師【登录】

ok8.org > 汉字/字典 > 師

简(jiǎn )体(tǐ )师(shī )字(zì )的(de )笔(bǐ )画(huà ):6画(huà );繁(fán )體(tǐ )師(shī )字(zì )筆(bǐ )畫(huà ):10畫(huà )。

(师(shī ),师(shī ))

shī

ㄕ

〔《广(guǎng )韵(yùn )》疏(shū )夷(yí )切(qiē ),平(píng )脂(zhī ),生(shēng )。〕

1.民(mín )众(zhòng ),徒(tú )众(zhòng )。

《诗(shī )·大(dà )雅(yǎ )·文(wén )王(wáng )》:“殷(yīn )之(zhī )未(wèi )丧(sàng )师(shī ),克(kè )配(pèi )上(shàng )帝(dì )。”

郑(zhèng )玄(xuán )笺(jiān ):“师(shī ),众(zhòng )也(yě )。”

《左(zuǒ )传(chuán )·哀(āi )公(gōng )五(wǔ )年(nián )》:“师(shī )乎(hū ),师(shī )乎(hū ),何(hé )党(dǎng )之(zhī )乎(hū )!”

《孔(kǒng )子(zǐ )家(jiā )语(yǔ )·辨(biàn )政(zhèng )》:“丧(sàng )乱(luàn )蔑(miè )资(zī ),曾(céng )不(bú )惠(huì )我(wǒ )师(shī )。”

2.指(zhǐ )众(zhòng )多(duō )。

《汉(hàn )书(shū )·礼(lǐ )乐(lè )志(zhì )》:“磑(wèi )磑(wèi )即(jí )即(jí ),师(shī )象(xiàng )山(shān )则(zé )。”

颜(yán )师(shī )古(gǔ )注(zhù )引(yǐn )孟(mèng )康(kāng )曰(yuē ):“师(shī ),众(zhòng )也(yě )。则(zé ),法(fǎ )也(yě )。积(jī )实(shí )之(zhī )盛(shèng )众(zhòng )类(lèi )于(yú )山(shān )也(yě )。”

3.古(gǔ )代(dài )行(háng )政(zhèng )区(qū )划(huá )单(dān )位(wèi )。

《尚(shàng )书(shū )大(dà )传(chuán )》卷(juàn )四(sì ):“八(bā )家(jiā )而(ér )为(wéi )邻(lín ),三(sān )邻(lín )而(ér )为(wéi )朋(péng ),三(sān )朋(péng )而(ér )为(wéi )里(lǐ ),五(wǔ )里(lǐ )而(ér )为(wéi )邑(yì ),十(shí )邑(yì )而(ér )为(wéi )都(dōu ),十(shí )都(dōu )而(ér )为(wéi )师(shī ),州(zhōu )十(shí )有(yǒu )二(èr )师(shī )焉(yān )。”

4.泛(fàn )指(zhǐ )大(dà )城(chéng )市(shì )。

《诗(shī )·大(dà )雅(yǎ )·公(gōng )刘(liú )》:“京(jīng )师(shī )之(zhī )野(yě ),于(yú )时(shí )处(chù )处(chù )。”

马(mǎ )瑞(ruì )辰(chén )通(tōng )释(shì )引(yǐn )吴(wú )斗(dòu )南(nán )曰(yuē ):“京(jīng )者(zhě ),地(dì )名(míng );师(shī )者(zhě ),都(dōu )邑(yì )之(zhī )称(chēng )。如(rú )洛(luò )邑(yì )亦(yì )称(chēng )洛(luò )师(shī )之(zhī )类(lèi )。”

5.古(gǔ )代(dài )军(jūn )队(duì )的(de )编(biān )制(zhì )以(yǐ )二(èr )千(qiān )五(wǔ )百(bǎi )人(rén )为(wéi )一(yī )师(shī )。现(xiàn )代(dài )军(jūn )队(duì )的(de )编(biān )制(zhì )单(dān )位(wèi ),隶(lì )属(shǔ )于(yú )军(jūn )或(huò )集(jí )团(tuán )军(jūn ),下(xià )辖(xiá )若(ruò )干(gàn )旅(lǚ )或(huò )团(tuán )。

