艾【登录】

ok8.org > 汉字/字典 > 艾

艾(ài )字(zì )的(de )笔(bǐ )画(huà ):5画(huà );

I

ài

ㄞˋ

〔《广(guǎng )韵(yùn )》五(wǔ )盖(gài )切(qiē ),去(qù )泰(tài ),疑(yí )。〕

1.植(zhí )物(wù )名(míng )。一(yī )名(míng )冰(bīng )台(tái ),又(yòu )名(míng )艾(ài )蒿(hāo )。菊(jú )科(kē )。多(duō )年(nián )生(shēng )草(cǎo )本(běn )。茎(jīng )、叶(yè )皆(jiē )可(kě )以(yǐ )作(zuò )中(zhōng )药(yào ),性(xìng )温(wēn )味(wèi )苦(kǔ ),有(yǒu )祛(qū )寒(hán )除(chú )湿(shī )、止(zhǐ )血(xuè )、活(huó )血(xuè )及(jí )养(yǎng )血(xuè )的(de )功(gōng )效(xiào )。叶(yè )片(piàn )晒(shài )乾(qián )製(zhì )成(chéng )艾(ài )绒(róng ),可(kě )用(yòng )于(yú )灸(jiǔ )疗(liáo )。

《诗(shī )·王(wáng )风(fēng )·采(cǎi )葛(gě )》:“彼(bǐ )采(cǎi )艾(ài )兮(xī ),一(yī )日(rì )不(bú )见(jiàn ),如(rú )三(sān )岁(suì )兮(xī )。”

《孟(mèng )子(zǐ )·离(lí )娄(lóu )上(shàng )》:“今(jīn )之(zhī )欲(yù )王(wáng )者(zhě ),犹(yóu )七(qī )年(nián )之(zhī )病(bìng )求(qiú )三(sān )年(nián )之(zhī )艾(ài )也(yě ),苟(gǒu )为(wéi )不(bú )畜(chù ),终(zhōng )身(shēn )不(bú )得(dé )。”

郑(zhèng )观(guān )应(yīng )《盛(shèng )世(shì )危(wēi )言(yán )·技(jì )艺(yì )》附(fù )录(lù ):“然(rán )有(yǒu )七(qī )年(nián )之(zhī )病(bìng )而(ér )不(bú )蓄(xù )三(sān )年(nián )之(zhī )艾(ài ),则(zé )因(yīn )循(xún )穨(tuí )废(fèi ),锢(gù )疾(jí )果(guǒ )何(hé )日(rì )瘳(chōu )乎(hū )!”

2.艾(ài )草(cǎo )色(sè )绿(lǜ ),可(kě )用(yòng )来(lái )染(rǎn )绿(lǜ ),故(gù )借(jiè )指(zhǐ )绿(lǜ )色(sè )。参(cān )见(jiàn )“艾(ài )绶(shòu )”。

3.苍(cāng )白(bái )色(sè )。

清(qīng )汪(wāng )中(zhōng )《自(zì )序(xù )》:“余(yú )玄(xuán )髮(fà )未(wèi )艾(ài ),野(yě )性(xìng )难(nán )纯(chún )。”参(cān )见(jiàn )“艾(ài )髮(fà )”。

4.年(nián )长(zhǎng );老(lǎo )。亦(yì )指(zhǐ )年(nián )老(lǎo )的(de )人(rén )。

《楚(chǔ )辞(cí )·九(jiǔ )歌(gē )·少(shǎo )司(sī )命(mìng )》:“竦(sǒng )长(zhǎng )剑(jiàn )兮(xī )拥(yōng )幼(yòu )艾(ài ),荪(sūn )独(dú )宜(yí )兮(xī )为(wéi )民(mín )正(zhèng )。”

王(wáng )逸(yì )注(zhù ):“艾(ài ),长(zhǎng )也(yě )。”

《荀(xún )子(zǐ )·致(zhì )士(shì )》:“耆(qí )艾(ài )而(ér )信(xìn ),可(kě )以(yǐ )为(wéi )师(shī )。”

杨(yáng )倞(liàng )注(zhù ):“五(wǔ )十(shí )曰(yuē )艾(ài ),六(liù )十(shí )曰(yuē )耆(qí )。”

