氣【登录】

ok8.org > 汉字/字典 > 氣

简(jiǎn )体(tǐ )气(qì )字(zì )的(de )笔(bǐ )画(huà ):4画(huà );繁(fán )體(tǐ )氣(qì )字(zì )筆(bǐ )畫(huà ):10畫(huà )。

(气(qì ),气(qì ))

I

qì

ㄑ〡ˋ

〔《广(guǎng )韵(yùn )》去(qù )既(jì )切(qiē ),去(qù )未(wèi ),溪(xī )。〕

亦(yì )作(zuò )“气(qì )”。

1.云(yún )气(qì )。

《墨(mò )子(zǐ )·号(hào )令(lìng )》:“巫(wū )祝(zhù )史(shǐ )与(yǔ )望(wàng )气(qì )者(zhě ),必(bì )以(yǐ )善(shàn )言(yán )告(gào )民(mín ),以(yǐ )请(qǐng )上(shàng )报(bào )守(shǒu )。”

南(nán )朝(cháo )宋(sòng )谢(xiè )惠(huì )连(lián )《泛(fàn )湖(hú )归(guī )出(chū )楼(lóu )中(zhōng )翫(wàn )月(yuè )》诗(shī ):“斐(fěi )斐(fěi )气(qì )幕(mù )岫(xiù ),泫(xuàn )泫(xuàn )露(lù )盈(yíng )条(tiáo )。”

唐(táng )杜(dù )甫(fǔ )《秋(qiū )兴(xìng )》诗(shī )之(zhī )五(wǔ ):“西(xī )望(wàng )瑶(yáo )池(chí )降(jiàng )王(wáng )母(mǔ ),东(dōng )来(lái )紫(zǐ )气(qì )满(mǎn )函(hán )关(guān )。”

2.蜃(shèn )气(qì )。

《史(shǐ )记(jì )·天(tiān )官(guān )书(shū )》:“海(hǎi )旁(páng )蜄(zhèn )气(qì )象(xiàng )楼(lóu )台(tái ),广(guǎng )野(yě )气(qì )成(chéng )宫(gōng )阙(què )然(rán )。”

唐(táng )李(lǐ )肇(zhào )《唐(táng )国(guó )史(shǐ )补(bǔ )》卷(juàn )下(xià ):“海(hǎi )上(shàng )居(jū )人(rén )……睹(dǔ )城(chéng )阙(què )状(zhuàng )如(rú )女(nǚ )牆(qiáng )雉(zhì )堞(dié )者(zhě ),皆(jiē )《天(tiān )官(guān )书(shū )》所(suǒ )说(shuō )气(qì )也(yě )。”

3.空(kōng )气(qì )。

《墨(mò )子(zǐ )·备(bèi )穴(xué )》:“然(rán )炭(tàn )杜(dù )之(zhī ),满(mǎn )鑪(lú )而(ér )盖(gài )之(zhī ),毋(wú )令(lìng )气(qì )出(chū )。”

《列(liè )子(zǐ )·天(tiān )瑞(ruì )》:“天(tiān ),积(jī )气(qì )耳(ěr ),亡(wáng )处(chù )亡(wáng )气(qì )。”

汉(hàn )王(wáng )充(chōng )《论(lùn )衡(héng )·道(dào )虚(xū )》:“致(zhì )生(shēng )息(xī )之(zhī )物(wù )密(mì )器(qì )之(zhī )中(zhōng ),覆(fù )盖(gài )其(qí )口(kǒu ),漆(qī )涂(tú )其(qí )隙(xì ),中(zhōng )外(wài )气(qì )隔(gé ),息(xī )不(bú )得(dé )洩(xiè ),有(yǒu )顷(qǐng )死(sǐ )也(yě )。”

清(qīng )方(fāng )苞(bāo )《狱(yù )中(zhōng )杂(zá )记(jì )》:“牖(yǒu )其(qí )前(qián )以(yǐ )通(tōng )明(míng ),屋(wū )极(jí )有(yǒu )窗(chuāng )以(yǐ )达(dá )气(qì )。”

4.指(zhǐ )气(qì )体(tǐ )。

清(qīng )阮(ruǎn )葵(kuí )生(shēng )《茶(chá )馀(yú )客(kè )话(huà )》卷(juàn )十(shí )三(sān ):“自(zì )有(yǒu )而(ér )无(wú )者(zhě ),化(huà )为(wéi )气(qì )也(yě ),如(rú )水(shuǐ )之(zhī )耗(hào )而(ér )乾(qián )也(yě )。自(zì )无(wú )而(ér )有(yǒu )者(zhě ),变(biàn )而(ér )为(wéi )质(zhì )也(yě ),如(rú )气(qì )之(zhī )蒸(zhēng )为(wéi )水(shuǐ )也(yě )。”如(rú ):毒(dú )气(qì ),煤(méi )气(qì ),沼(zhǎo )气(qì )。

5.气(qì )象(xiàng )。

《左(zuǒ )传(chuán )·昭(zhāo )公(gōng )元(yuán )年(nián )》:“天(tiān )有(yǒu )六(liù )气(qì )……六(liù )气(qì )曰(yuē ):阴(yīn )、阳(yáng )、风(fēng )、雨(yǔ )、晦(huì )、明(míng )也(yě )。”

6.节(jiē )气(qì );气(qì )候(hòu )。

《素(sù )问(wèn )·六(liù )节(jiē )藏(cáng )象(xiàng )论(lùn )》:“五(wǔ )日(rì )谓(wèi )之(zhī )候(hòu ),三(sān )候(hòu )谓(wèi )之(zhī )气(qì ),六(liù )气(qì )谓(wèi )之(zhī )时(shí )。”

