重【登录】

ok8.org > 汉字/字典 > 重

重(zhòng )字(zì )的(de )笔(bǐ )画(huà ):9画(huà );

I

zhòng

ㄓㄨㄥˋ

〔《广(guǎng )韵(yùn )》柱(zhù )用(yòng )切(qiē ),去(qù )用(yòng ),澄(chéng )。〕

〔《广(guǎng )韵(yùn )》直(zhí )陇(lǒng )切(qiē ),上(shàng )肿(zhǒng ),澄(chéng )。〕

1.重(zhòng )量(liàng );分(fèn )量(liàng )。

《墨(mò )子(zǐ )·杂(zá )守(shǒu )》:“重(zhòng )五(wǔ )斤(jīn )已(yǐ )上(shàng )诸(zhū )林(lín )木(mù ),渥(wò )水(shuǐ )中(zhōng )无(wú )过(guò )一(yī )茷(pèi )。”

汉(hàn )桓(huán )宽(kuān )《盐(yán )铁(tiě )论(lùn )·刑(xíng )德(dé )》:“千(qiān )钧(jūn )之(zhī )重(zhòng ),人(rén )不(bú )轻(qīng )举(jǔ )。”

宋(sòng )沉(chén )括(kuò )《梦(mèng )溪(xī )笔(bǐ )谈(tán )·神(shén )奇(qí )》:“其(qí )大(dà )如(rú )拳(quán ),一(yī )头(tóu )微(wēi )锐(ruì ),色(sè )如(rú )铁(tiě ),重(zhòng )亦(yì )如(rú )之(zhī )。”

周(zhōu )启(qǐ )范(fàn )《宁(níng )波(bō )的(de )海(hǎi )鲜(xiān )·妹(mèi )龄(líng )鸡(jī )》:“这(zhè )种(zhǒng )鸡(jī ),生(shēng )来(lái )小(xiǎo )巧(qiǎo )玲(líng )珑(lóng ),活(huó )泼(pō )可(kě )爱(ài ),养(yǎng )大(dà )了(le )也(yě )不(bú )会(huì )重(zhòng )逾(yú )一(yī )斤(jīn )。”

2.分(fèn )量(liàng )重(zhòng )。与(yǔ )“轻(qīng )”相(xiàng )对(duì )。

《书(shū )·大(dà )禹(yǔ )谟(mó )》:“罪(zuì )疑(yí )惟(wéi )轻(qīng ),功(gōng )疑(yí )惟(wéi )重(zhòng )。”

《孟(mèng )子(zǐ )·梁(liáng )惠(huì )王(wáng )上(shàng )》:“权(quán ),然(rán )后(hòu )知(zhī )轻(qīng )重(zhòng )。”

北(běi )周(zhōu )庾(yǔ )信(xìn )《谨(jǐn )赠(zèng )司(sī )寇(kòu )淮(huái )南(nán )公(gōng )》诗(shī ):“寒(hán )谷(gǔ )梨(lí )应(yīng )重(zhòng ),秋(qiū )林(lín )栗(lì )更(gèng )肥(féi )。”

柳(liǔ )青(qīng )《创(chuàng )业(yè )史(shǐ )》第(dì )一(yī )部(bù )第(dì )二(èr )五(wǔ )章(zhāng ):“话(huà )少(shǎo ),意(yì )思(sī )是(shì )很(hěn )重(zhòng )的(de )。”

3.繁(fán )重(zhòng );沉(chén )重(zhòng )。

《韩(hán )诗(shī )外(wài )传(chuán )》卷(juàn )一(yī ):“任(rèn )重(zhòng )道(dào )远(yuǎn )者(zhě ),不(bú )择(zé )地(dì )而(ér )息(xī )。”

巴(bā )金(jīn )《春(chūn )》十(shí )八(bā ):“他(tā )觉(jiào )得(dé )头(tóu )很(hěn )重(zhòng ),脸(liǎn )也(yě )在(zài )发(fā )烧(shāo )。”

4.重(zhòng )要(yào );紧(jǐn )要(yào )。

《孟(mèng )子(zǐ )·告(gào )子(zǐ )下(xià )》:“任(rèn )人(rén )有(yǒu )问(wèn )屋(wū )庐(lú )子(zǐ )曰(yuē ):‘礼(lǐ )与(yǔ )食(shí )孰(shú )重(zhòng )?’曰(yuē ):‘礼(lǐ )重(zhòng )。’”南(nán )朝(cháo )梁(liáng )沉(chén )约(yuē )《齐(qí )故(gù )安(ān )陆(lù )昭(zhāo )王(wáng )碑(bēi )文(wén )》:“方(fāng )城(chéng )、汉(hàn )池(chí ),南(nán )顾(gù )莫(mò )重(zhòng )。”

明(míng )沉(chén )德(dé )符(fú )《野(yě )获(huò )编(biān )·宫(gōng )闱(wéi )·宪(xiàn )宗(zōng )废(fèi )后(hòu )》:“礼(lǐ )部(bù )具(jù )榜(bǎng )晓(xiǎo )谕(yù )京(jīng )城(chéng )内(nèi )外(wài )大(dà )小(xiǎo )官(guān )民(mín )之(zhī )家(jiā ),素(sù )有(yǒu )家(jiā )法(fǎ )女(nǚ )子(zǐ ),年(nián )十(shí )五(wǔ )至(zhì )十(shí )八(bā )者(zhě ),令(lìng )其(qí )父(fù )母(mǔ )送(sòng )来(lái )亲(qīn )阅(yuè )。时(shí )去(qù )睿(ruì )皇(huáng )升(shēng )遐(xiá )纔(shān )五(wǔ )旬(xún ),而(ér )遽(jù )下(xià )此(cǐ )诏(zhào ),盖(gài )宗(zōng )祧(tiāo )之(zhī )计(jì )重(zhòng )也(yě )。”

5.庄(zhuāng )重(zhòng );稳(wěn )重(zhòng )。

《论(lùn )语(yǔ )·学(xué )而(ér )》:“君(jūn )子(zǐ )不(bú )重(zhòng )则(zé )不(bú )威(wēi )。”

《荀(xún )子(zǐ )·议(yì )兵(bīng )》:“徙(xǐ )举(jǔ )进(jìn )退(tuì ),欲(yù )安(ān )以(yǐ )重(zhòng ),欲(yù )疾(jí )以(yǐ )速(sù )。”

唐(táng )韩(hán )愈(yù )《祭(jì )窦(dòu )司(sī )业(yè )文(wén )》:“魁(kuí )然(rán )厚(hòu )重(zhòng ),长(zhǎng )者(zhě )之(zhī )风(fēng )。”

6.慎(shèn )重(zhòng );谨(jǐn )慎(shèn )。

《荀(xún )子(zǐ )·议(yì )兵(bīng )》:“重(zhòng )用(yòng )兵(bīng )者(zhě )强(qiáng ),轻(qīng )用(yòng )兵(bīng )者(zhě )弱(ruò )。”

汉(hàn )司(sī )马(mǎ )迁(qiān )《报(bào )任(rèn )安(ān )书(shū )》:“古(gǔ )人(rén )所(suǒ )以(yǐ )重(zhòng )施(shī )刑(xíng )于(yú )大(dà )夫(fū )者(zhě ),殆(dài )为(wéi )此(cǐ )也(yě )。”

《东(dōng )观(guān )汉(hàn )记(jì )·沉(chén )丰(fēng )传(chuán )》:“﹝丰(fēng )﹞为(wéi )政(zhèng )慎(shèn )刑(xíng )重(zhòng )杀(shā )。”

唐(táng )刘(liú )肃(sù )《大(dà )唐(táng )新(xīn )语(yǔ )·极(jí )谏(jiàn )》:“兵(bīng )者(zhě )凶(xiōng )器(qì ),战(zhàn )者(zhě )危(wēi )事(shì ),故(gù )圣(shèng )王(wáng )重(zhòng )行(háng )之(zhī )也(yě )。”

