旦【登录】

ok8.org > 汉字/字典 > 旦

旦(dàn )字(zì )的(de )笔(bǐ )画(huà ):5画(huà );

dàn

ㄉㄢˋ

〔《广(guǎng )韵(yùn )》得(dé )按(àn )切(qiē ),去(qù )翰(hàn ),端(duān )。〕

1.天(tiān )亮(liàng )。

《书(shū )·太(tài )甲(jiǎ )上(shàng )》:“先(xiān )王(wáng )昧(mèi )爽(shuǎng )丕(pī )显(xiǎn ),坐(zuò )以(yǐ )待(dài )旦(dàn )。”

《古(gǔ )诗(shī )源(yuán )·鸡(jī )鸣(míng )歌(gē )》:“曲(qǔ )终(zhōng )漏(lòu )尽(jìn )严(yán )具(jù )陈(chén ),月(yuè )没(méi )星(xīng )稀(xī )天(tiān )下(xià )旦(dàn )。”

宋(sòng )苏(sū )轼(shì )《登(dēng )州(zhōu )谢(xiè )上(shàng )表(biǎo )》之(zhī )一(yī ):“日(rì )将(jiāng )旦(dàn )而(ér )四(sì )海(hǎi )明(míng ),天(tiān )方(fāng )春(chūn )而(ér )万(wàn )物(wù )作(zuò )。”

元(yuán )王(wáng )霖(lín )《续(xù )兰(lán )亭(tíng )会(huì )补(bǔ )王(wáng )献(xiàn )之(zhī )诗(shī )》之(zhī )一(yī ):“兰(lán )皋(gāo )野(yě )气(qì )芳(fāng ),桐(tóng )冈(gāng )日(rì )初(chū )旦(dàn )。”

2.清(qīng )晨(chén );早(zǎo )晨(chén )。

《左(zuǒ )传(chuán )·成(chéng )公(gōng )十(shí )六(liù )年(nián )》:“旦(dàn )而(ér )战(zhàn ),见(jiàn )星(xīng )未(wèi )已(yǐ )。”

杨(yáng )伯(bó )峻(jùn )注(zhù ):“从(cóng )晨(chén )战(zhàn )至(zhì )黄(huáng )昏(hūn )后(hòu )尚(shàng )未(wèi )停(tíng )止(zhǐ )。”

南(nán )朝(cháo )宋(sòng )谢(xiè )灵(líng )运(yùn )《登(dēng )临(lín )海(hǎi )峤(qiáo )见(jiàn )羊(yáng )何(hé )共(gòng )和(hé )之(zhī )》:“旦(dàn )发(fā )清(qīng )溪(xī )阴(yīn ),暝(míng )投(tóu )剡(yǎn )中(zhōng )宿(xiǔ )。”

唐(táng )柳(liǔ )宗(zōng )元(yuán )《种(zhǒng )树(shù )郭(guō )橐(tuó )驼(tuó )传(chuán )》:“旦(dàn )视(shì )而(ér )暮(mù )抚(fǔ ),已(yǐ )去(qù )而(ér )复(fù )顾(gù )。”

《剪(jiǎn )灯(dēng )馀(yú )话(huà )·鸾(luán )鸾(luán )传(chuán )》:“对(duì )月(yuè )白(bái )之(zhī )宵(xiāo ),遇(yù )风(fēng )清(qīng )之(zhī )旦(dàn ),强(qiáng )与(yǔ )语(yǔ ),强(qiáng )与(yǔ )笑(xiào )。”

明(míng )方(fāng )孝(xiào )孺(rú )《益(yì )斋(zhāi )记(jì )》:“事(shì )于(yú )圣(shèng )贤(xián )之(zhī )道(dào ),旦(dàn )以(yǐ )为(wéi )是(shì ),而(ér )暮(mù )已(yǐ )悔(huǐ )之(zhī )。”