唐(táng )韩(hán )愈(yù )《南(nán )海(hǎi )神(shén )庙(miào )碑(bēi )》:“常(cháng )以(yǐ )立(lì )夏(xià )气(qì )至(zhì ),命(mìng )广(guǎng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )行(háng )事(shì )祠(cí )下(xià )。”

元(yuán )耶(yē )律(lǜ )楚(chǔ )材(cái )《过(guò )夏(xià )国(guó )新(xīn )安(ān )县(xiàn )》诗(shī ):“气(qì )当(dāng )霜(shuāng )降(jiàng )十(shí )分(fèn )爽(shuǎng ),月(yuè )比(bǐ )中(zhōng )秋(qiū )一(yī )倍(bèi )寒(hán )。”

清(qīng )阮(ruǎn )葵(kuí )生(shēng )《茶(chá )馀(yú )客(kè )话(huà )》卷(juàn )十(shí )三(sān ):“三(sān )节(jiē )一(yī )气(qì ),积(jī )六(liù )气(qì )而(ér )成(chéng )时(shí ),岁(suì )则(zé )有(yǒu )二(èr )十(shí )四(sì )气(qì )。”

7.气(qì )味(wèi )。

《墨(mò )子(zǐ )·节(jiē )葬(zàng )下(xià )》:“棺(guān )三(sān )寸(cùn ),足(zú )以(yǐ )朽(xiǔ )骨(gǔ );衣(yī )三(sān )领(lǐng ),足(zú )以(yǐ )朽(xiǔ )肉(ròu ),掘(jué )地(dì )之(zhī )深(shēn ),下(xià )无(wú )菹(zū )漏(lòu ),气(qì )无(wú )发(fā )洩(xiè )于(yú )上(shàng ),垄(lǒng )足(zú )以(yǐ )期(qī )其(qí )所(suǒ ),则(zé )止(zhǐ )矣(yǐ )。”

《晋(jìn )书(shū )·乐(lè )志(zhì )下(xià )》:“兰(lán )风(fēng )发(fā )芳(fāng )气(qì ),盖(gài )世(shì )同(tóng )其(qí )芬(fēn )。”

唐(táng )李(lǐ )德(dé )裕(yù )《思(sī )山(shān )居(jū )·清(qīng )明(míng )》诗(shī ):“月(yuè )照(zhào )一(yī )山(shān )明(míng ),风(fēng )吹(chuī )百(bǎi )花(huā )气(qì )。”

8.嗅(xiù ),闻(wén )。

《礼(lǐ )记(jì )·少(shǎo )仪(yí )》:“洗(xǐ )盥(guàn )执(zhí )食(shí )饮(yǐn )者(zhě )勿(wù )气(qì )。”

孔(kǒng )颖(yǐng )达(dá )疏(shū ):“谓(wèi )不(bú )鼻(bí )嗅(xiù )尊(zūn )长(zhǎng )饮(yǐn )食(shí )也(yě )。”

9.呼(hū )吸(xī );气(qì )息(xī )。

《礼(lǐ )记(jì )·祭(jì )义(yì )》:“气(qì )也(yě )者(zhě ),神(shén )之(zhī )盛(shèng )也(yě )。”

郑(zhèng )玄(xuán )注(zhù ):“气(qì ),谓(wèi )嘘(xū )吸(xī )出(chū )入(rù )也(yě )者(zhě )。”

晋(jìn )张(zhāng )华(huá )《博(bó )物(wù )志(zhì )》卷(juàn )五(wǔ ):“军(jūn )祭(jì )酒(jiǔ )弘(hóng )农(nóng )董(dǒng )芬(fēn )……气(qì )闭(bì )不(bú )通(tōng ),良(liáng )久(jiǔ )乃(nǎi )苏(sū )。”

唐(táng )张(zhāng )鷟(zhuó )《游(yóu )仙(xiān )窟(kū )》:“当(dāng )此(cǐ )之(zhī )时(shí ),气(qì )便(biàn )欲(yù )绝(jué ),不(bú )觉(jiào )转(zhuǎn )眼(yǎn ),时(shí )复(fù )偷(tōu )看(kàn )十(shí )娘(niáng )。”

《水(shuǐ )浒(hǔ )传(chuán )》第(dì )九(jiǔ )十(shí )回(huí ):“﹝汉(hàn )子(zǐ )﹞走(zǒu )得(dé )气(qì )急(jí )喘(chuǎn )促(cù ),进(jìn )了(le )店(diàn )门(mén )。”

王(wáng )统(tǒng )照(zhào )《雪(xuě )后(hòu )》:“这(zhè )个(gè )孩(hái )子(zǐ )彷(páng )佛(fó )觉(jiào )得(dé )自(zì )己(jǐ )所(suǒ )见(jiàn )高(gāo )出(chū )于(yú )他(tā )们(men )以(yǐ )上(shàng ),然(rán )而(ér )说(shuō )到(dào )这(zhè )里(lǐ )也(yě )有(yǒu )些(xiē )气(qì )促(cù )色(sè )变(biàn )。”

10.声(shēng )气(qì ),语(yǔ )气(qì )。

《晏(yàn )子(zǐ )春(chūn )秋(qiū )·外(wài )篇(piān )上(shàng )十(shí )一(yī )》:“寡(guǎ )人(rén )夜(yè )者(zhě )闻(wén )西(xī )方(fāng )有(yǒu )男(nán )子(zǐ )哭(kū )者(zhě ),声(shēng )甚(shèn )哀(āi ),气(qì )甚(shèn )悲(bēi ),是(shì )奚(xī )为(wéi )者(zhě )也(yě )?寡(guǎ )人(rén )哀(āi )之(zhī )。”