7.引(yǐn )申(shēn )为(wéi )不(bú )轻(qīng )易(yì ),难(nán )。

《管(guǎn )子(zǐ )·立(lì )政(zhèng )》:“劝(quàn )勉(miǎn )百(bǎi )姓(xìng ),使(shǐ )力(lì )作(zuò )毋(wú )偷(tōu ),怀(huái )乐(lè )家(jiā )室(shì ),重(zhòng )去(qù )乡(xiāng )里(lǐ ),乡(xiāng )师(shī )之(zhī )事(shì )也(yě )。”

《史(shǐ )记(jì )·司(sī )马(mǎ )相(xiàng )如(rú )列(liè )传(chuán )》:“方(fāng )今(jīn )田(tián )时(shí ),重(zhòng )烦(fán )百(bǎi )姓(xìng )。”

司(sī )马(mǎ )贞(zhēn )索(suǒ )隐(yǐn ):“重(zhòng )犹(yóu )难(nán )也(yě )。”

8.看(kàn )重(zhòng );重(zhòng )视(shì )。

《墨(mò )子(zǐ )·亲(qīn )士(shì )》:“臣(chén )下(xià )重(zhòng )其(qí )爵(jué )位(wèi )而(ér )不(bú )言(yán ),近(jìn )臣(chén )则(zé )喑(yīn ),远(yuǎn )臣(chén )则(zé )吟(yín ),怨(yuàn )结(jié )于(yú )民(mín )心(xīn ),谄(chǎn )谀(yú )在(zài )侧(cè ),善(shàn )议(yì )障(zhàng )塞(sāi ),则(zé )国(guó )危(wēi )矣(yǐ )。”

《史(shǐ )记(jì )·酷(kù )吏(lì )列(liè )传(chuán )》:“太(tài )后(hòu )闻(wén )之(zhī ),赐(cì )都(dōu )金(jīn )百(bǎi )斤(jīn ),由(yóu )此(cǐ )重(zhòng )郅(zhì )都(dōu )。”

三(sān )国(guó )魏(wèi )曹(cáo )丕(pī )《典(diǎn )论(lùn )·论(lùn )文(wén )》:“则(zé )古(gǔ )人(rén )贱(jiàn )尺(chǐ )璧(bì )而(ér )重(zhòng )寸(cùn )阴(yīn ),惧(jù )乎(hū )时(shí )之(zhī )过(guò )已(yǐ )。”

《初(chū )刻(kè )拍(pāi )桉(ān )惊(jīng )奇(qí )》卷(juàn )二(èr )九(jiǔ ):“直(zhí )到(dào )近(jìn )来(lái ),把(bǎ )这(zhè )事(shì )越(yuè )重(zhòng )了(le )。”

9.引(yǐn )申(shēn )为(wéi )珍(zhēn )惜(xī );吝(lìn )惜(xī )。

《史(shǐ )记(jì )·陈(chén )丞(chéng )相(xiàng )世(shì )家(jiā )》:“项(xiàng )王(wáng )为(wéi )人(rén ),恭(gōng )敬(jìng )爱(ài )人(rén ),士(shì )之(zhī )廉(lián )节(jiē )好(hǎo )礼(lǐ )者(zhě )多(duō )归(guī )之(zhī )。至(zhì )于(yú )行(háng )功(gōng )爵(jué )邑(yì ),重(zhòng )之(zhī );士(shì )亦(yì )以(yǐ )此(cǐ )不(bú )附(fù )。”

《汉(hàn )书(shū )·季(jì )布(bù )栾(luán )布(bù )田(tián )叔(shū )传(chuán )赞(zàn )》:“贤(xián )者(zhě )诚(chéng )重(zhòng )其(qí )死(sǐ )。”

10.崇(chóng )尚(shàng );推(tuī )崇(chóng )。

《礼(lǐ )记(jì )·缁(zī )衣(yī )》:“臣(chén )仪(yí )行(háng ),不(bú )重(zhòng )辞(cí )。”

郑(zhèng )玄(xuán )注(zhù ):“重(zhòng ),犹(yóu )尚(shàng )也(yě )。”

孔(kǒng )颖(yǐng )达(dá )疏(shū );“为(wéi )臣(chén )之(zhī )法(fǎ ),不(bú )尚(shàng )虚(xū )华(huá )之(zhī )辞(cí )。”

唐(táng )白(bái )居(jū )易(yì )《长(zhǎng )恨(hèn )歌(gē )》:“遂(suí )令(lìng )天(tiān )下(xià )父(fù )母(mǔ )心(xīn ),不(bú )重(zhòng )生(shēng )男(nán )重(zhòng )生(shēng )女(nǚ )。”

宋(sòng )陆(lù )游(yóu )《老(lǎo )学(xué )庵(ān )笔(bǐ )记(jì )》卷(juàn )五(wǔ ):“承(chéng )平(píng )日(rì ),甚(shèn )重(zhòng )宫(gōng )观(guān )。

宣(xuān )和(hé )中(zhōng ),晁(cháo )以(yǐ )道(dào )知(zhī )成(chéng )州(zhōu ),有(yǒu )请(qǐng ),吏(lì )部(bù )报(bào )云(yún ):‘照(zhào )会(huì )本(běn )官(guān ),历(lì )任(rèn )已(yǐ )曾(céng )住(zhù )宫(gōng )观(guān ),不(bú )合(hé )再(zài )有(yǒu )陈(chén )乞(qǐ )。’遂(suí )致(zhì )仕(shì )而(ér )归(guī )。”

11.昂(áng )贵(guì );价(jià )高(gāo )。

《管(guǎn )子(zǐ )·乘(chéng )马(mǎ )数(shù )》:“彼(bǐ )物(wù )轻(qīng )则(zé )见(jiàn )泄(xiè ),重(zhòng )则(zé )见(jiàn )射(shè )。”

《文(wén )选(xuǎn )·张(zhāng )协(xié )〈杂(zá )诗(shī )〉之(zhī )十(shí )》:“尺(chǐ )烬(jìn )重(zhòng )寻(xún )桂(guì ),红(hóng )粒(lì )贵(guì )瑶(yáo )琼(qióng )。”

李(lǐ )善(shàn )注(zhù ):“《战(zhàn )国(guó )策(cè )》……楚(chǔ )国(guó )食(shí )贵(guì )于(yú )玉(yù ),薪(xīn )贵(guì )于(yú )桂(guì )。”

清(qīng )顾(gù )炎(yán )武(wǔ )《钱(qián )法(fǎ )论(lùn )》:“然(rán )至(zhì )于(yú )今(jīn ),物(wù )日(rì )重(zhòng ),钱(qián )日(rì )轻(qīng ),盗(dào )铸(zhù )云(yún )起(qǐ ),而(ér )上(shàng )所(suǒ )操(cāo )以(yǐ )衡(héng )万(wàn )物(wù )之(zhī )权(quán ),至(zhì )于(yú )不(bú )得(dé )用(yòng )。”

12.尊(zūn );尊(zūn )贵(guì )。

《墨(mò )子(zǐ )·天(tiān )志(zhì )下(xià )》:“我(wǒ )未(wèi )尝(cháng )闻(wén )天(tiān )之(zhī )祷(dǎo )祈(qí )福(fú )于(yú )天(tiān )子(zǐ )也(yě ),吾(wú )以(yǐ )此(cǐ )知(zhī )天(tiān )之(zhī )重(zhòng )且(qiě )贵(guì )于(yú )天(tiān )子(zǐ )也(yě )。”

《史(shǐ )记(jì )·高(gāo )祖(zǔ )本(běn )纪(jì )》:“沛(pèi )中(zhōng )豪(háo )桀(jié )吏(lì )闻(wén )令(lìng )有(yǒu )重(zhòng )客(kè ),皆(jiē )往(wǎng )贺(hè )。”

