单【登录】

ok8.org > 汉字/字典 > 单

单(dān )字(zì )的(de )笔(bǐ )画(huà )是(shì ):8画(huà )

简(jiǎn )体(tǐ )单(dān )字(zì )的(de )笔(bǐ )画(huà ):8画(huà );繁(fán )體(tǐ )單(dān )字(zì )筆(bǐ )畫(huà ):12畫(huà )。

(单(dān ),单(dān ))

I

dān

ㄉㄢ

〔《广(guǎng )韵(yùn )》都(dōu )寒(hán )切(qiē ),平(píng )寒(hán ),端(duān )。〕

1.单(dān )独(dú );一(yī )个(gè )。

《荀(xún )子(zǐ )·正(zhèng )名(míng )》:“单(dān )足(zú )以(yǐ )喻(yù )则(zé )单(dān ),单(dān )不(bú )足(zú )以(yǐ )喻(yù )则(zé )兼(jiān )。”

唐(táng )韩(hán )愈(yù )《祭(jì )十(shí )二(èr )郎(láng )文(wén )》:“两(liǎng )世(shì )一(yī )身(shēn ),形(xíng )单(dān )影(yǐng )只(zhī )。”

明(míng )谢(xiè )谠(dǎng )《四(sì )喜(xǐ )记(jì )·红(hóng )楼(lóu )遣(qiǎn )思(sī )》:“梦(mèng )里(lǐ )成(chéng )双(shuāng )醒(xǐng )又(yòu )单(dān ),真(zhēn )个(gè )情(qíng )难(nán )忍(rěn )。”

2.引(yǐn )申(shēn )为(wéi )孤(gū )独(dú )。

宋(sòng )范(fàn )成(chéng )大(dà )《西(xī )江(jiāng )有(yǒu )单(dān )鹄(hú )行(háng )》:“西(xī )江(jiāng )有(yǒu )单(dān )鹄(hú ),託(tuō )身(shēn )万(wàn )里(lǐ )云(yún )。”参(cān )见(jiàn )“单(dān )孑(jié )”。

3.谓(wèi )衣(yī )物(wù )等(děng )单(dān )层(céng )。

《韩(hán )诗(shī )外(wài )传(chuán )》卷(juàn )六(liù ):“齐(qí )君(jūn )重(zhòng )茵(yīn )而(ér )坐(zuò ),吾(wú )君(jūn )单(dān )茵(yīn )而(ér )坐(zuò )。”

朱(zhū )德(dé )《寄(jì )语(yǔ )蜀(shǔ )中(zhōng )父(fù )老(lǎo )》诗(shī ):“战(zhàn )士(shì )仍(réng )衣(yī )单(dān ),夜(yè )夜(yè )杀(shā )倭(wō )贼(zéi )。”如(rú ):单(dān )衣(yī ),单(dān )裤(kù )。参(cān )见(jiàn )“单(dān )衣(yī )”。

4.指(zhǐ )用(yòng )单(dān )层(céng )布(bù )帛(bó )製(zhì )成(chéng )的(de )衣(yī )物(wù )。如(rú ):被(bèi )单(dān );褥(rù )单(dān )。

5.引(yǐn )申(shēn )谓(wèi )衣(yī )物(wù )单(dān )薄(báo )。

南(nán )朝(cháo )梁(liáng )锺(zhōng )嵘(róng )《〈诗(shī )品(pǐn )〉序(xù )》:“塞(sāi )客(kè )衣(yī )单(dān ),孀(shuāng )闺(guī )泪(lèi )尽(jìn )。”

宋(sòng )吴(wú )淑(shū )《江(jiāng )淮(huái )异(yì )人(rén )录(lù )·建(jiàn )康(kāng )贫(pín )者(zhě )》:“时(shí )盛(shèng )寒(hán ),官(guān )方(fāng )施(shī )贫(pín )者(zhě )衲(nà )衣(yī ),见(jiàn )其(qí )剧(jù )单(dān ),以(yǐ )一(yī )衲(nà )衣(yī )与(yǔ )之(zhī )。”

6.泛(fàn )指(zhǐ )衰(shuāi )弱(ruò );寡(guǎ )少(shǎo )。

唐(táng )孟(mèng )郊(jiāo )《秋(qiū )怀(huái )》诗(shī ):“秋(qiū )月(yuè )颜(yán )色(sè )冰(bīng ),老(lǎo )客(kè )志(zhì )气(qì )单(dān )。”

