震【登录】

ok8.org > 汉字/字典 > 震

震(zhèn )字(zì )的(de )笔(bǐ )画(huà ):15画(huà );

I

zhèn

ㄓㄣˋ

〔《广(guǎng )韵(yùn )》章(zhāng )刃(rèn )切(qiē ),去(qù )震(zhèn ),章(zhāng )。〕

“甄(zhēn )”的(de )被(bèi )通(tōng )假(jiǎ )字(zì )。亦(yì )作(zuò )“誫(zhèn )”。

1.雷(léi ),响(xiǎng )雷(léi )。

《诗(shī )·小(xiǎo )雅(yǎ )·十(shí )月(yuè )之(zhī )交(jiāo )》:“烨(yè )烨(yè )震(zhèn )电(diàn ),不(bú )宁(níng )不(bú )令(lìng )。”

毛(máo )传(chuán ):“震(zhèn ),雷(léi )也(yě )。”

《左(zuǒ )传(chuán )·隐(yǐn )公(gōng )九(jiǔ )年(nián )》:“春(chūn ),王(wáng )三(sān )月(yuè )癸(guǐ )酉(yǒu ),大(dà )雨(yǔ )霖(lín )以(yǐ )震(zhèn )。”

唐(táng )韩(hán )愈(yù )《燕(yàn )河(hé )南(nán )府(fǔ )秀(xiù )才(cái )》诗(shī ):“今(jīn )者(zhě )遭(zāo )震(zhèn )薄(báo ),不(bú )能(néng )出(chū )声(shēng )鸣(míng )。”

2.雷(léi )殛(jí ),雷(léi )击(jī )。

《易(yì )·震(zhèn )》:“震(zhèn )不(bú )于(yú )其(qí )躬(gōng )于(yú )其(qí )邻(lín ),无(wú )咎(jiù )。”

高(gāo )亨(hēng )注(zhù ):“巨(jù )雷(léi )不(bú )击(jī )其(qí )人(rén )之(zhī )身(shēn ),击(jī )其(qí )邻(lín )人(rén )。”

《春(chūn )秋(qiū )·僖(xī )公(gōng )十(shí )五(wǔ )年(nián )》:“己(jǐ )卯(mǎo ),晦(huì ),震(zhèn )夷(yí )伯(bó )之(zhī )庙(miào )。”

杜(dù )预(yù )注(zhù ):“震(zhèn )者(zhě ),雷(léi )电(diàn )击(jī )之(zhī )。”

《史(shǐ )记(jì )·殷(yīn )本(běn )纪(jì )》:“武(wǔ )乙(yǐ )猎(liè )于(yú )河(hé )渭(wèi )之(zhī )间(jiān ),暴(bào )雷(léi ),武(wǔ )乙(yǐ )震(zhèn )死(sǐ )。”

3.震(zhèn )动(dòng )。

《诗(shī )·鲁(lǔ )颂(sòng )·閟(bì )宫(gōng )》:“不(bú )亏(kuī )不(bú )崩(bēng ),不(bú )震(zhèn )不(bú )腾(téng )。”

毛(máo )传(chuán ):“震(zhèn ),动(dòng )也(yě )。”

南(nán )朝(cháo )梁(liáng )刘(liú )勰(xié )《文(wén )心(xīn )凋(diāo )龙(lóng )·时(shí )序(xù )》:“风(fēng )动(dòng )于(yú )上(shàng ),而(ér )波(bō )震(zhèn )于(yú )下(xià )者(zhě )。”

明(míng )刘(liú )若(ruò )愚(yú )《酌(zhuó )中(zhōng )志(zhì )·内(nèi )臣(chén )职(zhí )掌(zhǎng )纪(jì )略(luè )》:“天(tiān )启(qǐ )六(liù )年(nián )五(wǔ )月(yuè )初(chū )六(liù )日(rì )辰(chén )时(shí ),忽(hū )大(dà )震(zhèn )一(yī )声(shēng ),烈(liè )踰(yáo )急(jí )霆(tíng ),将(jiāng )大(dà )树(shù )二(èr )十(shí )馀(yú )株(zhū )拔(bá )出(chū )土(tǔ )。”

孔(kǒng )厥(jué )《新(xīn )儿(ér )女(nǚ )英(yīng )雄(xióng )续(xù )传(chuán )》第(dì )五(wǔ )章(zhāng ):“﹝他(tā )﹞连(lián )手(shǒu )掌(zhǎng )带(dài )钞(chāo )票(piào )使(shǐ )劲(jìn )一(yī )拍(pāi ),把(bǎ )桌(zhuō )子(zǐ )上(shàng )的(de )灯(dēng )火(huǒ )都(dōu )震(zhèn )得(dé )吃(chī )惊(jīng )地(dì )一(yī )跳(tiào )。”

