繇【登录】

ok8.org > 汉字/字典 > 繇

繇(yáo )字(zì )的(de )笔(bǐ )画(huà ):17画(huà );

I

yáo

〡ㄠˊ

〔《广(guǎng )韵(yùn )》馀(yú )昭(zhāo )切(qiē ),平(píng )宵(xiāo ),以(yǐ )。〕

1.草(cǎo )木(mù )茂(mào )盛(shèng )貌(mào )。

《书(shū )·禹(yǔ )贡(gòng )》:“厥(jué )草(cǎo )惟(wéi )繇(yáo ),厥(jué )木(mù )惟(wéi )条(tiáo )。”

孔(kǒng )传(chuán ):“繇(yáo ),茂(mào );条(tiáo ),长(zhǎng )也(yě )。”

《汉(hàn )书(shū )·地(dì )理(lǐ )志(zhì )上(shàng )》:“厥(jué )土(tǔ )黑(hēi )坟(fén ),屮(chū )繇(yáo )木(mù )条(tiáo )。”

颜(yán )师(shī )古(gǔ )注(zhù ):“繇(yáo ),悦(yuè )茂(mào )也(yě )。”

2.通(tōng )“徭(yáo )”。徭(yáo )役(yì )。

《商(shāng )君(jūn )书(shū )·徕(lái )民(mín )》:“民(mín )无(wú )一(yī )日(rì )之(zhī )繇(yáo )。”

朱(zhū )师(shī )辙(zhé )解(jiě )诂(gǔ ):“谓(wèi )民(mín )无(wú )一(yī )日(rì )之(zhī )繇(yáo )役(yì )。”

《山(shān )海(hǎi )经(jīng )·南(nán )山(shān )经(jīng )》:“其(qí )名(míng )曰(yuē )猾(huá )褢(huái ),其(qí )音(yīn )如(rú )斲(zhuó )木(mù ),见(jiàn )则(zé )县(xiàn )有(yǒu )大(dà )繇(yáo )。”

郭(guō )璞(pú )注(zhù ):“繇(yáo ),谓(wèi )作(zuò )役(yì )也(yě )。”

《东(dōng )观(guān )汉(hàn )记(jì )·光(guāng )武(wǔ )帝(dì )纪(jì )》:“下(xià )县(xiàn )吏(lì )无(wú )百(bǎi )里(lǐ )之(zhī )繇(yáo ),民(mín )无(wú )出(chū )门(mén )之(zhī )役(yì )。”

《资(zī )治(zhì )通(tōng )鉴(jiàn )·秦(qín )二(èr )世(shì )皇(huáng )帝(dì )二(èr )年(nián )》:“今(jīn )上(shàng )急(jí )益(yì )发(fā )繇(yáo ),治(zhì )阿(ā )房(fáng )宫(gōng )。”

胡(hú )三(sān )省(shěng )注(zhù ):“繇(yáo )读(dú )曰(yuē )徭(yáo ),役(yì )也(yě )。”

3.通(tōng )“谣(yáo )”。歌(gē )谣(yáo )。

南(nán )朝(cháo )陈(chén )徐(xú )陵(líng )《奉(fèng )和(hé )咏(yǒng )舞(wǔ )》:“烛(zhú )送(sòng )空(kōng )回(huí )影(yǐng ),衫(shān )传(chuán )箧(qiè )里(lǐ )香(xiāng )。当(dāng )繇(yáo )好(hǎo )留(liú )客(kè ),故(gù )作(zuò )舞(wǔ )衣(yī )长(zhǎng )。”参(cān )见(jiàn )“繇(yáo )俗(sú )”。

4.通(tōng )“遥(yáo )”。远(yuǎn )。

《荀(xún )子(zǐ )·礼(lǐ )论(lùn )》:“先(xiān )王(wáng )恐(kǒng )其(qí )不(bú )文(wén )也(yě ),是(shì )以(yǐ )繇(yáo )其(qí )期(qī ),足(zú )之(zhī )日(rì )也(yě )。故(gù )天(tiān )子(zǐ )七(qī )月(yuè ),诸(zhū )侯(hóu )五(wǔ )月(yuè ),大(dà )夫(fū )三(sān )月(yuè ),皆(jiē )使(shǐ )其(qí )须(xū )足(zú )以(yǐ )容(róng )事(shì ),事(shì )足(zú )以(yǐ )容(róng )成(chéng ),成(chéng )足(zú )以(yǐ )容(róng )文(wén )。”

王(wáng )先(xiān )谦(qiān )集(jí )解(jiě )引(yǐn )王(wáng )引(yǐn )之(zhī )曰(yuē ):“繇(yáo ),读(dú )为(wéi )‘遥(yáo )’。遥(yáo )其(qí )期(qī ),谓(wèi )远(yuǎn )其(qí )葬(zàng )期(qī )也(yě )。”

