大人【登录】

ok8.org > 词典 > 大人

I

1.指(zhǐ )在(zài )高(gāo )位(wèi )者(zhě ),如(rú )王(wáng )公(gōng )贵(guì )族(zú )。

《易(yì )·乾(qián )》:“九(jiǔ )二(èr ):见(jiàn )龙(lóng )在(zài )田(tián ),利(lì )见(jiàn )大(dà )人(rén )。”

《史(shǐ )记(jì )·孟(mèng )子(zǐ )荀(xún )卿(qīng )列(liè )传(chuán )》:“王(wáng )公(gōng )大(dà )人(rén )初(chū )见(jiàn )其(qí )术(shù ),惧(jù )然(rán )顾(gù )化(huà ),其(qí )后(hòu )不(bú )能(néng )行(háng )之(zhī )。”

宋(sòng )王(wáng )安(ān )石(shí )《泰(tài )州(zhōu )海(hǎi )陵(líng )县(xiàn )主(zhǔ )簿(bù )许(xǔ )君(jūn )墓(mù )志(zhì )铭(míng )》:“君(jūn )既(jì )与(yǔ )兄(xiōng )元(yuán )相(xiàng )友(yǒu )爱(ài )称(chēng )天(tiān )下(xià ),而(ér )自(zì )少(shǎo )卓(zhuó )荦(luò )不(bú )羁(jī ),善(shàn )辨(biàn )说(shuō ),与(yǔ )其(qí )兄(xiōng )俱(jù )以(yǐ )智(zhì )略(luè )为(wéi )当(dāng )世(shì )大(dà )人(rén )所(suǒ )器(qì )。”

2.在(zài )官(guān )场(chǎng )中(zhōng )成(chéng )为(wéi )下(xià )属(shǔ )对(duì )上(shàng )司(sī )的(de )习(xí )惯(guàn )称(chēng )呼(hū )。

《儒(rú )林(lín )外(wài )史(shǐ )》第(dì )二(èr )三(sān )回(huí ):“只(zhī )见(jiàn )长(zhǎng )班(bān )进(jìn )来(lái )跪(guì )着(zhe )禀(bǐng )道(dào ):‘部(bù )里(lǐ )大(dà )人(rén )升(shēng )堂(táng )了(le )。’”清(qīng )福(fú )格(gé )《听(tīng )雨(yǔ )丛(cóng )谈(tán )·大(dà )人(rén )》:“本(běn )朝(cháo )内(nèi )大(dà )臣(chén )、都(dōu )统(tǒng )、尚(shàng )书(shū )、侍(shì )郎(láng )、卿(qīng )寺(sì )、学(xué )士(shì )、堂(táng )上(shàng )官(guān ),皆(jiē )称(chēng )大(dà )人(rén )。中(zhōng )允(yǔn )、洗(xǐ )马(mǎ )、赞(zàn )善(shàn )、巡(xún )城(chéng )御(yù )史(shǐ )、掌(zhǎng )科(kē )给(gěi )事(shì ),皆(jiē )在(zài )本(běn )署(shǔ )中(zhōng )称(chēng )大(dà )人(rén ),出(chū )署(shǔ )则(zé )否(fǒu )也(yě )。外(wài )官(guān )文(wén )职(zhí )督(dū )抚(fǔ )、学(xué )政(zhèng )……武(wǔ )职(zhí )提(tí )督(dū )、副(fù )督(dū )统(tǒng )、总(zǒng )兵(bīng )、城(chéng )守(shǒu )慰(wèi ),皆(jiē )称(chēng )大(dà )人(rén )。”

《老(lǎo )残(cán )游(yóu )记(jì )》第(dì )五(wǔ )回(huí ):“响(xiǎng )头(tóu )不(bú )知(zhī )磕(kē )了(le )几(jǐ )千(qiān ),总(zǒng )没(méi )有(yǒu )人(rén )挽(wǎn )回(huí )得(dé )动(dòng )这(zhè )玉(yù )大(dà )人(rén )的(de )牛(niú )性(xìng )。”

3.犹(yóu )言(yán )王(wáng )者(zhě )。

晋(jìn )陆(lù )机(jī )《演(yǎn )连(lián )珠(zhū )》之(zhī )三(sān ):“大(dà )人(rén )基(jī )命(mìng ),不(bú )擢(zhuó )才(cái )于(yú )后(hòu )土(tǔ )。”