3.天(tiān );某(mǒu )日(rì )。

《战(zhàn )国(guó )策(cè )·赵(zhào )策(cè )四(sì )》:“一(yī )旦(dàn )山(shān )陵(líng )崩(bēng ),长(zhǎng )安(ān )君(jūn )何(hé )以(yǐ )自(zì )託(tuō )于(yú )赵(zhào )?”唐(táng )韩(hán )愈(yù )《柳(liǔ )子(zǐ )厚(hòu )墓(mù )志(zhì )铭(míng )》:“一(yī )旦(dàn )临(lín )小(xiǎo )利(lì )害(hài ),仅(jǐn )如(rú )毛(máo )髮(fà )比(bǐ ),反(fǎn )眼(yǎn )若(ruò )不(bú )相(xiàng )识(shí )。”参(cān )见(jiàn )“旦(dàn )旦(dàn )”。

4.特(tè )指(zhǐ )农(nóng )曆(lì )初(chū )一(yī )日(rì )。

《书(shū )·大(dà )禹(yǔ )谟(mó )》:“正(zhèng )月(yuè )朔(shuò )旦(dàn ),受(shòu )命(mìng )于(yú )神(shén )宗(zōng )。”

《列(liè )子(zǐ )·说(shuō )符(fú )》:“邯(hán )郸(dān )之(zhī )民(mín )以(yǐ )正(zhèng )月(yuè )之(zhī )旦(dàn )献(xiàn )鸠(jiū )于(yú )简(jiǎn )子(zǐ )。”

《南(nán )齐(qí )书(shū )·礼(lǐ )志(zhì )上(shàng )》:“秦(qín )人(rén )以(yǐ )十(shí )月(yuè )旦(dàn )为(wéi )岁(suì )首(shǒu )。”

明(míng )娄(lóu )元(yuán )礼(lǐ )《田(tián )家(jiā )五(wǔ )行(háng )·月(yuè )占(zhàn )》:“岁(suì )旦(dàn )西(xī )北(běi )风(fēng ),大(dà )水(shuǐ )。”参(cān )见(jiàn )“旦(dàn )望(wàng )”。

5.明(míng )亮(liàng )。

《尚(shàng )书(shū )大(dà )传(chuán )》卷(juàn )一(yī )下(xià ):“日(rì )月(yuè )光(guāng )华(huá ),旦(dàn )复(fù )旦(dàn )兮(xī )。”

郑(zhèng )玄(xuán )注(zhù ):“言(yán )明(míng )明(míng )相(xiàng )代(dài )。”

唐(táng )卢(lú )纶(lún )《陈(chén )翃(hóng )郎(láng )中(zhōng )北(běi )亭(tíng )送(sòng )侯(hóu )钊(zhāo )侍(shì )御(yù )赋(fù )得(dé )带(dài )冰(bīng )流(liú )歌(gē )》:“溪(xī )中(zhōng )鸟(niǎo )鸣(míng )春(chūn )景(jǐng )旦(dàn ),一(yī )派(pài )寒(hán )冰(bīng )忽(hū )开(kāi )散(sàn )。”

明(míng )张(zhāng )居(jū )正(zhèng )《贺(hè )云(yún )溪(xī )翁(wēng )汪(wāng )老(lǎo )先(xiān )生(shēng )八(bā )十(shí )寿(shòu )序(xù )》:“春(chūn )曦(xī )既(jì )旦(dàn ),淑(shū )景(jǐng )载(zǎi )移(yí )。”

6.指(zhǐ )生(shēng )日(rì )。

明(míng )陆(lù )华(huá )甫(fǔ )《双(shuāng )凤(fèng )齐(qí )鸣(míng )记(jì )》第(dì )四(sì )摺(zhé ):“今(jīn )日(rì )贱(jiàn )旦(dàn ),想(xiǎng )有(yǒu )官(guān )员(yuán )庆(qìng )贺(hè )。”

