矢【登录】

ok8.org > 汉字/字典 > 矢

矢(shǐ )字(zì )的(de )笔(bǐ )画(huà ):5画(huà );

sh·

ㄕˇ

〔《广(guǎng )韵(yùn )》式(shì )视(shì )切(qiē ),上(shàng )旨(zhǐ ),书(shū )。〕

1.一(yī )种(zhǒng )古(gǔ )兵(bīng )器(qì ),即(jí )箭(jiàn )。以(yǐ )木(mù )或(huò )竹(zhú )製(zhì )成(chéng )。

《易(yì )·繫(jì )辞(cí )下(xià )》:“弦(xián )木(mù )为(wéi )弧(hú ),剡(yǎn )木(mù )为(wéi )矢(shǐ )。”

《史(shǐ )记(jì )·鲁(lǔ )仲(zhòng )连(lián )邹(zōu )阳(yáng )列(liè )传(chuán )》:“鲁(lǔ )连(lián )乃(nǎi )为(wéi )书(shū ),约(yuē )之(zhī )矢(shǐ ),以(yǐ )射(shè )城(chéng )中(zhōng ),遗(yí )燕(yàn )将(jiāng )。”

唐(táng )韩(hán )愈(yù )《〈张(zhāng )中(zhōng )丞(chéng )传(chuán )〉后(hòu )序(xù )》:“﹝南(nán )霁(jì )云(yún )﹞将(jiāng )出(chū )城(chéng ),抽(chōu )矢(shǐ )射(shè )佛(fó )寺(sì )浮(fú )图(tú ),矢(shǐ )着(zhe )其(qí )上(shàng )砖(zhuān )半(bàn )箭(jiàn )。”

毛(máo )泽(zé )东(dōng )《整(zhěng )顿(dùn )党(dǎng )的(de )作(zuò )风(fēng )》:“拿(ná )一(yī )句(jù )通(tōng )俗(sú )的(de )话(huà )来(lái )讲(jiǎng ),就(jiù )是(shì )‘有(yǒu )的(de )放(fàng )矢(shǐ )’。‘矢(shǐ )’就(jiù )是(shì )箭(jiàn ),‘的(de )’就(jiù )是(shì )靶(bǎ )。放(fàng )箭(jiàn )要(yào )对(duì )准(zhǔn )靶(bǎ )。马(mǎ )克(kè )思(sī )列(liè )宁(níng )主(zhǔ )义(yì )和(hé )中(zhōng )国(guó )革(gé )命(mìng )的(de )关(guān )係(xì ),就(jiù )是(shì )箭(jiàn )和(hé )靶(bǎ )的(de )关(guān )係(xì )。”参(cān )阅(yuè )宋(sòng )王(wáng )观(guān )国(guó )《学(xué )林(lín )·矢(shǐ )》。

2.古(gǔ )代(dài )投(tóu )壶(hú )或(huò )樗(chū )蒲(pú )等(děng )游(yóu )戏(xì )中(zhōng )用(yòng )的(de )筹(chóu )。

《礼(lǐ )记(jì )·投(tóu )壶(hú )》:“投(tóu )壶(hú )之(zhī )礼(lǐ ),主(zhǔ )人(rén )奉(fèng )矢(shǐ ),司(sī )射(shè )奉(fèng )中(zhōng ),使(shǐ )人(rén )执(zhí )壶(hú )。”

郑(zhèng )玄(xuán )注(zhù ):“矢(shǐ ),所(suǒ )以(yǐ )投(tóu )者(zhě )也(yě )。”

孙(sūn )希(xī )旦(dàn )集(jí )解(jiě ):“矢(shǐ )用(yòng )木(mù )为(wéi )之(zhī )而(ér )不(bú )去(qù )皮(pí ),无(wú )羽(yǔ )镞(zú )之(zhī )属(shǔ ),与(yǔ )射(shè )者(zhě )之(zhī )矢(shǐ )不(bú )同(tóng ),但(dàn )投(tóu )壶(hú )本(běn )所(suǒ )以(yǐ )代(dài )射(shè ),故(gù )亦(yì )因(yīn )名(míng )为(wéi )矢(shǐ )焉(yān )。”

《晋(jìn )书(shū )·后(hòu )妃(fēi )传(chuán )上(shàng )·胡(hú )贵(guì )嫔(pín )》:“帝(dì )尝(cháng )与(yǔ )之(zhī )摴(chī )蒱(pú ),争(zhēng )矢(shǐ ),遂(suí )伤(shāng )上(shàng )指(zhǐ )。”

3.直(zhí ),笔(bǐ )直(zhí )。

《诗(shī )·小(xiǎo )雅(yǎ )·大(dà )东(dōng )》:“周(zhōu )道(dào )如(rú )砥(dǐ ),其(qí )直(zhí )如(rú )矢(shǐ )。”