田(tián )汉(hàn )《关(guān )汉(hàn )卿(qīng )》第(dì )一(yī )场(chǎng ):“二(èr )奶(nǎi )奶(nǎi )家(jiā )人(rén )手(shǒu )单(dān ),托(tuō )他(tā )照(zhào )料(liào )些(xiē )家(jiā )事(shì )。”

7.简(jiǎn )单(dān );单(dān )纯(chún )。参(cān )见(jiàn )“单(dān )方(fāng )”、“单(dān )调(diào )”。

8.轮(lún )番(fān )更(gèng )休(xiū )。

《诗(shī )·大(dà )雅(yǎ )·公(gōng )刘(liú )》:“其(qí )军(jūn )三(sān )单(dān )。”

毛(máo )传(chuán ):“三(sān )单(dān ),相(xiàng )袭(xí )也(yě )。”

陈(chén )奂(huàn )传(chuán )疏(shū )引(yǐn )胡(hú )承(chéng )珙(gǒng )后(hòu )笺(jiān ):“三(sān )单(dān )者(zhě ),即(jí )《周(zhōu )礼(lǐ )》‘凡(fán )起(qǐ )徒(tú )役(yì ),无(wú )过(guò )家(jiā )一(yī )人(rén )’之(zhī )谓(wèi )。盖(gài )止(zhǐ )用(yòng )正(zhèng )卒(zú )为(wéi )军(jūn ),不(bú )及(jí )其(qí )羡(xiàn ),故(gù )曰(yuē )‘单(dān )’。三(sān )军(jūn ),故(gù )曰(yuē )‘三(sān )单(dān )’。传(chuán )云(yún )‘相(xiàng )袭(xí )’者(zhě ),犹(yóu )言(yán )相(xiàng )代(dài )。则(zé )三(sān )军(jūn )之(zhī )中(zhōng ),尚(shàng )有(yǒu )更(gèng )休(xiū )迭(dié )上(shàng )之(zhī )法(fǎ )。”亦(yì )指(zhǐ )相(xiàng )袭(xí ),继(jì )承(chéng )。

《书(shū )·洛(luò )诰(gào )》:“考(kǎo )朕(zhèn )昭(zhāo )子(zǐ )刑(xíng ),乃(nǎi )单(dān )文(wén )祖(zǔ )德(dé )。”

曾(céng )运(yùn )乾(qián )正(zhèng )读(dú ):“单(dān ),袭(xí )也(yě )。言(yán )父(fù )死(sǐ )子(zǐ )继(jì ),周(zhōu )家(jiā )传(chuán )国(guó )常(cháng )典(diǎn )。”一(yī )说(shuō )指(zhǐ )光(guāng )大(dà )。参(cān )阅(yuè )周(zhōu )秉(bǐng )钧(jūn )《尚(shàng )书(shū )易(yì )解(jiě )》。

9.记(jì )载(zǎi )事(shì )、物(wù )的(de )纸(zhǐ )片(piàn )或(huò )票(piào )证(zhèng )。

宋(sòng )胡(hú )太(tài )初(chū )《昼(zhòu )帘(lián )绪(xù )论(lùn )·听(tīng )讼(sòng )》:“令(lìng )每(měi )遇(yù )决(jué )一(yī )事(shì )……不(bú )若(ruò )令(lìng )自(zì )逐(zhú )一(yī )披(pī )览(lǎn )桉(ān )卷(juàn ),切(qiē )不(bú )要(yào )桉(ān )吏(lì )具(jù )单(dān )。”

元(yuán )杨(yáng )瑀(yǔ )《山(shān )居(jū )新(xīn )话(huà )》:“李(lǐ )公(gōng )一(yī )日(rì )遣(qiǎn )人(rén )来(lái )杭(háng )果(guǒ )木(mù )铺(pù ),买(mǎi )砂(shā )糖(táng )十(shí )斤(jīn ),取(qǔ )其(qí )铺(pù )单(dān )。”如(rú ):账(zhàng )单(dān );礼(lǐ )单(dān );客(kè )单(dān );收(shōu )款(kuǎn )单(dān )。

10.僧(sēng )人(rén )坐(zuò )禅(chán )、礼(lǐ )佛(fó )之(zhī )具(jù )。

宋(sòng )李(lǐ )昴(mǎo )英(yīng )《送(sòng )鉴(jiàn )师(shī )往(wǎng )灵(líng )洲(zhōu )寺(sì )》诗(shī ):“孤(gū )岛(dǎo )一(yī )灯(dēng )开(kāi )佛(fó )屋(wū ),长(zhǎng )身(shēn )七(qī )尺(chǐ )占(zhàn )僧(sēng )单(dān )。”

