮(zhuàng )而(ér )老(lǎo ),亦(yì )莫(mò )非(fēi )亲(qīn )生(shēng )之(zhī )身(shēn )。”

鲁(lǔ )迅(xùn )《三(sān )闲(xián )集(jí )·叶(yè )永(yǒng )蓁(zhēn )作(zuò )〈小(xiǎo )小(xiǎo )十(shí )年(nián )〉小(xiǎo )引(yǐn )》:“总(zǒng )之(zhī ),许(xǔ )多(duō )青(qīng )年(nián ),从(cóng )东(dōng )江(jiāng )起(qǐ ),而(ér )上(shàng )海(hǎi ),而(ér )武(wǔ )汉(hàn ),而(ér )江(jiāng )西(xī ),为(wéi )革(gé )命(mìng )战(zhàn )斗(dòu )了(le )。”徐(xú )迟(chí )《狂(kuáng )欢(huān )之(zhī )夜(yè )》:“忽(hū )然(rán ),诗(shī )人(rén )从(cóng )中(zhōng )出(chū )现(xiàn )了(le ),由(yóu )小(xiǎo )而(ér )大(dà ),由(yóu )远(yuǎn )而(ér )近(jìn )。”如(rú ):由(yóu )春(chūn )而(ér )夏(xià ),由(yóu )秋(qiū )而(ér )冬(dōng );一(yī )而(ér )再(zài ),再(zài )而(ér )三(sān )。

15.介(jiè )词(cí )。用(yòng ),拿(ná )。

《荀(xún )子(zǐ )·成(chéng )相(xiàng )》:“欲(yù )衷(zhōng )对(duì ),言(yán )不(bú )从(cóng ),恐(kǒng )为(wéi )子(zǐ )胥(xū )身(shēn )离(lí )凶(xiōng ),进(jìn )谏(jiàn )不(bú )听(tīng ),刭(jǐng )而(ér )独(dú )鹿(lù )弃(qì )之(zhī )江(jiāng )。”

王(wáng )念(niàn )孙(sūn )《读(dú )书(shū )杂(zá )志(zhì )·荀(xún )子(zǐ )八(bā )》:“而(ér )犹(yóu )以(yǐ )也(yě ),谓(wèi )刭(jǐng )以(yǐ )独(dú )鹿(lù )也(yě )。古(gǔ )者(zhě )而(ér )与(yǔ )以(yǐ )同(tóng )义(yì )。”

16.助(zhù )词(cí )。用(yòng )于(yú )句(jù )末(mò ),表(biǎo )感(gǎn )叹(tàn )语(yǔ )气(qì )。

《诗(shī )·齐(qí )风(fēng )·着(zhe )》:“俟(sì )我(wǒ )于(yú )着(zhe )乎(hū )而(ér ),充(chōng )耳(ěr )以(yǐ )素(sù )乎(hū )而(ér ),尚(shàng )之(zhī )以(yǐ )琼(qióng )华(huá )乎(hū )而(ér )。”

《论(lùn )语(yǔ )·微(wēi )子(zǐ )》:“已(yǐ )而(ér )!已(yǐ )而(ér )!今(jīn )之(zhī )从(cóng )政(zhèng )者(zhě )殆(dài )而(ér )!”汉(hàn )张(zhāng )衡(héng )《东(dōng )京(jīng )赋(fù )》:“吁(yù )!汉(hàn )帝(dì )之(zhī )德(dé ),侯(hóu )其(qí )禕(yī )而(ér )!”唐(táng )褚(chǔ )朝(cháo )阳(yáng )《五(wǔ )丝(sī )》诗(shī ):“把(bǎ )酒(jiǔ )时(shí )伸(shēn )奠(diàn ),汨(mì )罗(luó )空(kōng )远(yuǎn )而(ér )。”

明(míng )唐(táng )寅(yín )《娇(jiāo )女(nǚ )赋(fù )》:“春(chūn )蛾(é )出(chū )蛹(yǒng ),修(xiū )眉(méi )扬(yáng )而(ér )!”