唐(táng )杜(dù )甫(fǔ )《哭(kū )长(zhǎng )孙(sūn )侍(shì )御(yù )》诗(shī ):“道(dào )为(wéi )诗(shī )书(shū )重(zhòng ),名(míng )因(yīn )赋(fù )颂(sòng )雄(xióng )。”

13.指(zhǐ )尊(zūn )敬(jìng )、敬(jìng )重(zhòng )。

宋(sòng )范(fàn )仲(zhòng )淹(yān )《送(sòng )徐(xú )登(dēng )山(shān )人(rén )》诗(shī ):“重(zhòng )君(jūn )爱(ài )诗(shī )书(shū ),孜(zī )孜(zī )不(bú )知(zhī )老(lǎo )。”

14.担(dān )当(dāng );负(fù )责(zé )。

《左(zuǒ )传(chuán )·昭(zhāo )公(gōng )五(wǔ )年(nián )》:“既(jì )获(huò )姻(yīn )亲(qīn ),又(yòu )欲(yù )耻(chǐ )之(zhī ),以(yǐ )召(zhào )寇(kòu )雠(chóu ),备(bèi )之(zhī )若(ruò )何(hé ),谁(shuí )其(qí )重(zhòng )此(cǐ )?”俞(yú )樾(yuè )《群(qún )经(jīng )平(píng )议(yì )·春(chūn )秋(qiū )左(zuǒ )传(chuán )三(sān )》:“重(zhòng )犹(yóu )任(rèn )也(yě )……重(zhòng )与(yǔ )任(rèn )义(yì )本(běn )相(xiàng )因(yīn ),故(gù )亦(yì )得(dé )相(xiàng )通(tōng )。‘谁(shuí )其(qí )重(zhòng )此(cǐ )’即(jí )‘谁(shuí )其(qí )任(rèn )此(cǐ )’,言(yán )谁(shuí )任(rèn )其(qí )咎(jiù )也(yě )。”

15.指(zhǐ )重(zhòng )任(rèn )。

《孟(mèng )子(zǐ )·万(wàn )章(zhāng )上(shàng )》:“其(qí )自(zì )任(rèn )以(yǐ )天(tiān )下(xià )之(zhī )重(zhòng )如(rú )此(cǐ ),故(gù )就(jiù )汤(tāng )而(ér )说(shuō )之(zhī )以(yǐ )伐(fá )夏(xià )救(jiù )民(mín )。”

宋(sòng )王(wáng )安(ān )石(shí )《户(hù )部(bù )郎(láng )中(zhōng )赠(zèng )谏(jiàn )议(yì )大(dà )夫(fū )曾(céng )公(gōng )墓(mù )志(zhì )铭(míng )》:“始(shǐ )公(gōng )自(zì )任(rèn )以(yǐ )当(dāng )世(shì )之(zhī )重(zhòng )也(yě ),虽(suī )人(rén )望(wàng )公(gōng )则(zé )亦(yì )然(rán )。”

清(qīng )严(yán )如(rú )熤(yì )《三(sān )省(shěng )边(biān )防(fáng )备(bèi )览(lǎn )》:“任(rèn )边(biān )防(fáng )之(zhī )重(zhòng )者(zhě ),不(bú )可(kě )不(bú )随(suí )时(shí )占(zhàn )候(hòu )也(yě )。”

16.指(zhǐ )权(quán )力(lì );权(quán )势(shì )。

《荀(xún )子(zǐ )·致(zhì )士(shì )》:“自(zì )古(gǔ )及(jí )今(jīn ),未(wèi )有(yǒu )二(èr )隆(lóng )争(zhēng )重(zhòng )而(ér )能(néng )长(zhǎng )久(jiǔ )者(zhě )。”

《商(shāng )君(jūn )书(shū )·修(xiū )权(quán )》:“今(jīn )乱(luàn )世(shì )之(zhī )君(jūn )臣(chén ),区(qū )区(qū )然(rán )皆(jiē )擅(shàn )一(yī )国(guó )之(zhī )利(lì ),而(ér )管(guǎn )一(yī )官(guān )之(zhī )重(zhòng ),以(yǐ )便(biàn )其(qí )私(sī ),此(cǐ )国(guó )之(zhī )所(suǒ )以(yǐ )危(wēi )也(yě )。”

《汉(hàn )书(shū )·王(wáng )莽(mǎng )传(chuán )上(shàng )》:“当(dāng )是(shì )时(shí ),宫(gōng )亡(wáng )储(chǔ )主(zhǔ ),董(dǒng )贤(xián )据(jù )重(zhòng )。”

17.威(wēi )重(zhòng );威(wēi )望(wàng )。

《史(shǐ )记(jì )·汲(jí )郑(zhèng )列(liè )传(chuán )》:“吾(wú )徒(tú )得(dé )君(jūn )之(zhī )重(zhòng ),卧(wò )而(ér )治(zhì )之(zhī )。”

《汉(hàn )书(shū )·天(tiān )文(wén )志(zhì )》:“凡(fán )五(wǔ )星(xīng )所(suǒ )聚(jù )宿(xiǔ ),其(qí )国(guó )王(wáng )天(tiān )下(xià ):从(cóng )岁(suì )以(yǐ )义(yì ),从(cóng )荧(yíng )惑(huò )以(yǐ )礼(lǐ ),从(cóng )填(tián )以(yǐ )重(zhòng ),从(cóng )太(tài )白(bái )以(yǐ )兵(bīng ),从(cóng )辰(chén )以(yǐ )法(fǎ )。”

颜(yán )师(shī )古(gǔ )注(zhù )引(yǐn )韦(wéi )昭(zhāo )曰(yuē ):“谓(wèi )以(yǐ )威(wēi )重(zhòng )得(dé )。”

18.增(zēng ),加(jiā )重(zhòng )。

《左(zuǒ )传(chuán )·宣(xuān )公(gōng )十(shí )二(èr )年(nián )》:“今(jīn )天(tiān )或(huò )者(zhě )大(dà )警(jǐng )晋(jìn )也(yě ),而(ér )又(yòu )杀(shā )林(lín )父(fù )以(yǐ )重(zhòng )楚(chǔ )胜(shèng ),其(qí )无(wú )乃(nǎi )久(jiǔ )不(bú )竞(jìng )乎(hū )?”

《史(shǐ )记(jì )·孝(xiào )文(wén )本(běn )纪(jì )》:“今(jīn )纵(zòng )不(bú )能(néng )博(bó )求(qiú )天(tiān )下(xià )贤(xián )圣(shèng )有(yǒu )德(dé )之(zhī )人(rén )而(ér )禅(chán )天(tiān )下(xià )焉(yān ),而(ér )曰(yuē )豫(yù )建(jiàn )太(tài )子(zǐ ),是(shì )重(zhòng )吾(wú )不(bú )德(dé )也(yě )。”

宋(sòng )徐(xú )铉(xuàn )《赠(zèng )维(wéi )扬(yáng )故(gù )人(rén )》诗(shī ):“一(yī )事(shì )无(wú )成(chéng )空(kōng )放(fàng )逐(zhú ),故(gù )人(rén )相(xiàng )见(jiàn )重(zhòng )凄(qī )凉(liáng )。”

19.浓(nóng )厚(hòu );浓(nóng )重(zhòng )。

《吕(lǚ )氏(shì )春(chūn )秋(qiū )·尽(jìn )数(shù )》:“味(wèi )无(wú )以(yǐ )烈(liè )味(wèi )重(zhòng )酒(jiǔ )。”

高(gāo )诱(yòu )注(zhù ):“重(zhòng ),酒(jiǔ )厚(hòu )也(yě )。”

唐(táng )骆(luò )宾(bīn )王(wáng )《在(zài )狱(yù )咏(yǒng )蝉(chán )》:“露(lù )重(zhòng )飞(fēi )难(nán )进(jìn ),风(fēng )多(duō )响(xiǎng )易(yì )沉(chén )。”