清(qīng )杜(dù )纲(gāng )《误(wù )目(mù )醒(xǐng )心(xīn )编(biān )》第(dì )一(yī )回(huí ):“等(děng )了(le )一(yī )回(huí ),不(bú )见(jiàn )有(yǒu )人(rén )来(lái ),走(zǒu )到(dào )佛(fó )前(qián )拜(bài )单(dān )上(shàng )呆(dāi )呆(dāi )坐(zuò )着(zhe )。”

11.古(gǔ )代(dài )钱(qián )卜(bo )用(yòng )语(yǔ )。钱(qián )卜(bo )时(shí ),以(yǐ )三(sān )钱(qián )掷(zhì )之(zhī ),两(liǎng )面(miàn )一(yī )背(bèi )为(wéi )单(dān ),两(liǎng )背(bèi )一(yī )面(miàn )为(wéi )拆(chāi ),三(sān )钱(qián )皆(jiē )背(bèi )为(wéi )重(zhòng ),三(sān )钱(qián )皆(jiē )面(miàn )为(wéi )交(jiāo )。见(jiàn )《仪(yí )礼(lǐ )·士(shì )冠(guàn )礼(lǐ )》“筮(shì )与(yǔ )席(xí )所(suǒ )卦(guà )者(zhě )”唐(táng )孔(kǒng )颖(yǐng )达(dá )疏(shū )。参(cān )阅(yuè )清(qīng )钱(qián )大(dà )昕(xīn )《十(shí )驾(jià )斋(zhāi )养(yǎng )新(xīn )录(lù )·筮(shì )用(yòng )钱(qián )》。

12.单(dān )数(shù )。正(zhèng )的(de )奇(qí )数(shù )。如(rú )一(yī )、三(sān )、五(wǔ )、七(qī )、九(jiǔ )等(děng )数(shù )。

13.量(liàng )词(cí )。犹(yóu )桩(zhuāng )、件(jiàn )。

《二(èr )十(shí )年(nián )目(mù )睹(dǔ )之(zhī )怪(guài )现(xiàn )状(zhuàng )》第(dì )七(qī )五(wǔ )回(huí ):“自(zì )从(cóng )行(háng )出(chū )这(zhè )个(gè )法(fǎ )子(zǐ )之(zhī )后(hòu ),户(hù )部(bù )里(lǐ )却(què )多(duō )了(le )一(yī )单(dān )大(dà )买(mǎi )卖(mài )。”

14.只(zhī ),仅(jǐn )。

元(yuán )刘(liú )唐(táng )卿(qīng )《降(jiàng )桑(sāng )椹(zhēn )》第(dì )一(yī )摺(zhé ):“此(cǐ )雪(xuě )是(shì )国(guó )家(jiā )之(zhī )吉(jí )兆(zhào ),单(dān )应(yīng )来(lái )春(chūn )天(tiān )下(xià )青(qīng )苗(miáo )皆(jiē )发(fā ),必(bì )然(rán )大(dà )收(shōu )也(yě )。”

艾(ài )芜(wú )《端(duān )阳(yáng )节(jiē )》七(qī ):“你(nǐ )又(yòu )来(lái )了(le ),人(rén )家(jiā )上(shàng )街(jiē )单(dān )为(wéi )看(kàn )戏(xì )么(me )?”

15.置(zhì )于(yú )两(liǎng )个(gè )不(bú )同(tóng )的(de )数(shù )位(wèi )之(zhī )间(jiān ),表(biǎo )示(shì )较(jiào )大(dà )的(de )数(shù )位(wèi )后(hòu )有(yǒu )较(jiào )小(xiǎo )的(de )数(shù )位(wèi )。用(yòng )同(tóng )“零(líng )”。

宋(sòng )曾(céng )敏(mǐn )行(háng )《独(dú )醒(xǐng )杂(zá )志(zhì )》卷(juàn )一(yī ):“﹝蔡(cài )端(duān )明(míng )﹞尝(cháng )步(bù )行(háng )遇(yù )一(yī )妪(yù ),貌(mào )甚(shèn )龙(lóng )锺(zhōng ),问(wèn )其(qí )年(nián ),曰(yuē ):‘百(bǎi )单(dān )二(èr )矣(yǐ )。’”