《新(xīn )唐(táng )书(shū )·陈(chén )子(zǐ )昂(áng )传(chuán )》:“凡(fán )大(dà )人(rén )初(chū )制(zhì )天(tiān )下(xià ),必(bì )有(yǒu )凶(xiōng )乱(luàn )叛(pàn )逆(nì )之(zhī )人(rén )为(wéi )我(wǒ )驱(qū )除(chú ),以(yǐ )明(míng )天(tiān )诛(zhū )。”

4.对(duì )宫(gōng )闱(wéi )近(jìn )侍(shì )的(de )尊(zūn )称(chēng )。

《后(hòu )汉(hàn )书(shū )·陈(chén )球(qiú )传(chuán )》:“球(qiú )小(xiǎo )妻(qī ),程(chéng )璜(huáng )之(zhī )女(nǚ ),璜(huáng )用(yòng )事(shì )宫(gōng )中(zhōng ),所(suǒ )谓(wèi )程(chéng )大(dà )人(rén )也(yě )。”

《晋(jìn )书(shū )·刘(liú )曜(yào )载(zǎi )记(jì )》:“猗(yī )曰(yuē ):‘吾(wú )为(wéi )卿(qīng )作(zuò )计(jì ),卿(qīng )能(néng )用(yòng )不(bú )?’二(èr )人(rén )皆(jiē )曰(yuē ):‘谨(jǐn )奉(fèng )大(dà )人(rén )之(zhī )教(jiāo )。’”

5.指(zhǐ )世(shì )家(jiā )豪(háo )右(yòu )。

《后(hòu )汉(hàn )书(shū )·岑(cén )彭(péng )传(chuán )》:“彭(péng )因(yīn )言(yán )韩(hán )歆(xīn )南(nán )阳(yáng )大(dà )人(rén ),可(kě )以(yǐ )为(wéi )用(yòng )。”

李(lǐ )贤(xián )注(zhù ):“大(dà )人(rén ),谓(wèi )大(dà )家(jiā )豪(háo )右(yòu )。”

6.指(zhǐ )德(dé )行(háng )高(gāo )尚(shàng )、志(zhì )趣(qù )高(gāo )远(yuǎn )的(de )人(rén )。

《孟(mèng )子(zǐ )·告(gào )子(zǐ )上(shàng )》:“从(cóng )其(qí )大(dà )体(tǐ )为(wéi )大(dà )人(rén ),从(cóng )其(qí )小(xiǎo )体(tǐ )为(wéi )小(xiǎo )人(rén )。”

汉(hàn )扬(yáng )雄(xióng )《法(fǎ )言(yán )·学(xué )行(háng )》:“大(dà )人(rén )之(zhī )学(xué )也(yě )为(wéi )道(dào ),小(xiǎo )人(rén )之(zhī )学(xué )也(yě )为(wéi )利(lì )。”

三(sān )国(guó )魏(wèi )阮(ruǎn )籍(jí )《大(dà )人(rén )先(xiān )生(shēng )传(chuán )》:“夫(fū )大(dà )人(rén )者(zhě ),乃(nǎi )与(yǔ )造(zào )物(wù )同(tóng )体(tǐ ),天(tiān )下(xià )并(bìng )生(shēng ),逍(xiāo )遥(yáo )浮(fú )世(shì )与(yǔ )道(dào )俱(jù )成(chéng )。”

清(qīng )秋(qiū )瑾(jǐn )《失(shī )题(tí )》诗(shī ):“大(dà )人(rén )处(chù )世(shì )当(dāng )与(yǔ )神(shén )物(wù )游(yóu ),顾(gù )彼(bǐ )豚(tún )犬(quǎn )诸(zhū )儿(ér )安(ān )足(zú )伍(wǔ )。”

7.对(duì )老(lǎo )者(zhě )、长(zhǎng )者(zhě )的(de )敬(jìng )称(chēng )。

《后(hòu )汉(hàn )书(shū )·苏(sū )章(zhāng )传(chuán )》:“祖(zǔ )父(fù )纯(chún ),字(zì )桓(huán )公(gōng )……三(sān )辅(fǔ )号(hào )为(wéi )‘大(dà )人(rén )’。”

李(lǐ )贤(xián )注(zhù ):“大(dà )人(rén ),长(zhǎng )老(lǎo )之(zhī )称(chēng ),言(yán )尊(zūn )事(shì )之(zhī )也(yě )。”

《后(hòu )汉(hàn )书(shū )·李(lǐ )固(gù )传(chuán )》:“一(yī )日(rì )朝(cháo )会(huì ),见(jiàn )诸(zhū )侍(shì )中(zhōng )并(bìng )皆(jiē )年(nián )少(shǎo ),无(wú )一(yī )宿(xiǔ )儒(rú )大(dà )人(rén )可(kě )顾(gù )问(wèn )者(zhě ),诚(chéng )可(kě )歎(tàn )息(xī )。”