宋(sòng )林(lín )逋(bū )《湖(hú )楼(lóu )晚(wǎn )望(wàng )》诗(shī ):“夕(xī )寒(hán )山(shān )翠(cuì )重(zhòng ),秋(qiū )淨(jìng )雁(yàn )行(háng )高(gāo )。”

宋(sòng )苏(sū )庠(xiáng )《菩(pú )萨(sà )蛮(mán )·自(zì )宜(yí )兴(xìng )还(hái )西(xī )冈(gāng )作(zuò )》词(cí ):“江(jiāng )南(nán )鶗(tí )鴃(guī )梦(mèng ),山(shān )色(sè )朝(cháo )来(lái )重(zhòng )。”

20.指(zhǐ )酣(hān )沉(chén )。

宋(sòng )程(chéng )垓(gāi )《愁(chóu )倚(yǐ )栏(lán )》词(cí ):“昨(zuó )夜(yè )酒(jiǔ )多(duō )春(chūn )睡(shuì )重(zhòng ),莫(mò )惊(jīng )他(tā )。”

21.重(zhòng )浊(zhuó )。

《陈(chén )书(shū )·周(zhōu )铁(tiě )虎(hǔ )传(chuán )》:“语(yǔ )音(yīn )伧(chen )重(zhòng ),膂(lǚ )力(lì )过(guò )人(rén )。”

元(yuán )萨(sà )都(dōu )剌(là )《过(guò )高(gāo )邮(yóu )射(shè )阳(yáng )湖(hú )杂(zá )咏(yǒng )》之(zhī )四(sì ):“雨(yǔ )湿(shī )鼓(gǔ )声(shēng )重(zhòng ),风(fēng )匀(yún )湖(hú )面(miàn )平(píng )。”

杨(yáng )朔(shuò )《三(sān )千(qiān )里(lǐ )江(jiāng )山(shān )》第(dì )五(wǔ )段(duàn ):“洞(dòng )子(zǐ )里(lǐ )黑(hēi )的(de )不(bú )透(tòu )半(bàn )点(diǎn )缝(féng ),气(qì )也(yě )变(biàn )重(zhòng )了(le ),喘(chuǎn )的(de )怪(guài )不(bú )顺(shùn )熘(liū )。”

22.犹(yóu )大(dà )。

南(nán )朝(cháo )宋(sòng )刘(liú )义(yì )庆(qìng )《世(shì )说(shuō )新(xīn )语(yǔ )·仇(chóu )隙(xì )》:“王(wáng )右(yòu )军(jūn )素(sù )轻(qīng )蓝(lán )田(tián )。”

蓝(lán )田(tián )晚(wǎn )节(jiē )论(lùn )誉(yù )转(zhuǎn )重(zhòng ),右(yòu )军(jūn )尤(yóu )不(bú )平(píng )。

唐(táng )白(bái )居(jū )易(yì )《凶(xiōng )宅(zhái )》诗(shī ):“权(quán )重(zhòng )持(chí )难(nán )久(jiǔ ),位(wèi )高(gāo )势(shì )易(yì )穷(qióng )。”

周(zhōu )立(lì )波(bō )《暴(bào )风(fēng )骤(zhòu )雨(yǔ )》第(dì )二(èr )部(bù )六(liù ):“杜(dù )善(shàn )人(rén )的(de )秃(tū )头(tóu )冒(mào )出(chū )汗(hàn )珠(zhū )子(zǐ ),人(rén )多(duō )势(shì )重(zhòng ),他(tā )害(hài )怕(pà )了(le )。”

23.严(yán )肃(sù );严(yán )明(míng )。

清(qīng )俞(yú )正(zhèng )燮(xiè )《癸(guǐ )巳(sì )类(lèi )稿(gǎo )·韩(hán )文(wén )靖(jìng )公(gōng )事(shì )辑(jí )》:“丧(sàng )师(shī )者(zhě )获(huò )全(quán ),则(zé )行(háng )阵(zhèn )解(jiě )体(tǐ ),请(qǐng )行(háng )显(xiǎn )戮(lù ),以(yǐ )重(zhòng )军(jūn )威(wēi )。”

《续(xù )资(zī )治(zhì )通(tōng )鉴(jiàn )·元(yuán )明(míng )宗(zōng )天(tiān )曆(lì )二(èr )年(nián )》:“风(fēng )纪(jì )重(zhòng )则(zé )贪(tān )墨(mò )惧(jù )。”

24.辎(zī )重(zhòng )。指(zhǐ )军(jūn )中(zhōng )载(zǎi )物(wù )之(zhī )车(chē )。

《左(zuǒ )传(chuán )·宣(xuān )公(gōng )十(shí )二(èr )年(nián )》:“楚(chǔ )重(zhòng )至(zhì )于(yú )邲(bì )。”

杜(dù )预(yù )注(zhù ):“重(zhòng ),辎(zī )重(zhòng )也(yě )。”

孔(kǒng )颖(yǐng )达(dá )疏(shū ):“辎(zī )重(zhòng ),载(zǎi )物(wù )之(zhī )车(chē )也(yě )。”

《左(zuǒ )传(chuán )·襄(xiāng )公(gōng )十(shí )年(nián )》:“孟(mèng )氏(shì )之(zhī )臣(chén )秦(qín )堇(jǐn )父(fù )辇(niǎn )重(zhòng )如(rú )役(yì )。”

杜(dù )预(yù )注(zhù ):“步(bù )挽(wǎn )重(zhòng )车(chē )以(yǐ )从(cóng )师(shī )。”

孔(kǒng )颖(yǐng )达(dá )疏(shū ):“重(zhòng )者(zhě ),车(chē )名(míng )也(yě )。载(zǎi )物(wù )必(bì )重(zhòng ),谓(wèi )之(zhī )重(zhòng )。”

《汉(hàn )书(shū )·陈(chén )汤(tāng )传(chuán )》:“从(cóng )后(hòu )与(yǔ )汉(hàn )军(jūn )相(xiàng )及(jí ),颇(pō )寇(kòu )盗(dào )后(hòu )重(zhòng )。”

颜(yán )师(shī )古(gǔ )注(zhù ):“重(zhòng ),谓(wèi )辎(zī )重(zhòng )也(yě )。”

25.指(zhǐ )死(sǐ )刑(xíng )。

《后(hòu )汉(hàn )书(shū )·陈(chén )宠(chǒng )传(chuán )》:“汉(hàn )旧(jiù )事(shì )断(duàn )狱(yù )报(bào )重(zhòng ),常(cháng )尽(jìn )三(sān )冬(dōng )之(zhī )月(yuè ),是(shì )时(shí )帝(dì )始(shǐ )改(gǎi )用(yòng )冬(dōng )初(chū )十(shí )月(yuè )而(ér )已(yǐ )。”

李(lǐ )贤(xián )注(zhù ):“重(zhòng ),死(sǐ )刑(xíng )也(yě )。”参(cān )见(jiàn )“重(zhòng )罪(zuì )”。

26.谓(wèi )宗(zōng )法(fǎ )社(shè )会(huì )嫡(dí )长(zhǎng )子(zǐ )之(zhī )大(dà )宗(zōng )继(jì )承(chéng )权(quán )。

《仪(yí )礼(lǐ )·丧(sàng )服(fú )》:“受(shòu )重(zhòng )者(zhě ),必(bì )以(yǐ )尊(zūn )服(fú )服(fú )之(zhī )。”

《墨(mò )子(zǐ )·号(hào )令(lìng )》:“四(sì )面(miàn )四(sì )门(mén )之(zhī )将(jiāng ),必(bì )选(xuǎn )择(zé )之(zhī )有(yǒu )功(gōng )劳(láo )之(zhī )臣(chén ),及(jí )死(sǐ )事(shì )之(zhī )后(hòu )重(zhòng )者(zhě )。”

