井【登录】

ok8.org > 汉字/字典 > 井

井(jǐng )字(zì )的(de )笔(bǐ )画(huà ):4画(huà );

j·ng

ㄐ〡ㄥˇ

〔《广(guǎng )韵(yùn )》子(zǐ )郢(yǐng )切(qiē ),上(shàng )静(jìng ),精(jīng )。〕

亦(yì )作(zuò )“丼(dǎn )”。

1.水(shuǐ )井(jǐng )。

《易(yì )·井(jǐng )》:“改(gǎi )邑(yì )不(bú )改(gǎi )井(jǐng )。”

孔(kǒng )颖(yǐng )达(dá )疏(shū ):“古(gǔ )者(zhě )穿(chuān )地(dì )取(qǔ )水(shuǐ ),以(yǐ )瓶(píng )引(yǐn )汲(jí ),谓(wèi )之(zhī )为(wéi )井(jǐng )。”

前(qián )蜀(shǔ )毛(máo )文(wén )锡(xī )《赞(zàn )成(chéng )功(gōng )》词(cí ):“昨(zuó )夜(yè )微(wēi )雨(yǔ ),飘(piāo )洒(sǎ )庭(tíng )中(zhōng ),忽(hū )闻(wén )声(shēng )滴(dī )井(jǐng )边(biān )桐(tóng )。”

明(míng )文(wén )震(zhèn )亨(hēng )《长(zhǎng )物(wù )志(zhì )·凿(záo )井(jǐng )》:“凿(záo )井(jǐng )须(xū )于(yú )竹(zhú )树(shù )之(zhī )下(xià ),深(shēn )见(jiàn )泉(quán )脉(mò ),上(shàng )置(zhì )辘(lù )轳(lú )引(yǐn )汲(jí ),不(bú )则(zé )盖(gài )一(yī )小(xiǎo )亭(tíng )覆(fù )之(zhī )。”

孙(sūn )犁(lí )《白(bái )洋(yáng )淀(diàn )纪(jì )事(shì )·纪(jì )念(niàn )》:“我(wǒ )也(yě )看(kàn )见(jiàn )了(le )园(yuán )子(zǐ )中(zhōng )间(jiān )那(nà )一(yī )眼(yǎn )小(xiǎo )甜(tián )水(shuǐ )井(jǐng ),辘(lù )辘(lù )架(jià )就(jiù )在(zài )那(nà )里(lǐ )放(fàng )着(zhe ),辘(lù )辘(lù )绳(shéng )还(hái )在(zài )井(jǐng )口(kǒu )上(shàng )摇(yáo )摆(bǎi )。”

2.形(xíng )似(sì )水(shuǐ )井(jǐng )的(de )东(dōng )西(xī )。如(rú ):天(tiān )井(jǐng )、矿(kuàng )井(jǐng )、盐(yán )井(jǐng )、藻(zǎo )井(jǐng )等(děng )。

3.指(zhǐ )污(wū )水(shuǐ )池(chí )。一(yī )说(shuō )通(tōng )“庰(bǐng )”。详(xiáng )“井(jǐng )匽(yǎn )”。

4.指(zhǐ )古(gǔ )代(dài )作(zuò )战(zhàn )时(shí ),为(wéi )防(fáng )穴(xué )攻(gōng )而(ér )凿(záo )的(de )地(dì )穴(xué )。

《通(tōng )典(diǎn )·兵(bīng )五(wǔ )》:“地(dì )听(tīng ):于(yú )城(chéng )内(nèi )八(bā )方(fāng )穿(chuān )井(jǐng ),各(gè )深(shēn )二(èr )丈(zhàng ),以(yǐ )新(xīn )甖(yīng )用(yòng )薄(báo )皮(pí )裹(guǒ )口(kǒu )如(rú )鼓(gǔ ),使(shǐ )聪(cōng )耳(ěr )者(zhě )于(yú )井(jǐng )中(zhōng ),託(tuō )甖(yīng )而(ér )听(tīng ),则(zé )去(qù )城(chéng )五(wǔ )百(bǎi )步(bù )内(nèi ),悉(xī )知(zhī )之(zhī )。”

