督【登录】

ok8.org > 汉字/字典 > 督

督(dū )字(zì )的(de )笔(bǐ )画(huà ):13画(huà );

dū

ㄉㄨ

〔《广(guǎng )韵(yùn )》冬(dōng )毒(dú )切(qiē ),入(rù )沃(wò ),端(duān )。〕

1.观(guān )察(chá );察(chá )看(kàn )。

《管(guǎn )子(zǐ )·九(jiǔ )守(shǒu )》:“修(xiū )名(míng )而(ér )督(dū )实(shí ),按(àn )实(shí )而(ér )定(dìng )名(míng )。”

《韩(hán )非(fēi )子(zǐ )·八(bā )经(jīng )》:“有(yǒu )道(dào )之(zhī )主(zhǔ )听(tīng )言(yán ),督(dū )其(qí )用(yòng ),课(kè )其(qí )功(gōng ),功(gōng )课(kè )而(ér )赏(shǎng )罚(fá )生(shēng )焉(yān )。”

《汉(hàn )书(shū )·赵(zhào )敬(jìng )肃(sù )王(wáng )刘(liú )彭(péng )祖(zǔ )传(chuán )》:“上(shàng )书(shū )愿(yuàn )督(dū )国(guó )中(zhōng )盗(dào )贼(zéi )。”

颜(yán )师(shī )古(gǔ )注(zhù ):“督(dū ),视(shì )察(chá )也(yě )。”

2.正(zhèng );纠(jiū )正(zhèng )。

《周(zhōu )礼(lǐ )·春(chūn )官(guān )·大(dà )祝(zhù )》:“禁(jìn )督(dū )逆(nì )祀(sì )命(mìng )者(zhě )。”

郑(zhèng )玄(xuán )注(zhù ):“督(dū ),正(zhèng )也(yě )。正(zhèng )王(wáng )之(zhī )所(suǒ )命(mìng )诸(zhū )侯(hóu )之(zhī )所(suǒ )祀(sì ),有(yǒu )逆(nì )者(zhě )则(zé )刑(xíng )罚(fá )焉(yān )。”

《逸(yì )周(zhōu )书(shū )·本(běn )典(diǎn )》:“能(néng )督(dū )民(mín )过(guò )者(zhě ),德(dé )也(yě )。”

朱(zhū )右(yòu )曾(céng )校(xiào )释(shì ):“督(dū ),正(zhèng )也(yě )。”

《文(wén )选(xuǎn )·嵇(jī )康(kāng )〈琴(qín )赋(fù )〉》:“乃(nǎi )使(shǐ )离(lí )子(zǐ )督(dū )墨(mò ),匠(jiàng )石(shí )奋(fèn )斤(jīn )。”

刘(liú )良(liáng )注(zhù ):“督(dū ),正(zhèng )也(yě )。墨(mò ),绳(shéng )也(yě )。”

3.责(zé )备(bèi );责(zé )罚(fá )。

汉(hàn )王(wáng )充(chōng )《论(lùn )衡(héng )·寒(hán )温(wēn )》:“父(fù )子(zǐ )相(xiàng )怒(nù ),夫(fū )妻(qī )相(xiàng )督(dū )。”

清(qīng )王(wáng )夫(fū )之(zhī )《宋(sòng )论(lùn )·太(tài )祖(zǔ )》:“恩(ēn )不(bú )洽(qià ),故(gù )不(bú )敢(gǎn )以(yǐ )苛(kē )法(fǎ )督(dū )吏(lì )民(mín )。”

4.监(jiān )视(shì )。

《汉(hàn )书(shū )·萧(xiāo )何(hé )传(chuán )》:“及(jí )高(gāo )祖(zǔ )起(qǐ )为(wéi )沛(pèi )公(gōng ),何(hé )尝(cháng )为(wéi )丞(chéng )督(dū )事(shì )。”

颜(yán )师(shī )古(gǔ )注(zhù ):“督(dū ),谓(wèi )监(jiān )视(shì )之(zhī )也(yě )。”

