殆【登录】

ok8.org > 汉字/字典 > 殆

殆(dài )字(zì )的(de )笔(bǐ )画(huà ):9画(huà );

dài

ㄉㄞˋ

〔《广(guǎng )韵(yùn )》徒(tú )亥(hài )切(qiē ),上(shàng )海(hǎi ),定(dìng )。〕

1.危(wēi )亡(wáng );危(wēi )险(xiǎn )。

《诗(shī )·小(xiǎo )雅(yǎ )·正(zhèng )月(yuè )》:“民(mín )今(jīn )方(fāng )殆(dài ),视(shì )天(tiān )梦(mèng )梦(mèng )。”

郑(zhèng )玄(xuán )笺(jiān ):“方(fāng ),且(qiě )也(yě )。民(mín )今(jīn )且(qiě )危(wēi )亡(wáng )。”

《淮(huái )南(nán )子(zǐ )·人(rén )间(jiān )训(xùn )》:“国(guó )家(jiā )危(wēi ),社(shè )稷(jì )殆(dài )。”

宋(sòng )周(zhōu )密(mì )《癸(guǐ )辛(xīn )杂(zá )识(shí )前(qián )集(jí )·蕈(xùn )毒(dú )》:“桉(ān )间(jiān )尚(shàng )馀(yú )杯(bēi )羹(gēng )以(yǐ )俟(sì )其(qí )子(zǐ ),适(shì )出(chū )未(wèi )还(hái ),幸(xìng )免(miǎn )于(yú )毒(dú ),呜(wū )呼(hū )殆(dài )哉(zāi )!”清(qīng )蒲(pú )松(sōng )龄(líng )《聊(liáo )斋(zhāi )志(zhì )异(yì )·陈(chén )锡(xī )九(jiǔ )》:“力(lì )尽(jìn )声(shēng )嘶(sī ),渐(jiàn )就(jiù )危(wēi )殆(dài )。”

2.困(kùn )乏(fá );疲(pí )惫(bèi )。

《庄(zhuāng )子(zǐ )·养(yǎng )生(shēng )主(zhǔ )》:“吾(wú )生(shēng )也(yě )有(yǒu )涯(yá ),而(ér )知(zhī )也(yě )无(wú )涯(yá )。以(yǐ )有(yǒu )涯(yá )随(suí )无(wú )涯(yá ),殆(dài )已(yǐ )!”陆(lù )德(dé )明(míng )释(shì )文(wén )引(yǐn )向(xiàng )秀(xiù )曰(yuē ):“殆(dài ),疲(pí )困(kùn )之(zhī )谓(wèi )。”

三(sān )国(guó )魏(wèi )曹(cáo )植(zhí )《洛(luò )神(shén )赋(fù )》:“日(rì )既(jì )西(xī )倾(qīng ),车(chē )殆(dài )马(mǎ )烦(fán )。”

清(qīng )蒲(pú )松(sōng )龄(líng )《聊(liáo )斋(zhāi )志(zhì )异(yì )·神(shén )女(nǚ )》:“日(rì )将(jiāng )暮(mù ),步(bù )履(lǚ )颇(pō )殆(dài ),休(xiū )于(yú )路(lù )侧(cè )。”

3.威(wēi )胁(xié );危(wēi )害(hài )。

《荀(xún )子(zǐ )·强(qiáng )国(guó )》:“威(wēi )动(dòng )海(hǎi )内(nèi ),彊(jiāng )殆(dài )中(zhōng )国(guó )。”

杨(yáng )倞(liàng )注(zhù ):“秦(qín )之(zhī )彊(jiāng )能(néng )危(wēi )殆(dài )中(zhōng )国(guó )。”

《淮(huái )南(nán )子(zǐ )·说(shuō )山(shān )训(xùn )》:“德(dé )不(bú )报(bào ),而(ér )身(shēn )见(jiàn )殆(dài )。”

高(gāo )诱(yòu )注(zhù ):“殆(dài ),危(wēi )害(hài )也(yě )。”

4.畏(wèi )惧(jù )。

《淮(huái )南(nán )子(zǐ )·说(shuō )林(lín )训(xùn )》:“月(yuè )照(zhào )天(tiān )下(xià ),蚀(shí )于(yú )詹(zhān )诸(zhū );腾(téng )蛇(shé )游(yóu )雾(wù ),而(ér )殆(dài )于(yú )蝍(jí )蛆(qū )。”

高(gāo )诱(yòu )注(zhù ):“殆(dài ),犹(yóu )畏(wèi )。”

5.疑(yí )惑(huò )。

《论(lùn )语(yǔ )·为(wéi )政(zhèng )》:“多(duō )闻(wén )阙(què )疑(yí ),慎(shèn )言(yán )其(qí )馀(yú ),则(zé )寡(guǎ )尤(yóu );多(duō )见(jiàn )阙(què )殆(dài ),慎(shèn )行(háng )其(qí )馀(yú ),则(zé )寡(guǎ )悔(huǐ )。”