《周(zhōu )礼(lǐ )·地(dì )官(guān )·小(xiǎo )司(sī )徒(tú )》:“五(wǔ )人(rén )为(wéi )伍(wǔ ),五(wǔ )伍(wǔ )为(wéi )两(liǎng ),四(sì )两(liǎng )为(wéi )卒(zú ),五(wǔ )卒(zú )为(wéi )旅(lǚ ),五(wǔ )旅(lǚ )为(wéi )师(shī ),五(wǔ )师(shī )为(wéi )军(jūn )。”

郑(zhèng )玄(xuán )注(zhù ):“师(shī ),二(èr )千(qiān )五(wǔ )百(bǎi )人(rén )。”

6.军(jūn )旅(lǚ ),军(jūn )队(duì )。

《诗(shī )·秦(qín )风(fēng )·无(wú )衣(yī )》:“王(wáng )于(yú )兴(xìng )师(shī ),脩(yǒu )我(wǒ )戈(gē )矛(máo ),与(yǔ )子(zǐ )同(tóng )仇(chóu )。”

《春(chūn )秋(qiū )·僖(xī )公(gōng )元(yuán )年(nián )》:“公(gōng )子(zǐ )友(yǒu )帅(shuài )师(shī )败(bài )莒(jǔ )师(shī )于(yú )犁(lí )。”

《史(shǐ )记(jì )·齐(qí )太(tài )公(gōng )世(shì )家(jiā )》:“十(shí )一(yī )年(nián )正(zhèng )月(yuè )甲(jiǎ )子(zǐ ),誓(shì )于(yú )牧(mù )野(yě ),伐(fá )商(shāng )纣(zhòu )。

纣(zhòu )师(shī )败(bài )绩(jì )。”

唐(táng )杜(dù )甫(fǔ )《蜀(shǔ )相(xiàng )》诗(shī ):“出(chū )师(shī )未(wèi )捷(jié )身(shēn )先(xiān )死(sǐ ),长(zhǎng )使(shǐ )英(yīng )雄(xióng )泪(lèi )满(mǎn )襟(jīn )。”

宋(sòng )陆(lù )游(yóu )《示(shì )儿(ér )》诗(shī ):“王(wáng )师(shī )北(běi )定(dìng )中(zhōng )原(yuán )日(rì ),家(jiā )祭(jì )无(wú )忘(wàng )告(gào )乃(nǎi )翁(wēng )。”

7.出(chū )兵(bīng )征(zhēng )伐(fá ),进(jìn )军(jūn )。

《周(zhōu )礼(lǐ )·春(chūn )官(guān )·肆(sì )师(shī )》:“凡(fán )师(shī )、甸(diàn )用(yòng )牲(shēng )于(yú )社(shè )宗(zōng ),则(zé )为(wéi )位(wèi )。”

贾(jiǎ )公(gōng )彦(yàn )疏(shū ):“师(shī ),谓(wèi )出(chū )师(shī )征(zhēng )伐(fá )。”

《新(xīn )唐(táng )书(shū )·段(duàn )秀(xiù )实(shí )传(chuán )》:“嗣(sì )业(yè )因(yīn )请(qǐng )宰(zǎi )遂(suí )东(dōng )师(shī ),以(yǐ )秀(xiù )实(shí )为(wéi )副(fù )。”

8.指(zhǐ )动(dòng )武(wǔ ),械(xiè )斗(dòu )。

清(qīng )顾(gù )炎(yán )武(wǔ )《〈莱(lái )州(zhōu )任(rèn )氏(shì )族(zú )谱(pǔ )〉序(xù )》:“于(yú )是(shì )乎(hū )饮(yǐn )食(shí )之(zhī )事(shì )也(yě )而(ér )至(zhì )于(yú )讼(sòng ),讼(sòng )不(bú )已(yǐ )而(ér )至(zhì )于(yú )师(shī ),小(xiǎo )而(ér )舞(wǔ )文(wén ),大(dà )而(ér )弄(nòng )兵(bīng ),岂(qǐ )非(fēi )今(jīn )日(rì )山(shān )东(dōng )之(zhī )大(dà )戒(jiè )?”