唐(táng )韩(hán )愈(yù )《与(yǔ )汝(rǔ )州(zhōu )卢(lú )郎(láng )中(zhōng )论(lùn )荐(jiàn )侯(hóu )喜(xǐ )状(zhuàng )》:“﹝喜(xǐ )﹞五(wǔ )月(yuè )初(chū )至(zhì )此(cǐ ),自(zì )言(yán )为(wéi )閤(gě )下(xià )所(suǒ )知(zhī ),辞(cí )气(qì )激(jī )扬(yáng ),面(miàn )有(yǒu )矜(jīn )色(sè )。”

宋(sòng )王(wáng )谠(dǎng )《唐(táng )语(yǔ )林(lín )·补(bǔ )遗(yí )二(èr )》:“二(èr )公(gōng )酹(lèi )酒(jiǔ )祝(zhù )之(zhī ),词(cí )气(qì )慷(kāng )慨(kǎi ),士(shì )百(bǎi )其(qí )勇(yǒng )。”

11.景(jǐng )象(xiàng );气(qì )氛(fēn )。

《楚(chǔ )辞(cí )·九(jiǔ )辩(biàn )》:“悲(bēi )哉(zāi )秋(qiū )之(zhī )为(wéi )气(qì )也(yě ),萧(xiāo )瑟(sè )兮(xī )草(cǎo )木(mù )摇(yáo )落(luò )而(ér )变(biàn )衰(shuāi )。”

晋(jìn )王(wáng )羲(xī )之(zhī )《兰(lán )亭(tíng )序(xù )》:“天(tiān )朗(lǎng )气(qì )清(qīng ),惠(huì )风(fēng )和(hé )畅(chàng )。”

唐(táng )杜(dù )甫(fǔ )《秋(qiū )兴(xìng )》诗(shī )之(zhī )一(yī ):“玉(yù )露(lù )凋(diāo )伤(shāng )枫(fēng )树(shù )林(lín ),巫(wū )山(shān )巫(wū )峡(xiá )气(qì )萧(xiāo )森(sēn )。”

鲁(lǔ )迅(xùn )《彷(páng )徨(huáng )·在(zài )酒(jiǔ )楼(lóu )上(shàng )》:“这(zhè )虽(suī )说(shuō )是(shì )酒(jiǔ )楼(lóu ),却(què )毫(háo )无(wú )酒(jiǔ )楼(lóu )气(qì )。”

12.指(zhǐ )社(shè )会(huì )风(fēng )气(qì )和(hé )习(xí )俗(sú )。

《礼(lǐ )记(jì )·乐(lè )记(jì )》:“先(xiān )王(wáng )耻(chǐ )其(qí )乱(luàn ),故(gù )制(zhì )雅(yǎ )颂(sòng )之(zhī )声(shēng )以(yǐ )道(dào )之(zhī )……使(shǐ )其(qí )曲(qǔ )直(zhí )、繁(fán )瘠(jí )、廉(lián )肉(ròu )、节(jiē )奏(zòu ),足(zú )以(yǐ )感(gǎn )动(dòng )人(rén )之(zhī )善(shàn )心(xīn )而(ér )已(yǐ )矣(yǐ ),不(bú )使(shǐ )放(fàng )心(xīn )邪(xié )气(qì )得(dé )接(jiē )焉(yān ):是(shì )先(xiān )王(wáng )立(lì )乐(lè )之(zhī )方(fāng )也(yě )。”

《吕(lǚ )氏(shì )春(chūn )秋(qiū )·音(yīn )初(chū )》:“流(liú )辟(pì )誂(diào )越(yuè )慆(tāo )滥(làn )之(zhī )音(yīn )出(chū ),则(zé )滔(tāo )荡(dàng )之(zhī )气(qì )邪(xié )慢(màn )之(zhī )心(xīn )感(gǎn )矣(yǐ )。”

13.指(zhǐ )人(rén )、物(wù )的(de )属(shǔ )性(xìng )或(huò )一(yī )地(dì )的(de )天(tiān )然(rán )特(tè )点(diǎn )。

《易(yì )·乾(qián )》:“同(tóng )声(shēng )相(xiàng )应(yīng ),同(tóng )气(qì )相(xiàng )求(qiú )。水(shuǐ )流(liú )湿(shī ),火(huǒ )就(jiù )燥(zào ),云(yún )从(cóng )龙(lóng ),风(fēng )从(cóng )虎(hǔ )。”

晋(jìn )陆(lù )机(jī )《辨(biàn )亡(wáng )论(lùn )》上(shàng ):“故(gù )同(tóng )方(fāng )者(zhě )以(yǐ )类(lèi )附(fù ),等(děng )契(qì )者(zhě )以(yǐ )气(qì )集(jí )。”

唐(táng )韩(hán )愈(yù )《送(sòng )廖(liào )道(dào )士(shì )序(xù )》:“郴(chēn )之(zhī )为(wéi )州(zhōu ),在(zài )岭(lǐng )之(zhī )上(shàng ),测(cè )其(qí )高(gāo )下(xià ),得(dé )三(sān )之(zhī )二(èr )焉(yān ),中(zhōng )州(zhōu )清(qīng )淑(shū )之(zhī )气(qì ),于(yú )是(shì )焉(yān )穷(qióng )。”

《续(xù )资(zī )治(zhì )通(tōng )鉴(jiàn )·宋(sòng )孝(xiào )宗(zōng )淳(chún )熙(xī )五(wǔ )年(nián )》:“一(yī )隙(xì )之(zhī )地(dì ),本(běn )不(bú )足(zú )以(yǐ )容(róng )万(wàn )乘(chéng ),而(ér )镇(zhèn )压(yā )且(qiě )五(wǔ )十(shí )年(nián ),山(shān )川(chuān )之(zhī )气(qì ),亦(yì )发(fā )洩(xiè )而(ér )无(wú )馀(yú )。故(gù )穀(yù )粟(sù )桑(sāng )麻(má )丝(sī )枲(xǐ )之(zhī )利(lì ),岁(suì )耗(hào )于(yú )一(yī )岁(suì );禽(qín )兽(shòu )鱼(yú )鳖(biē )草(cǎo )木(mù )之(zhī )生(shēng ),日(rì )微(wēi )于(yú )一(yī )日(rì )。”