17.助(zhù )词(cí )。用(yòng )作(zuò )形(xíng )容(róng )词(cí )、副(fù )词(cí )的(de )后(hòu )缀(zhuì )。犹(yóu )然(rán )。

《诗(shī )·召(zhào )南(nán )·野(yě )有(yǒu )死(sǐ )麇(jūn )》:“舒(shū )而(ér )脱(tuō )脱(tuō )兮(xī ),无(wú )感(gǎn )我(wǒ )帨(shuì )兮(xī ),无(wú )使(shǐ )尨(máng )也(yě )吠(fèi )。”

《左(zuǒ )传(chuán )·文(wén )公(gōng )十(shí )七(qī )年(nián )》:“铤(dìng )而(ér )走(zǒu )险(xiǎn ),急(jí )何(hé )能(néng )择(zé )?”

《史(shǐ )记(jì )·日(rì )者(zhě )列(liè )传(chuán )》:“宋(sòng )忠(zhōng )、贾(jiǎ )谊(yì )忽(hū )而(ér )自(zì )失(shī ),芒(máng )乎(hū )无(wú )色(sè ),怅(chàng )然(rán )噤(jìn )口(kǒu )不(bú )能(néng )言(yán )。”

18.助(zhù )词(cí )。用(yòng )于(yú )能(néng )愿(yuàn )动(dòng )词(cí )后(hòu ),类(lèi )似(sì )词(cí )的(de )后(hòu )缀(zhuì )。

《墨(mò )子(zǐ )·尚(shàng )贤(xián )下(xià )》:“使(shǐ )天(tiān )下(xià )为(wéi )善(shàn )者(zhě )可(kě )而(ér )劝(quàn )也(yě ),为(wéi )暴(bào )者(zhě )可(kě )而(ér )沮(jǔ )也(yě )。”

王(wáng )念(niàn )孙(sūn )《读(dú )书(shū )杂(zá )志(zhì )·墨(mò )子(zǐ )一(yī )》:“可(kě )而(ér )犹(yóu )可(kě )以(yǐ )也(yě )。”

《吕(lǚ )氏(shì )春(chūn )秋(qiū )·去(qù )私(sī )》:“晋(jìn )平(píng )公(gōng )问(wèn )于(yú )祁(qí )黄(huáng )羊(yáng )曰(yuē ):‘南(nán )阳(yáng )无(wú )令(lìng ),其(qí )谁(shuí )可(kě )而(ér )为(wéi )之(zhī )?’”王(wáng )念(niàn )孙(sūn )《读(dú )书(shū )杂(zá )志(zhì )馀(yú )编(biān )上(shàng )·吕(lǚ )氏(shì )春(chūn )秋(qiū )》:“而(ér ),犹(yóu )以(yǐ )也(yě ),言(yán )谁(shuí )可(kě )以(yǐ )为(wéi )之(zhī )也(yě )。古(gǔ )者(zhě )而(ér )与(yǔ )以(yǐ )同(tóng )义(yì ),故(gù )可(kě )以(yǐ )或(huò )曰(yuē )可(kě )而(ér )。”

19.助(zhù )词(cí )。用(yòng )在(zài )方(fāng )位(wèi )词(cí )前(qián ),表(biǎo )示(shì )时(shí )间(jiān )、方(fāng )位(wèi )、数(shù )量(liàng )的(de )界(jiè )限(xiàn )。参(cān )见(jiàn )“而(ér )后(hòu )”、“而(ér )外(wài )”、“而(ér )上(shàng )”、“而(ér )下(xià )”。

20.助(zhù )词(cí )。用(yòng )于(yú )句(jù )中(zhōng ),表(biǎo )示(shì )语(yǔ )句(jù )的(de )舒(shū )缓(huǎn )。

马(mǎ )王(wáng )堆(duī )汉(hàn )墓(mù )帛(bó )书(shū )《战(zhàn )国(guó )纵(zòng )横(héng )家(jiā )书(shū )·苏(sū )秦(qín )谓(wèi )燕(yàn )王(wáng )章(zhāng )》:“孝(xiào )如(rú )增(zēng )(曾(céng ))参(cān ),乃(nǎi )不(bú )离(lí )亲(qīn ),不(bú )足(zú )而(ér )益(yì )国(guó )……廉(lián )如(rú )相(xiàng )(伯(bó ))夷(yí ),乃(nǎi )不(bú )窃(qiè ),不(bú )足(zú )而(ér )益(yì )国(guó )。”