南(nán )朝(cháo )梁(liáng )刘(liú )勰(xié )《文(wén )心(xīn )凋(diāo )龙(lóng )·养(yǎng )气(qì )》:“童(tóng )少(shǎo )鉴(jiàn )浅(qiǎn )而(ér )志(zhì )盛(shèng ),长(zhǎng )艾(ài )识(shí )坚(jiān )而(ér )气(qì )衰(shuāi )。”

宋(sòng )沉(chén )辽(liáo )《贺(hè )州(zhōu )推(tuī )官(guān )李(lǐ )君(jūn )墓(mù )碣(jié )铭(míng )》:“道(dào )举(jǔ )之(zhī )学(xué )久(jiǔ )已(yǐ )成(chéng ),五(wǔ )十(shí )从(cóng )政(zhèng )艾(ài )且(qiě )明(míng )。”

清(qīng )李(lǐ )渔(yú )《玉(yù )搔(sāo )头(tóu )·分(fèn )任(rèn )》:“蒿(hāo )目(mù )为(wéi )时(shí )忧(yōu ),年(nián )未(wèi )艾(ài ),霜(shuāng )雪(xuě )盈(yíng )头(tóu )。”

5.引(yǐn )申(shēn )为(wéi )长(zhǎng )久(jiǔ )。

6.美(měi )貌(mào )。亦(yì )指(zhǐ )美(měi )女(nǚ )。

《孟(mèng )子(zǐ )·万(wàn )章(zhāng )上(shàng )》:“人(rén )少(shǎo )则(zé )慕(mù )父(fù )母(mǔ ),知(zhī )好(hǎo )色(sè )则(zé )慕(mù )少(shǎo )艾(ài )。”

赵(zhào )岐(qí )注(zhù ):“艾(ài ),美(měi )好(hǎo )。”

清(qīng )孔(kǒng )尚(shàng )任(rèn )《桃(táo )花(huā )扇(shàn )·逃(táo )难(nán )》:“积(jī )得(dé )些(xiē )金(jīn )帛(bó ),娶(qǔ )了(le )些(xiē )娇(jiāo )艾(ài )。”

7.报(bào )答(dá )。

《国(guó )语(yǔ )·周(zhōu )语(yǔ )上(shàng )》:“树(shù )于(yú )有(yǒu )礼(lǐ ),艾(ài )人(rén )必(bì )丰(fēng )。”

韦(wéi )昭(zhāo )注(zhù ):“艾(ài ),报(bào )也(yě )。”

8.尽(jìn );根(gēn )绝(jué );停(tíng )止(zhǐ )。

《诗(shī )·小(xiǎo )雅(yǎ )·庭(tíng )燎(liáo )》:“夜(yè )如(rú )何(hé )其(qí )?夜(yè )未(wèi )艾(ài )。”

朱(zhū )熹(xī )集(jí )传(chuán ):“艾(ài ),尽(jìn )也(yě )。”

《左(zuǒ )传(chuán )·昭(zhāo )公(gōng )元(yuán )年(nián )》:“一(yī )世(shì )无(wú )道(dào ),国(guó )未(wèi )艾(ài )也(yě )。”

杜(dù )预(yù )注(zhù ):“艾(ài ),绝(jué )也(yě )。”

宋(sòng )王(wáng )安(ān )石(shí )《与(yǔ )王(wáng )子(zǐ )醇(chún )书(shū )》之(zhī )三(sān ):“武(wǔ )人(rén )多(duō )欲(yù )以(yǐ )讨(tǎo )贼(zéi )取(qǔ )功(gōng )为(wéi )事(shì ),诚(chéng )如(rú )此(cǐ )而(ér )不(bú )禁(jìn ),则(zé )一(yī )方(fāng )忧(yōu )未(wèi )艾(ài )。”

清(qīng )薛(xuē )福(fú )成(chéng )《筹(chóu )洋(yáng )刍(chú )议(yì )序(xù )》:“事(shì )变(biàn )愈(yù )繁(fán ),时(shí )难(nán )未(wèi )艾(ài ),余(yú )所(suǒ )欲(yù )言(yán )者(zhě )滋(zī )益(yì )多(duō )。”

9.养(yǎng )育(yù );辅(fǔ )助(zhù )。

《诗(shī )·小(xiǎo )雅(yǎ )·南(nán )山(shān )有(yǒu )台(tái )》:“乐(lè )只(zhī )君(jūn )子(zǐ ),保(bǎo )艾(ài )尔(ěr )后(hòu )。”

朱(zhū )熹(xī )集(jí )传(chuán ):“艾(ài ),养(yǎng )也(yě )。”