8.对(duì )父(fù )母(mǔ )叔(shū )伯(bó )等(děng )长(zhǎng )辈(bèi )的(de )敬(jìng )称(chēng )。

《史(shǐ )记(jì )·高(gāo )祖(zǔ )本(běn )纪(jì )》:“高(gāo )祖(zǔ )奉(fèng )玉(yù )卮(zhī ),起(qǐ )为(wéi )太(tài )上(shàng )皇(huáng )寿(shòu ),曰(yuē ):‘始(shǐ )大(dà )人(rén )常(cháng )以(yǐ )臣(chén )无(wú )赖(lài ),不(bú )能(néng )治(zhì )产(chǎn )业(yè ),不(bú )如(rú )仲(zhòng )力(lì )。’”

《汉(hàn )书(shū )·淮(huái )阳(yáng )宪(xiàn )王(wáng )刘(liú )钦(qīn )传(chuán )》:“博(bó )辞(cí )去(qù ),令(lìng )弟(dì )光(guāng )恐(kǒng )云(yún )王(wáng )遇(yù )大(dà )人(rén )益(yì )解(jiě ),博(bó )欲(yù )上(shàng )书(shū )为(wéi )大(dà )人(rén )乞(qǐ )骸(hái )骨(gǔ )去(qù )。”

颜(yán )师(shī )古(gǔ )注(zhù ):“大(dà )人(rén ),博(bó )自(zì )称(chēng )其(qí )母(mǔ )也(yě )。”

《玉(yù )台(tái )新(xīn )咏(yǒng )·古(gǔ )诗(shī )<为(wéi )焦(jiāo )仲(zhòng )卿(qīng )妻(qī )作(zuò )>》:“三(sān )日(rì )断(duàn )五(wǔ )匹(pǐ ),大(dà )人(rén )故(gù )嫌(xián )迟(chí )。”

《金(jīn )瓶(píng )梅(méi )词(cí )话(huà )》第(dì )七(qī )回(huí ):“这(zhè )里(lǐ )是(shì )姑(gū )奶(nǎi )奶(nǎi )大(dà )人(rén ),有(yǒu )话(huà )不(bú )先(xiān )来(lái )和(hé )姑(gū )奶(nǎi )奶(nǎi )说(shuō ),再(zài )和(hé )谁(shuí )说(shuō )。”

9.对(duì )同(tóng )辈(bèi )或(huò )朋(péng )辈(bèi )中(zhōng )年(nián )事(shì )稍(shāo )长(zhǎng )者(zhě ),于(yú )通(tōng )信(xìn )时(shí )亦(yì )常(cháng )用(yòng )此(cǐ )称(chēng )。

清(qīng )秋(qiū )瑾(jǐn )《致(zhì )秋(qiū )誉(yù )章(zhāng )书(shū )》:“大(dà )哥(gē )大(dà )人(rén )手(shǒu )足(zú )。”

鲁(lǔ )迅(xùn )《书(shū )信(xìn )集(jí )·致(zhì )蒋(jiǎng )抑(yì )卮(zhī )》:“此(cǐ )颂(sòng )抑(yì )卮(zhī )长(zhǎng )兄(xiōng )大(dà )人(rén )进(jìn )步(bù )。”

10.指(zhǐ )成(chéng )年(nián )人(rén )。

《后(hòu )汉(hàn )书(shū )·南(nán )蛮(mán )传(chuán )》:“汉(hàn )兴(xìng ),改(gǎi )为(wéi )武(wǔ )陵(líng ),岁(suì )令(lìng )大(dà )人(rén )输(shū )布(bù )一(yī )匹(pǐ ),小(xiǎo )口(kǒu )二(èr )丈(zhàng ),是(shì )谓(wèi )賨(cóng )布(bù )。虽(suī )时(shí )为(wéi )寇(kòu )盗(dào ),而(ér )不(bú )足(zú )为(wéi )郡(jùn )国(guó )患(huàn )。”

《百(bǎi )喻(yù )经(jīng )·猕(mí )猴(hóu )喻(yù )》:“昔(xī )有(yǒu )一(yī )獮(xiǎn )猴(hóu ),为(wéi )大(dà )人(rén )所(suǒ )打(dǎ ),不(bú )能(néng )奈(nài )何(hé ),反(fǎn )怨(yuàn )小(xiǎo )儿(ér )。”