5.指(zhǐ )泉(quán )水(shuǐ )。

《吕(lǚ )氏(shì )春(chūn )秋(qiū )·本(běn )味(wèi )》:“水(shuǐ )之(zhī )美(měi )者(zhě ),三(sān )危(wēi )之(zhī )露(lù ),崑(kūn )崙(lún )之(zhī )井(jǐng )。”

高(gāo )诱(yòu )注(zhù ):“井(jǐng ),泉(quán )。”

6.指(zhǐ )古(gǔ )代(dài )王(wáng )侯(hóu )的(de )墓(mù )穴(xué )。

唐(táng )杜(dù )甫(fǔ )《苏(sū )端(duān )薛(xuē )复(fù )筵(yàn )简(jiǎn )薛(xuē )华(huá )醉(zuì )歌(gē )》:“忽(hū )忆(yì )雨(yǔ )时(shí )秋(qiū )井(jǐng )塌(tā ),古(gǔ )人(rén )白(bái )骨(gǔ )生(shēng )青(qīng )苔(tái ),如(rú )何(hé )不(bú )饮(yǐn )令(lìng )人(rén )哀(āi )。”

仇(chóu )兆(zhào )鳌(áo )注(zhù )引(yǐn )张(zhāng )綖(yán )曰(yuē ):“井(jǐng )是(shì )贵(guì )者(zhě )之(zhī )墓(mù ),犹(yóu )今(jīn )言(yán )金(jīn )井(jǐng )也(yě ),楚(chǔ )人(rén )皆(jiē )谓(wèi )楚(chǔ )王(wáng )坟(fén )为(wéi )井(jǐng )上(shàng )。”

唐(táng )韩(hán )愈(yù )《记(jì )宜(yí )城(chéng )驿(yì )》:“驿(yì )东(dōng )北(běi )有(yǒu )井(jǐng ),传(chuán )是(shì )昭(zhāo )王(wáng )(楚(chǔ )昭(zhāo )王(wáng ))井(jǐng )。”

7.井(jǐng )田(tián )。

《周(zhōu )礼(lǐ )·考(kǎo )工(gōng )记(jì )·匠(jiàng )人(rén )》:“九(jiǔ )夫(fū )为(wéi )井(jǐng ),井(jǐng )间(jiān )广(guǎng )四(sì )尺(chǐ )。”

郑(zhèng )玄(xuán )注(zhù ):“此(cǐ )畿(jī )内(nèi )采(cǎi )地(dì )之(zhī )制(zhì )。九(jiǔ )夫(fū )为(wéi )井(jǐng ),井(jǐng )者(zhě ),方(fāng )一(yī )里(lǐ ),九(jiǔ )夫(fū )所(suǒ )治(zhì )之(zhī )田(tián )也(yě )。”

《孟(mèng )子(zǐ )·滕(téng )文(wén )公(gōng )上(shàng )》:“方(fāng )里(lǐ )而(ér )井(jǐng ),井(jǐng )九(jiǔ )百(bǎi )亩(mǔ ),其(qí )中(zhōng )为(wéi )公(gōng )田(tián )。”

赵(zhào )岐(qí )注(zhù ):“方(fāng )一(yī )里(lǐ )者(zhě ),九(jiǔ )百(bǎi )亩(mǔ )之(zhī )地(dì )也(yě ),为(wéi )一(yī )井(jǐng );八(bā )家(jiā )各(gè )私(sī )得(dé )百(bǎi )亩(mǔ ),同(tóng )养(yǎng )其(qí )公(gōng )田(tián )之(zhī )苗(miáo )稼(jià )。”