4.有(yǒu )时(shí )特(tè )指(zhǐ )地(dì )震(zhèn )。

《左(zuǒ )传(chuán )·昭(zhāo )公(gōng )二(èr )十(shí )三(sān )年(nián )》:“八(bā )月(yuè )丁(dīng )酉(yǒu ),南(nán )宫(gōng )极(jí )震(zhèn )。”

杜(dù )预(yù )注(zhù ):“《经(jīng )》书(shū )乙(yǐ )未(wèi )地(dì )震(zhèn ),鲁(lǔ )地(dì )也(yě )。丁(dīng )酉(yǒu )南(nán )宫(gōng )极(jí )震(zhèn ),周(zhōu )地(dì )亦(yì )震(zhèn )也(yě )。为(wéi )屋(wū )所(suǒ )压(yā )而(ér )死(sǐ )。”

《国(guó )语(yǔ )·周(zhōu )语(yǔ )上(shàng )》:“幽(yōu )王(wáng )三(sān )年(nián ),西(xī )周(zhōu )三(sān )川(chuān )皆(jiē )震(zhèn )。”

孙(sūn )犁(lí )《秀(xiù )露(lù )集(jí )·文(wén )学(xué )和(hé )生(shēng )活(huó )的(de )路(lù )--和(hé )〈文(wén )艺(yì )报(bào )〉记(jì )者(zhě )谈(tán )话(huà )》:“一(yī )九(jiǔ )七(qī )六(liù )年(nián )秋(qiū )季(jì ),我(wǒ )还(hái )经(jīng )历(lì )了(le )大(dà )地(dì )震(zhèn )……三(sān )点(diǎn )多(duō )钟(zhōng ),我(wǒ )正(zhèng )在(zài )抓(zhuā )起(qǐ )表(biǎo )看(kàn )时(shí )间(jiān ),就(jiù )震(zhèn )了(le )起(qǐ )来(lái )。”

5.情(qíng )绪(xù )激(jī )动(dòng );心(xīn )动(dòng )。

《国(guó )语(yǔ )·周(zhōu )语(yǔ )下(xià )》:“若(ruò )听(tīng )乐(lè )而(ér )震(zhèn ),观(guān )美(měi )而(ér )眩(xuàn ),患(huàn )莫(mò )甚(shèn )焉(yān )。”

《汉(hàn )书(shū )·宣(xuān )帝(dì )纪(jì )》:“朕(zhèn )之(zhī )不(bú )明(míng ),震(zhèn )于(yú )珍(zhēn )物(wù ),饬(chì )躬(gōng )斋(zhāi )精(jīng ),祈(qí )为(wéi )百(bǎi )姓(xìng )。”

颜(yán )师(shī )古(gǔ )注(zhù ):“苏(sū )林(lín )曰(yuē ):‘震(zhèn ),动(dòng )也(yě )。珍(zhēn )物(wù ),瑞(ruì )应(yīng )也(yě )。’苏(sū )说(shuō )是(shì )也(yě )。获(huò )珍(zhēn )物(wù )而(ér )心(xīn )感(gǎn )动(dòng )也(yě )。”

6.振(zhèn )奋(fèn ),振(zhèn )兴(xìng )。

《易(yì )·杂(zá )卦(guà )》:“震(zhèn ),起(qǐ )也(yě )。”

《国(guó )语(yǔ )·楚(chǔ )语(yǔ )下(xià )》:“夫(fū )民(mín )气(qì )纵(zòng )则(zé )底(dǐ ),底(dǐ )则(zé )滞(zhì ),滞(zhì )久(jiǔ )不(bú )震(zhèn ),生(shēng )乃(nǎi )不(bú )殖(zhí )。”

王(wáng )引(yǐn )之(zhī )《经(jīng )义(yì )述(shù )闻(wén )·国(guó )语(yǔ )下(xià )》:“震(zhèn ),振(zhèn )也(yě ),兴(xìng )也(yě )。”震(zhèn ),一(yī )本(běn )作(zuò )“振(zhèn )”。

7.威(wēi )势(shì );威(wēi )严(yán )。

《诗(shī )·商(shāng )颂(sòng )·长(zhǎng )髮(fà )》:“昔(xī )在(zài )中(zhōng )叶(yè ),有(yǒu )震(zhèn )且(qiě )业(yè )。”

郑(zhèng )玄(xuán )笺(jiān ):“震(zhèn ),犹(yóu )威(wēi )也(yě )。”