5.通(tōng )“摇(yáo )”。动(dòng )摇(yáo ),摇(yáo )动(dòng )。

《史(shǐ )记(jì )·苏(sū )秦(qín )列(liè )传(chuán )》:“我(wǒ )起(qǐ )乎(hū )宜(yí )阳(yáng )而(ér )触(chù )平(píng )阳(yáng ),二(èr )日(rì )而(ér )莫(mò )不(bú )尽(jìn )繇(yáo )。”

司(sī )马(mǎ )贞(zhēn )索(suǒ )隐(yǐn ):“繇(yáo )音(yīn )摇(yáo )。摇(yáo ),动(dòng )也(yě )。”

6.通(tōng )“陶(táo )”。

《汉(hàn )书(shū )·晁(cháo )错(cuò )传(chuán )》:“大(dà )禹(yǔ )得(dé )咎(jiù )繇(yáo )而(ér )为(wéi )三(sān )王(wáng )祖(zǔ )。”

《广(guǎng )韵(yùn )·平(píng )豪(háo )》:“皋(gāo )陶(táo ),舜(shùn )臣(chén ),古(gǔ )作(zuò )咎(jiù )繇(yáo )。”

清(qīng )胡(hú )鸣(míng )玉(yù )《订(dìng )讹(é )杂(zá )录(lù )·锺(zhōng )繇(yáo )》:“晋(jìn )锺(zhōng )繇(yáo ),字(zì )元(yuán )常(cháng )。繇(yáo )音(yīn )遥(yáo ),取(qǔ )‘皋(gāo )繇(yáo )陈(chén )谟(mó )彰(zhāng )厥(jué )有(yǒu )常(cháng )’之(zhī )义(yì )。”

7.古(gǔ )族(zú )名(míng )。古(gǔ )代(dài )越(yuè )人(rén )的(de )一(yī )支(zhī )。原(yuán )属(shǔ )闽(mǐn )越(yuè )族(zú ),秦(qín )汉(hàn )时(shí )分(fèn )布(bù )在(zài )今(jīn )福(fú )建(jiàn )北(běi )部(bù )、浙(zhè )江(jiāng )南(nán )部(bù )的(de )部(bù )分(fèn )地(dì )区(qū )。

8.姓(xìng )。

汉(hàn )有(yǒu )繇(yáo )延(yán )。见(jiàn )《后(hòu )汉(hàn )书(shū )·郅(zhì )恽(yùn )传(chuán )》。

II

yóu

〡ㄡˊ

〔《广(guǎng )韵(yùn )》以(yǐ )周(zhōu )切(qiē ),平(píng )尤(yóu ),以(yǐ )。〕

1.通(tōng )“猷(yóu )”。道(dào )。

《文(wén )选(xuǎn )·班(bān )固(gù )〈典(diǎn )引(yǐn )〉》:“孔(kǒng )繇(yáo )先(xiān )命(mìng ),圣(shèng )孚(fú )也(yě )。”繇(yáo ),一(yī )本(běn )作(zuò )“猷(yóu )”。

蔡(cài )邕(yōng )注(zhù ):“繇(yáo ),道(dào )也(yě )。言(yán )孔(kǒng )子(zǐ )先(xiān )定(dìng )道(dào ),诚(chéng )至(zhì )信(xìn )也(yě )。”

《汉(hàn )书(shū )·叙(xù )传(chuán )上(shàng )》:“谟(mó )先(xiān )圣(shèng )之(zhī )大(dà )繇(yáo )兮(xī ),亦(yì )邻(lín )德(dé )而(ér )助(zhù )信(xìn )。”

颜(yán )师(shī )古(gǔ )注(zhù ):“繇(yáo ),道(dào )也(yě )。”

2.通(tōng )“游(yóu )”。

《汉(hàn )书(shū )·叙(xù )传(chuán )上(shàng )》:“近(jìn )者(zhě )陆(lù )子(zǐ )优(yōu )繇(yáo )。”

王(wáng )先(xiān )谦(qiān )补(bǔ )注(zhù ):“繇(yáo )与(yǔ )游(yóu )同(tóng ),《文(wén )选(xuǎn )》作(zuò )游(yóu )。”

3.通(tōng )“由(yóu )”。用(yòng )。

《逸(yì )周(zhōu )书(shū )·尝(cháng )麦(mài )》:“乃(nǎi )北(běi )向(xiàng ),繇(yáo )书(shū )于(yú )两(liǎng )楹(yíng )之(zhī )閒(jiān )。”

朱(zhū )右(yòu )曾(céng )校(xiào )释(shì ):“繇(yáo ),用(yòng )也(yě )。”