朱(zhū )熹(xī )集(jí )传(chuán ):“矢(shǐ ),言(yán )直(zhí )也(yě )。”

4.引(yǐn )申(shēn )指(zhǐ )正(zhèng )直(zhí );坚(jiān )贞(zhēn )。

明(míng )徐(xú )渭(wèi )《鞠(jū )赋(fù )》:“有(yǒu )似(sì )乎(hū )贞(zhēn )女(nǚ )永(yǒng )绝(jué )乎(hū )夫(fū )君(jūn ),放(fàng )臣(chén )怀(huái )国(guó )而(ér )酸(suān )悲(bēi )……外(wài )容(róng )色(sè )之(zhī )凋(diāo )伤(shāng ),实(shí )中(zhōng )心(xīn )之(zhī )永(yǒng )矢(shǐ )。”参(cān )见(jiàn )“矢(shǐ )言(yán )”。

5.发(fā )誓(shì )。

《诗(shī )·鄘(yōng )风(fēng )·柏(bǎi )舟(zhōu )》:“之(zhī )死(sǐ )矢(shǐ )靡(mí )它(tā )。”

毛(máo )传(chuán ):“矢(shǐ ),誓(shì )。”

《论(lùn )语(yǔ )·雍(yōng )也(yě )》:“子(zǐ )见(jiàn )南(nán )子(zǐ ),子(zǐ )路(lù )不(bú )悦(yuè )。夫(fū )子(zǐ )矢(shǐ )之(zhī )曰(yuē ):‘予(yǔ )所(suǒ )否(fǒu )者(zhě ),天(tiān )厌(yàn )之(zhī )!天(tiān )厌(yàn )之(zhī )!’”

《明(míng )史(shǐ )·方(fāng )瑛(yīng )传(chuán )》:“父(fù )战(zhàn )死(sǐ ),瑛(yīng )发(fā )愤(fèn ),矢(shǐ )报(bào )父(fù )雠(chóu )。”

清(qīng )李(lǐ )渔(yú )《慎(shèn )鸾(luán )交(jiāo )·久(jiǔ )要(yào )》:“初(chū )心(xīn )谁(shuí )不(bú )矢(shǐ )同(tóng )丘(qiū ),几(jǐ )人(rén )得(dé )并(bìng )鸳(yuān )鸯(yāng )柩(jiù )。”

邹(zōu )鲁(lǔ )《中(zhōng )国(guó )同(tóng )盟(méng )会(huì )》:“矢(shǐ )信(xìn )矢(shǐ )忠(zhōng ),有(yǒu )始(shǐ )有(yǒu )卒(zú ),有(yǒu )渝(yú )此(cǐ )盟(méng ),任(rèn )众(zhòng )处(chù )罚(fá )。”

6.施(shī )布(bù );施(shī )行(háng )。

《诗(shī )·大(dà )雅(yǎ )·江(jiāng )汉(hàn )》:“明(míng )明(míng )天(tiān )子(zǐ ),令(lìng )闻(wén )不(bú )已(yǐ )。矢(shǐ )其(qí )文(wén )德(dé ),洽(qià )此(cǐ )四(sì )国(guó )。”

毛(máo )传(chuán ):“矢(shǐ ),施(shī )也(yě )。”

《旧(jiù )唐(táng )书(shū )·文(wén )宗(zōng )纪(jì )下(xià )》:“然(rán )训(xùn )注(zhù )狡(jiǎo )狡(jiǎo )之(zhī )流(liú ),制(zhì )御(yù )无(wú )术(shù ),矢(shǐ )谋(móu )既(jì )误(wù ),几(jǐ )致(zhì )颠(diān )危(wēi )。”

7.陈(chén )述(shù );陈(chén )献(xiàn )。

《书(shū )·大(dà )禹(yǔ )谟(mó )序(xù )》:“皋(gāo )陶(táo )矢(shǐ )厥(jué )谟(mó )。”

孔(kǒng )传(chuán ):“矢(shǐ ),陈(chén )也(yě )。”

孔(kǒng )颖(yǐng )达(dá )疏(shū ):“皋(gāo )陶(táo )为(wéi )帝(dì )舜(shùn )陈(chén )其(qí )谋(móu )。”

《诗(shī )·大(dà )雅(yǎ )·卷(juàn )阿(ā )》:“矢(shǐ )诗(shī )不(bú )多(duō ),维(wéi )以(yǐ )遂(suí )歌(gē )。”

郑(zhèng )玄(xuán )笺(jiān ):“矢(shǐ ),陈(chén )也(yě )。”