《诗(shī )·小(xiǎo )雅(yǎ )·鸳(yuān )鸯(yāng )》:“君(jūn )子(zǐ )万(wàn )年(nián ),福(fú )禄(lù )艾(ài )之(zhī )。”

马(mǎ )瑞(ruì )辰(chén )通(tōng )释(shì ):“艾(ài )之(zhī ),谓(wèi )辅(fǔ )助(zhù )之(zhī )。”

10.古(gǔ )地(dì )名(míng )。

春(chūn )秋(qiū )吴(wú )艾(ài )邑(yì ),西(xī )汉(hàn )置(zhì )艾(ài )县(xiàn )。治(zhì )所(suǒ )在(zài )今(jīn )江(jiāng )西(xī )省(shěng )修(xiū )水(shuǐ )县(xiàn )西(xī )。

《左(zuǒ )传(chuán )·哀(āi )公(gōng )二(èr )十(shí )年(nián )》:“吴(wú )公(gōng )子(zǐ )庆(qìng )忌(jì )骤(zhòu )谏(jiàn )吴(wú )子(zǐ ),曰(yuē ):‘不(bú )改(gǎi ),必(bì )亡(wáng )。’弗(fú )听(tīng )。出(chū )居(jū )于(yú )艾(ài ),遂(suí )适(shì )楚(chǔ )。”

11.山(shān )名(míng )。在(zài )今(jīn )山(shān )东(dōng )省(shěng )新(xīn )泰(tài )市(shì )境(jìng )。

《春(chūn )秋(qiū )·隐(yǐn )公(gōng )六(liù )年(nián )》:“公(gōng )会(huì )齐(qí )侯(hóu ),盟(méng )于(yú )艾(ài )。”

杜(dù )预(yù )注(zhù ):“泰(tài )山(shān )牟(móu )县(xiàn )东(dōng )南(nán )有(yǒu )艾(ài )山(shān )。”

12.姓(xìng )。

春(chūn )秋(qiū )齐(qí )有(yǒu )艾(ài )孔(kǒng )。见(jiàn )《晏(yàn )子(zǐ )春(chūn )秋(qiū )·谏(jiàn )上(shàng )十(shí )七(qī )》。

II

yì

〡ˋ

〔《广(guǎng )韵(yùn )》鱼(yú )肺(fèi )切(qiē ),去(qù )废(fèi ),疑(yí )。〕

1.通(tōng )“刈(yì )”。刈(yì )割(gē );斩(zhǎn )除(chú )。

《礼(lǐ )记(jì )·月(yuè )令(lìng )》:“﹝仲(zhòng )夏(xià )之(zhī )月(yuè )﹞令(lìng )民(mín )毋(wú )艾(ài )蓝(lán )以(yǐ )染(rǎn )。”

《左(zuǒ )传(chuán )·襄(xiāng )公(gōng )三(sān )十(shí )年(nián )》:“绝(jué )民(mín )之(zhī )主(zhǔ ),去(qù )身(shēn )之(zhī )偏(piān ),艾(ài )王(wáng )之(zhī )体(tǐ ),以(yǐ )祸(huò )其(qí )国(guó )。”参(cān )见(jiàn )“艾(ài )杀(shā )”。

2.通(tōng )“刈(yì )”。收(shōu )割(gē );收(shōu )穫(hù )。

《穀(yù )梁(liáng )传(chuán )·庄(zhuāng )公(gōng )二(èr )十(shí )八(bā )年(nián )》:“一(yī )年(nián )不(bú )艾(ài )而(ér )百(bǎi )姓(xìng )饥(jī )。”

《穀(yù )梁(liáng )传(chuán )·定(dìng )公(gōng )元(yuán )年(nián )》:“是(shì )年(nián )不(bú )艾(ài ),则(zé )无(wú )食(shí )矣(yǐ )。”

《荀(xún )子(zǐ )·王(wáng )制(zhì )》:“岁(suì )虽(suī )凶(xiōng )败(bài )水(shuǐ )旱(hàn ),使(shǐ )民(mín )有(yǒu )所(suǒ )耘(yún )艾(ài )。”

3.通(tōng )“刈(yì )”。镰(lián )刀(dāo )。

《墨(mò )子(zǐ )·备(bèi )城(chéng )门(mén )》:“城(chéng )上(shàng )九(jiǔ )尺(chǐ ),一(yī )弩(nǔ )、一(yī )戟(jǐ )、一(yī )椎(zhuī )、一(yī )斧(fǔ )、一(yī )艾(ài ),皆(jiē )积(jī )参(cān )石(shí )蒺(jí )藜(lí )。”