明(míng )夏(xià )完(wán )淳(chún )《续(xù )幸(xìng )存(cún )录(lù )·南(nán )都(dōu )大(dà )略(luè )》:“可(kě )法(fǎ )谕(yù )四(sì )镇(zhèn )渡(dù )河(hé ),亲(qīn )督(dū )其(qí )行(háng )。”参(cān )见(jiàn )“督(dū )看(kàn )”。

5.督(dū )促(cù );催(cuī )促(cù )。

《后(hòu )汉(hàn )书(shū )·张(zhāng )纯(chún )传(chuán )》:“五(wǔ )年(nián ):拜(bài )太(tài )中(zhōng )大(dà )夫(fū ),使(shǐ )将(jiāng )颍(yǐng )川(chuān )突(tū )骑(qí )安(ān )集(jí )荆(jīng )、徐(xú )、扬(yáng )部(bù ),督(dū )委(wěi )输(shū ),监(jiān )诸(zhū )将(jiāng )营(yíng )。”

李(lǐ )贤(xián )注(zhù ):“督(dū ),促(cù )也(yě )。”

《新(xīn )唐(táng )书(shū )·刘(liú )晏(yàn )传(chuán )》:“趣(qù )督(dū )倚(yǐ )办(bàn ),故(gù )能(néng )成(chéng )功(gōng )。”

宋(sòng )曾(céng )巩(gǒng )《尚(shàng )书(shū )都(dōu )官(guān )员(yuán )外(wài )郎(láng )王(wáng )公(gōng )墓(mù )志(zhì )铭(míng )》:“其(qí )督(dū )赋(fù )税(shuì ),未(wèi )尝(cháng )急(jí )贫(pín )民(mín )。”

毛(máo )泽(zé )东(dōng )《向(xiàng )国(guó )民(mín )党(dǎng )的(de )十(shí )点(diǎn )要(yào )求(qiú )》:“亟(jí )宜(yí )再(zài )颁(bān )明(míng )令(lìng ),严(yán )督(dū )全(quán )国(guó )实(shí )行(háng )。”

6.徵(zhēng )收(shōu )。

《新(xīn )唐(táng )书(shū )·李(lǐ )翱(áo )传(chuán )》:“改(gǎi )税(shuì )法(fǎ ),不(bú )督(dū )钱(qián )而(ér )纳(nà )布(bù )帛(bó )。”

7.劝(quàn )。

唐(táng )张(zhāng )说(shuō )《季(jì )春(chūn )下(xià )旬(xún )诏(zhào )宴(yàn )薛(xuē )王(wáng )山(shān )池(chí )序(xù )》:“仙(xiān )倡(chàng )宥(yòu )乐(lè ),中(zhōng )贵(guì )督(dū )酒(jiǔ ),太(tài )平(píng )佳(jiā )事(shì ),前(qián )史(shǐ )未(wèi )书(shū )。”

清(qīng )王(wáng )夫(fū )之(zhī )《诗(shī )广(guǎng )传(chuán )·论(lùn )〈关(guān )雎(jū )〉》:“督(dū )子(zǐ )以(yǐ )孝(xiào ),不(bú )如(rú )其(qí )安(ān )子(zǐ );督(dū )弟(dì )以(yǐ )友(yǒu ),不(bú )如(rú )其(qí )裕(yù )弟(dì );督(dū )妇(fù )以(yǐ )顺(shùn ),不(bú )如(rú )其(qí )绥(suí )妇(fù )。”

8.治(zhì )理(lǐ );整(zhěng )理(lǐ )。

宋(sòng )孙(sūn )光(guāng )宪(xiàn )《北(běi )梦(mèng )琐(suǒ )言(yán )》卷(juàn )二(èr )十(shí ):“方(fāng )遇(yù )疾(jí )卒(zú ),子(zǐ )幼(yòu )不(bú )能(néng )督(dū )家(jiā )业(yè )。”

宋(sòng )苏(sū )轼(shì )《物(wù )类(lèi )相(xiàng )感(gǎn )志(zhì )·文(wén )房(fáng )》:“或(huò )纸(zhǐ )或(huò )文(wén )书(shū )督(dū )齐(qí ),须(xū )摊(tān )桌(zhuō )上(shàng ),督(dū )则(zé )齐(qí )。”