8.乖(guāi )戾(lì );乖(guāi )违(wéi )。

《逸(yì )周(zhōu )书(shū )·世(shì )俘(fú )》:“朝(cháo )至(zhì )接(jiē )于(yú )商(shāng ),则(zé )咸(xián )刘(liú )商(shāng )王(wáng )纣(zhòu ),执(zhí )矢(shǐ )恶(è )臣(chén )百(bǎi )人(rén )。”

朱(zhū )右(yòu )曾(céng )校(xiào )释(shì ):“矢(shǐ )如(rú )‘杀(shā )生(shēng )相(xiàng )矢(shǐ )’之(zhī )矢(shǐ ),乖(guāi )也(yě )。矢(shǐ )恶(è )臣(chén ),蜚(fēi )廉(lián )、恶(è )来(lái )之(zhī )辈(bèi )。”

汉(hàn )扬(yáng )雄(xióng )《太(tài )玄(xuán )·戾(lì )》:“次(cì )五(wǔ ),东(dōng )南(nán )射(shè )兕(sì ),西(xī )北(běi )其(qí )矢(shǐ )……次(cì )八(bā ),杀(shā )生(shēng )相(xiàng )矢(shǐ ),中(zhōng )和(hé )其(qí )道(dào )。”

范(fàn )望(wàng )注(zhù ):“矢(shǐ ),乖(guāi )也(yě )。射(shè )兕(sì )东(dōng )南(nán ),而(ér )矢(shǐ )西(xī )北(běi ),故(gù )相(xiàng )乖(guāi )也(yě )。”

9.通(tōng )“屎(shǐ )”。

《左(zuǒ )传(chuán )·文(wén )公(gōng )十(shí )八(bā )年(nián )》:“﹝惠(huì )伯(bó )﹞弗(fú )听(tīng ),乃(nǎi )入(rù ),杀(shā )而(ér )埋(mái )之(zhī )马(mǎ )矢(shǐ )之(zhī )中(zhōng )。”

《史(shǐ )记(jì )·廉(lián )颇(pō )蔺(lìn )相(xiàng )如(rú )列(liè )传(chuán )》:“廉(lián )将(jiāng )军(jūn )虽(suī )老(lǎo ),尚(shàng )善(shàn )饭(fàn ),然(rán )与(yǔ )臣(chén )坐(zuò ),顷(qǐng )之(zhī ),三(sān )遗(yí )矢(shǐ )矣(yǐ )。”

司(sī )马(mǎ )贞(zhēn )索(suǒ )隐(yǐn ):“矢(shǐ ),一(yī )作(zuò )屎(shǐ )。”

《新(xīn )唐(táng )书(shū )·关(guān )播(bō )传(chuán )》:“贼(zéi )遣(qiǎn )将(jiāng )李(lǐ )克(kè )诚(chéng )以(yǐ )精(jīng )骑(qí )薄(báo )城(chéng ),募(mù )者(zhě )内(nèi )应(yīng ),缚(fù )元(yuán )平(píng )驰(chí )见(jiàn )希(xī )烈(liè ),遗(yí )矢(shǐ )于(yú )地(dì )。”

鲁(lǔ )迅(xùn )《彷(páng )徨(huáng )·长(zhǎng )明(míng )灯(dēng )》:“那(nà )时(shí )你(nǐ )们(men )都(dōu )还(hái )是(shì )小(xiǎo )把(bǎ )戏(xì )呢(ne ),单(dān )知(zhī )道(dào )喝(hē )奶(nǎi )拉(lā )矢(shǐ )。”

10.通(tōng )“弛(chí )”。毁(huǐ )坏(huài )。

《诗(shī )·大(dà )雅(yǎ )·皇(huáng )矣(yǐ )》:“无(wú )矢(shǐ )我(wǒ )陵(líng ),我(wǒ )陵(líng )我(wǒ )阿(ā )。”

俞(yú )樾(yuè )《群(qún )经(jīng )平(píng )议(yì )·毛(máo )诗(shī )四(sì )》:“矢(shǐ )当(dāng )作(zuò )弛(chí )……矢(shǐ )弛(chí )古(gǔ )通(tōng )用(yòng )。

《国(guó )语(yǔ )·鲁(lǔ )语(yǔ )》:‘文(wén )公(gōng )欲(yù )弛(chí )孟(mèng )文(wén )子(zǐ )之(zhī )宅(zhái )。’韦(wéi )注(zhù )曰(yuē ):‘弛(chí ),毁(huǐ )也(yě )。’无(wú )弛(chí )我(wǒ )陵(líng ),言(yán )无(wú )毁(huǐ )我(wǒ )陵(líng )也(yě )。”

阅读:3105

●矢(简体版)

©2015-2026 ok8.org 文学库