14.中(zhōng )国(guó )古(gǔ )代(dài )哲(zhé )学(xué )概(gài )念(niàn )。主(zhǔ )观(guān )唯(wéi )心(xīn )主(zhǔ )义(yì )者(zhě )用(yòng )以(yǐ )指(zhǐ )主(zhǔ )观(guān )精(jīng )神(shén )。

《孟(mèng )子(zǐ )·公(gōng )孙(sūn )丑(chǒu )下(xià )》:“我(wǒ )善(shàn )养(yǎng )吾(wú )浩(hào )然(rán )之(zhī )气(qì )。”

宋(sòng )代(dài )及(jí )以(yǐ )后(hòu )的(de )客(kè )观(guān )唯(wéi )心(xīn )主(zhǔ )义(yì )者(zhě )认(rèn )为(wéi )“气(qì )”是(shì )一(yī )种(zhǒng )在(zài )“理(lǐ )”(即(jí )精(jīng )神(shén ))之(zhī )后(hòu )的(de )物(wù )质(zhì )。

宋(sòng )朱(zhū )熹(xī )《答(dá )黄(huáng )道(dào )夫(fū )》:“天(tiān )地(dì )之(zhī )间(jiān ),有(yǒu )理(lǐ )有(yǒu )气(qì )。理(lǐ )也(yě )者(zhě ),形(xíng )而(ér )上(shàng )之(zhī )道(dào )也(yě ),生(shēng )物(wù )之(zhī )本(běn )也(yě );气(qì )也(yě )者(zhě ),形(xíng )而(ér )下(xià )之(zhī )器(qì )也(yě ),生(shēng )物(wù )之(zhī )具(jù )也(yě )。是(shì )以(yǐ )人(rén )物(wù )之(zhī )生(shēng )必(bì )禀(bǐng )此(cǐ )理(lǐ ),然(rán )后(hòu )有(yǒu )性(xìng );必(bì )禀(bǐng )此(cǐ )气(qì ),然(rán )后(hòu )有(yǒu )形(xíng )。”

明(míng )何(hé )景(jǐng )明(míng )《内(nèi )篇(piān )》之(zhī )二(èr )十(shí ):“气(qì )者(zhě ),形(xíng )之(zhī )御(yù )也(yě )。气(qì )以(yǐ )神(shén )动(dòng ),形(xíng )以(yǐ )气(qì )存(cún ),不(bú )存(cún )而(ér )存(cún ),故(gù )曰(yuē )难(nán )老(lǎo )。”朴(pǔ )素(sù )唯(wéi )物(wù )主(zhǔ )义(yì )者(zhě )则(zé )用(yòng )以(yǐ )指(zhǐ )形(xíng )成(chéng )宇(yǔ )宙(zhòu )万(wàn )物(wù )的(de )最(zuì )根(gēn )本(běn )的(de )物(wù )质(zhì )实(shí )体(tǐ )。

《易(yì )·繫(jì )辞(cí )上(shàng )》:“精(jīng )气(qì )为(wéi )物(wù ),游(yóu )魂(hún )为(wéi )变(biàn )。”

孔(kǒng )颖(yǐng )达(dá )疏(shū ):“‘精(jīng )气(qì )为(wéi )物(wù )’者(zhě ),谓(wèi )阴(yīn )阳(yáng )精(jīng )灵(líng )之(zhī )气(qì )。”

汉(hàn )王(wáng )充(chōng )《论(lùn )衡(héng )·自(zì )然(rán )》:“天(tiān )地(dì )合(hé )气(qì ),万(wàn )物(wù )自(zì )生(shēng )。”

汉(hàn )王(wáng )符(fú )《潜(qián )夫(fū )论(lùn )·本(běn )训(xùn )》:“麟(lín )龙(lóng )、鸾(luán )凤(fèng )、蝥(móu )蠈(zéi )、蝝(yuān )蝗(huáng ),莫(mò )非(fēi )气(qì )之(zhī )所(suǒ )为(wéi )也(yě )。”

宋(sòng )张(zhāng )载(zǎi )《正(zhèng )蒙(méng )·乾(qián )称(chēng )下(xià )》:“凡(fán )象(xiàng ),皆(jiē )气(qì )也(yě )。”

王(wáng )夫(fū )之(zhī )注(zhù ):“使(shǐ )之(zhī )各(gè )成(chéng )其(qí )象(xiàng )者(zhě ),皆(jiē )气(qì )所(suǒ )聚(jù )也(yě )。”

清(qīng )恽(yùn )敬(jìng )《原(yuán )命(mìng )》:“气(qì )之(zhī )过(guò ),无(wú )以(yǐ )生(shēng ),气(qì )之(zhī )不(bú )及(jí ),无(wú )以(yǐ )生(shēng ),其(qí )生(shēng )形(xíng )者(zhě ),皆(jiē )气(qì )之(zhī )中(zhōng )也(yě )。”

15.气(qì )运(yùn )。

宋(sòng )苏(sū )舜(shùn )钦(qīn )《高(gāo )山(shān )别(bié )邻(lín )几(jǐ )》诗(shī ):“高(gāo )山(shān )扶(fú )层(céng )巅(diān ),下(xià )与(yǔ )地(dì )盘(pán )结(jié ),气(qì )贯(guàn )不(bú )变(biàn )移(yí ),泽(zé )枯(kū )乃(nǎi )朽(xiǔ )裂(liè )。”

毛(máo )泽(zé )东(dōng )《湖(hú )南(nán )农(nóng )民(mín )运(yùn )动(dòng )考(kǎo )察(chá )报(bào )告(gào )》:“难(nán )道(dào )这(zhè )几(jǐ )个(gè )月(yuè )以(yǐ )前(qián )土(tǔ )豪(háo )劣(liè )绅(shēn )贪(tān )官(guān )污(wū )吏(lì )还(hái )大(dà )家(jiā )走(zǒu )好(hǎo )运(yùn ),大(dà )家(jiā )坟(fén )山(shān )都(dōu )贯(guàn )气(qì ),这(zhè )几(jǐ )个(gè )月(yuè )忽(hū )然(rán )大(dà )家(jiā )走(zǒu )坏(huài )运(yùn ),坟(fén )山(shān )也(yě )一(yī )齐(qí )不(bú )贯(guàn )气(qì )了(le )么(me )?”