《吕(lǚ )氏(shì )春(chūn )秋(qiū )·贵(guì )当(dāng )》:“名(míng )号(hào )大(dà )显(xiǎn ),不(bú )可(kě )彊(jiāng )求(qiú ),必(bì )繇(yáo )其(qí )道(dào )。”

高(gāo )诱(yòu )注(zhù ):“繇(yáo ),用(yòng )也(yě )。”

《汉(hàn )书(shū )·律(lǜ )曆(lì )志(zhì )上(shàng )》:“准(zhǔn )绳(shéng )连(lián )体(tǐ ),衡(héng )权(quán )合(hé )德(dé ),百(bǎi )工(gōng )繇(yáo )焉(yān ),以(yǐ )定(dìng )法(fǎ )式(shì )。”

颜(yán )师(shī )古(gǔ )注(zhù ):“繇(yáo )读(dú )与(yǔ )由(yóu )同(tóng )。由(yóu ),用(yòng )也(yě )。”

4.通(tōng )“由(yóu )”。遵(zūn )从(cóng );随(suí )顺(shùn )。

《汉(hàn )书(shū )·元(yuán )帝(dì )纪(jì )》:“间(jiān )者(zhě )地(dì )数(shù )动(dòng )而(ér )未(wèi )静(jìng ),惧(jù )于(yú )天(tiān )地(dì )之(zhī )戒(jiè ),不(bú )知(zhī )所(suǒ )繇(yáo )。”

颜(yán )师(shī )古(gǔ )注(zhù ):“繇(yáo )与(yǔ )由(yóu )同(tóng )。”

唐(táng )韩(hán )愈(yù )《进(jìn )学(xué )解(jiě )》:“学(xué )虽(suī )勤(qín )而(ér )不(bú )繇(yáo )其(qí )统(tǒng ),言(yán )虽(suī )多(duō )而(ér )不(bú )要(yào )其(qí )中(zhōng )。”

《资(zī )治(zhì )通(tōng )鉴(jiàn )·汉(hàn )武(wǔ )帝(dì )建(jiàn )元(yuán )元(yuán )年(nián )》:“夫(fū )周(zhōu )道(dào )衰(shuāi )于(yú )幽(yōu )厉(lì ),非(fēi )道(dào )亡(wáng )也(yě ),幽(yōu )厉(lì )不(bú )繇(yáo )也(yě )。”

5.通(tōng )“由(yóu )”。表(biǎo )经(jīng )过(guò );表(biǎo )原(yuán )因(yīn )。

《后(hòu )汉(hàn )书(shū )·班(bān )彪(biāo )传(chuán )》:“夫(fū )大(dà )汉(hàn )之(zhī )开(kāi )源(yuán )也(yě ),奋(fèn )布(bù )衣(yī )以(yǐ )登(dēng )皇(huáng )极(jí ),繇(yáo )数(shù )期(qī )而(ér )创(chuàng )万(wàn )世(shì )。”

李(lǐ )贤(xián )注(zhù ):“高(gāo )祖(zǔ )起(qǐ )兵(bīng )五(wǔ )年(nián )而(ér )即(jí )帝(dì )位(wèi ),故(gù )云(yún )由(yóu )数(shù )期(qī )。繇(yáo ),即(jí )由(yóu )也(yě )。”

宋(sòng )曾(céng )巩(gǒng )《夫(fū )人(rén )周(zhōu )氏(shì )墓(mù )志(zhì )铭(míng )》:“其(qí )劝(quàn )以(yǐ )乐(lè ),其(qí )康(kāng )以(yǐ )礼(lǐ ),能(néng )此(cǐ )非(fēi )他(tā ),繇(yáo )学(xué )而(ér )已(yǐ )。”

明(míng )宋(sòng )濂(lián )《蒋(jiǎng )季(jì )高(gāo )哀(āi )辞(cí )》:“求(qiú )其(qí )致(zhì )夭(yāo )之(zhī )繇(yáo ),无(wú )有(yǒu )也(yě )。”

6.通(tōng )“由(yóu )”。自(zì ),从(cóng )。

《尔(ěr )雅(yǎ )·释(shì )水(shuǐ )》:“繇(yáo )膝(xī )以(yǐ )下(xià )为(wéi )揭(jiē ),繇(yáo )膝(xī )以(yǐ )上(shàng )为(wéi )涉(shè )。”

郭(guō )璞(pú )注(zhù ):“繇(yáo ),自(zì )也(yě )。”

陆(lù )德(dé )明(míng )释(shì )文(wén ):“繇(yáo ),古(gǔ )由(yóu )字(zì )。”

《史(shǐ )记(jì )·孝(xiào )文(wén )本(běn )纪(jì )》:“祸(huò )自(zì )怨(yuàn )起(qǐ ),而(ér )福(fú )繇(yáo )德(dé )兴(xìng )。”