王(wáng )引(yǐn )之(zhī )《经(jīng )义(yì )述(shù )闻(wén )·通(tōng )说(shuō )上(shàng )》:“殆(dài )犹(yóu )疑(yí )也(yě )。谓(wèi )所(suǒ )见(jiàn )之(zhī )事(shì )若(ruò )可(kě )疑(yí ),则(zé )阙(què )而(ér )不(bú )敢(gǎn )行(háng )也(yě )……后(hòu )人(rén )但(dàn )知(zhī )殆(dài )训(xùn )为(wéi )危(wēi ),为(wéi )近(jìn ),而(ér )不(bú )知(zhī )又(yòu )训(xùn )为(wéi )疑(yí ),盖(gài )古(gǔ )义(yì )之(zhī )失(shī )传(chuán )久(jiǔ )矣(yǐ )。”

6.接(jiē )近(jìn )。

《诗(shī )·小(xiǎo )雅(yǎ )·节(jiē )南(nán )山(shān )》:“式(shì )夷(yí )式(shì )已(yǐ ),无(wú )小(xiǎo )人(rén )殆(dài )。”

郑(zhèng )玄(xuán )笺(jiān ):“殆(dài ),近(jìn )也(yě )。”

《逸(yì )周(zhōu )书(shū )·命(mìng )训(xùn )》:“极(jí )命(mìng )则(zé )民(mín )堕(duò ),民(mín )堕(duò )则(zé )旷(kuàng )命(mìng ),旷(kuàng )命(mìng )以(yǐ )诫(jiè )其(qí )上(shàng ),则(zé )殆(dài )于(yú )乱(luàn )。”

唐(táng )康(kāng )骈(pián )《剧(jù )谈(tán )录(lù )·桑(sāng )道(dào )茂(mào )》:“长(zhǎng )安(ān )只(zhī )此(cǐ )一(yī )邑(yì )而(ér )已(yǐ ),贤(xián )郎(láng )二(èr )人(rén ),大(dà )者(zhě )位(wèi )极(jí )人(rén )臣(chén ),次(cì )者(zhě )殆(dài )于(yú )数(shù )镇(zhèn )。”

7.也(yě )许(xǔ )可(kě )以(yǐ )。表(biǎo )示(shì )希(xī )望(wàng )。

《诗(shī )·豳(bīn )风(fēng )·七(qī )月(yuè )》:“女(nǚ )心(xīn )伤(shāng )悲(bēi ),殆(dài )及(jí )公(gōng )子(zǐ )同(tóng )归(guī )。”

王(wáng )先(xiān )谦(qiān )集(jí )疏(shū ):“《荀(xún )子(zǐ )·强(qiáng )国(guó )篇(piān )》杨(yáng )注(zhù ):‘殆(dài ),庶(shù )几(jǐ )也(yě )。’诸(zhū )侯(hóu )之(zhī )女(nǚ )亦(yì )称(chēng )‘公(gōng )子(zǐ )’,见(jiàn )《公(gōng )羊(yáng )》庄(zhuāng )元(yuán )年(nián )传(chuán )。公(gōng )子(zǐ )嫁(jià )不(bú )愆(qiān )期(qī ),故(gù )冀(jì )幸(xìng )庶(shù )几(jǐ )与(yǔ )女(nǚ )公(gōng )子(zǐ )同(tóng )时(shí )得(dé )嫁(jià )也(yě )。”

8.大(dà )概(gài );几(jǐ )乎(hū )。

《史(shǐ )记(jì )·留(liú )侯(hóu )世(shì )家(jiā )》:“良(liáng )曰(yuē ):‘沛(pèi )公(gōng )殆(dài )天(tiān )授(shòu )。’”宋(sòng )沉(chén )括(kuò )《梦(mèng )溪(xī )笔(bǐ )谈(tán )·书(shū )画(huà )》:“用(yòng )笔(bǐ )极(jí )新(xīn )细(xì ),殆(dài )不(bú )见(jiàn )墨(mò )迹(jì )。”

9.助(zhù )词(cí )。乃(nǎi )。

《国(guó )语(yǔ )·鲁(lǔ )语(yǔ )上(shàng )》:“卫(wèi )君(jūn )殆(dài )无(wú )罪(zuì )也(yě )。”

韦(wéi )昭(zhāo )注(zhù ):“殆(dài ),犹(yóu )乃(nǎi )也(yě )。”

宋(sòng )欧(ōu )阳(yáng )修(xiū )《〈梅(méi )圣(shèng )俞(yú )诗(shī )集(jí )〉序(xù )》:“愈(yù )穷(qióng )则(zé )愈(yù )工(gōng ),然(rán )则(zé )非(fēi )诗(shī )之(zhī )能(néng )穷(qióng )人(rén ),殆(dài )穷(qióng )者(zhě )而(ér )后(hòu )工(gōng )也(yě )。”