16.指(zhǐ )人(rén )的(de )元(yuán )气(qì ),生(shēng )命(mìng )力(lì )。

《墨(mò )子(zǐ )·辞(cí )过(guò )》:“古(gǔ )之(zhī )民(mín )未(wèi )知(zhī )为(wéi )饮(yǐn )食(shí )时(shí ),素(sù )食(shí )而(ér )分(fèn )处(chù ),故(gù )圣(shèng )人(rén )作(zuò ),诲(huì )男(nán )耕(gēng )稼(jià )树(shù )艺(yì ),以(yǐ )为(wéi )民(mín )食(shí ),其(qí )为(wéi )食(shí )也(yě ),足(zú )以(yǐ )增(zēng )气(qì )充(chōng )虚(xū ),彊(jiāng )体(tǐ )适(shì )腹(fù )而(ér )已(yǐ )矣(yǐ )。”

宋(sòng )周(zhōu )密(mì )《齐(qí )东(dōng )野(yě )语(yǔ )·王(wáng )魁(kuí )传(chuán )》:“积(jī )久(jiǔ )为(wéi )寒(hán )中(zhōng )洞(dòng )泄(xiè ),气(qì )脱(tuō )肉(ròu )消(xiāo ),饮(yǐn )食(shí )不(bú )前(qián )而(ér )死(sǐ )。”

清(qīng )薛(xuē )福(fú )成(chéng )《援(yuán )越(yuè )南(nán )议(yì )中(zhōng )》:“务(wù )使(shǐ )越(yuè )人(rén )气(qì )壮(zhuàng )力(lì )完(wán ),不(bú )遽(jù )折(shé )而(ér )入(rù )于(yú )法(fǎ )。”

17.指(zhǐ )精(jīng )神(shén )状(zhuàng )态(tài ),情(qíng )绪(xù )。

《庄(zhuāng )子(zǐ )·庚(gēng )桑(sāng )楚(chǔ )》:“欲(yù )静(jìng )则(zé )平(píng )气(qì )。”

《史(shǐ )记(jì )·淮(huái )南(nán )衡(héng )山(shān )列(liè )传(chuán )》:“当(dāng )今(jīn )诸(zhū )侯(hóu )无(wú )异(yì )心(xīn ),百(bǎi )姓(xìng )无(wú )怨(yuàn )气(qì )。”

唐(táng )韩(hán )愈(yù )《送(sòng )浮(fú )屠(tú )文(wén )畅(chàng )师(shī )序(xù )》:“措(cuò )之(zhī )于(yú )其(qí )躬(gōng ),体(tǐ )安(ān )而(ér )气(qì )平(píng )。”

《二(èr )刻(kè )拍(pāi )桉(ān )惊(jīng )奇(qí )》卷(juàn )二(èr )二(èr ):“自(zì )家(jiā )想(xiǎng )着(zhe )当(dāng )年(nián )的(de )事(shì ),还(hái )有(yǒu )些(xiē )气(qì )傲(ào )心(xīn )高(gāo )。只(zhī )得(dé )作(zuò )一(yī )长(zhǎng )歌(gē ),当(dāng )做(zuò )似(sì )《莲(lián )花(huā )落(luò )》,满(mǎn )市(shì )唱(chàng )着(zhe )乞(qǐ )食(shí )。”

18.特(tè )指(zhǐ )勇(yǒng )气(qì );豪(háo )气(qì )。

《左(zuǒ )传(chuán )·庄(zhuāng )公(gōng )十(shí )年(nián )》:“夫(fū )战(zhàn ),勇(yǒng )气(qì )也(yě )。一(yī )鼓(gǔ )作(zuò )气(qì ),再(zài )而(ér )衰(shuāi ),三(sān )而(ér )竭(jié )。”

唐(táng )韩(hán )愈(yù )《送(sòng )张(zhāng )道(dào )士(shì )序(xù )》:“臣(chén )有(yǒu )胆(dǎn )与(yǔ )气(qì ),不(bú )忍(rěn )死(sǐ )茅(máo )茨(cí )。”

清(qīng )魏(wèi )源(yuán )《圣(shèng )武(wǔ )记(jì )》卷(juàn )一(yī ):“太(tài )祖(zǔ )议(yì )我(wǒ )都(dōu )城(chéng )偪(bī )辽(liáo )渖(shěn ),将(jiāng )先(xiān )图(tú )叶(yè )赫(hè )则(zé )患(huàn )明(míng )兵(bīng )擣(chóu )我(wǒ )之(zhī )虚(xū ),非(fēi )大(dà )挫(cuò )明(míng )兵(bīng ),夺(duó )其(qí )气(qì )不(bú )可(kě )。”

朱(zhū )德(dé )《纪(jì )念(niàn )党(dǎng )的(de )四(sì )十(shí )周(zhōu )年(nián )》诗(shī ):“工(gōng )人(rén )有(yǒu )党(dǎng )气(qì )掀(xiān )天(tiān ),战(zhàn )斗(dòu )曾(céng )经(jīng )四(sì )十(shí )年(nián )。”