《汉(hàn )书(shū )·陈(chén )胜(shèng )项(xiàng )籍(jí )传(chuán )赞(zàn )》:“政(zhèng )繇(yáo )羽(yǔ )出(chū )。”

颜(yán )师(shī )古(gǔ )注(zhù ):“繇(yáo )与(yǔ )由(yóu )同(tóng )。”

7.通(tōng )“由(yóu )”。于(yú )。

《汉(hàn )书(shū )·卜(bo )式(shì )传(chuán )》:“今(jīn )天(tiān )下(xià )不(bú )幸(xìng )有(yǒu )事(shì ),郡(jùn )县(xiàn )诸(zhū )侯(hóu )未(wèi )有(yǒu )奋(fèn )繇(yáo )直(zhí )道(dào )者(zhě )也(yě )。”

颜(yán )师(shī )古(gǔ )注(zhù )引(yǐn )臣(chén )瓒(zàn )曰(yuē ):“言(yán )未(wèi )有(yǒu )奋(fèn )厉(lì )于(yú )正(zhèng )直(zhí )之(zhī )道(dào )也(yě )。”

《书(shū )·大(dà )诰(gào )》“大(dà )诰(gào )尔(ěr )多(duō )邦(bāng )”唐(táng )陆(lù )德(dé )明(míng )释(shì )文(wén ):“马(mǎ )本(běn )作(zuò )‘大(dà )诰(gào )繇(yáo )尔(ěr )多(duō )邦(bāng )’。”

III

yōu

〡ㄡ

通(tōng )“悠(yōu )”。

《汉(hàn )书(shū )·叙(xù )传(chuán )上(shàng )》:“近(jìn )者(zhě )陆(lù )子(zǐ )优(yōu )繇(yáo ),《新(xīn )语(yǔ )》以(yǐ )兴(xìng )。”参(cān )见(jiàn )“繇(yáo )繇(yáo )”。

IV

zhòu

ㄓㄡˋ

〔《广(guǎng )韵(yùn )》直(zhí )祐(yòu )切(qiē ),去(qù )宥(yòu ),澄(chéng )。〕

1.通(tōng )“籀(zhòu )”。古(gǔ )时(shí )占(zhàn )卜(bo )的(de )文(wén )辞(cí )。

《左(zuǒ )传(chuán )·闵(mǐn )公(gōng )二(èr )年(nián )》:“成(chéng )风(fēng )闻(wén )成(chéng )季(jì )之(zhī )繇(yáo ),乃(nǎi )事(shì )之(zhī )而(ér )属(shǔ )僖(xī )公(gōng )焉(yān )。”

杜(dù )预(yù )注(zhù ):“繇(yáo ),卦(guà )兆(zhào )之(zhī )占(zhàn )辞(cí )。”

宋(sòng )王(wáng )谠(dǎng )《唐(táng )语(yǔ )林(lín )·补(bǔ )遗(yí )二(èr )》:“崔(cuī )相(xiàng )群(qún )之(zhī )镇(zhèn )徐(xú )州(zhōu ),尝(cháng )以(yǐ )焦(jiāo )氏(shì )《易(yì )林(lín )》自(zì )筮(shì ),遇(yù )‘乾(qián )之(zhī )大(dà )畜(chù )’,其(qí )繇(yáo )曰(yuē ):‘曲(qǔ )束(shù )法(fǎ )书(shū ),藏(cáng )在(zài )兰(lán )台(tái )。’”参(cān )见(jiàn )“繇(yáo )文(wén )”。

2.占(zhàn )卜(bo )。

《文(wén )选(xuǎn )·班(bān )固(gù )〈典(diǎn )引(yǐn )〉》:“既(jì )感(gǎn )群(qún )后(hòu )之(zhī )谠(dǎng )辞(cí ),又(yòu )悉(xī )经(jīng )五(wǔ )繇(yáo )之(zhī )硕(shuò )虑(lǜ )矣(yǐ )。”

蔡(cài )邕(yōng )注(zhù ):“谠(dǎng ),直(zhí )言(yán )也(yě ),经(jīng ),常(cháng )也(yě );繇(yáo ),占(zhàn )也(yě )。王(wáng )者(zhě )巡(xún )狩(shòu ),预(yù )卜(bo )五(wǔ )年(nián ),岁(suì )习(xí )其(qí )祥(xiáng ),习(xí )则(zé )行(háng ),不(bú )则(zé )修(xiū )德(dé )而(ér )改(gǎi )卜(bo ),言(yán )天(tiān )下(xià )已(yǐ )举(jǔ )五(wǔ )卜(bo )之(zhī )占(zhàn ),而(ér )习(xí )吉(jí )也(yě )。”

阅读:1882

●繇(简体版)

©2015-2026 ok8.org 文学库