9.驻(zhù )扎(zhā )。

《左(zuǒ )传(chuán )·僖(xī )公(gōng )二(èr )十(shí )五(wǔ )年(nián )》:“秦(qín )伯(bó )师(shī )于(yú )河(hé )上(shàng ),将(jiāng )纳(nà )王(wáng )。”

宋(sòng )吴(wú )曾(céng )《能(néng )改(gǎi )斋(zhāi )漫(màn )录(lù )·地(dì )理(lǐ )》:“楚(chǔ )囊(náng )瓦(wǎ )伐(fá )吴(wú ),师(shī )于(yú )豫(yù )章(zhāng )。”

10.军(jūn )师(shī ),参(cān )谋(móu )。

《史(shǐ )记(jì )·孙(sūn )子(zǐ )吴(wú )起(qǐ )列(liè )传(chuán )》:“于(yú )是(shì )乃(nǎi )以(yǐ )田(tián )忌(jì )为(wéi )将(jiāng ),而(ér )孙(sūn )子(zǐ )为(wéi )师(shī ),居(jū )辎(zī )车(chē )中(zhōng ),坐(zuò )为(wéi )计(jì )谋(móu )。”

11.长(zhǎng ),首(shǒu )领(lǐng )。

《周(zhōu )礼(lǐ )·天(tiān )官(guān )·序(xù )官(guān )》:“甸(diàn )师(shī ),下(xià )士(shì )二(èr )人(rén )。”

郑(zhèng )玄(xuán )注(zhù ):“郊(jiāo )外(wài )曰(yuē )甸(diàn ),师(shī )犹(yóu )长(zhǎng )也(yě )。”

《后(hòu )汉(hàn )书(shū )·傅(fù )燮(xiè )传(chuán )》:“天(tiān )下(xià )非(fēi )复(fù )汉(hàn )有(yǒu ),府(fǔ )君(jūn )宁(níng )有(yǒu )意(yì )为(wéi )吾(wú )属(shǔ )师(shī )乎(hū )?”

12.以(yǐ )称(chēng )专(zhuān )司(sī )一(yī )事(shì )的(de )神(shén )道(dào )或(huò )官(guān )员(yuán )。

《楚(chǔ )辞(cí )·离(lí )骚(sāo )》:“鸾(luán )皇(huáng )为(wéi )余(yú )先(xiān )戒(jiè )兮(xī ),雷(léi )师(shī )告(gào )余(yú )以(yǐ )未(wèi )具(jù )。”

《周(zhōu )礼(lǐ )·春(chūn )官(guān )·大(dà )宗(zōng )伯(bó )》:“槱(yǒu )燎(liáo )祀(sì )司(sī )中(zhōng )、司(sī )命(mìng )、风(fēng )师(shī )、雨(yǔ )师(shī )。”

《吕(lǚ )氏(shì )春(chūn )秋(qiū )·季(jì )夏(xià )》:“令(lìng )渔(yú )师(shī )伐(fá )蛟(jiāo )取(qǔ )鼍(tuó )。”

高(gāo )诱(yòu )注(zhù ):“渔(yú )师(shī ),掌(zhǎng )鱼(yú )官(guān )也(yě )。”

汉(hàn )赵(zhào )晔(yè )《吴(wú )越(yuè )春(chūn )秋(qiū )·吴(wú )太(tài )伯(bó )传(chuán )》:“三(sān )年(nián )馀(yú ),行(háng )人(rén )无(wú )饥(jī )乏(fá )之(zhī )色(sè ),乃(nǎi )拜(bài )弃(qì )为(wéi )农(nóng )师(shī )。”

13.指(zhǐ )乐(lè )官(guān ),乐(lè )师(shī )。

《论(lùn )语(yǔ )·卫(wèi )灵(líng )公(gōng )》:“师(shī )冕(miǎn )出(chū ),子(zǐ )张(zhāng )问(wèn )曰(yuē );‘与(yǔ )师(shī )言(yán )之(zhī )道(dào )与(yǔ )?’子(zǐ )曰(yuē ):‘然(rán )。固(gù )相(xiàng )师(shī )之(zhī )道(dào )也(yě )。’”