19.气(qì )色(sè );表(biǎo )情(qíng )。

唐(táng )韩(hán )愈(yù )《贞(zhēn )曜(yào )先(xiān )生(shēng )墓(mù )志(zhì )铭(míng )》:“先(xiān )生(shēng )生(shēng )六(liù )七(qī )年(nián ),端(duān )序(xù )则(zé )见(jiàn ),长(zhǎng )而(ér )愈(yù )骞(qiān ),涵(hán )而(ér )揉(róu )之(zhī ),内(nèi )外(wài )完(wán )好(hǎo ),色(sè )夷(yí )气(qì )清(qīng ),可(kě )畏(wèi )而(ér )亲(qīn )。”

20.气(qì )恼(nǎo );生(shēng )气(qì )。

唐(táng )韩(hán )愈(yù )《刘(liú )统(tǒng )军(jūn )碑(bēi )》:“德(dé )宗(zōng )之(zhī )始(shǐ ),为(wéi )曲(qǔ )环(huán )起(qǐ );奋(fèn )笔(bǐ )为(wéi )檄(xí ),强(qiáng )寇(kòu )气(qì )死(sǐ )。”

《红(hóng )楼(lóu )梦(mèng )》第(dì )三(sān )一(yī )回(huí ):“宝(bǎo )玉(yù )已(yǐ )经(jīng )气(qì )的(de )黄(huáng )了(le )脸(liǎn )。”

巴(bā )金(jīn )《家(jiā )》三(sān )一(yī ):“周(zhōu )氏(shì )把(bǎ )觉(jiào )慧(huì )骂(mà )了(le )一(yī )阵(zhèn ),终(zhōng )于(yú )气(qì )哭(kū )了(le )。”

21.指(zhǐ )气(qì )恼(nǎo )、不(bú )愉(yú )快(kuài )的(de )情(qíng )绪(xù )。

《三(sān )国(guó )演(yǎn )义(yì )》第(dì )三(sān )三(sān )回(huí ):“﹝辛(xīn )评(píng )﹞闻(wén )言(yán ),气(qì )满(mǎn )填(tián )胸(xiōng ),昏(hūn )绝(jué )于(yú )地(dì )。”

魏(wèi )巍(wēi )《东(dōng )方(fāng )》第(dì )四(sì )部(bù )第(dì )六(liù )章(zhāng ):“‘李(lǐ )能(néng )!’大(dà )妈(mā )截(jié )住(zhù )他(tā )的(de )话(huà )头(tóu ),忍(rěn )住(zhù )气(qì )说(shuō ):‘咱(zán )计(jì )划(huá )那(nà )会(huì ),你(nǐ )倒(dǎo )是(shì )开(kāi )不(bú )开(kāi )?’”

22.使(shǐ )人(rén )生(shēng )气(qì )。如(rú ):故(gù )意(yì )气(qì )他(tā )一(yī )下(xià )。你(nǐ )别(bié )气(qì )我(wǒ )了(le )!23.谓(wèi )欺(qī )压(yā )。

赵(zhào )树(shù )理(lǐ )《孟(mèng )祥(xiáng )英(yīng )翻(fān )身(shēn )》:“要(yào )是(shì )两(liǎng )口(kǒu )子(zǐ )感(gǎn )情(qíng )好(hǎo ),受(shòu )了(le )婆(pó )婆(pó )的(de )气(qì ),晚(wǎn )上(shàng )可(kě )以(yǐ )向(xiàng )丈(zhàng )夫(fū )哭(kū )一(yī )哭(kū )。”

24.气(qì )派(pài );气(qì )概(gài )。

《史(shǐ )记(jì )·项(xiàng )羽(yǔ )本(běn )纪(jì )》:“力(lì )拔(bá )山(shān )兮(xī )气(qì )盖(gài )世(shì ),时(shí )不(bú )利(lì )兮(xī )骓(zhuī )不(bú )逝(shì )。”

唐(táng )杜(dù )甫(fǔ )《壮(zhuàng )游(yóu )》诗(shī ):“气(qì )劘(mó )屈(qū )贾(jiǎ )垒(lěi ),目(mù )短(duǎn )曹(cáo )刘(liú )牆(qiáng )。”

明(míng )李(lǐ )贽(zhì )《与(yǔ )友(yǒu )人(rén )书(shū )》:“顾(gù )冲(chōng )菴(yǎn )气(qì )欲(yù )盖(gài )人(rén ),而(ér )心(xīn )实(shí )能(néng )下(xià )人(rén )。”

巴(bā )金(jīn )《复(fù )仇(chóu )》二(èr ):“他(tā )一(yī )点(diǎn )男(nán )子(zǐ )气(qì )也(yě )没(méi )有(yǒu ),竟(jìng )然(rán )向(xiàng )我(wǒ )跪(guì )下(xià )了(le )。”

25.义(yì )气(qì )。

《陈(chén )书(shū )·章(zhāng )昭(zhāo )达(dá )传(chuán )》:“昭(zhāo )达(dá )性(xìng )倜(tì )傥(tǎng ),轻(qīng )财(cái )尚(shàng )气(qì )。”

《新(xīn )唐(táng )书(shū )·杨(yáng )炎(yán )传(chuán )》:“炎(yán )美(měi )鬚(xū )眉(méi ),峻(jùn )风(fēng )宇(yǔ ),文(wén )藻(zǎo )雄(xióng )蔚(wèi ),然(rán )豪(háo )爽(shuǎng )尚(shàng )气(qì )。”

元(yuán )刘(liú )祁(qí )《归(guī )潜(qián )志(zhì )》卷(juàn )二(èr ):“雅(yǎ )尚(shàng )气(qì )任(rèn )侠(xiá ),不(bú )肯(kěn )下(xià )人(rén )。”