孙(sūn )诒(yí )让(ràng )间(jiān )诂(gǔ ):“艾(ài ),刈(yì )之(zhī )借(jiè )字(zì )。

《国(guó )语(yǔ )·齐(qí )语(yǔ )》云(yún ):‘挟(jiā )其(qí )枪(qiāng )、刈(yì )、耨(nòu )、鎛(bó )。’韦(wéi )注(zhù )云(yún ):‘刈(yì ),鎌(lián )也(yě )。’”

4.通(tōng )“乂(ài )”。治(zhì );治(zhì )理(lǐ )。

《诗(shī )·小(xiǎo )雅(yǎ )·小(xiǎo )旻(mín )》:“民(mín )虽(suī )靡(mí )膴(wǔ ),或(huò )哲(zhé )或(huò )谋(móu ),或(huò )肃(sù )或(huò )艾(ài )。”

朱(zhū )熹(xī )集(jí )传(chuán ):“艾(ài )与(yǔ )乂(ài )同(tóng ),治(zhì )也(yě )。”

《尚(shàng )书(shū )大(dà )传(chuán )》卷(juàn )三(sān ):“言(yán )之(zhī )不(bú )从(cóng ),是(shì )谓(wèi )不(bú )艾(ài )。”

郑(zhèng )玄(xuán )注(zhù ):“艾(ài ),治(zhì )也(yě )。君(jūn )言(yán )不(bú )从(cóng ),则(zé )是(shì )不(bú )能(néng )治(zhì )其(qí )事(shì )也(yě )。”

《清(qīng )史(shǐ )稿(gǎo )·食(shí )货(huò )志(zhì )一(yī )》:“傥(tǎng )帖(tiē )己(jǐ )业(yè ),私(sī )垦(kěn )塘(táng )堰(yàn )陂(bēi )泽(zé )为(wéi )田(tián ),立(lì )予(yǔ )惩(chéng )艾(ài )。”

5.通(tōng )“乂(ài )”。宁(níng )息(xī ),安(ān )宁(níng )。

《左(zuǒ )传(chuán )·襄(xiāng )公(gōng )九(jiǔ )年(nián )》:“大(dà )劳(láo )未(wèi )艾(ài )。”

杜(dù )预(yù )注(zhù ):“艾(ài ),息(xī )也(yě )。”

《左(zuǒ )传(chuán )·哀(āi )公(gōng )十(shí )六(liù )年(nián )》:“若(ruò )见(jiàn )君(jūn )面(miàn ),是(shì )得(dé )艾(ài )也(yě )。”

杜(dù )预(yù )注(zhù ):“艾(ài ),安(ān )也(yě )。”

《汉(hàn )书(shū )·王(wáng )莽(mǎng )传(chuán )中(zhōng )》:“太(tài )白(bái )司(sī )艾(ài ),西(xī )岳(yuè )国(guó )师(shī )典(diǎn )致(zhì )时(shí )阳(yáng ),白(bái )炜(wěi )象(xiàng )平(píng ),考(kǎo )量(liàng )以(yǐ )铨(quán )。”

颜(yán )师(shī )古(gǔ )注(zhù )引(yǐn )应(yīng )劭(shào )曰(yuē ):“艾(ài ),安(ān )也(yě )。”

6.通(tōng )“乂(ài )”。儆(jǐng )戒(jiè )。

《史(shǐ )记(jì )·乐(lè )书(shū )》:“成(chéng )王(wáng )作(zuò )颂(sòng ),推(tuī )己(jǐ )惩(chéng )艾(ài )。”

《新(xīn )唐(táng )书(shū )·回(huí )鹘(gǔ )传(chuán )下(xià )》:“裴(péi )度(dù )方(fāng )伐(fá )幽(yōu )镇(zhèn ),回(huí )鹘(gǔ )使(shǐ )渠(qú )将(jiāng )李(lǐ )义(yì )节(jiē )以(yǐ )兵(bīng )三(sān )千(qiān )佐(zuǒ )天(tiān )子(zǐ )平(píng )河(hé )北(běi ),议(yì )者(zhě )惩(chéng )艾(ài )前(qián )患(huàn ),不(bú )听(tīng )。”

阅读:2954

●艾(简体版)

©2015-2026 ok8.org 文学库