《史(shǐ )记(jì )·周(zhōu )本(běn )纪(jì )》:“师(shī )箴(zhēn ),瞍(sǒu )赋(fù ),矇(měng )诵(sòng )。”

张(zhāng )守(shǒu )节(jiē )正(zhèng )义(yì ):“师(shī ),乐(lè )太(tài )师(shī )也(yě )。”参(cān )见(jiàn )“师(shī )工(gōng )”。

14.指(zhǐ )专(zhuān )精(jīng )某(mǒu )种(zhǒng )技(jì )艺(yì )的(de )人(rén )。

《孟(mèng )子(zǐ )·告(gào )子(zǐ )上(shàng )》:“今(jīn )有(yǒu )场(chǎng )师(shī ),舍(shě )其(qí )梧(wú )檟(jiǎ ),养(yǎng )其(qí )樲(èr )棘(jí ),则(zé )为(wéi )贱(jiàn )场(chǎng )师(shī )焉(yān )。”

赵(zhào )岐(qí )注(zhù ):“场(chǎng )师(shī ),治(zhì )场(chǎng )圃(pǔ )者(zhě )。”

《新(xīn )唐(táng )书(shū )·阎(yán )立(lì )本(běn )传(chuán )》:“閤(gě )外(wài )传(chuán )呼(hū )画(huà )师(shī )阎(yán )立(lì )本(běn )。”

宋(sòng )朱(zhū )彧(yù )《萍(píng )洲(zhōu )可(kě )谈(tán )》卷(juàn )二(èr ):“舟(zhōu )师(shī )识(shí )地(dì )理(lǐ ),夜(yè )则(zé )观(guān )星(xīng ),昼(zhòu )则(zé )观(guān )日(rì ),阴(yīn )晦(huì )观(guān )指(zhǐ )南(nán )针(zhēn )。”

15.今(jīn )有(yǒu )会(huì )计(jì )师(shī )、工(gōng )程(chéng )师(shī )等(děng )职(zhí )称(chēng )。

16.官(guān )名(míng )。太(tài )师(shī )的(de )省(shěng )称(chēng )。

周(zhōu )代(dài )辅(fǔ )佐(zuǒ )国(guó )君(jūn )的(de )官(guān )员(yuán )。

《书(shū )·召(zhào )奭(shì )》:“召(zhào )公(gōng )为(wéi )保(bǎo ),周(zhōu )公(gōng )为(wéi )师(shī ),相(xiàng )成(chéng )王(wáng )左(zuǒ )右(yòu )。”

17.官(guān )名(míng )。太(tài )子(zǐ )的(de )属(shǔ )官(guān )。

《汉(hàn )书(shū )·王(wáng )莽(mǎng )传(chuán )中(zhōng )》:“为(wéi )太(tài )子(zǐ )置(zhì )师(shī ),友(yǒu )各(gè )四(sì )人(rén ),秩(zhì )以(yǐ )大(dà )夫(fū )。”

18.官(guān )名(míng )。指(zhǐ )王(wáng )府(fǔ )的(de )属(shǔ )官(guān )。

《晋(jìn )书(shū )·职(zhí )官(guān )志(zhì )》:“王(wáng )置(zhì )师(shī )、友(yǒu )、文(wén )学(xué )各(gè )一(yī )人(rén )。”

《隋(suí )书(shū )·百(bǎi )官(guān )志(zhì )下(xià )》:“皇(huáng )伯(bó )叔(shū )昆(kūn )弟(dì )、皇(huáng )子(zǐ )为(wéi )亲(qīn )王(wáng )。置(zhì )师(shī )、友(yǒu )各(gè )二(èr )人(rén ),文(wén )学(xué )二(èr )人(rén )。”

19.老(lǎo )师(shī ),先(xiān )生(shēng )。

《论(lùn )语(yǔ )·为(wéi )政(zhèng )》:“温(wēn )故(gù )而(ér )知(zhī )新(xīn ),可(kě )以(yǐ )为(wéi )师(shī )矣(yǐ )。”