26.气(qì )焰(yàn );权(quán )势(shì )。

《明(míng )史(shǐ )·丁(dīng )瑄(xuān )传(chuán )》:“沙(shā )县(xiàn )佃(diàn )人(rén )邓(dèng )茂(mào )七(qī )素(sù )无(wú )赖(lài ),既(jì )为(wéi )甲(jiǎ )长(zhǎng ),益(yì )以(yǐ )气(qì )役(yì )属(shǔ )乡(xiāng )民(mín )。”

清(qīng )薛(xuē )福(fú )成(chéng )《赠(zèng )广(guǎng )西(xī )巡(xún )抚(fǔ )壮(zhuàng )节(jiē )邹(zōu )公(gōng )行(háng )状(zhuàng )》:“然(rán )公(gōng )自(zì )负(fù )其(qí )能(néng ),见(jiàn )世(shì )之(zhī )陋(lòu )庸(yōng )闒(tà )茸(róng )不(bú )事(shì )事(shì )者(zhě ),无(wú )贵(guì )贱(jiàn ),壹(yī )以(yǐ )气(qì )陵(líng )之(zhī ),不(bú )为(wéi )礼(lǐ )。”

27.指(zhǐ )作(zuò )家(jiā )的(de )气(qì )质(zhì )或(huò )作(zuò )品(pǐn )的(de )风(fēng )格(gé ),气(qì )势(shì )。

三(sān )国(guó )魏(wèi )曹(cáo )丕(pī )《典(diǎn )论(lùn )·论(lùn )文(wén )》:“文(wén )以(yǐ )气(qì )为(wéi )主(zhǔ ),气(qì )之(zhī )清(qīng )浊(zhuó )有(yǒu )体(tǐ ),不(bú )可(kě )力(lì )强(qiáng )而(ér )致(zhì )。”

南(nán )朝(cháo )梁(liáng )刘(liú )勰(xié )《文(wén )心(xīn )凋(diāo )龙(lóng )·风(fēng )骨(gǔ )》:“意(yì )气(qì )骏(jùn )爽(shuǎng ),则(zé )文(wén )风(fēng )清(qīng )焉(yān )。”

宋(sòng )秦(qín )观(guān )《韩(hán )愈(yù )论(lùn )》:“杜(dù )子(zǐ )美(měi )者(zhě )穷(qióng )高(gāo )妙(miào )之(zhī )格(gé ),极(jí )豪(háo )逸(yì )之(zhī )气(qì )。”

清(qīng )沉(chén )德(dé )潜(qián )《说(shuō )诗(shī )晬(zuì )语(yǔ )》卷(juàn )下(xià ):“元(yuán )裕(yù )之(zhī )七(qī )言(yán )古(gǔ )诗(shī ),气(qì )王(wáng )神(shén )行(háng ),平(píng )芜(wú )一(yī )望(wàng )时(shí ),常(cháng )得(dé )峰(fēng )峦(luán )高(gāo )插(chā )涛(tāo )澜(lán )动(dòng )地(dì )之(zhī )概(gài ),又(yòu )东(dōng )坡(pō )后(hòu )一(yī )能(néng )手(shǒu )也(yě )。”

28.指(zhǐ )文(wén )风(fēng )。

《宋(sòng )书(shū )·谢(xiè )灵(líng )运(yùn )传(chuán )论(lùn )》:“仲(zhòng )文(wén )始(shǐ )革(gé )孙(sūn )许(xǔ )之(zhī )风(fēng ),叔(shū )原(yuán )大(dà )变(biàn )太(tài )元(yuán )之(zhī )气(qì )。”

唐(táng )韩(hán )愈(yù )《王(wáng )公(gōng )墓(mù )志(zhì )铭(míng )》:“公(gōng )所(suǒ )为(wéi )文(wén )章(zhāng ),无(wú )世(shì )俗(sú )气(qì )。”

29.作(zuò )风(fēng );习(xí )气(qì )。

毛(máo )泽(zé )东(dōng )《我(wǒ )们(men )党(dǎng )的(de )一(yī )些(xiē )历(lì )史(shǐ )经(jīng )验(yàn )》:“知(zhī )识(shí )分(fèn )子(zǐ )有(yǒu )一(yī )点(diǎn )气(qì )味(wèi ),就(jiù )是(shì )知(zhī )识(shí )分(fèn )子(zǐ )气(qì )。”如(rú ):官(guān )气(qì ),娇(jiāo )气(qì )。

30.中(zhōng )医(yī )学(xué )术(shù )语(yǔ )。指(zhǐ )脉(mò )气(qì )和(hé )营(yíng )卫(wèi )。

《周(zhōu )礼(lǐ )·天(tiān )官(guān )·兽(shòu )医(yī )》:“凡(fán )疗(liáo )兽(shòu )病(bìng ),灌(guàn )而(ér )行(háng )之(zhī ),以(yǐ )节(jiē )之(zhī ),以(yǐ )动(dòng )其(qí )气(qì )。”

郑(zhèng )玄(xuán )注(zhù ):“气(qì ),谓(wèi )脉(mò )气(qì )。”

《素(sù )问(wèn )·调(diào )经(jīng )论(lùn )》:“气(qì )有(yǒu )馀(yú )则(zé )写(xiě )其(qí )经(jīng )隧(suì )。”

王(wáng )冰(bīng )注(zhù ):“气(qì ),谓(wèi )营(yíng )卫(wèi )也(yě )。”

《灵(líng )枢(shū )经(jīng )·决(jué )气(qì )》:“何(hé )谓(wèi )气(qì )?岐(qí )伯(bó )曰(yuē ):上(shàng )焦(jiāo )开(kāi )发(fā ),宣(xuān )五(wǔ )穀(yù )味(wèi ),熏(xūn )肤(fū ),充(chōng )身(shēn )泽(zé )毛(máo ),若(ruò )雾(wù )露(lù )之(zhī )溉(gài ),是(shì )谓(wèi )气(qì )。”