9.指(zhǐ )大(dà )将(jiāng )。

《后(hòu )汉(hàn )书(shū )·郭(guō )躬(gōng )传(chuán )》:“军(jūn )征(zhēng ),校(xiào )尉(wèi )一(yī )统(tǒng )于(yú )督(dū )。”

李(lǐ )贤(xián )注(zhù ):“督(dū ),谓(wèi )大(dà )将(jiāng )。”

《三(sān )国(guó )志(zhì )·蜀(shǔ )志(zhì )·诸(zhū )葛(gě )亮(liàng )传(chuán )》:“将(jiāng )军(jūn )向(xiàng )宠(chǒng ),性(xìng )行(háng )淑(shū )均(jūn ),晓(xiǎo )畅(chàng )军(jūn )事(shì ),试(shì )用(yòng )于(yú )昔(xī )日(rì ),先(xiān )帝(dì )称(chēng )之(zhī )曰(yuē )能(néng ),是(shì )以(yǐ )众(zhòng )议(yì )举(jǔ )宠(chǒng )为(wéi )督(dū )。”

《资(zī )治(zhì )通(tōng )鉴(jiàn )·汉(hàn )献(xiàn )帝(dì )建(jiàn )安(ān )二(èr )十(shí )二(èr )年(nián )》:“盛(shèng )忠(zhōng )而(ér )勤(qín )强(qiáng ),有(yǒu )胆(dǎn )略(luè )器(qì )用(yòng ),好(hǎo )万(wàn )人(rén )督(dū )也(yě )。”

10.明(míng )清(qīng )时(shí )“总(zǒng )督(dū )”的(de )省(shěng )称(chēng )。

明(míng )夏(xià )完(wán )淳(chún )《续(xù )幸(xìng )存(cún )录(lù )·南(nán )都(dōu )大(dà )略(luè )》:“凤(fèng )督(dū )马(mǎ )士(shì )英(yīng )拥(yōng )强(qiáng )兵(bīng ),挟(jiā )四(sì )镇(zhèn )以(yǐ )恫(dòng )喝(hē )南(nán )都(dōu )诸(zhū )大(dà )臣(chén )。”

清(qīng )袁(yuán )枚(méi )《书(shū )鲁(lǔ )亮(liàng )侪(chái )》:“田(tián )督(dū )有(yǒu )令(lìng ),虽(suī )十(shí )鲁(lǔ )公(gōng )奚(xī )能(néng )为(wéi )?”

11.统(tǒng )领(lǐng );督(dū )率(lǜ )。

《三(sān )国(guó )志(zhì )·蜀(shǔ )志(zhì )·姜(jiāng )维(wéi )传(chuán )》:“维(wéi )粮(liáng )尽(jìn )退(tuì )还(hái ),明(míng )年(nián ),加(jiā )督(dū )中(zhōng )外(wài )军(jūn )事(shì )。”

《明(míng )史(shǐ )·太(tài )祖(zǔ )纪(jì )一(yī )》:“十(shí )二(èr )月(yuè )丙(bǐng )申(shēn )还(hái )应(yīng )天(tiān ),常(cháng )遇(yù )春(chūn )留(liú )督(dū )诸(zhū )军(jūn )。”徐(xú )珂(kē )《清(qīng )稗(bài )类(lèi )钞(chāo )·战(zhàn )事(shì )·冯(féng )婉(wǎn )贞(zhēn )胜(shèng )英(yīng )人(rén )于(yú )谢(xiè )庄(zhuāng )》:“谍(dié )报(bào )敌(dí )骑(qí )至(zhì ),旋(xuán )见(jiàn )一(yī )白(bái )酋(qiú )督(dū )印(yìn )度(dù )卒(zú )约(yuē )百(bǎi )人(rén )。”

12.中(zhōng )央(yāng );中(zhōng )间(jiān )。

《周(zhōu )礼(lǐ )·考(kǎo )工(gōng )记(jì )·匠(jiàng )人(rén )》“堂(táng )涂(tú )十(shí )有(yǒu )二(èr )分(fèn )”汉(hàn )郑(zhèng )玄(xuán )注(zhù ):“分(fèn )其(qí )督(dū )旁(páng )之(zhī )脩(yǒu )。”