《国(guó )语(yǔ )·周(zhōu )语(yǔ )上(shàng )》:“夫(fū )兵(bīng )戢(jí )而(ér )时(shí )动(dòng ),动(dòng )则(zé )威(wēi );观(guān )则(zé )玩(wán ),玩(wán )则(zé )无(wú )震(zhèn )。”

王(wáng )引(yǐn )之(zhī )《经(jīng )义(yì )述(shù )闻(wén )·国(guó )语(yǔ )上(shàng )》:“家(jiā )大(dà )人(rén )曰(yuē ):震(zhèn ),亦(yì )威(wēi )也(yě )。上(shàng )言(yán )威(wēi ),下(xià )言(yán )无(wú )震(zhèn ),互(hù )文(wén )耳(ěr )。”

《新(xīn )唐(táng )书(shū )·萧(xiāo )俛(miǎn )传(chuán )》:“俛(miǎn )曰(yuē ):‘兵(bīng )凶(xiōng )器(qì ),圣(shèng )人(rén )不(bú )得(dé )已(yǐ )用(yòng )之(zhī ),故(gù )武(wǔ )不(bú )可(kě )玩(wán ),玩(wán )则(zé )无(wú )震(zhèn )。’”

8.惊(jīng )惧(jù )或(huò )使(shǐ )惊(jīng )惧(jù )。

《逸(yì )周(zhōu )书(shū )·作(zuò )雒(luò )》:“二(èr )年(nián ),又(yòu )作(zuò )师(shī )旅(lǚ ),临(lín )卫(wèi )政(zhèng )殷(yīn ),殷(yīn )大(dà )震(zhèn )溃(kuì )。”

朱(zhū )右(yòu )曾(céng )校(xiào )释(shì ):“震(zhèn ),惧(jù )。”

《史(shǐ )记(jì )·白(bái )起(qǐ )王(wáng )翦(jiǎn )列(liè )传(chuán )》:“前(qián )后(hòu )斩(zhǎn )首(shǒu )虏(lǔ )四(sì )十(shí )五(wǔ )万(wàn )人(rén ),赵(zhào )人(rén )大(dà )震(zhèn )。”

三(sān )国(guó )魏(wèi )吴(wú )质(zhì )《答(dá )东(dōng )阿(ā )王(wáng )书(shū )》:“谓(wèi )可(kě )北(běi )慑(shè )肃(sù )慎(shèn ),使(shǐ )贡(gòng )其(qí )楛(kǔ )矢(shǐ );南(nán )震(zhèn )百(bǎi )越(yuè ),使(shǐ )献(xiàn )其(qí )白(bái )雉(zhì )。”

宋(sòng )曾(céng )巩(gǒng )《福(fú )州(zhōu )鳝(shàn )溪(xī )祷(dǎo )雨(yǔ )文(wén )》:“我(wǒ )畜(chù )以(yǐ )柔(róu ),亦(yì )震(zhèn )以(yǐ )威(wēi )。”

李(lǐ )大(dà )钊(zhāo )《再(zài )论(lùn )新(xīn )亚(yà )细(xì )亚(yà )主(zhǔ )义(yì )》:“不(bú )要(yào )震(zhèn )于(yú )日(rì )本(běn )军(jūn )国(guó )主(zhǔ )义(yì )、资(zī )本(běn )主(zhǔ )义(yì )的(de )势(shì )力(lì ),轻(qīng )视(shì )弱(ruò )小(xiǎo )民(mín )族(zú )和(hé )那(nà )军(jūn )国(guó )主(zhǔ )义(yì )、资(zī )本(běn )主(zhǔ )义(yì )下(xià )的(de )民(mín )众(zhòng )势(shì )力(lì )。”

9.指(zhǐ )东(dōng )方(fāng )。

《易(yì )·说(shuō )卦(guà )》:“万(wàn )物(wù )出(chū )乎(hū )震(zhèn )。震(zhèn ),东(dōng )方(fāng )也(yě )。”

南(nán )朝(cháo )梁(liáng )沉(chén )约(yuē )《梁(liáng )明(míng )堂(táng )登(dēng )歌(gē )·青(qīng )帝(dì )》:“帝(dì )居(jū )在(zài )震(zhèn ),龙(lóng )德(dé )司(sī )春(chūn )。”

宋(sòng )陈(chén )师(shī )道(dào )《后(hòu )山(shān )谈(tán )丛(cóng )》卷(juàn )三(sān ):“﹝寇(kòu )侍(shì )郎(láng )﹞贺(hè )书(shū )曰(yuē ):‘伏(fú )以(yǐ )圣(shèng )人(rén )出(chū )震(zhèn ),大(dà )明(míng )初(chū )耀(yào )于(yú )四(sì )方(fāng )。’”