31.指(zhǐ )脉(mò )气(qì )和(hé )营(yíng )卫(wèi )方(fāng )面(miàn )的(de )病(bìng )象(xiàng )。

《敦(dūn )煌(huáng )曲(qǔ )子(zǐ )词(cí )·定(dìng )风(fēng )波(bō )》:“风(fēng )湿(shī )伤(shāng )寒(hán )脉(mò )紧(jǐn )沉(chén ),遍(biàn )身(shēn )虚(xū )汗(hàn )似(sì )汤(tāng )淋(lín )。此(cǐ )是(shì )三(sān )伤(shāng )谁(shuí )识(shí )别(bié )?情(qíng )切(qiē ),有(yǒu )风(fēng )有(yǒu )气(qì )有(yǒu )食(shí )结(jié )。”

32.指(zhǐ )气(qì )功(gōng )。

宋(sòng )王(wáng )谠(dǎng )《唐(táng )语(yǔ )林(lín )·补(bǔ )遗(yí )三(sān )》:“﹝罗(luó )浮(fú )生(shēng )﹞或(huò )散(sàn )髮(fà )箕(jī )踞(jù ),久(jiǔ )之(zhī )用(yòng )气(qì )上(shàng )攻(gōng ),其(qí )髮(fà )条(tiáo )直(zhí )如(rú )植(zhí )。”

33.指(zhǐ )效(xiào )力(lì ),作(zuò )用(yòng )。

《吕(lǚ )氏(shì )春(chūn )秋(qiū )·审(shěn )时(shí )》:“是(shì )故(gù )得(dé )时(shí )之(zhī )稼(jià ),其(qí )臭(chòu )香(xiāng ),其(qí )味(wèi )甘(gān ),其(qí )气(qì )章(zhāng )。百(bǎi )日(rì )食(shí )之(zhī ),耳(ěr )目(mù )聪(cōng )明(míng ),心(xīn )意(yì )叡(ruì ),四(sì )卫(wèi )变(biàn )彊(jiāng )。”

高(gāo )诱(yòu )注(zhù ):“气(qì ),力(lì )也(yě )。”

34.动(dòng )量(liàng )词(cí )。犹(yóu )一(yī )顿(dùn )、一(yī )阵(zhèn )子(zǐ )、一(yī )下(xià )子(zǐ )等(děng )。

《西(xī )游(yóu )记(jì )》第(dì )九(jiǔ )四(sì )回(huí ):“二(èr )哥(gē )忒(tuī )没(méi )修(xiū )养(yǎng ),这(zhè )气(qì )饱(bǎo )饫(yù ),如(rú )何(hé )睡(shuì )觉(jiào )?”如(rú ):乱(luàn )打(dǎ )一(yī )气(qì ),瞎(xiā )说(shuō )一(yī )气(qì )。

35.通(tōng )“乞(qǐ )”。乞(qǐ )讨(tǎo )。

36.通(tōng )“器(qì )”。

《礼(lǐ )记(jì )·乐(lè )记(jì )》:“诗(shī ),言(yán )其(qí )志(zhì )也(yě );歌(gē ),咏(yǒng )其(qí )声(shēng )也(yě );舞(wǔ ),动(dòng )其(qí )容(róng )也(yě )。三(sān )者(zhě )本(běn )于(yú )心(xīn ),然(rán )后(hòu )乐(lè )气(qì )从(cóng )之(zhī )。”

王(wáng )引(yǐn )之(zhī )《经(jīng )义(yì )述(shù )闻(wén )·礼(lǐ )记(jì )中(zhōng )》:“气(qì ),即(jí )‘器(qì )’之(zhī )假(jiǎ )借(jiè )也(yě )。”

II

xì

ㄒ〡ˋ

〔《广(guǎng )韵(yùn )》许(xǔ )既(jì )切(qiē ),去(qù )未(wèi ),晓(xiǎo )。〕

“饩(xì )”的(de )古(gǔ )字(zì )。

1.馈(kuì )赠(zèng )粮(liáng )饷(xiǎng )。

《说(shuō )文(wén )·米(mǐ )部(bù )》“气(qì )”字(zì )下(xià )引(yǐn )《春(chūn )秋(qiū )传(chuán )》:“齐(qí )人(rén )来(lái )气(qì )诸(zhū )侯(hóu )。”今(jīn )本(běn )《左(zuǒ )传(chuán )·桓(huán )公(gōng )十(shí )年(nián )》作(zuò )“齐(qí )人(rén )饩(xì )诸(zhū )侯(hóu )。”

段(duàn )玉(yù )裁(cái )注(zhù ):“许(xǔ )所(suǒ )据(jù )作(zuò )‘气(qì )’。

左(zuǒ )丘(qiū )明(míng )述(shù )《春(chūn )秋(qiū )传(chuán )》以(yǐ )古(gǔ )文(wén ),于(yú )此(cǐ )可(kě )见(jiàn )。”

2.指(zhǐ )食(shí )物(wù )。

元(yuán )杨(yáng )立(lì )斋(zhāi )《哨(shào )遍(biàn )》套(tào )曲(qǔ ):“飢(jī )时(shí )节(jiē )选(xuǎn )着(zhe )那(nà )六(liù )局(jú )全(quán )食(shí )店(diàn )里(lǐ )添(tiān )些(xiē )箇(gè )气(qì );渴(kě )时(shí )节(jiē )拣(jiǎn )那(nà )百(bǎi )尺(chǐ )高(gāo )楼(lóu )上(shàng )嚥(yàn )数(shù )盏(zhǎn )儿(ér )巴(bā )。”

阅读:2380

●氣(简体版)

©2015-2026 ok8.org 文学库