汉(hàn )董(dǒng )仲(zhòng )舒(shū )《春(chūn )秋(qiū )繁(fán )露(lù )·尧(yáo )舜(shùn )不(bú )擅(shàn )移(yí )汤(tāng )武(wǔ )不(bú )专(zhuān )杀(shā )》:“今(jīn )父(fù )有(yǒu )以(yǐ )重(zhòng )予(yǔ )子(zǐ ),子(zǐ )不(bú )敢(gǎn )擅(shàn )与(yǔ )他(tā )人(rén ),人(rén )心(xīn )皆(jiē )然(rán )。”

唐(táng )韩(hán )愈(yù )《顺(shùn )宗(zōng )实(shí )录(lù )二(èr )》:“主(zhǔ )器(qì )之(zhī )重(zhòng ),归(guī )于(yú )长(zhǎng )子(zǐ )。”

27.副(fù )词(cí )。表(biǎo )示(shì )程(chéng )度(dù )深(shēn ),相(xiàng )当(dāng )于(yú )“极(jí )”、“甚(shèn )”。

银(yín )雀(què )山(shān )汉(hàn )墓(mù )竹(zhú )简(jiǎn )《孙(sūn )膑(bìn )兵(bīng )法(fǎ )·五(wǔ )名(míng )五(wǔ )恭(gōng )》:“重(zhòng )柔(róu )之(zhī )兵(bīng ),则(zé )躁(zào )而(ér )恐(kǒng )之(zhī ),振(zhèn )而(ér )捅(tǒng )之(zhī ),出(chū )则(zé )击(jī )之(zhī ),不(bú )出(chū )则(zé )回(huí )之(zhī )。”

《吕(lǚ )氏(shì )春(chūn )秋(qiū )·悔(huǐ )过(guò )》:“今(jīn )行(háng )数(shù )千(qiān )里(lǐ ),又(yòu )绝(jué )诸(zhū )侯(hóu )之(zhī )地(dì )以(yǐ )袭(xí )国(guó ),臣(chén )不(bú )知(zhī )其(qí )可(kě )也(yě ),君(jūn )其(qí )重(zhòng )图(tú )之(zhī )。”

高(gāo )诱(yòu )注(zhù ):“重(zhòng ),深(shēn )。”

汉(hàn )司(sī )马(mǎ )迁(qiān )《报(bào )任(rèn )安(ān )书(shū )》:“李(lǐ )陵(líng )既(jì )生(shēng )降(jiàng ),隤(tuí )其(qí )家(jiā )声(shēng ),而(ér )僕(pú )又(yòu )佴(èr )之(zhī )蚕(cán )室(shì ),重(zhòng )为(wéi )天(tiān )下(xià )观(guān )笑(xiào )。”

唐(táng )白(bái )居(jū )易(yì )《渭(wèi )村(cūn )雨(yǔ )归(guī )》诗(shī ):“复(fù )兹(zī )夕(xī )阴(yīn )起(qǐ ),野(yě )思(sī )重(zhòng )萧(xiāo )条(tiáo )。”

清(qīng )蒲(pú )松(sōng )龄(líng )《聊(liáo )斋(zhāi )志(zhì )异(yì )·连(lián )城(chéng )》:“史(shǐ )乃(nǎi )设(shè )筵(yàn )招(zhāo )生(shēng ),以(yǐ )千(qiān )金(jīn )列(liè )几(jǐ )上(shàng ),曰(yuē ):‘重(zhòng )负(fù )大(dà )德(dé ),请(qǐng )以(yǐ )相(xiàng )报(bào )。’”

28.指(zhǐ )音(yīn )强(qiáng )。参(cān )见(jiàn )“重(zhòng )音(yīn )”、“重(zhòng )读(dú )”。

29.通(tōng )“湩(dǒng )”。乳(rǔ )汁(zhī )。参(cān )见(jiàn )“重(zhòng )酪(lào )”。

30.通(tōng )“肿(zhǒng )”。

《诗(shī )·小(xiǎo )雅(yǎ )·无(wú )将(jiāng )大(dà )车(chē )》:“无(wú )思(sī )百(bǎi )忧(yōu ),祇(qí )自(zì )重(zhòng )兮(xī )。”

马(mǎ )瑞(ruì )辰(chén )通(tōng )释(shì ):“重(zhòng )之(zhī )言(yán )肿(zhǒng )也(yě )。

《说(shuō )文(wén )》:‘瘤(liú ),肿(zhǒng )也(yě )。’又(yòu )曰(yuē ):‘痤(cuó ),小(xiǎo )肿(zhǒng )也(yě )。’成(chéng )公(gōng )六(liù )年(nián )《左(zuǒ )传(chuán )》:‘于(yú )是(shì )有(yǒu )沉(chén )溺(nì )重(zhòng )膇(zhuì )之(zhī )疾(jí )。’杜(dù )注(zhù ):‘重(zhòng )膇(zhuì ),足(zú )肿(zhǒng )。’此(cǐ )肿(zhǒng )通(tōng )作(zuò )‘重(zhòng )’之(zhī )证(zhèng )。肿(zhǒng )亦(yì )为(wéi )病(bìng ),与(yǔ )‘祇(qí )自(zì )疧(qí )兮(xī )’同(tóng )义(yì )。”

《左(zuǒ )传(chuán )·成(chéng )公(gōng )六(liù )年(nián )》:“郇(xún )、瑕(xiá )氏(shì )土(tǔ )薄(báo )水(shuǐ )浅(qiǎn ),其(qí )恶(è )易(yì )觏(gòu )……于(yú )是(shì )乎(hū )有(yǒu )沉(chén )溺(nì )重(zhòng )膇(zhuì )之(zhī )疾(jí )。”

杨(yáng )伯(bó )峻(jùn )注(zhù ):“重(zhòng ),即(jí )今(jīn )‘肿(zhǒng )’字(zì )。”

31.通(tōng )“动(dòng )”。

《左(zuǒ )传(chuán )·僖(xī )公(gōng )十(shí )五(wǔ )年(nián )》:“且(qiě )晋(jìn )人(rén )慼(qì )忧(yōu )以(yǐ )重(zhòng )我(wǒ ),天(tiān )地(dì )以(yǐ )要(yào )我(wǒ )。”

马(mǎ )王(wáng )堆(duī )汉(hàn )墓(mù )帛(bó )书(shū )乙(yǐ )本(běn )《老(lǎo )子(zǐ )·道(dào )经(jīng )》:“女(nǚ )(安(ān ))以(yǐ )重(zhòng )(动(dòng ))之(zhī ),徐(xú )生(shēng )。”

《管(guǎn )子(zǐ )·轻(qīng )重(zhòng )丁(dīng )》:“地(dì )重(zhòng )投(tóu )之(zhī )哉(zāi )兆(zhào )。”

郭(guō )沫(mò )若(ruò )等(děng )集(jí )校(xiào ):“‘重(zhòng )’乃(nǎi )‘动(dòng )’之(zhī )假(jiǎ )字(zì ),金(jīn )文(wén )每(měi )以(yǐ )‘童(tóng )’字(zì )为(wéi )‘动(dòng )’,又(yòu )‘投(tóu )’乃(nǎi )‘疫(yì )’之(zhī )坏(huài )字(zì )。”

II

chóng

ㄔㄨㄥˊ

〔《广(guǎng )韵(yùn )》直(zhí )容(róng )切(qiē ),平(píng )锺(zhōng ),澄(chéng )。〕

“緟(zhòng )”的(de )今(jīn )字(zì )。

1.重(zhòng )迭(dié );重(zhòng )複(fú )。

《易(yì )·坎(kǎn )》:“习(xí )坎(kǎn ),重(zhòng )险(xiǎn )也(yě )。”

孔(kǒng )颖(yǐng )达(dá )疏(shū ):“两(liǎng )坎(kǎn )相(xiàng )重(zhòng ),谓(wèi )之(zhī )重(zhòng )险(xiǎn )。”

