弦【登录】

ok8.org > 汉字/字典 > 弦

弦(xián )字(zì )的(de )笔(bǐ )画(huà ):8画(huà );

(参(cān )见(jiàn )絃(xuàn ))

xián

ㄒ〡ㄢˊ

〔《广(guǎng )韵(yùn )》胡(hú )田(tián )切(qiē ),平(píng )先(xiān ),匣(xiá )。〕

亦(yì )作(zuò )“絃(xuàn )”。

1.弓(gōng )背(bèi )两(liǎng )端(duān )之(zhī )间(jiān )系(xì )着(zhe )的(de )绳(shéng )状(zhuàng )物(wù ),用(yòng )牛(niú )筋(jīn )等(děng )製(zhì )成(chéng ),有(yǒu )弹(dàn )性(xìng ),能(néng )发(fā )箭(jiàn )。

《仪(yí )礼(lǐ )·乡(xiāng )射(shè )礼(lǐ )》:“有(yǒu )司(sī )左(zuǒ )执(zhí )弣(fǔ ),右(yòu )执(zhí )弦(xián )而(ér )授(shòu )弓(gōng )。”

《韩(hán )非(fēi )子(zǐ )·外(wài )储(chǔ )说(shuō )左(zuǒ )上(shàng )》:“夫(fū )工(gōng )人(rén )张(zhāng )弓(gōng )也(yě ),伏(fú )檠(qíng )三(sān )旬(xún )而(ér )韬(tāo )弦(xián )。”

《文(wén )选(xuǎn )·陆(lù )机(jī )〈为(wéi )顾(gù )彦(yàn )先(xiān )赠(zèng )妇(fù )〉》诗(shī ):“离(lí )合(hé )非(fēi )有(yǒu )常(cháng ),譬(pì )彼(bǐ )弦(xián )与(yǔ )括(kuò )。”

李(lǐ )善(shàn )注(zhù ):“刘(liú )熙(xī )《释(shì )名(míng )》曰(yuē ):矢(shǐ )末(mò )曰(yuē )括(kuò ),括(kuò ),会(huì )也(yě )。与(yǔ )弦(xián )会(huì )。”

2.安(ān )上(shàng )弓(gōng )弦(xián )。

《易(yì )·繫(jì )辞(cí )下(xià )》:“弦(xián )木(mù )为(wéi )弧(hú ),剡(yǎn )木(mù )为(wéi )矢(shǐ )。”

《后(hòu )汉(hàn )书(shū )·陈(chén )球(qiú )传(chuán )》:“乃(nǎi )悉(xī )内(nèi )吏(lì )人(rén )老(lǎo )弱(ruò ),与(yǔ )共(gòng )城(chéng )守(shǒu ),弦(xián )大(dà )木(mù )为(wéi )弓(gōng ),羽(yǔ )矛(máo )为(wéi )矢(shǐ ),引(yǐn )机(jī )发(fā )之(zhī ),远(yuǎn )射(shè )千(qiān )馀(yú )步(bù ),多(duō )所(suǒ )杀(shā )伤(shāng )。”

唐(táng )元(yuán )结(jié )《演(yǎn )兴(xìng )·闵(mǐn )岭(lǐng )中(zhōng )》:“必(bì )蒙(méng )皮(pí )篻(biāo )以(yǐ )为(wéi )矢(shǐ ),弦(xián )毋(wú )筱(xiǎo )以(yǐ )为(wéi )弧(hú ),化(huà )毒(dú )铜(tóng )以(yǐ )为(wéi )戟(jǐ ),刺(cì )棘(jí )竹(zhú )以(yǐ )为(wéi )殳(shū )。”

3.指(zhǐ )弓(gōng )弩(nǔ )。

《文(wén )选(xuǎn )·班(bān )固(gù )〈西(xī )都(dōu )赋(fù )〉》:“鸟(niǎo )惊(jīng )触(chù )丝(sī ),兽(shòu )骇(hài )值(zhí )锋(fēng ),机(jī )不(bú )虚(xū )掎(jǐ ),弦(xián )不(bú )再(zài )控(kòng )。”