汉(hàn )荀(xún )悦(yuè )《汉(hàn )纪(jì )·文(wén )帝(dì )纪(jì )下(xià )》:“古(gǔ )者(zhě )建(jiàn )步(bù )立(lì )亩(mǔ ),六(liù )尺(chǐ )为(wéi )步(bù ),步(bù )百(bǎi )为(wéi )亩(mǔ ),亩(mǔ )百(bǎi )为(wéi )夫(fū ),夫(fū )三(sān )为(wéi )屋(wū ),屋(wū )三(sān )为(wéi )井(jǐng ),井(jǐng )方(fāng )一(yī )里(lǐ ),是(shì )为(wéi )九(jiǔ )夫(fū ),八(bā )家(jiā )共(gòng )之(zhī )。”参(cān )见(jiàn )“井(jǐng )田(tián )”。

8.设(shè )置(zhì )或(huò )划(huá )分(fèn )井(jǐng )田(tián )。

《左(zuǒ )传(chuán )·襄(xiāng )公(gōng )二(èr )十(shí )五(wǔ )年(nián )》:“牧(mù )隰(xí )皋(gāo ),井(jǐng )衍(yǎn )沃(wò ),量(liàng )入(rù )修(xiū )赋(fù )。”

宋(sòng )王(wáng )安(ān )石(shí )《明(míng )州(zhōu )慈(cí )溪(xī )县(xiàn )学(xué )记(jì )》:“古(gǔ )者(zhě ),井(jǐng )天(tiān )下(xià )之(zhī )田(tián )。”

明(míng )王(wáng )廷(tíng )相(xiàng )《慎(shèn )言(yán )·保(bǎo )傅(fù )》:“田(tián )不(bú )可(kě )井(jǐng )者(zhě )三(sān )……必(bì )言(yán )可(kě )井(jǐng )者(zhě ),迂(yū )儒(rú )之(zhī )慕(mù )古(gǔ )也(yě )。”参(cān )见(jiàn )“井(jǐng )牧(mù )”。

9.相(xiàng )传(chuán )古(gǔ )制(zhì )八(bā )家(jiā )为(wéi )井(jǐng )。引(yǐn )申(shēn )为(wéi )人(rén )口(kǒu )聚(jù )居(jū )地(dì );乡(xiāng )里(lǐ );家(jiā )宅(zhái )。

唐(táng )陈(chén )子(zǐ )昂(áng )《谢(xiè )赐(cì )冬(dōng )衣(yī )表(biǎo )》:“三(sān )军(jūn )协(xié )庆(qìng ),万(wàn )井(jǐng )相(xiàng )欢(huān )。”

宋(sòng )杜(dù )旟(yú )《摸(mō )鱼(yú )儿(ér )·湖(hú )上(shàng )》词(cí ):“中(zhōng )都(dōu )内(nèi ),罗(luó )绮(qǐ )千(qiān )街(jiē )万(wàn )井(jǐng )。”参(cān )见(jiàn )“井(jǐng )里(lǐ )”。

10.比(bǐ )喻(yù )法(fǎ )度(dù );条(tiáo )理(lǐ )。

《广(guǎng )雅(yǎ )·释(shì )诂(gǔ )》:“井(jǐng ),法(fǎ )也(yě )。”

王(wáng )念(niàn )孙(sūn )疏(shū )证(zhèng ):“《越(yuè )绝(jué )书(shū )·记(jì )地(dì )传(chuán )》云(yún ):‘井(jǐng )者(zhě ),法(fǎ )也(yě )。’井(jǐng )训(xùn )为(wéi )法(fǎ ),故(gù )作(zuò )事(shì )有(yǒu )法(fǎ )谓(wèi )之(zhī )井(jǐng )井(jǐng )。

《荀(xún )子(zǐ )·儒(rú )效(xiào )篇(piān )》:‘井(jǐng )井(jǐng )兮(xī )其(qí )有(yǒu )理(lǐ )’,是(shì )也(yě )。”