10.八(bā )卦(guà )之(zhī )一(yī )。象(xiàng )徵(zhēng )雷(léi )震(zhèn )。又(yòu )为(wéi )六(liù )十(shí )四(sì )卦(guà )之(zhī )一(yī )。卦(guà )形(xíng )为(wéi )震(zhèn )下(xià )震(zhèn )上(shàng )。

《易(yì )·震(zhèn )》:“《象(xiàng )》曰(yuē ):洊(jiàn )雷(léi ),震(zhèn )。”

孔(kǒng )颖(yǐng )达(dá )疏(shū ):“洊(jiàn )者(zhě ),重(zhòng )也(yě ),因(yīn )仍(réng )也(yě )。雷(léi )相(xiàng )因(yīn )仍(réng ),乃(nǎi )为(wéi )威(wēi )震(zhèn )也(yě )。”

《左(zuǒ )传(chuán )·僖(xī )公(gōng )十(shí )五(wǔ )年(nián )》:“《震(zhèn )》之(zhī )《离(lí )》,亦(yì )《离(lí )》之(zhī )《震(zhèn )》,为(wéi )雷(léi )为(wéi )火(huǒ )。”

杜(dù )预(yù )注(zhù ):“《震(zhèn )》为(wéi )雷(léi ),《离(lí )》为(wéi )火(huǒ )。”

北(běi )周(zhōu )庾(yǔ )信(xìn )《伤(shāng )心(xīn )赋(fù )》:“《震(zhèn )》为(wéi )长(zhǎng )男(nán )之(zhī )宫(gōng ),《巽(xùn )》为(wéi )长(zhǎng )女(nǚ )之(zhī )位(wèi )。”

11.通(tōng )“祗(zhī )”。恭(gōng )敬(jìng )。

《后(hòu )汉(hàn )书(shū )·乐(lè )成(chéng )靖(jìng )王(wáng )党(dǎng )传(chuán )》:“复(fù )立(lì )济(jì )北(běi )惠(huì )王(wáng )子(zǐ )苌(cháng )为(wéi )乐(lè )成(chéng )王(wáng )后(hòu )……﹝苌(cháng )﹞慢(màn )易(yì )大(dà )姬(jī ),不(bú )震(zhèn )厥(jué )教(jiāo )。”

王(wáng )念(niàn )孙(sūn )《读(dú )书(shū )杂(zá )志(zhì )馀(yú )编(biān )·后(hòu )汉(hàn )书(shū )》:“震(zhèn )读(dú )为(wéi )祗(zhī )。祗(zhī ),敬(jìng )也(yě )。言(yán )不(bú )敬(jìng )承(chéng )其(qí )教(jiāo ),非(fēi )谓(wèi )不(bú )惧(jù )其(qí )教(jiāo )也(yě )。祗(zhī )与(yǔ )震(zhèn ),古(gǔ )同(tóng )声(shēng )而(ér )通(tōng )用(yòng )。”

II

shēn

ㄕㄣ

〔《集(jí )韵(yùn )》升(shēng )人(rén )切(qiē ),平(píng )真(zhēn ),书(shū )。〕

通(tōng )“娠(shēn )”。

怀(huái )孕(yùn )。

《诗(shī )·大(dà )雅(yǎ )·生(shēng )民(mín )》:“载(zǎi )震(zhèn )载(zǎi )夙(sù ),载(zǎi )生(shēng )载(zǎi )育(yù )。”

陈(chén )奂(huàn )传(chuán )疏(shū ):“震(zhèn )与(yǔ )娠(shēn )通(tōng )。”

高(gāo )亨(hēng )注(zhù ):“震(zhèn ),通(tōng )娠(shēn ),怀(huái )孕(yùn )。”

《左(zuǒ )传(chuán )·昭(zhāo )公(gōng )元(yuán )年(nián )》:“当(dāng )武(wǔ )王(wáng )邑(yì )姜(jiāng )方(fāng )震(zhèn )大(dà )叔(shū ),梦(mèng )帝(dì )谓(wèi )己(jǐ ):‘余(yú )命(mìng )而(ér )子(zǐ )曰(yuē )虞(yú ),将(jiāng )与(yǔ )之(zhī )唐(táng ),属(shǔ )诸(zhū )参(cān ),而(ér )蕃(fān )育(yù )其(qí )子(zǐ )孙(sūn )。’”杜(dù )预(yù )注(zhù ):“怀(huái )胎(tāi )为(wéi )震(zhèn )。”

杨(yáng )伯(bó )峻(jùn )注(zhù ):“震(zhèn ),《说(shuō )文(wén )》作(zuò )娠(shēn ),怀(huái )孕(yùn )也(yě )。”

阅读:2618

●震(简体版)

©2015-2026 ok8.org 文学库