李(lǐ )善(shàn )注(zhù ):“匈(xiōng )奴(nú )名(míng )引(yǐn )弓(gōng )曰(yuē )控(kòng )。控(kòng ),引(yǐn )也(yě )。”

晋(jìn )张(zhāng )协(xié )《七(qī )命(mìng )》:“论(lùn )最(zuì )犒(kào )勤(qín ),息(xī )马(mǎ )韬(tāo )弦(xián )。”

《新(xīn )唐(táng )书(shū )·突(tū )厥(jué )传(chuán )上(shàng )》:“控(kòng )弦(xián )且(qiě )百(bǎi )万(wàn ),戎(róng )狄(dí )炽(chì )彊(jiāng ),古(gǔ )未(wèi )有(yǒu )也(yě )。”

4.弓(gōng )弦(xián )声(shēng )。

《汉(hàn )书(shū )·李(lǐ )广(guǎng )传(chuán )》:“其(qí )射(shè ),见(jiàn )敌(dí ),非(fēi )在(zài )数(shù )十(shí )步(bù )之(zhī )内(nèi ),度(dù )不(bú )中(zhōng )不(bú )发(fā ),发(fā )即(jí )应(yīng )弦(xián )而(ér )倒(dǎo )。”

南(nán )朝(cháo )宋(sòng )鲍(bào )照(zhào )《东(dōng )门(mén )行(háng )》:“伤(shāng )禽(qín )恶(è )弦(xián )惊(jīng ),倦(juàn )客(kè )恶(è )离(lí )声(shēng )。”

5.乐(lè )器(qì )上(shàng )用(yòng )以(yǐ )发(fā )声(shēng )的(de )线(xiàn )。一(yī )般(bān )用(yòng )丝(sī )线(xiàn )、铜(tóng )丝(sī )或(huò )钢(gāng )丝(sī )製(zhì )成(chéng )。

《礼(lǐ )记(jì )·乐(lè )记(jì )》:“昔(xī )者(zhě )舜(shùn )作(zuò )五(wǔ )弦(xián )之(zhī )琴(qín )以(yǐ )歌(gē )《南(nán )风(fēng )》。”

晋(jìn )左(zuǒ )思(sī )《蜀(shǔ )都(dōu )赋(fù )》:“巴(bā )姬(jī )弹(dàn )弦(xián ),汉(hàn )女(nǚ )击(jī )节(jiē )。”

苏(sū )曼(màn )殊(shū )《断(duàn )鸿(hóng )零(líng )雁(yàn )记(jì )》第(dì )十(shí )八(bā )章(zhāng ):“至(zhì )‘夜(yè )迢(tiáo )迢(tiáo ),银(yín )台(tái )绛(jiàng )蜡(là ),伴(bàn )人(rén )垂(chuí )泪(lèi )’句(jù ),忽(hū )而(ér )双(shuāng )弦(xián )不(bú )谱(pǔ ),嘤(yīng )变(biàn )滞(zhì )而(ér )不(bú )延(yán ),似(sì )为(wéi )泪(lèi )珠(zhū )沾(zhān )湿(shī )。”

6.安(ān )装(zhuāng )琴(qín )弦(xián )。

三(sān )国(guó )魏(wèi )嵇(jī )康(kāng )《琴(qín )赋(fù )》:“弦(xián )以(yǐ )园(yuán )客(kè )之(zhī )丝(sī ),徽(huī )以(yǐ )锺(zhōng )山(shān )之(zhī )玉(yù )。”