《初(chū )学(xué )记(jì )》卷(juàn )七(qī )引(yǐn )汉(hàn )应(yīng )劭(shào )《风(fēng )俗(sú )通(tōng )》:“井(jǐng )者(zhě ),法(fǎ )也(yě ),节(jiē )也(yě ),言(yán )法(fǎ )制(zhì )居(jū )人(rén ),令(lìng )节(jiē )其(qí )饮(yǐn )食(shí ),无(wú )穷(qióng )竭(jié )也(yě )。”参(cān )见(jiàn )“井(jǐng )井(jǐng )”、“井(jǐng )然(rán )”。

11.“阱(jǐng )”的(de )古(gǔ )字(zì )。

《易(yì )·井(jǐng )》:“旧(jiù )井(jǐng )无(wú )禽(qín )。”

王(wáng )引(yǐn )之(zhī )《经(jīng )义(yì )述(shù )闻(wén )·周(zhōu )易(yì )上(shàng )》:“井(jǐng )当(dāng )读(dú )为(wéi )阱(jǐng )。”

高(gāo )亨(hēng )注(zhù ):“‘旧(jiù )井(jǐng )’之(zhī )井(jǐng ),谓(wèi )捕(bǔ )畜(chù )之(zhī )陷(xiàn )井(jǐng ),陷(xiàn )井(jǐng )它(tā )书(shū )多(duō )作(zuò )陷(xiàn )阱(jǐng ),古(gǔ )无(wú )阱(jǐng )字(zì ),只(zhī )作(zuò )井(jǐng )。”

12.量(liàng )词(cí )。

宋(sòng )范(fàn )成(chéng )大(dà )《吴(wú )船(chuán )录(lù )》卷(juàn )上(shàng ):“有(yǒu )温(wēn )泉(quán )二(èr )十(shí )馀(yú )井(jǐng )。”

13.象(xiàng )声(shēng )词(cí )。见(jiàn )“井(jǐng )井(jǐng )”。

14.《易(yì )》卦(guà )名(míng )。六(liù )十(shí )四(sì )卦(guà )之(zhī )一(yī ),卦(guà )象(xiàng )为(wéi )巽(xùn )下(xià )坎(kǎn )上(shàng )。

《易(yì )·井(jǐng )》:“象(xiàng )曰(yuē ):木(mù )上(shàng )有(yǒu )水(shuǐ ),井(jǐng )。”

孔(kǒng )颖(yǐng )达(dá )疏(shū ):“井(jǐng )之(zhī )为(wéi )义(yì ),汲(jí )养(yǎng )而(ér )不(bú )穷(qióng )。”

宋(sòng )王(wáng )安(ān )石(shí )《九(jiǔ )卦(guà )论(lùn )》:“君(jūn )子(zǐ )之(zhī )学(xué ),至(zhì )乎(hū )井(jǐng )、巽(xùn )而(ér )大(dà )备(bèi )。”

15.井(jǐng )宿(xiǔ )。

《史(shǐ )记(jì )·天(tiān )官(guān )书(shū )》:“德(dé )成(chéng )衡(héng ),观(guān )成(chéng )潢(huáng ),伤(shāng )成(chéng )钺(yuè ),祸(huò )成(chéng )井(jǐng ),诛(zhū )成(chéng )质(zhì )。”

张(zhāng )守(shǒu )节(jiē )正(zhèng )义(yì )引(yǐn )晋(jìn )灼(zhuó )曰(yuē ):“东(dōng )井(jǐng )主(zhǔ )水(shuǐ )事(shì ),火(huǒ )入(rù )一(yī )星(xīng )居(jū )其(qí )旁(páng ),天(tiān )子(zǐ )且(qiě )以(yǐ )火(huǒ )败(bài ),故(gù )曰(yuē )祸(huò )也(yě )。”参(cān )见(jiàn )“井(jǐng )宿(xiǔ )”。