《易(yì )·繫(jì )辞(cí )下(xià )》:“八(bā )卦(guà )成(chéng )列(liè ),象(xiàng )在(zài )其(qí )中(zhōng )矣(yǐ );因(yīn )而(ér )重(zhòng )之(zhī ),爻(yáo )在(zài )其(qí )中(zhōng )矣(yǐ )。”

北(běi )齐(qí )颜(yán )之(zhī )推(tuī )《颜(yán )氏(shì )家(jiā )训(xùn )·勉(miǎn )学(xué )》:“﹝梁(liáng )元(yuán )帝(dì )十(shí )二(èr )岁(suì )﹞率(lǜ )意(yì )自(zì )读(dú )史(shǐ )书(shū ),一(yī )日(rì )二(èr )十(shí )卷(juàn ),既(jì )未(wèi )师(shī )受(shòu ),或(huò )不(bú )识(shí )一(yī )字(zì ),或(huò )不(bú )解(jiě )一(yī )语(yǔ ),要(yào )自(zì )重(zhòng )之(zhī ),不(bú )知(zhī )厌(yàn )倦(juàn )。”

宋(sòng )陆(lù )游(yóu )《游(yóu )山(shān )西(xī )村(cūn )》诗(shī ):“山(shān )重(zhòng )水(shuǐ )複(fú )疑(yí )无(wú )路(lù ),柳(liǔ )暗(àn )花(huā )明(míng )又(yòu )一(yī )村(cūn )。”

《红(hóng )楼(lóu )梦(mèng )》第(dì )二(èr )九(jiǔ )回(huí ):“昨(zuó )儿(ér )还(hái )为(wéi )这(zhè )箇(gè )起(qǐ )了(le )誓(shì )呢(ne ),今(jīn )儿(ér )你(nǐ )到(dào )底(dǐ )儿(ér )又(yòu )重(zhòng )我(wǒ )一(yī )句(jù );我(wǒ )就(jiù )‘天(tiān )诛(zhū )地(dì )灭(miè )’,你(nǐ )又(yòu )有(yǒu )什(shí )么(me )益(yì )处(chù )呢(ne )?”

2.多(duō );过(guò )分(fèn )。

《左(zuǒ )传(chuán )·成(chéng )公(gōng )二(èr )年(nián )》:“重(zhòng )器(qì )备(bèi ),椁(guǒ )有(yǒu )四(sì )阿(ā ),棺(guān )有(yǒu )翰(hàn )桧(guì )。”

杜(dù )预(yù )注(zhù ):“重(zhòng ),犹(yóu )多(duō )也(yě )。”

《吕(lǚ )氏(shì )春(chūn )秋(qiū )·去(qù )私(sī )》:“黄(huáng )帝(dì )言(yán )曰(yuē ):‘声(shēng )禁(jìn )重(zhòng ),色(sè )禁(jìn )重(zhòng )。’”毕(bì )沅(yuán )校(xiào )正(zhèng )引(yǐn )《黄(huáng )氏(shì )日(rì )抄(chāo )》:“此(cǐ )禁(jìn )声(shēng )色(sè )太(tài )过(guò )耳(ěr )。”

《文(wén )选(xuǎn )·张(zhāng )衡(héng )〈东(dōng )京(jīng )赋(fù )〉》:“于(yú )时(shí )蒸(zhēng )民(mín ),罔(wǎng )敢(gǎn )或(huò )贰(èr ),其(qí )取(qǔ )威(wēi )也(yě )重(zhòng )矣(yǐ )。”

薛(xuē )综(zōng )注(zhù ):“重(zhòng ),犹(yóu )多(duō )也(yě )。”

3.两(liǎng )个(gè )。

《诗(shī )·鲁(lǔ )颂(sòng )·閟(bì )宫(gōng )》:“朱(zhū )英(yīng )绿(lǜ )縢(téng ),二(èr )矛(máo )重(zhòng )弓(gōng )。”

郑(zhèng )玄(xuán )笺(jiān ):“二(èr )矛(máo )重(zhòng )弓(gōng ),备(bèi )折(shé )坏(huài )也(yě )。”

高(gāo )亨(hēng )注(zhù ):“重(zhòng )弓(gōng ),每(měi )个(gè )战(zhàn )士(shì )带(dài )两(liǎng )张(zhāng )弓(gōng )。”

《墨(mò )子(zǐ )·节(jiē )用(yòng )中(zhōng )》:“黍(shǔ )稷(jì )不(bú )二(èr ),羹(gēng )胾(zì )不(bú )重(zhòng )。”

4.副(fù )词(cí )。表(biǎo )示(shì )动(dòng )作(zuò )行(háng )为(wéi )的(de )重(zhòng )複(fú ),相(xiàng )当(dāng )于(yú )“再(zài )”、“又(yòu )”、“重(zhòng )新(xīn )”。

《左(zuǒ )传(chuán )·昭(zhāo )公(gōng )十(shí )年(nián )》:“叔(shū )向(xiàng )辞(cí )之(zhī )曰(yuē ):‘……孤(gū )斩(zhǎn )焉(yān )在(zài )衰(shuāi )絰(dié )之(zhī )中(zhōng ),其(qí )以(yǐ )嘉(jiā )服(fú )见(jiàn ),则(zé )丧(sàng )礼(lǐ )未(wèi )毕(bì ),其(qí )以(yǐ )丧(sàng )服(fú )见(jiàn ),是(shì )重(zhòng )受(shòu )弔(dì )也(yě )。大(dà )夫(fū )将(jiāng )若(ruò )之(zhī )何(hé )?’”南(nán )朝(cháo )宋(sòng )谢(xiè )灵(líng )运(yùn )《拟(nǐ )魏(wèi )太(tài )子(zǐ )“邺(yè )中(zhōng )集(jí )”诗(shī )·陈(chén )琳(lín )》:“复(fù )睹(dǔ )东(dōng )都(dōu )辉(huī ),重(zhòng )见(jiàn )汉(hàn )朝(cháo )则(zé )。”

唐(táng )韩(hán )愈(yù )《顺(shùn )宗(zōng )实(shí )录(lù )一(yī )》:“况(kuàng )大(dà )行(háng )皇(huáng )帝(dì )酌(zhuó )于(yú )故(gù )实(shí ),重(zhòng )下(xià )遗(yí )诏(zhào )。”

宋(sòng )陆(lù )游(yóu )《婕(jié )妤(yú )怨(yuàn )》诗(shī ):“永(yǒng )巷(xiàng )虽(suī )放(fàng )弃(qì ),犹(yóu )虑(lǜ )重(zhòng )谤(bàng )伤(shāng )。”

毛(máo )泽(zé )东(dōng )《水(shuǐ )调(diào )歌(gē )头(tóu )·重(zhòng )上(shàng )井(jǐng )冈(gāng )山(shān )》词(cí ):“久(jiǔ )有(yǒu )凌(líng )云(yún )志(zhì ),重(zhòng )上(shàng )井(jǐng )冈(gāng )山(shān )。”

5.指(zhǐ )重(zhòng )逢(féng ),,重(zhòng )新(xīn )团(tuán )圆(yuán )。

南(nán )唐(táng )李(lǐ )煜(yù )《乌(wū )夜(yè )啼(tí )》词(cí ):“胭(yān )脂(zhī )泪(lèi ),留(liú )人(rén )醉(zuì ),几(jǐ )时(shí )重(zhòng )。”

6.加(jiā )上(shàng ),表(biǎo )示(shì )更(gèng )进(jìn )一(yī )层(céng )。

《楚(chǔ )辞(cí )·离(lí )骚(sāo )》:“纷(fēn )吾(wú )既(jì )有(yǒu )此(cǐ )内(nèi )美(měi )兮(xī ),又(yòu )重(zhòng )之(zhī )以(yǐ )脩(yǒu )能(néng )。”