《醒(xǐng )世(shì )姻(yīn )缘(yuán )传(chuán )》第(dì )九(jiǔ )十(shí )回(huí ):“我(wǒ )活(huó )了(le )一(yī )百(bǎi )单(dān )五(wǔ )岁(suì ),古(gǔ )往(wǎng )今(jīn )来(lái ),普(pǔ )天(tiān )地(dì )下(xià ),谁(shuí )有(yǒu )似(sì )我(wǒ )的(de )?”淮(huái )剧(jù )《千(qiān )里(lǐ )送(sòng )京(jīng )娘(niáng )》:“赵(zhào )匡(kuāng )胤(yìn )今(jīn )年(nián )二(èr )十(shí )单(dān )八(bā )岁(suì )。”如(rú ):一(yī )百(bǎi )单(dān )八(bā )将(jiāng )。

16.通(tōng )“殚(dān )”。尽(jìn ),竭(jié )尽(jìn )。

《庄(zhuāng )子(zǐ )·列(liè )御(yù )寇(kòu )》:“朱(zhū )泙(pēng )漫(màn )学(xué )屠(tú )龙(lóng )于(yú )支(zhī )离(lí )益(yì ),单(dān )千(qiān )金(jīn )之(zhī )家(jiā ),三(sān )年(nián )技(jì )成(chéng )而(ér )无(wú )所(suǒ )用(yòng )其(qí )巧(qiǎo )。”

汉(hàn )桓(huán )宽(kuān )《盐(yán )铁(tiě )论(lùn )·通(tōng )有(yǒu )》:“日(rì )给(gěi )月(yuè )单(dān ),朝(cháo )歌(gē )暮(mù )戚(qī )。”

17.通(tōng )“殚(dān )”。全(quán )部(bù )。

《礼(lǐ )记(jì )·郊(jiāo )特(tè )牲(shēng )》:“唯(wéi )为(wéi )社(shè )事(shì ),单(dān )出(chū )里(lǐ )。”

孔(kǒng )颖(yǐng )达(dá )疏(shū ):“单(dān ),尽(jìn )也(yě )。”

18.通(tōng )“箪(dān )”。参(cān )见(jiàn )“单(dān )醪(láo )”。

II

chán

ㄔㄢˊ

〔《广(guǎng )韵(yùn )》市(shì )连(lián )切(qiē ),平(píng )仙(xiān ),禅(chán )。〕

1.环(huán )绕(rào )。

《汉(hàn )书(shū )·扬(yáng )雄(xióng )传(chuán )上(shàng )》:“崇(chóng )崇(chóng )圜(huán )丘(qiū ),隆(lóng )隐(yǐn )天(tiān )兮(xī ),登(dēng )降(jiàng )峛(lǐ )崺(yǐ ),单(dān )埢(juǎn )垣(yuán )兮(xī )。”

颜(yán )师(shī )古(gǔ )注(zhù ):“单(dān ),周(zhōu )也(yě )。”一(yī )说(shuō )为(wéi )“大(dà )貌(mào )”。见(jiàn )《文(wén )选(xuǎn )·扬(yáng )雄(xióng )〈甘(gān )泉(quán )赋(fù )〉》李(lǐ )善(shàn )注(zhù )。

2.见(jiàn )“单(dān )于(yú )”。

3.见(jiàn )“单(dān )阏(è )”。

III

shàn

ㄕㄢˋ

〔《广(guǎng )韵(yùn )》时(shí )战(zhàn )切(qiē ),去(qù )线(xiàn ),禅(chán )。〕

〔《广(guǎng )韵(yùn )》常(cháng )演(yǎn )切(qiē ),上(shàng )獮(xiǎn ),禅(chán )。〕

1.姓(xìng )。

春(chūn )秋(qiū )有(yǒu )单(dān )豹(bào )。

唐(táng )有(yǒu )单(dān )雄(xióng )信(xìn )。见(jiàn )《庄(zhuāng )子(zǐ )·达(dá )生(shēng )》、《新(xīn )唐(táng )书(shū )·李(lǐ )密(mì )传(chuán )》。

2.地(dì )名(míng )。

单(dān )县(xiàn ),在(zài )山(shān )东(dōng )省(shěng )。

IV

d·n

ㄉㄢˇ

〔《集(jí )韵(yùn )》党(dǎng )旱(hàn )切(qiē ),上(shàng )缓(huǎn ),端(duān )。〕

通(tōng )“亶(dǎn )”。

诚(chéng )信(xìn ),敦(dūn )厚(hòu )。

《诗(shī )·周(zhōu )颂(sòng )·昊(hào )天(tiān )有(yǒu )成(chéng )命(mìng )》:“于(yú )缉(jī )熙(xī ),单(dān )厥(jué )心(xīn ),肆(sì )其(qí )靖(jìng )之(zhī )。”