7.戏(xì )曲(qǔ )中(zhōng )扮(bàn )演(yǎn )女(nǚ )子(zǐ )的(de )角(jiǎo )色(sè )。女(nǚ )主(zhǔ )角(jiǎo )称(chēng )正(zhèng )旦(dàn ),又(yòu )有(yǒu )副(fù )旦(dàn )、贴(tiē )旦(dàn )、外(wài )旦(dàn )、小(xiǎo )旦(dàn )、大(dà )旦(dàn )、老(lǎo )旦(dàn )、花(huā )旦(dàn )、色(sè )旦(dàn )、搽(chá )旦(dàn )等(děng )名(míng )目(mù )。

宋(sòng )文(wén )莹(yíng )《玉(yù )壶(hú )野(yě )史(shǐ )》卷(juàn )十(shí ):“﹝韩(hán )熙(xī )载(zǎi )﹞畜(chù )声(shēng )乐(lè )四(sì )十(shí )馀(yú )人(rén ),阃(kǔn )检(jiǎn )无(wú )制(zhì ),往(wǎng )往(wǎng )时(shí )出(chū )外(wài )斋(zhāi ),与(yǔ )宾(bīn )客(kè )生(shēng )旦(dàn )杂(zá )处(chù )。”

明(míng )祝(zhù )允(yǔn )明(míng )《猥(wěi )谈(tán )》:“生(shēng )、净(jìng )、旦(dàn )、末(mò )等(děng )名(míng )……此(cǐ )本(běn )金(jīn )元(yuán )闤(huán )闠(huì )谈(tán )吐(tǔ ),所(suǒ )谓(wèi )鹘(gǔ )伶(líng )声(shēng )嗽(sòu ),今(jīn )所(suǒ )谓(wèi )市(shì )语(yǔ )也(yě )。生(shēng )即(jí )男(nán )子(zǐ ),旦(dàn )曰(yuē )粧(zhuāng )旦(dàn )色(sè )。”

老(lǎo )舍(shě )《四(sì )世(shì )同(tóng )堂(táng )》十(shí )一(yī ):“其(qí )实(shí )傀(guī )儡(lěi )戏(xì )也(yě )要(yào )行(háng )头(tóu )鲜(xiān )明(míng ),锣(luó )鼓(gǔ )齐(qí )备(bèi ),而(ér )且(qiě )要(yào )生(shēng )、末(mò )、净(jìng )、旦(dàn )俱(jù )全(quán )。”

8.乐(lè )曲(qǔ )声(shēng )调(diào )名(míng )。

《隋(suí )书(shū )·音(yīn )乐(lè )志(zhì )中(zhōng )》:“然(rán )其(qí )就(jiù )此(cǐ )七(qī )调(diào ),又(yòu )有(yǒu )五(wǔ )旦(dàn )之(zhī )名(míng ),旦(dàn )作(zuò )七(qī )调(diào )。”

《辽(liáo )史(shǐ )·乐(lè )志(zhì )》:“大(dà )乐(lè )亦(yì )有(yǒu )七(qī )声(shēng ),谓(wèi )之(zhī )七(qī )旦(dàn )……自(zì )隋(suí )以(yǐ )来(lái ),乐(lè )府(fǔ )取(qǔ )其(qí )声(shēng ),四(sì )旦(dàn )二(èr )十(shí )八(bā )调(diào )为(wéi )大(dà )乐(lè )。”

9.通(tōng )“鴠(dàn )”。鸟(niǎo )名(míng )。

《礼(lǐ )记(jì )·坊(fāng )记(jì )》:“《诗(shī )》曰(yuē ):相(xiàng )彼(bǐ )盍(hé )旦(dàn ),尚(shàng )犹(yóu )患(huàn )之(zhī )。”

郑(zhèng )玄(xuán )注(zhù ):“盍(hé )旦(dàn )、夜(yè )鸣(míng )求(qiú )旦(dàn )之(zhī )鸟(niǎo )也(yě )。”

阅读:2907

●旦(简体版)

©2015-2026 ok8.org 文学库