II

néng

ㄋㄥˊ

〔《集(jí )韵(yùn )》奴(nú )登(dēng )切(qiē ),平(píng )登(dēng ),泥(ní )。〕

通(tōng )“能(néng )”。

1.能(néng )够(gòu )。

《书(shū )·吕(lǚ )刑(xíng )》:“狱(yù )成(chéng )而(ér )孚(fú ),输(shū )而(ér )孚(fú )。”

孙(sūn )星(xīng )衍(yǎn )疏(shū ):“上(shàng )‘而(ér )’犹(yóu )能(néng )也(yě ),下(xià )‘而(ér )’犹(yóu )汝(rǔ )也(yě )。”

《墨(mò )子(zǐ )·尚(shàng )同(tóng )中(zhōng )》:“故(gù )古(gǔ )者(zhě )圣(shèng )王(wáng ),唯(wéi )而(ér )审(shěn )以(yǐ )尚(shàng )同(tóng )。”

毕(bì )沅(yuán )校(xiào )注(zhù ):“而(ér )读(dú )与(yǔ )‘能(néng )’同(tóng )。”

《吕(lǚ )氏(shì )春(chūn )秋(qiū )·士(shì )容(róng )》:“士(shì )不(bú )偏(piān )不(bú )党(dǎng ),柔(róu )而(ér )坚(jiān ),虚(xū )而(ér )实(shí )。”

高(gāo )诱(yòu )注(zhù ):“而(ér ),能(néng )也(yě )。”

2.能(néng )力(lì ),才(cái )能(néng )。

《庄(zhuāng )子(zǐ )·逍(xiāo )遥(yáo )游(yóu )》:“故(gù )夫(fū )知(zhī )效(xiào )一(yī )官(guān ),行(háng )比(bǐ )一(yī )乡(xiāng ),德(dé )合(hé )一(yī )君(jūn ),而(ér )徵(zhēng )一(yī )国(guó )者(zhě ),其(qí )自(zì )视(shì )也(yě )亦(yì )若(ruò )此(cǐ )矣(yǐ )。”

郭(guō )庆(qìng )藩(fān )集(jí )释(shì ):“而(ér )字(zì )当(dāng )读(dú )为(wéi )‘能(néng )’,能(néng )、而(ér )古(gǔ )声(shēng )近(jìn )通(tōng )用(yòng )也(yě )。”

《荀(xún )子(zǐ )·王(wáng )霸(bà )》:“若(ruò )是(shì ),则(zé )人(rén )臣(chén )轻(qīng )职(zhí )业(yè ),让(ràng )贤(xián )而(ér ),安(ān )随(suí )其(qí )后(hòu )。”

于(yú )省(shěng )吾(wú )《双(shuāng )剑(jiàn )誃(yí )诸(zhū )子(zǐ )新(xīn )证(zhèng )·荀(xún )子(zǐ )二(èr )》:“让(ràng )贤(xián )而(ér )即(jí )让(ràng )贤(xián )能(néng ),而(ér )、能(néng )古(gǔ )音(yīn )近(jìn ),字(zì )通(tōng )。”

3.安(ān )定(dìng )。

《易(yì )·屯(tún )》:“天(tiān )造(zào )草(cǎo )昧(mèi ),宜(yí )建(jiàn )侯(hóu )而(ér )不(bú )宁(níng )。”

陆(lù )德(dé )明(míng )释(shì )文(wén ):“郑(zhèng )读(dú )而(ér )为(wéi )‘能(néng )’,能(néng )犹(yóu )安(ān )也(yě )。”

高(gāo )亨(hēng )《周(zhōu )易(yì )大(dà )传(chuán )今(jīn )注(zhù )·屯(tún )附(fù )考(kǎo )》:“能(néng )训(xùn )安(ān ),实(shí )借(jiè )为(wéi )宁(níng )……言(yán )定(dìng )国(guó )家(jiā )之(zhī )不(bú )宁(níng )也(yě )。”

阅读:2925

●而(简体版)

©2015-2026 ok8.org 文学库