16.经(jīng )穴(xué )名(míng )。五(wǔ )腧(shù )穴(xué )(井(jǐng )、荥(yíng )、俞(yú )、经(jīng )、合(hé ))之(zhī )一(yī ),是(shì )十(shí )二(èr )经(jīng )脉(mò )起(qǐ )源(yuán )之(zhī )处(chù )。全(quán )身(shēn )十(shí )二(èr )经(jīng )各(gè )有(yǒu )一(yī )个(gè )井(jǐng )穴(xué ),即(jí )少(shǎo )商(shāng )(肺(fèi ))、商(shāng )阳(yáng )(大(dà )肠(cháng ))、厉(lì )兑(duì )(胃(wèi ))、隐(yǐn )白(bái )(脾(pí ))、少(shǎo )冲(chōng )(心(xīn ))、少(shǎo )泽(zé )(小(xiǎo )肠(cháng ))、至(zhì )阴(yīn )(膀(bǎng )胱(guāng ))、涌(yǒng )泉(quán )(肾(shèn ))、中(zhōng )冲(chōng )(心(xīn )包(bāo ))、关(guān )冲(chōng )(三(sān )焦(jiāo ))、窍(qiào )阴(yīn )(胆(dǎn ))、大(dà )敦(dūn )(肝(gān ))。临(lín )床(chuáng )常(cháng )用(yòng )于(yú )急(jí )救(jiù )。

《灵(líng )枢(shū )经(jīng )·九(jiǔ )针(zhēn )十(shí )二(èr )原(yuán )》:“经(jīng )脉(mò )十(shí )二(èr ),络(luò )脉(mò )十(shí )五(wǔ ),凡(fán )二(èr )十(shí )七(qī )气(qì ),以(yǐ )上(shàng )下(xià ),所(suǒ )出(chū )为(wéi )井(jǐng ),所(suǒ )熘(liū )为(wéi )荥(yíng ),所(suǒ )注(zhù )为(wéi )腧(shù ),所(suǒ )行(háng )为(wéi )经(jīng ),所(suǒ )入(rù )为(wéi )合(hé ),二(èr )十(shí )七(qī )气(qì )所(suǒ )行(háng ),皆(jiē )在(zài )五(wǔ )腧(shù )也(yě )。”

17.古(gǔ )国(guó )名(míng )。

郭(guō )沫(mò )若(ruò )《中(zhōng )国(guó )古(gǔ )代(dài )社(shè )会(huì )研(yán )究(jiū )》第(dì )四(sì )篇(piān )四(sì ):“所(suǒ )谓(wèi )‘井(jǐng )家(jiā )’‘井(jǐng )长(zhǎng )’‘井(jǐng )人(rén )’之(zhī )井(jǐng )乃(nǎi )国(guó )名(míng ),卜(bo )辞(cí )有(yǒu )井(jǐng )方(fāng ),殷(yīn )彝(yí )《乙(yǐ )亥(hài )父(fù )丁(dīng )鼎(dǐng )》有(yǒu )‘隹(zhuī )王(wáng )正(zhèng )井(jǐng )方(fāng )’,入(rù )周(zhōu )则(zé )有(yǒu )《井(jǐng )人(rén )钟(zhōng )》……是(shì )可(kě )知(zhī )井(jǐng )乃(nǎi )殷(yīn )代(dài )以(yǐ )来(lái )之(zhī )古(gǔ )国(guó ),入(rù )后(hòu )为(wéi )周(zhōu )人(rén )所(suǒ )灭(miè )。”

18.姓(xìng )。

汉(hàn )代(dài )有(yǒu )井(jǐng )丹(dān ),见(jiàn )《后(hòu )汉(hàn )书(shū )》。

阅读:4021

●井(简体版)

©2015-2026 ok8.org 文学库