《红(hóng )楼(lóu )梦(mèng )》第(dì )五(wǔ )六(liù )回(huí ):“虽(suī )然(rán )我(wǒ )们(men )宝(bǎo )玉(yù )淘(táo )气(qì )古(gǔ )怪(guài ),有(yǒu )时(shí )见(jiàn )了(le )人(rén )客(kè ),规(guī )矩(jǔ )礼(lǐ )数(shù )更(gèng )比(bǐ )大(dà )人(rén )有(yǒu )礼(lǐ )。”

丁(dīng )玲(líng )《奔(bēn )》:“大(dà )人(rén )们(men )不(bú )知(zhī )在(zài )喊(hǎn )些(xiē )什(shí )么(me ),小(xiǎo )孩(hái )子(zǐ )也(yě )跟(gēn )着(zhe )在(zài )喊(hǎn )。”

11.身(shēn )材(cái )长(zhǎng )大(dà )的(de )人(rén )。

《山(shān )海(hǎi )经(jīng )·大(dà )荒(huāng )东(dōng )经(jīng )》:“有(yǒu )一(yī )大(dà )人(rén )踆(qūn )其(qí )上(shàng ),张(zhāng )其(qí )两(liǎng )臂(bì )。”臂(bì ),一(yī )本(běn )作(zuò )“耳(ěr )”。

《汉(hàn )书(shū )·五(wǔ )行(háng )志(zhì )下(xià )之(zhī )上(shàng )》:“史(shǐ )记(jì )秦(qín )始(shǐ )皇(huáng )帝(dì )二(èr )十(shí )六(liù )年(nián ),有(yǒu )大(dà )人(rén )长(zhǎng )五(wǔ )丈(zhàng ),足(zú )履(lǚ )六(liù )尺(chǐ ),皆(jiē )夷(yí )狄(dí )服(fú ),凡(fán )十(shí )二(èr )人(rén ),见(jiàn )于(yú )临(lín )洮(táo )。”

《三(sān )国(guó )志(zhì )·魏(wèi )志(zhì )·陈(chén )留(liú )王(wáng )奂(huàn )传(chuán )》:“襄(xiāng )武(wǔ )县(xiàn )言(yán )有(yǒu )大(dà )人(rén )见(jiàn ),长(zhǎng )三(sān )丈(zhàng )馀(yú ),迹(jì )长(zhǎng )三(sān )尺(chǐ )二(èr )寸(cùn )。”

12.古(gǔ )代(dài )北(běi )方(fāng )部(bù )族(zú )首(shǒu )领(lǐng )之(zhī )称(chēng )。

《后(hòu )汉(hàn )书(shū )·南(nán )匈(xiōng )奴(nú )传(chuán )》:“八(bā )部(bù )大(dà )人(rén )共(gòng )议(yì )立(lì )比(bǐ )为(wéi )呼(hū )韩(hán )邪(xié )单(dān )于(yú )。”

《周(zhōu )书(shū )·文(wén )帝(dì )纪(jì )上(shàng )》:“有(yǒu )葛(gě )乌(wū )菟(tú )者(zhě ),雄(xióng )武(wǔ )多(duō )算(suàn )略(luè ),鲜(xiān )卑(bēi )慕(mù )之(zhī ),奉(fèng )以(yǐ )为(wéi )主(zhǔ ),遂(suí )总(zǒng )十(shí )二(èr )部(bù )落(luò ),世(shì )为(wéi )大(dà )人(rén )。”

《新(xīn )五(wǔ )代(dài )史(shǐ )·四(sì )夷(yí )附(fù )录(lù )一(yī )·契(qì )丹(dān )》:“其(qí )部(bù )族(zú )之(zhī )大(dà )者(zhě )曰(yuē )大(dà )贺(hè )氏(shì ),后(hòu )分(fèn )为(wéi )八(bā )部(bù )……部(bù )之(zhī )长(zhǎng )号(hào )大(dà )人(rén ),而(ér )常(cháng )推(tuī )一(yī )大(dà )人(rén )建(jiàn )旗(qí )鼓(gǔ )以(yǐ )统(tǒng )八(bā )部(bù )。”

II

周(zhōu )代(dài )占(zhàn )梦(mèng )之(zhī )官(guān )。

《诗(shī )·小(xiǎo )雅(yǎ )·斯(sī )干(gàn )》:“大(dà )人(rén )占(zhàn )之(zhī )。”

朱(zhū )熹(xī )集(jí )传(chuán ):“大(dà )人(rén ),太(tài )卜(bo )之(zhī )属(shǔ ),占(zhàn )梦(mèng )之(zhī )官(guān )也(yě )。”

阅读:2245

●大人(简体版)

©2015-2026 ok8.org 文学库