10.副(fù )词(cí )。当(dāng );必(bì )。

《商(shāng )君(jūn )书(shū )·更(gèng )法(fǎ )》:“臣(chén )闻(wén )之(zhī ),疑(yí )行(háng )无(wú )名(míng ),疑(yí )事(shì )无(wú )功(gōng )。君(jūn )亟(jí )定(dìng )变(biàn )法(fǎ )之(zhī )虑(lǜ ),殆(dài )无(wú )顾(gù )天(tiān )下(xià )之(zhī )议(yì )之(zhī )也(yě )。”

高(gāo )亨(hēng )注(zhù ):“殆(dài ),犹(yóu )当(dāng )也(yě )。”

《新(xīn )唐(táng )书(shū )·契(qì )苾(bì )何(hé )力(lì )传(chuán )》:“若(ruò )人(rén )心(xīn )如(rú )铁(tiě )石(shí ),殆(dài )不(bú )背(bèi )我(wǒ )。”

11.副(fù )词(cí )。仅(jǐn )。

《汉(hàn )书(shū )·赵(zhào )充(chōng )国(guó )传(chuán )》:“此(cǐ )殆(dài )空(kōng )言(yán ),非(fēi )至(zhì )计(jì )也(yě )。”

颜(yán )师(shī )古(gǔ )注(zhù ):“殆(dài ),仅(jǐn )也(yě )。”

金(jīn )王(wáng )若(ruò )虚(xū )《五(wǔ )经(jīng )辨(biàn )惑(huò )上(shàng )》:“窃(qiè )谓(wèi )此(cǐ )母(mǔ )之(zhī )言(yán )无(wú )谓(wèi )也(yě )。深(shēn )山(shān )大(dà )泽(zé )则(zé )固(gù )生(shēng )龙(lóng )蛇(shé )矣(yǐ ),而(ér )美(měi )妇(fù )必(bì )生(shēng )恶(è )子(zǐ ),岂(qǐ )决(jué )定(dìng )之(zhī )理(lǐ )耶(yē )?殆(dài )偶(ǒu )中(zhōng )耳(ěr )!”

12.副(fù )词(cí )。尚(shàng )。

北(běi )魏(wèi )郦(lì )道(dào )元(yuán )《水(shuǐ )经(jīng )注(zhù )·浊(zhuó )漳(zhāng )水(shuǐ )》:“门(mén )石(shí )崩(bēng )褫(chǐ ),馀(yú )基(jī )殆(dài )在(zài )。”

13.通(tōng )“怠(dài )”。懈(xiè )怠(dài )。

《诗(shī )·商(shāng )颂(sòng )·玄(xuán )鸟(niǎo )》:“商(shāng )之(zhī )先(xiān )后(hòu ),受(shòu )命(mìng )不(bú )殆(dài )。”

马(mǎ )瑞(ruì )辰(chén )通(tōng )释(shì ):“殆(dài )即(jí )‘怠(dài )’借(jiè )字(zì )。”

《商(shāng )君(jūn )书(shū )·农(nóng )战(zhàn )》:“农(nóng )者(zhě )殆(dài )则(zé )土(tǔ )地(dì )荒(huāng )。”

《淮(huái )南(nán )子(zǐ )·泰(tài )族(zú )训(xùn )》:“勾(gōu )践(jiàn )栖(qī )于(yú )会(huì )稽(jī ),修(xiū )政(zhèng )不(bú )殆(dài )。”

唐(táng )皮(pí )日(rì )休(xiū )《惑(huò )雷(léi )刑(xíng )》:“得(dé )他(tā )牛(niú ),则(zé )昼(zhòu )役(yì )夕(xī )归(guī ),箠(chuí )耕(gēng )于(yú )烈(liè )景(jǐng ),笞(chī )耨(nòu )于(yú )晦(huì )冥(míng ),未(wèi )尝(cháng )一(yī )息(xī )容(róng )其(qí )殆(dài )。”

14.通(tōng )“治(zhì )”。讼(sòng )理(lǐ )。

《公(gōng )羊(yáng )传(chuán )·襄(xiāng )公(gōng )五(wǔ )年(nián )》:“莒(jǔ )将(jiāng )灭(miè )之(zhī ),故(gù )相(xiàng )与(yǔ )往(wǎng )殆(dài )乎(hū )晋(jìn )也(yě )。”

陈(chén )立(lì )义(yì )疏(shū ):“殆(dài )读(dú )为(wéi )治(zhì ),殆(dài )、治(zhì )古(gǔ )音(yīn )相(xiàng )近(jìn ),故(gù )字(zì )亦(yì )相(xiàng )通(tōng )……以(yǐ )鄫(zēng )子(zǐ )欲(yù )立(lì )异(yì )姓(xìng )为(wéi )后(hòu ),故(gù )相(xiàng )与(yǔ )往(wǎng )讼(sòng )理(lǐ )于(yú )晋(jìn )也(yě )。”参(cān )阅(yuè )王(wáng )引(yǐn )之(zhī )《经(jīng )义(yì )述(shù )闻(wén )》卷(juàn )二(èr )四(sì )。

阅读:2771

●殆(简体版)

©2015-2026 ok8.org 文学库