唐(táng )柳(liǔ )宗(zōng )元(yuán )《送(sòng )薛(xuē )存(cún )义(yì )之(zhī )任(rèn )序(xù )》:“吾(wú )贱(jiàn )且(qiě )辱(rǔ ),不(bú )得(dé )与(yǔ )考(kǎo )绩(jì )幽(yōu )明(míng )之(zhī )说(shuō );于(yú )其(qí )往(wǎng )也(yě ),故(gù )赏(shǎng )以(yǐ )酒(jiǔ )肉(ròu )而(ér )重(zhòng )之(zhī )以(yǐ )辞(cí )。”

宋(sòng )岳(yuè )珂(kē )《桯(yíng )史(shǐ )·淳(chún )熙(xī )内(nèi )禅(chán )颂(sòng )》:“盖(gài )帝(dì )王(wáng )之(zhī )世(shì ),以(yǐ )诗(shī )颂(sòng )为(wéi )一(yī )件(jiàn )最(zuì )紧(jǐn )切(qiē )事(shì ),专(zhuān )设(shè )採(cǎi )诗(shī )之(zhī )官(guān ),以(yǐ )搜(sōu )求(qiú )之(zhī ),重(zhòng )以(yǐ )其(qí )时(shí ),教(jiāo )养(yǎng )有(yǒu )方(fāng ),人(rén )人(rén )能(néng )文(wén )。”

7.古(gǔ )代(dài )钱(qián )筮(shì )法(fǎ )的(de )术(shù )语(yǔ )。以(yǐ )三(sān )钱(qián )掷(zhì )之(zhī ),俱(jù )背(bèi )为(wéi )重(zhòng )。

清(qīng )凌(líng )廷(tíng )堪(kān )《礼(lǐ )经(jīng )释(shì )例(lì )·杂(zá )例(lì )》“凡(fán )筮(shì ),士(shì )坐(zuò )筮(shì ),卿(qīng )大(dà )夫(fū )立(lì )筮(shì )”:“此(cǐ )即(jí )京(jīng )氏(shì )《易(yì )》。

项(xiàng )氏(shì )安(ān )世(shì )曰(yuē ):‘以(yǐ )京(jīng )《易(yì )》考(kǎo )之(zhī ),世(shì )所(suǒ )传(chuán )“火(huǒ )珠(zhū )林(lín )”者(zhě ),即(jí )其(qí )法(fǎ )也(yě )。以(yǐ )三(sān )钱(qián )掷(zhì )之(zhī ),两(liǎng )背(bèi )一(yī )面(miàn )为(wéi )拆(chāi ),两(liǎng )面(miàn )一(yī )背(bèi )为(wéi )单(dān ),俱(jù )面(miàn )为(wéi )交(jiāo ),俱(jù )背(bèi )为(wéi )重(zhòng )。’”

8.量(liàng )词(cí )。层(céng );道(dào )。

《庄(zhuāng )子(zǐ )·天(tiān )下(xià )》:“天(tiān )下(xià )棺(guān )椁(guǒ )七(qī )重(zhòng ),诸(zhū )侯(hóu )五(wǔ )重(zhòng ),大(dà )夫(fū )三(sān )重(zhòng ),士(shì )再(zài )重(zhòng )。”

《史(shǐ )记(jì )·项(xiàng )羽(yǔ )本(běn )纪(jì )》:“项(xiàng )王(wáng )军(jūn )壁(bì )垓(gāi )下(xià ),兵(bīng )少(shǎo )食(shí )尽(jìn ),汉(hàn )军(jūn )及(jí )诸(zhū )侯(hóu )兵(bīng )围(wéi )之(zhī )数(shù )重(zhòng )。”

《百(bǎi )喻(yù )经(jīng )·三(sān )重(zhòng )楼(lóu )喻(yù )》:“木(mù )匠(jiàng )答(dá )言(yán ):‘无(wú )有(yǒu )是(shì )事(shì )。何(hé )有(yǒu )不(bú )作(zuò )最(zuì )下(xià )重(zhòng )屋(wū ),而(ér )得(dé )造(zào )彼(bǐ )第(dì )一(yī )之(zhī )屋(wū )?不(bú )造(zào )第(dì )二(èr ),云(yún )何(hé )得(dé )造(zào )第(dì )三(sān )重(zhòng )屋(wū )?’”宋(sòng )杨(yáng )万(wàn )里(lǐ )《万(wàn )花(huā )川(chuān )谷(gǔ )海(hǎi )棠(táng )盛(shèng )开(kāi )进(jìn )退(tuì )格(gé )》:“天(tiān )开(kāi )锦(jǐn )幄(wò )三(sān )千(qiān )丈(zhàng ),日(rì )透(tòu )红(hóng )粧(zhuāng )一(yī )万(wàn )重(zhòng )。”

鲁(lǔ )迅(xùn )《三(sān )闲(xián )集(jí )·无(wú )声(shēng )的(de )中(zhōng )国(guó )》:“近(jìn )来(lái )还(hái )有(yǒu )一(yī )种(zhǒng )说(shuō )法(fǎ )……所(suǒ )以(yǐ )不(bú )如(rú )用(yòng )浅(qiǎn )显(xiǎn )的(de )文(wén )言(yán )来(lái )作(zuò )新(xīn )思(sī )想(xiǎng )的(de )文(wén )章(zhāng ).,可(kě )以(yǐ )少(shǎo )招(zhāo )一(yī )重(zhòng )反(fǎn )对(duì )。”

9.量(liàng )词(cí )。种(zhǒng );件(jiàn )。

《书(shū )·顾(gù )命(mìng )》:“越(yuè )玉(yù )五(wǔ )重(zhòng )。”

五(wǔ )代(dài )齐(qí )己(jǐ )《东(dōng )林(lín )寄(jì )别(bié )修(xiū )睦(mù )上(shàng )人(rén )》诗(shī ):“囊(náng )中(zhōng )自(zì )欠(qiàn )诗(shī )千(qiān )首(shǒu ),身(shēn )外(wài )谁(shuí )知(zhī )事(shì )几(jǐ )重(zhòng )。”

鲁(lǔ )迅(xùn )《且(qiě )介(jiè )亭(tíng )杂(zá )文(wén )末(mò )编(biān )·关(guān )于(yú )太(tài )炎(yán )先(xiān )生(shēng )二(èr )三(sān )事(shì )》:“然(rán )而(ér )知(zhī )道(dào )这(zhè )一(yī )重(zhòng )公(gōng )桉(ān )者(zhě ),恐(kǒng )怕(pà )也(yě )已(yǐ )经(jīng )不(bú )多(duō )了(le )。”

10.量(liàng )词(cí )。阶(jiē ),级(jí )。

《续(xù )资(zī )治(zhì )通(tōng )鉴(jiàn )·宋(sòng )高(gāo )宗(zōng )绍(shào )兴(xìng )二(èr )十(shí )五(wǔ )年(nián )》:“甲(jiǎ )寅(yín ),金(jīn )诏(zhào ):‘内(nèi )外(wài )大(dà )小(xiǎo )官(guān )覃(tán )迁(qiān )一(yī )重(zhòng )。’”

11.倍(bèi )。

《逸(yì )周(zhōu )书(shū )·文(wén )传(chuán )》:“生(shēng )十(shí )杀(shā )一(yī )者(zhě )物(wù )十(shí )重(zhòng ),生(shēng )一(yī )杀(shā )十(shí )者(zhě )物(wù )顿(dùn )空(kōng )。十(shí )重(zhòng )者(zhě )王(wáng ),顿(dùn )空(kōng )者(zhě )亡(wáng )。”

孔(kǒng )晁(cháo )注(zhù ):“生(shēng )多(duō )到(dào )重(zhòng ),生(shēng )少(shǎo )到(dào )空(kōng )。”