毛(máo )传(chuán ):“单(dān ),厚(hòu )。”

陈(chén )奂(huàn )传(chuán )疏(shū ):“单(dān ),厚(hòu ),《国(guó )语(yǔ )》作(zuò )‘亶(dǎn )’。古(gǔ )单(dān )、亶(dǎn )通(tōng )。”

南(nán )朝(cháo )梁(liáng )江(jiāng )淹(yān )《萧(xiāo )被(bèi )侍(shì )中(zhōng )敦(dūn )劝(quàn )表(biǎo )》:“伏(fú )愿(yuàn )俯(fǔ )矜(jīn )单(dān )志(zhì ),赐(cì )遂(suí )前(qián )请(qǐng )。”

宋(sòng )叶(yè )适(shì )《夫(fū )人(rén )王(wáng )氏(shì )墓(mù )志(zhì )铭(míng )》:“益(yì )培(péi )后(hòu )昆(kūn ),尚(shàng )单(dān )厥(jué )心(xīn )。”

V

zhàn

ㄓㄢˋ

〔《集(jí )韵(yùn )》之(zhī )膳(shàn )切(qiē ),去(qù )线(xiàn ),章(zhāng )。〕

1.通(tōng )“战(zhàn )”。进(jìn )行(háng )战(zhàn )斗(dòu )。

马(mǎ )王(wáng )堆(duī )汉(hàn )墓(mù )帛(bó )书(shū )乙(yǐ )本(běn )《老(lǎo )子(zǐ )·德(dé )经(jīng )》:“夫(fū )兹(zī ),以(yǐ )单(dān )则(zé )朕(zhèn ),以(yǐ )守(shǒu )则(zé )固(gù )。”按(àn ),今(jīn )本(běn )《老(lǎo )子(zǐ )》作(zuò )“以(yǐ )战(zhàn )则(zé )胜(shèng )”。

马(mǎ )王(wáng )堆(duī )汉(hàn )墓(mù )帛(bó )书(shū )《十(shí )六(liù )经(jīng )·雌(cí )雄(xióng )节(jiē )》:“以(yǐ )求(qiú )则(zé )得(dé ),以(yǐ )单(dān )则(zé )克(kè )。”

2.见(jiàn )“单(dān )至(zhì )”。

VI

ch·n

ㄔㄢˇ

〔《集(jí )韵(yùn )》齿(chǐ )善(shàn )切(qiē ),上(shàng )獮(xiǎn ),昌(chāng )。〕

通(tōng )“繟(chán )”。

舒(shū )缓(huǎn )貌(mào )。

马(mǎ )王(wáng )堆(duī )汉(hàn )墓(mù )帛(bó )书(shū )乙(yǐ )本(běn )《老(lǎo )子(zǐ )·德(dé )经(jīng )》:“单(dān )而(ér )善(shàn )谋(móu )。”按(àn ),今(jīn )本(běn )《老(lǎo )子(zǐ )》作(zuò )“繟(chán )然(rán )而(ér )善(shàn )谋(móu )”。

朱(zhū )谦(qiān )之(zhī )集(jí )释(shì ):“繟(chán ),音(yīn )阐(chǎn ),舒(shū )缓(huǎn )貌(mào )。”

VII

dàn

ㄉㄢˋ

〔《集(jí )韵(yùn )》徒(tú )桉(ān )切(qiē ),去(qù )换(huàn ),定(dìng )。〕

通(tōng )“惮(dàn )”。

畏(wèi )惧(jù )。

《荀(xún )子(zǐ )·宥(yòu )坐(zuò )》:“若(ruò )不(bú )可(kě ),废(fèi )不(bú )能(néng )以(yǐ )单(dān )之(zhī )。”

王(wáng )先(xiān )谦(qiān )集(jí )解(jiě )引(yǐn )卢(lú )文(wén )弨(chāo )曰(yuē ):“《家(jiā )语(yǔ )·始(shǐ )诛(zhū )篇(piān )》作(zuò )‘又(yòu )不(bú )可(kě ),而(ér )后(hòu )以(yǐ )威(wēi )惮(dàn )之(zhī )’……元(yuán )刻(kè )作(zuò )‘或(huò )为(wéi )惮(dàn )’,与(yǔ )《家(jiā )语(yǔ )》同(tóng )。”

阅读:1393

●单(简体版)

©2015-2026 ok8.org 文学库