7.指(zhǐ )弦(xián )乐(lè )器(qì )。

《淮(huái )南(nán )子(zǐ )·原(yuán )道(dào )训(xùn )》:“建(jiàn )锺(zhōng )鼓(gǔ ),列(liè )管(guǎn )弦(xián ),席(xí )旃(zhān )茵(yīn ),傅(fù )旄(máo )象(xiàng )。”

高(gāo )诱(yòu )注(zhù ):“弦(xián ),琴(qín )瑟(sè )也(yě )。”

8.指(zhǐ )弦(xián )乐(lè )器(qì )弹(dàn )奏(zòu )出(chū )的(de )声(shēng )音(yīn )。

唐(táng )刘(liú )禹(yǔ )锡(xī )《历(lì )阳(yáng )书(shū )事(shì )七(qī )十(shí )韵(yùn )》:“管(guǎn )清(qīng )疑(yí )警(jǐng )鹤(hè ),弦(xián )巧(qiǎo )似(sì )娇(jiāo )莺(yīng )。”

9.弹(dàn )奏(zòu )弦(xián )乐(lè )器(qì )。

《礼(lǐ )记(jì )·文(wén )王(wáng )世(shì )子(zǐ )》:“春(chūn )诵(sòng ),夏(xià )弦(xián )。”

郑(zhèng )玄(xuán )注(zhù ):“弦(xián ),谓(wèi )以(yǐ )丝(sī )播(bō )诗(shī )。”

孔(kǒng )颖(yǐng )达(dá )疏(shū ):“云(yún )絃(xuàn )谓(wèi )以(yǐ )丝(sī )播(bō )诗(shī )者(zhě ),谓(wèi )以(yǐ )琴(qín )瑟(sè )播(bō )彼(bǐ )诗(shī )之(zhī )音(yīn )节(jiē ),诗(shī )音(yīn )则(zé )乐(lè )章(zhāng )也(yě )。”

汉(hàn )扬(yáng )雄(xióng )《法(fǎ )言(yán )·修(xiū )身(shēn )》:“人(rén )有(yǒu )倚(yǐ )孔(kǒng )子(zǐ )之(zhī )牆(qiáng ),弦(xián )郑(zhèng )卫(wèi )之(zhī )声(shēng ),诵(sòng )韩(hán )庄(zhuāng )之(zhī )书(shū ),则(zé )引(yǐn )诸(zhū )门(mén )乎(hū )?”

10.方(fāng )言(yán )。发(fā )条(tiáo )。

11.半(bàn )圆(yuán )形(xíng )的(de )月(yuè )亮(liàng )。农(nóng )曆(lì )每(měi )月(yuè )初(chū )七(qī )、初(chū )八(bā )为(wéi )“上(shàng )弦(xián )”,廿(niàn )二(èr )、廿(niàn )三(sān )为(wéi )“下(xià )弦(xián )”。

《释(shì )名(míng )·释(shì )天(tiān )》:“弦(xián ),月(yuè )半(bàn )之(zhī )名(míng )也(yě ),其(qí )形(xíng )一(yī )旁(páng )曲(qǔ ),一(yī )旁(páng )直(zhí ),若(ruò )张(zhāng )弓(gōng )施(shī )弦(xián )也(yě )。”

唐(táng )杜(dù )甫(fǔ )《月(yuè )》诗(shī )之(zhī )三(sān ):“万(wàn )里(lǐ )瞿(qú )塘(táng )峡(xiá ),春(chūn )来(lái )六(liù )上(shàng )弦(xián )。”

仇(chóu )兆(zhào )鳌(áo )注(zhù ):“王(wáng )褒(bāo )《月(yuè )》诗(shī ):‘上(shàng )弦(xián )如(rú )半(bàn )璧(bì )’”宋(sòng )吴(wú )文(wén )英(yīng )《烛(zhú )影(yǐng )摇(yáo )红(hóng )·寿(shòu )嗣(sì )荣(róng )王(wáng )》词(cí ):“宝(bǎo )月(yuè )将(jiāng )弦(xián ),晚(wǎn )钩(gōu )斜(xié )挂(guà )西(xī )帘(lián )捲(juǎn )。”