《墨(mò )子(zǐ )·非(fēi )攻(gōng )上(shàng )》:“若(ruò )以(yǐ )此(cǐ )说(shuō ),往(wǎng )杀(shā )十(shí )人(rén ),十(shí )重(zhòng )不(bú )义(yì ),必(bì )有(yǒu )十(shí )死(sǐ )罪(zuì )矣(yǐ );杀(shā )百(bǎi )人(rén ),百(bǎi )重(zhòng )不(bú )义(yì ),必(bì )有(yǒu )百(bǎi )死(sǐ )罪(zuì )矣(yǐ )。”

12.古(gǔ )代(dài )丧(sàng )礼(lǐ )指(zhǐ )在(zài )木(mù )主(zhǔ )未(wèi )及(jí )凋(diāo )製(zhì )之(zhī )前(qián )代(dài )以(yǐ )受(shòu )祭(jì )的(de )木(mù )。

《仪(yí )礼(lǐ )·士(shì )丧(sàng )礼(lǐ )》:“重(zhòng ),木(mù )刊(kān )凿(záo )之(zhī )。甸(diàn )人(rén )置(zhì )重(zhòng )于(yú )中(zhōng )庭(tíng )。”

郑(zhèng )玄(xuán )注(zhù ):“木(mù )也(yě ),县(xiàn )物(wù )焉(yān )曰(yuē )重(zhòng )。刊(kān ),斮(zhuó )治(zhì ),凿(záo )之(zhī )为(wéi )县(xiàn )簪(zān )孔(kǒng )也(yě )。士(shì )重(zhòng ),木(mù )长(zhǎng )三(sān )尺(chǐ )。”

《礼(lǐ )记(jì )·檀(tán )弓(gōng )下(xià )》:“重(zhòng ),主(zhǔ )道(dào )也(yě )。”

郑(zhèng )玄(xuán )注(zhù ):“始(shǐ )死(sǐ )未(wèi )作(zuò )主(zhǔ ),以(yǐ )重(zhòng )主(zhǔ )其(qí )神(shén )也(yě )。”

《释(shì )名(míng )·释(shì )丧(sàng )制(zhì )》:“重(zhòng ),死(sǐ )者(zhě )之(zhī )资(zī )重(zhòng )也(yě )。含(hán )馀(yú )米(mǐ )以(yǐ )为(wéi )粥(zhōu ),投(tóu )之(zhī )瓮(wèng )而(ér )悬(xuán )之(zhī )。比(bǐ )葬(zàng )未(wèi )作(zuò )主(zhǔ ),权(quán )以(yǐ )重(zhòng )主(zhǔ )其(qí )神(shén )也(yě )。”

《续(xù )资(zī )治(zhì )通(tōng )鉴(jiàn )·宋(sòng )高(gāo )宗(zōng )绍(shào )兴(xìng )三(sān )十(shí )二(èr )年(nián )》:“丙(bǐng )寅(yín ),瘗(yì )钦(qīn )宗(zōng )重(zhòng )于(yú )招(zhāo )贤(xián )寺(sì ),立(lì )虞(yú )主(zhǔ )。”

13.怀(huái )孕(yùn )。

《诗(shī )·大(dà )雅(yǎ )·大(dà )明(míng )》“大(dà )任(rèn )有(yǒu )身(shēn )”毛(máo )传(chuán ):“身(shēn ),重(zhòng )也(yě )。”

郑(zhèng )玄(xuán )笺(jiān ):“重(zhòng )谓(wèi )怀(huái )孕(yùn )也(yě )。”

汉(hàn )刘(liú )向(xiàng )《列(liè )女(nǚ )传(chuán )·楚(chǔ )考(kǎo )李(lǐ )后(hòu )》:“李(lǐ )园(yuán )女(nǚ )弟(dì ),发(fā )迹(jì )春(chūn )申(shēn )。

考(kǎo )烈(liè )无(wú )子(zǐ ),果(guǒ )得(dé )纳(nà )身(shēn )。知(zhī )重(zhòng )而(ér )入(rù ),遂(suí )得(dé )为(wéi )嗣(sì )。”参(cān )见(jiàn )“重(zhòng )身(shēn )”。

14.连(lián )累(lèi );牵(qiān )连(lián )。

《老(lǎo )子(zǐ )》:“是(shì )以(yǐ )圣(shèng )人(rén )处(chù )上(shàng )而(ér )人(rén )不(bú )重(zhòng ),处(chù )前(qián )而(ér )人(rén )不(bú )害(hài ),是(shì )以(yǐ )天(tiān )下(xià )乐(lè )推(tuī )而(ér )不(bú )厌(yàn )。”

《汉(hàn )书(shū )·荆(jīng )燕(yàn )吴(wú )传(chuán )赞(zàn )》:“刘(liú )泽(zé )发(fā )于(yú )田(tián )生(shēng ),权(quán )激(jī )吕(lǚ )氏(shì ),然(rán )卒(zú )南(nán )面(miàn )称(chēng )孤(gū )者(zhě )三(sān )世(shì )。事(shì )发(fā )相(xiàng )重(zhòng ),岂(qǐ )不(bú )危(wēi )哉(zāi )!”颜(yán )师(shī )古(gǔ )注(zhù ):“重(zhòng )犹(yóu )累(lèi )也(yě )。”

15.深(shēn )(指(zhǐ )距(jù )离(lí ))。参(cān )见(jiàn )“重(zhòng )渊(yuān )”、“重(zhòng )涧(jiàn )”。

16.姓(xìng )。

汉(hàn )有(yǒu )重(zhòng )异(yì )。见(jiàn )《后(hòu )汉(hàn )书(shū )·耿(gěng )弇(yān )传(chuán )》。

III

tóng

ㄊㄨㄥˊ

〔《正(zhèng )字(zì )通(tōng )》徒(tú )红(hóng )切(qiē )〕

1.通(tōng )“穜(tóng )”。先(xiān )种(zhǒng )后(hòu )熟(shú )的(de )穀(yù )物(wù )。

《诗(shī )·豳(bīn )风(fēng )·七(qī )月(yuè )》:“黍(shǔ )稷(jì )重(zhòng )穋(lù ),禾(hé )麻(má )菽(shū )麦(mài )。”

毛(máo )传(chuán ):“后(hòu )熟(shú )曰(yuē )重(zhòng ),先(xiān )熟(shú )曰(yuē )穋(lù )。”

陆(lù )德(dé )明(míng )释(shì )文(wén ):“重(zhòng ),直(zhí )容(róng )反(fǎn )。注(zhù )同(tóng ),先(xiān )种(zhǒng )后(hòu )熟(shú )曰(yuē )重(zhòng )。又(yòu )作(zuò )种(zhǒng ),音(yīn )同(tóng )。

《说(shuō )文(wén )》云(yún ):禾(hé )边(biān )作(zuò )重(zhòng ),是(shì )重(zhòng )穋(lù )之(zhī )字(zì );禾(hé )边(biān )作(zuò )童(tóng ),是(shì )种(zhǒng )蓺(yì )之(zhī )字(zì )。今(jīn )人(rén )乱(luàn )之(zhī )已(yǐ )久(jiǔ )。”

2.通(tōng )“童(tóng )”。儿(ér )童(tóng )。

《礼(lǐ )记(jì )·檀(tán )弓(gōng )下(xià )》:“与(yǔ )其(qí )邻(lín )重(zhòng )汪(wāng )踦(jī )往(wǎng ),皆(jiē )死(sǐ )焉(yān )。”

郑(zhèng )玄(xuán )注(zhù ):“重(zhòng ),皆(jiē )当(dāng )为(wéi )童(tóng )。童(tóng ),未(wèi )冠(guàn )者(zhě )之(zhī )称(chēng ),姓(xìng )汪(wāng )名(míng )踦(jī )。”

3.通(tōng )“童(tóng )”。见(jiàn )“重(zhòng )童(tóng )”。

阅读:6528

●重(简体版)

©2015-2026 ok8.org 文学库