《荀(xún )子(zǐ )·性(xìng )恶(è )》:“夫(fū )人(rén )虽(suī )有(yǒu )性(xìng )质(zhì )美(měi )而(ér )心(xīn )辩(biàn )知(zhī ),必(bì )将(jiāng )求(qiú )贤(xián )师(shī )而(ér )事(shì )之(zhī )。”

唐(táng )韩(hán )愈(yù )《师(shī )说(shuō )》:“师(shī )者(zhě ),所(suǒ )以(yǐ )传(chuán )道(dào )授(shòu )业(yè )解(jiě )惑(huò )也(yě )。”

周(zhōu )恩(ēn )来(lái )《论(lùn )知(zhī )识(shí )分(fèn )子(zǐ )问(wèn )题(tí )》二(èr ):“我(wǒ )们(men )都(dōu )受(shòu )过(guò )资(zī )产(chǎn )阶(jiē )级(jí )教(jiāo )育(yù ),甚(shèn )至(zhì )一(yī )部(bù )分(fèn )人(rén )还(hái )受(shòu )过(guò )封(fēng )建(jiàn )教(jiāo )育(yù ),如(rú )上(shàng )塾(shú )馆(guǎn ),拜(bài )过(guò )‘天(tiān )地(dì )君(jūn )亲(qīn )师(shī )’。”

20.谓(wèi )以(yǐ )师(shī )礼(lǐ )相(xiàng )待(dài )。

《荀(xún )子(zǐ )·正(zhèng )论(lùn )》:“今(jīn )世(shì )俗(sú )之(zhī )为(wéi )说(shuō )者(zhě ),以(yǐ )桀(jié )纣(zhòu )为(wéi )君(jūn ),而(ér )以(yǐ )汤(tāng )武(wǔ )为(wéi )弑(shì ),然(rán )则(zé )是(shì )诛(zhū )民(mín )之(zhī )父(fù )母(mǔ ),而(ér )师(shī )民(mín )之(zhī )怨(yuàn )贼(zéi )也(yě ),不(bú )祥(xiáng )莫(mò )大(dà )焉(yān )。”

宋(sòng )秦(qín )观(guān )《袁(yuán )绍(shào )论(lùn )》:“士(shì ),国(guó )之(zhī )重(zhòng )器(qì ),社(shè )稷(jì )安(ān )危(wēi )之(zhī )所(suǒ )繫(jì ),四(sì )海(hǎi )治(zhì )乱(luàn )之(zhī )所(suǒ )属(shǔ )也(yě )。是(shì )故(gù )师(shī )士(shì )者(zhě )王(wáng ),友(yǒu )士(shì )者(zhě )霸(bà ),臣(chén )士(shì )者(zhě )彊(jiāng ),失(shī )士(shì )者(zhě )辱(rǔ ),慢(màn )士(shì )者(zhě )危(wēi ),杀(shā )士(shì )者(zhě )亡(wáng )。”

21.学(xué )习(xí ),效(xiào )法(fǎ )。

《书(shū )·皋(gāo )陶(táo )谟(mó )》:“百(bǎi )僚(liáo )师(shī )师(shī )。”

孔(kǒng )传(chuán ):“师(shī )师(shī ),相(xiàng )师(shī )法(fǎ )也(yě )。”

《孟(mèng )子(zǐ )·离(lí )娄(lóu )上(shàng )》:“师(shī )文(wén )王(wáng ),大(dà )国(guó )五(wǔ )年(nián ),小(xiǎo )国(guó )七(qī )年(nián ),必(bì )为(wéi )政(zhèng )于(yú )天(tiān )下(xià )矣(yǐ )。”

三(sān )国(guó )魏(wèi )嵇(jī )康(kāng )《与(yǔ )山(shān )巨(jù )源(yuán )绝(jué )交(jiāo )书(shū )》:“阮(ruǎn )嗣(sì )宗(zōng )口(kǒu )不(bú )论(lùn )人(rén )过(guò ),吾(wú )每(měi )师(shī )之(zhī ),而(ér )未(wèi )能(néng )及(jí )。”