12.中(zhōng )医(yī )术(shù )语(yǔ )。脉(mò )象(xiàng )之(zhī )一(yī )。谓(wèi )脉(mò )挺(tǐng )直(zhí )而(ér )长(zhǎng ),硬(yìng )而(ér )浮(fú ),如(rú )按(àn )琴(qín )弦(xián )。反(fǎn )映(yìng )病(bìng )人(rén )气(qì )滞(zhì )血(xuè )瘀(yū )。

《史(shǐ )记(jì )·扁(biǎn )鹊(què )仓(cāng )公(gōng )列(liè )传(chuán )》:“《脉(mò )法(fǎ )》曰(yuē ):‘脉(mò )长(zhǎng )而(ér )弦(xián ),不(bú )得(dé )代(dài )四(sì )时(shí )者(zhě ),其(qí )病(bìng )主(zhǔ )在(zài )于(yú )肝(gān )。’”张(zhāng )守(shǒu )节(jiē )正(zhèng )义(yì ):“王(wáng )叔(shū )和(hé )《脉(mò )经(jīng )》云(yún ):‘脉(mò )长(zhǎng )而(ér )弦(xián ),病(bìng )于(yú )肝(gān )也(yě )。’”

《灵(líng )枢(shū )经(jīng )·卫(wèi )气(qì )失(shī )常(cháng )》:“诊(zhěn )视(shì )其(qí )脉(mò )大(dà )而(ér )弦(xián )急(jí ),及(jí )绝(jué )不(bú )至(zhì )者(zhě ),及(jí )腹(fù )皮(pí )急(jí )甚(shèn )者(zhě ),不(bú )可(kě )刺(cì )也(yě )。”

汉(hàn )张(zhāng )仲(zhòng )景(jǐng )《伤(shāng )寒(hán )论(lùn )·辨(biàn )脉(mò )法(fǎ )》:“脉(mò )浮(fú )而(ér )紧(jǐn )者(zhě ),名(míng )曰(yuē )弦(xián )也(yě )。弦(xián )者(zhě ),状(zhuàng )如(rú )弓(gōng )弦(xián ),按(àn )之(zhī )不(bú )移(yí )也(yě )。”

《老(lǎo )残(cán )游(yóu )记(jì )》第(dì )三(sān )回(huí ):“两(liǎng )手(shǒu )脉(mò )沉(chén )数(shù )而(ér )弦(xián ),是(shì )火(huǒ )被(bèi )寒(hán )逼(bī )住(zhù ),不(bú )得(dé )出(chū )来(lái ),所(suǒ )以(yǐ )越(yuè )过(guò )越(yuè )重(zhòng )。”

13.数(shù )学(xué )名(míng )词(cí )。一(yī )直(zhí )线(xiàn )与(yǔ )圆(yuán )相(xiàng )交(jiāo )于(yú )两(liǎng )点(diǎn ),在(zài )圆(yuán )周(zhōu )内(nèi )的(de )部(bù )分(fèn )叫(jiào )弦(xián )。

14.数(shù )学(xué )名(míng )词(cí )。古(gǔ )代(dài )称(chēng )不(bú )等(děng )腰(yāo )直(zhí )角(jiǎo )三(sān )角(jiǎo )形(xíng )的(de )对(duì )着(zhe )直(zhí )角(jiǎo )的(de )边(biān )。

《周(zhōu )礼(lǐ )·考(kǎo )工(gōng )记(jì )·磬(qìng )氏(shì )》“倨(jù )句(jù )一(yī )矩(jǔ )有(yǒu )半(bàn )”汉(hàn )郑(zhèng )玄(xuán )注(zhù ):“必(bì )先(xiān )度(dù )一(yī )矩(jǔ )为(wéi )句(jù ),一(yī )句(jù )为(wéi )股(gǔ ),而(ér )求(qiú )其(qí )弦(xián )。”