贾(jiǎ )公(gōng )彦(yàn )疏(shū ):“名(míng )中(zhōng )央(yāng )为(wéi )督(dū )。督(dū )者(zhě ),所(suǒ )以(yǐ )督(dū )率(lǜ )两(liǎng )旁(páng )。”

汉(hàn )扬(yáng )雄(xióng )《太(tài )玄(xuán )·周(zhōu )》:“植(zhí )中(zhōng )枢(shū ),立(lì )督(dū )虑(lǜ )也(yě )。”

司(sī )马(mǎ )光(guāng )集(jí )注(zhù ):“督(dū ),犹(yóu )中(zhōng )也(yě )。”

13.中(zhōng )医(yī )学(xué )名(míng )词(cí )。督(dū )脉(mò )。

《庄(zhuāng )子(zǐ )·养(yǎng )生(shēng )主(zhǔ )》:“缘(yuán )督(dū )以(yǐ )为(wéi )经(jīng )。”

郭(guō )庆(qìng )藩(fān )集(jí )释(shì )引(yǐn )王(wáng )夫(fū )之(zhī )曰(yuē ):“身(shēn )后(hòu )之(zhī )中(zhōng )脉(mò )曰(yuē )督(dū )。”

晋(jìn )王(wáng )叔(shū )和(hé )《脉(mò )经(jīng )·平(píng )七(qī )经(jīng )八(bā )脉(mò )病(bìng )》:“督(dū )之(zhī )为(wéi )病(bìng ),嵴(jí )彊(jiāng )而(ér )厥(jué )。”参(cān )见(jiàn )“督(dū )脉(mò )”、“督(dū )任(rèn )”。

14.通(tōng )“笃(dǔ )”。厚(hòu )。

《左(zuǒ )传(chuán )·僖(xī )公(gōng )十(shí )二(èr )年(nián )》:“余(yú )嘉(jiā )乃(nǎi )勳(xūn ),应(yīng )乃(nǎi )懿(yì )德(dé ),谓(wèi )督(dū )不(bú )忘(wàng )。”

陆(lù )德(dé )明(míng )释(shì )文(wén ):“督(dū ),音(yīn )笃(dǔ )。”

宋(sòng )王(wáng )应(yīng )麟(lín )《困(kùn )学(xué )纪(jì )闻(wén )·评(píng )文(wén )》:“李(lǐ )善(shàn )注(zhù )《文(wén )选(xuǎn )》,详(xiáng )且(qiě )博(bó )矣(yǐ ),然(rán )犹(yóu )有(yǒu )遗(yí )缺(quē )。尝(cháng )观(guān )《杨(yáng )荆(jīng )州(zhōu )诔(lěi )》‘谓(wèi )督(dū )勳(xūn )劳(láo )’,不(bú )引(yǐn )《左(zuǒ )氏(shì )》‘谓(wèi )督(dū )不(bú )忘(wàng )’。”

翁(wēng )元(yuán )圻(qí )注(zhù ):“谓(wèi )督(dū )不(bú )忘(wàng ),即(jí )《微(wēi )子(zǐ )之(zhī )命(mìng )》曰(yuē )笃(dǔ )不(bú )忘(wàng )也(yě )。古(gǔ )字(zì )督(dū )与(yǔ )‘笃(dǔ )’通(tōng )用(yòng )。以(yǐ )督(dū )为(wéi )察(chá ),非(fēi )也(yě )。”

15.方(fāng )言(yán )。竖(shù )立(lì )。

清(qīng )范(fàn )寅(yín )《越(yuè )谚(yàn )》卷(juàn )下(xià ):“督(dū ),越(yuè )以(yǐ )眠(mián )者(zhě )竖(shù )之(zhī )为(wéi )督(dū )。”

16.姓(xìng )。

春(chūn )秋(qiū )晋(jìn )有(yǒu )督(dū )戎(róng )。见(jiàn )《左(zuǒ )传(chuán )·襄(xiāng )公(gōng )二(èr )十(shí )三(sān )年(nián )》。

阅读:1706

●督(简体版)

©2015-2026 ok8.org 文学库