唐(táng )韩(hán )愈(yù )《答(dá )刘(liú )正(zhèng )夫(fū )书(shū )》:“师(shī )其(qí )意(yì ),不(bú )师(shī )其(qí )辞(cí )。”

22.顺(shùn )应(yīng )。

《庄(zhuāng )子(zǐ )·秋(qiū )水(shuǐ )》:“盖(gài )师(shī )是(shì )而(ér )无(wú )非(fēi ),师(shī )治(zhì )而(ér )无(wú )乱(luàn )乎(hū )?”陆(lù )德(dé )明(míng )释(shì )文(wén ):“师(shī ),顺(shùn )也(yě )。”

汉(hàn )扬(yáng )雄(xióng )《太(tài )玄(xuán )·穷(qióng )》:“师(shī )在(zài )心(xīn )也(yě )。”

茫(máng )望(wàng )注(zhù ):“师(shī ),循(xún )也(yě )。”

23.对(duì )僧(sēng )、尼(ní )、道(dào )士(shì )的(de )尊(zūn )称(chēng )。

唐(táng )李(lǐ )公(gōng )佐(zuǒ )《谢(xiè )小(xiǎo )娥(é )传(chuán )》:“途(tú )经(jīng )泗(sì )滨(bīn ),过(guò )善(shàn )义(yì )寺(sì )谒(yè )大(dà )德(dé )尼(ní )令(lìng )。操(cāo )戒(jiè )新(xīn )见(jiàn )者(zhě )数(shù )十(shí ),净(jìng )髮(fà )鲜(xiān )帔(pèi ),威(wēi )仪(yí )雍(yōng )容(róng ),列(liè )侍(shì )师(shī )之(zhī )左(zuǒ )右(yòu )。”

《古(gǔ )今(jīn )小(xiǎo )说(shuō )·明(míng )悟(wù )禅(chán )师(shī )赶(gǎn )五(wǔ )戒(jiè )》:“佛(fó )印(yìn )乘(chéng )机(jī )又(yòu )劝(quàn )子(zǐ )瞻(zhān )弃(qì )官(guān )修(xiū )行(háng )。

子(zǐ )瞻(zhān )道(dào ):‘待(dài )我(wǒ )宦(huàn )成(chéng )名(míng )就(jiù ),筑(zhù )室(shì )寺(sì )东(dōng ),与(yǔ )师(shī )东(dōng )隐(yǐn )。’”

24.《易(yì )》卦(guà )名(míng )。六(liù )十(shí )四(sì )卦(guà )之(zhī )一(yī )。坎(kǎn )下(xià )坤(kūn )上(shàng )。

《易(yì )·师(shī )》:“象(xiàng )曰(yuē ):地(dì )中(zhōng )有(yǒu )水(shuǐ ),师(shī ),君(jūn )子(zǐ )以(yǐ )容(róng )民(mín )畜(chù )众(zhòng )。”

25.兽(shòu )名(míng )。“狮(shī )”的(de )古(gǔ )字(zì )。参(cān )见(jiàn )“师(shī )子(zǐ )”。

26.通(tōng )“帅(shuài )”。

《周(zhōu )礼(lǐ )·春(chūn )官(guān )·司(sī )常(cháng )》“师(shī )都(dōu )建(jiàn )旗(qí )”孙(sūn )诒(yí )让(ràng )正(zhèng )义(yì )引(yǐn )清(qīng )段(duàn )玉(yù )裁(cái )云(yún ):“唐(táng )以(yǐ )前(qián )俗(sú )字(zì )帅(shuài )作(zuò )师(shī )。”

唐(táng )元(yuán )稹(zhěn )《李(lǐ )光(guāng )颜(yán )加(jiā )阶(jiē )》:“李(lǐ )光(guāng )颜(yán )气(qì )敌(dí )三(sān )军(jūn ),心(xīn )师(shī )百(bǎi )行(háng )。”

27.姓(xìng )。

春(chūn )秋(qiū )晋(jìn )有(yǒu )师(shī )服(fú )。见(jiàn )《左(zuǒ )传(chuán )·桓(huán )公(gōng )二(èr )年(nián )》。

阅读:1786

●師(简体版)

©2015-2026 ok8.org 文学库