《周(zhōu )髀(bì )算(suàn )经(jīng )》卷(juàn )上(shàng )“勾(gōu )股(gǔ )方(fāng )圆(yuán )图(tú )”汉(hàn )赵(zhào )君(jūn )卿(qīng )注(zhù ):“勾(gōu )股(gǔ )各(gè )自(zì )乘(chéng ),併(bìng )之(zhī )为(wéi )弦(xián )。”

15.物(wù )之(zhī )边(biān )沿(yán )。

《淮(huái )南(nán )子(zǐ )·说(shuō )林(lín )训(xùn )》“遽(jù )契(qì )其(qí )舟(zhōu )桅(wéi )”汉(hàn )高(gāo )诱(yòu )注(zhù ):“桅(wéi ),船(chuán )弦(xián )板(bǎn )也(yě )。”

《朱(zhū )子(zǐ )语(yǔ )类(lèi )》卷(juàn )十(shí )一(yī ):“譬(pì )如(rú )拭(shì )桌(zhuō )子(zǐ ),只(zhī )拭(shì )中(zhōng )心(xīn )亦(yì )不(bú )可(kě ),但(dàn )拭(shì )四(sì )弦(xián )亦(yì )不(bú )可(kě )。”

16.喻(yù )急(jí )。参(cān )见(jiàn )“弦(xián )韦(wéi )”。

17.喻(yù )正(zhèng )直(zhí )。参(cān )见(jiàn )“弦(xián )直(zhí )”。

18.同(tóng )“胘(xián )”。牛(niú )胃(wèi )。

唐(táng )兰(lán )《长(zhǎng )沙(shā )马(mǎ )王(wáng )堆(duī )汉(hàn )軑(dài )侯(hóu )妻(qī )辛(xīn )追(zhuī )墓(mù )出(chū )土(tǔ )随(suí )葬(zàng )遣(qiǎn )策(cè )考(kǎo )释(shì )》“弦(xián )(胘(xián ))脯(pú )一(yī )笥(sì )”:“弦(xián )脯(pú ),弦(xián )即(jí )胘(xián )字(zì ),《说(shuō )文(wén )》‘牛(niú )百(bǎi )叶(yè )也(yě )’。

《广(guǎng )雅(yǎ )·释(shì )器(qì )》‘胃(wèi )谓(wèi )之(zhī )胘(xián )’。上(shàng )文(wén )朊(ruǎn )脯(pú )是(shì )羊(yáng )胃(wèi ),此(cǐ )是(shì )牛(niú )胃(wèi )。出(chū )土(tǔ )竹(zhú )笥(sì )木(mù )牌(pái )有(yǒu )‘弦(xián )脯(pú )笥(sì )’。”

19.古(gǔ )代(dài )国(guó )名(míng )。

《春(chūn )秋(qiū )·僖(xī )公(gōng )五(wǔ )年(nián )》:“楚(chǔ )人(rén )灭(miè )弦(xián ),弦(xián )子(zǐ )奔(bēn )黄(huáng )。”

杜(dù )预(yù )注(zhù ):“弦(xián )国(guó )在(zài )弋(yì )阳(yáng )軑(dài )县(xiàn )东(dōng )南(nán )。”按(àn ):当(dāng )在(zài )今(jīn )河(hé )南(nán )省(shěng )潢(huáng )川(chuān )县(xiàn )西(xī )北(běi ),息(xī )县(xiàn )南(nán )。

20.姓(xìng )。

春(chūn )秋(qiū )时(shí )郑(zhèng )有(yǒu )弦(xián )高(gāo )。见(jiàn )《左(zuǒ )传(chuán )·僖(xī )公(gōng )三(sān )十(shí )三(sān )年(nián )》。

阅读:2685

●弦(简体版)

©2015-2026 ok8.org 文学库