窒【登录】

ok8.org > 汉字/字典 > 窒

窒(zhì )字(zì )的(de )笔(bǐ )画(huà ):11画(huà );

I

zhì

ㄓˋ

〔《广(guǎng )韵(yùn )》陟(zhì )栗(lì )切(qiē ),入(rù )质(zhì ),知(zhī )。〕

〔《广(guǎng )韵(yùn )》丁(dīng )结(jié )切(qiē ),入(rù )屑(xiè ),端(duān )。〕

1.堵(dǔ )塞(sāi );闭(bì )塞(sāi )不(bú )通(tōng )。

《诗(shī )·豳(bīn )风(fēng )·七(qī )月(yuè )》:“穹(qióng )窒(zhì )熏(xūn )鼠(shǔ ),塞(sāi )向(xiàng )墐(jìn )户(hù )。”

毛(máo )传(chuán ):“窒(zhì ),塞(sāi )也(yě )。”

《庄(zhuāng )子(zǐ )·秋(qiū )水(shuǐ )》:“梁(liáng )丽(lì )可(kě )以(yǐ )冲(chōng )城(chéng ),而(ér )不(bú )可(kě )以(yǐ )窒(zhì )穴(xué )。”

《吕(lǚ )氏(shì )春(chūn )秋(qiū )·季(jì )秋(qiū )》:“季(jì )秋(qiū )行(háng )夏(xià )令(lìng ),则(zé )其(qí )国(guó )大(dà )水(shuǐ ),冬(dōng )藏(cáng )殃(yāng )败(bài ),民(mín )多(duō )鼽(qiú )窒(zhì )。”

高(gāo )诱(yòu )注(zhù ):“鼽(qiú )窒(zhì ),鼻(bí )不(bú )通(tōng )也(yě )。”

汉(hàn )刘(liú )向(xiàng )《说(shuō )苑(yuàn )·敬(jìng )慎(shèn )》:“吾(wú )尝(cháng )见(jiàn )高(gāo )山(shān )之(zhī )崩(bēng ),深(shēn )谷(gǔ )之(zhī )窒(zhì )。”

《宋(sòng )史(shǐ )·刘(liú )錡(yǐ )传(chuán )》:“尝(cháng )从(cóng )仲(zhòng )武(wǔ )(刘(liú )仲(zhòng )武(wǔ ))征(zhēng )讨(tǎo ),牙(yá )门(mén )水(shuǐ )斛(hú )满(mǎn ),以(yǐ )箭(jiàn )射(shè )之(zhī ),拔(bá )箭(jiàn )水(shuǐ )注(zhù ),随(suí )以(yǐ )一(yī )矢(shǐ )窒(zhì )之(zhī )。”

2.引(yǐn )申(shēn )为(wéi )抵(dǐ )触(chù );矛(máo )盾(dùn )。

金(jīn )王(wáng )若(ruò )虚(xū )《滹(hū )南(nán )诗(shī )话(huà )》卷(juàn )下(xià ):“又(yòu )云(yún ):‘婷(tíng )婷(tíng )嫋(niǎo )嫋(niǎo ),恰(qià )近(jìn )十(shí )三(sān )馀(yú )。’夫(fū )近(jìn )则(zé )未(wèi )及(jí ),馀(yú )则(zé )已(yǐ )过(guò ),无(wú )乃(nǎi )相(xiàng )窒(zhì )乎(hū )?”

3.抑(yì )制(zhì );遏(è )止(zhǐ )。

唐(táng )元(yuán )稹(zhěn )《上(shàng )门(mén )下(xià )裴(péi )相(xiàng )公(gōng )书(shū )》:“且(qiě )曩(nǎng )时(shí )之(zhī )窒(zhì )閤(gě )下(xià )及(jí )小(xiǎo )生(shēng )者(zhě ),岂(qǐ )不(bú )以(yǐ )閤(gě )下(xià )疏(shū )有(yǒu )‘居(jū )安(ān )思(sī )危(wēi )’之(zhī )字(zì )为(wéi )抵(dǐ )忌(jì ),对(duì )上(shàng )以(yǐ )河(hé )南(nán )县(xiàn )尉(wèi )非(fēi )贬(biǎn )官(guān )为(wéi )说(shuō )乎(hū )?”唐(táng )司(sī )空(kōng )图(tú )《释(shì )怨(yuàn )》:“愿(yuàn )窒(zhì )隙(xì )以(yǐ )凋(diāo )谭(tán ),庶(shù )追(zhuī )欢(huān )而(ér )宠(chǒng )谊(yì )。”

4.障(zhàng )碍(ài )物(wù )。

元(yuán )王(wáng )构(gòu )《丞(chéng )相(xiàng )答(dá )剌(là )罕(hǎn )赠(zèng )谥(shì )制(zhì )》:“廓(kuò )神(shén )明(míng )之(zhī )薀(wēn ),有(yǒu )窒(zhì )皆(jiē )通(tōng )。”

《明(míng )史(shǐ )·河(hé )渠(qú )志(zhì )一(yī )》:“至(zhì )决(jué )口(kǒu ),去(qù )窒(zhì )沉(chén )舰(jiàn ),压(yā )以(yǐ )大(dà )埽(sào )。”

5.乖(guāi )戾(lì );执(zhí )拗(niù )。

《论(lùn )语(yǔ )·阳(yáng )货(huò )》:“恶(è )勇(yǒng )而(ér )无(wú )礼(lǐ )者(zhě ),恶(è )果(guǒ )敢(gǎn )而(ér )窒(zhì )者(zhě )。”

严(yán )复(fù )《原(yuán )强(qiáng )续(xù )篇(piān )》:“夫(fū )所(suǒ )恶(è )于(yú )虚(xū )骄(jiāo )恃(shì )气(qì )者(zhě ),以(yǐ )其(qí )果(guǒ )敢(gǎn )而(ér )窒(zhì ),如(rú )醉(zuì )人(rén )之(zhī )勇(yǒng ),俟(sì )其(qí )既(jì )醒(xǐng ),必(bì )怯(qiè )懦(nuò )而(ér )不(bú )可(kě )复(fù )作(zuò )者(zhě )也(yě )。”

6.恐(kǒng )惧(jù )。参(cān )见(jiàn )“窒(zhì )惕(tì )”。

7.通(tōng )“室(shì )”。房(fáng )屋(wū )。

《墨(mò )子(zǐ )·号(hào )令(lìng )》:“外(wài )空(kōng )窒(zhì )尽(jìn )发(fā )之(zhī )。”

孙(sūn )诒(yí )让(ràng )间(jiān )诂(gǔ ):“室(shì )窒(zhì )声(shēng )类(lèi )同(tóng ),古(gǔ )多(duō )通(tōng )用(yòng )。”

《隶(lì )释(shì )·汉(hàn )韩(hán )敕(chì )修(xiū )孔(kǒng )庙(miào )后(hòu )碑(bēi )》:“库(kù )窒(zhì )中(zhōng )郎(láng )。”

洪(hóng )适(shì )释(shì ):“窒(zhì )为(wéi )室(shì )。”

II

dié

ㄉ〡ㄝˊ

〔《集(jí )韵(yùn )》徒(tú )结(jié )切(qiē ),入(rù )屑(xiè ),定(dìng )。〕

见(jiàn )“窒(zhì )皇(huáng )”。

阅读:1736

●窒(简体版)

©2015-2026 ok8.org 文学库